GALENI LIBER DE OSSIBVS AD TIRONES.

PROOEMIVM. Ossa singula per se qualia ipsa sint quamque invicem constructionem habeant, nosse dico melicum oportere, si recte ipsorum fracturas et luxationes curaturus est. Perspicuum namque est in iis quae medicinae sunt omnibus, quod secundum naturam est, id scopum habendum esse. Quicunque vero hoc ignorat, neque quando partes affectae a natura sua excesserint, neque quo pacto ad id quod secundum naturam est reducendae sint, intelliget. Quare neque nosse morbos, neque recte sanare poterit. Sunt sane ossa et durissimae et avidissimae partes animalis, et (ut dixerit quispiam) maxime terrestres. Caeterae autem corporis substantiae tanquam fundamenta quaedam ac fulcimenta subjecta sunt. Ossibus siquidem adnata et stabilita sunt omnia. Sunt autem ex ipsis alia quidem magna, magnas cavitates habentia, medullae plena; alia vero et parva et solida sunt, et medullae expertia, sensilemque cavitatem nullam habent. Magnorum autem quamplurimis epiphyses sunt ad aliorum ossium extremum, ut brachio quidem superne, cubitu vero inferne, radio autem et femori, et tibiae, et surae utrobique. Maxilla autem inferior medullam habet quidem, at epiphysin non habet, sed extremorum ipsius inferius quidem per symphysin (coalitum) unitum est, superius autem duas apophyses (processus) habet, aliam coronen, aliam cervicem tantum. Apophysis enim ab epiphysi differt, quod epiphysis quidem alterius cum altero unitio sit, at apophysis totius ossis pars. Fortassis autem et de aliis nominibus, quibus hoc in libro utemur, jam disserendum est, ne, quum his in media narratione utimur, aut obscurum fiat quod dicetur, aut doctrinae tenor nobis intercidatur, quodcumque occurrerit, explicare semper exoptantibus. Optimum autem mihi videtur hinc exordiri. Ossium in hominibus omnium inter se connexorum universa quidem compages sceletus nominatur. Quare nonnulli jam libros suos, in quibus de ossibus disseruerunt, sic inscripserunt: De sceleto. Est autem modus compositionis eorum genere duplex; alius quidem per articulum, alius vero per symphysin. Utriusque autem species et differentiae plures sunt. Articulus igitur naturalis ossium constructio est; at symphysis ossium unio naturalis. Utrique autem definitioni additur naturalis, quod et parum luxata et omnino luxata inter se quidem cohaereant, sed non per naturam, et quaecunque fracta callum produxerunt, uniantur quidem, sed non natura. At Hippocrates etiam alterius cohaerentium ossium extremum articulum multoties nominat, non tamen quodcunque, sed et quod rotundum est, et quod in proximi cavitatem incidit. Articuli autem differentiae quidem duae sunt, diarthrosis et synarthrosis, quae ab invicem pro motus quantitate discrepant. Diarthrosis siquidem ossium structura est evidentem inter se motum habentium, synarthrosis vero ossium quidem et ipsa compositio est, non tamen evidentem motum neque magnum, sed et obscurum et captu difficilem habentium. Quod autem nullum discrimen sit, structuram ossium, aut compositionem, aut cohaerentiam dicere, plane perspicuum est. Species porro diarthrsseos quidem tres sunt. A recentioribus autem medicis prima quidem enarthrosis, altera arthrodia, tertia ginglymos appellatur. Ista igitur dicta nomina veteribus medicis non fuere admodum consueta. Verum inarticulatum esse, articulate et ginglymi more committi; praeterque haec et arthrodes articulate ac ginglymoides invenire licet etiam apud illos conscripta. Neque fortassis etiam absurdum sit nomina confingere perspicuae doctrinae gratia, ab iis, quae jam posita sunt, derivantes. Enarthrosis igitur est, quum excipiens cavitas idoneam habet profunditatem, et quod caput in eam inseritur oblongum existit. Arthrodia vero, quum cavitas superficiaria est et caput depressum. Oblongum autem et depressum caput voco, utrumque ad cervices, quibus adnata sunt, referens. Cervices autem tenues sunt ossium apophyses seu processus. Desinunt autem in extremum et crassius et orbiculatum, quod sane caput nominatur. Quum vero in acutum extremum apophysis desinit, non jam cervix, sed corone vocatur. Nihil autem refert, nec si coronon dixeris. Et vero cavitatum capita suscipientium ea, quae profundior est, cotyle (acetabulum) vocatur, idque consuetum omnibus medicis nomen; at superficiaria glene a nonnullis appellatur. Tertia diarthroseos species, quam ginglymon nominari diximus, fit, quum ossa sese vicissim ingredientia conjunguntur, ut se habet in vertebris et cubiti cum brachio diaarthrosi. Atque his quaedam inest differentia. In vertebris quidem media in utramque earum supra infraque appositam subit; humeri vero ac cubiti mutuus ingressus est. At synarthroseos ipsius tres quoque sunt species, sutura, gomphosis et harmonia. Sutura quidem compositio lb/>est consutis rebus similis, ut in capitis ossibus se res habet. Hanc autem explicare studentes, nonnulli serratam structuram definiunt, alii ad unguem compagem; indicantes (opinor) nobisque in memoriam revocantes, illi quidem mutuum serrarum congressum, quum alterutrius dentes gibbi in proximae simis vicissim inseruntur, hi vero earum rerum coitionem, quae ad unguem compingi dicuntur. Ipsa vero fit, quum gibbae partes ungui figura similes ad suscipiendum idoneos in sinus subeunt. Harmonia vero synarthrosis est per simplicem lineam. Sic autem se habent inter se tum superioris maxillae ossium nonnulla, tum capitis ad ista. At gomphosis per impactionem synarthrosis est. Id vero jam quodammodo alternat et symphysi proximum est, ut, quum aliquid penitus impactum est, ne minimus quidem motus ei relinquatur, ut in dentibus se habet. Sed non esse praesepiolis suis congerminales hos, indicant ii, qui et eximuntur, et sponte decidunt. Sed quoniam de articuli differentiis et speciebus omnibus diximus, deinceps opportunum sit de symphysi disserere. Sunt autem hujus quoque duae ac primae differentiae. Alia enim sibi mutuo, alia vero aliorum ope connascuntur; inter se quidem, quae et laxiora et molliora sunt, aliorum vero ope, quae sicciora et densiora. Hujus porro ipsius, quae aliorum ope fit, synarthroseos tres sunt omnino differentiae. Earum autem nomina prisca non sunt. Siquis tamen recentiorum uti nominibus velit, appellare licet synchondrosin, quae per mediam cartilaginem fit, symphysin; quae autem per nervum, synneurosin; quae denique per carnem, syssarcosin. Quum autem nervorum nomen a nobis commemoratum sit, de his quoque distincte agere operae pretium fuerit. Tria igitur esse nervorum genera dixerunt. Nihil autem vetat vel differentias ea vel species appellare. Vocant autem quosdam voluntarios, qui ex cerebro et dorsi medulla oriuntur; quosdam vero ligamenta, horum autem ortus est ab ossibus. Tertia denique eorum differentia tendo quidem nominatur, qui ex musculis exoritur. Ut igitur ne hic quoque propter homonymiam obscuritas aliqua oboriatur, quicunque ex cerebro et dorsi medulla ortum ducunt, nervos eos voluntarios appellamus; quotquot ex musculis, tendones; quicunque demum ex ossibus, ligamenta. Post hocce nominum pactum tempestivum jam fuerit de singulis privatim ossibus a cranio (sic enim os capitis appellant) exordientes disserere.

Cap. I. Dictum quidem est etiam antea, tum os capitis cranium nominari, tum quasdam in eo esse futuras. Quot autem eae et quae sint, et quae cujusque earum forma sit, nondum quidem antehac dictum est, verum in praesenti dicetur. Ac primum quidem ad capitis figuram earum et posituram et numerum variare. Est enim ipsius quae secundum naturam est figura, oblongae potissimum sphaerae assimilis; alia vero, quae acuminata vocatur. Quae ergo secundum naturam est, et in anteriorem et in posteriorem partem prominentior existit, quae tres in se suturas habet; duas quippe transversas, quarum altera ad occipitium sita est, ad sinciput altera; tertiam vero aliam praeter ipsas, per longitudinem capitis a media posteriore in mediam anteriorem exporrectam. At anteriorem quidem coronalem nominant, quandoquidem in hac potissimum parte capitis coronae circumponuntur; posteriorem autem lambdoidem, quod tota ipsius figura Λ literae assimilis sit. At ipsa suturarum figura Η maxime literae similis est. Atque ejus quae secundum naturam est figurae cranii suturae eo quo dictum est modo se habent. Acuminatae vero ad hunc modum constitutae sunt. Quum quidem posterior eminentia perit, sutura quoque lambdoides simul aboletur. Ubi autem anterior non adest, coronalis etiam deperditur, fitque secundum ipsorum utrumque remanentium suturarum figura Τ literae persimilis; utrisque autem eminentiis pereuntibus, quae supersunt suturae duae ad rectos sese angulos secant in formam Χ literae. Sita autem est transversa quidem per medium potissimum caput; altera vero per longitudinem a posticis in antica tendit, quemadmodum in ceteris craniis omnibus. Haec enim semper servatur, reliquae autem cum tota capitis figura variantes evertuntur. At sane duae quoque huic parallelae sunt lineae, quae secundum capitis longitudinem a posterioribus in anteriora supra aures ducuntur. Gignuntur autem etiam hae ossibus duobus inter se coëuntibus, non autem per suturam, ut quae antedicta sunt. Os enim, quod a sincipite descendit, in squamam paulatim attenuatum inferiori ab auribus ascendenti substratum est. Proptereaque nonnulli ne futuras quidem eas simplici ter nominarunt, sed vel squamiformes suturas, vel squamiformes agglutinationes; a nobis autem perspicui documenti gratia quae ad aures sunt lepidoides (squamiformes) suturae vocentur. Adeo ut propriae quidem capitis suturae quinque sint, lambdoiformis, coronalis, per longitudinem recta, duae ipsi parallelae, quae in squamiformibus ossibus sunt; aliae vero communes duae et superiori maxillae et medio utriusque ossi sphenoidi, quod nonnulli capiti attribuunt, nonnulli superioris esse maxillae efferunt. Id vero quale forma sit, et quantum magnitudine, et quo potissimum in loco situm, tibi jam refero. Inferiora laterum lambdoidis suturae extrema adusque basin capitis protenduntur, et inter lapidosa ossa et diarthrosin cum prima vertebra descendunt. Hic vero jungit ea inter se linea quaedam exigua, transversam posituram habens. Hanc primum mecum cogita tum capitis tum ossis in narratione propositi communem. Nam utrinque sursum tendens ad temporum cavitates eodem pervenit, quo ea quae hic conveniunt suturae coronalis extrema. Hinc etiam rursus deorsum versa et ad postremos dentes delata ad palatum pervenit, intra se comprehendens os id, quod ab ante dicta sutura circumscribitur, quod veluti cuneus quidam inter caput et superiorem maxillam insitum est. Hujus itaque futurae quicquid sursum ad coronalis extrema fertur, cum capitis osse commune est; quicquid vero ab utroque latere ad palatum descendit, ossis sphenoidis (cuneiformis) et superioris maxillae limes est. Ita namque ob perspicuam doctrinam appellatur. Huic ossi pterigodes (alatae) apophyses sunt una cum ipsarum utrinque cavitatibus. Altera autem capitis sutura, quae ipsum a superiori maxilla secernit, principium quidem habet e temporum cavitatibus, quo in idem venire cum coronalis extremis communis capitis et sphenoidis ossis sutura dicta est. Inde vero ad sedes oculorum procedit, perque medios ipsos delata ad superciliorum medium sibi ipsi jungitur. Ac sane, quum ita se haec habeant, sex ossa efficiuntur totius capitis praeter sphenoides: duo quidem sincipitis communem habentia suturam longitudine rectam; alia vero duo his inferiora, unum ad quamque aurem; et quintum praeterea illud occipitis; et sextum id frontis. Terminant autem sincipitis quidem ossa retro certe latera suturae lambdoidis; ante vero coronalis; inferne autem squamiformes; superne denique illa per longitudinem recta. Posthac quae deinceps ad utramque aurem sunt, supra quidem squamiformes discernunt; retro vero laterum lambdoidis accrementa; ante vero communis et capitis et sphenoidis sutura. Sunt autem sincipitis quidem ossa quadrilatera; haec vero, quae jam memorata sunt, trilatera. Quintum autem os capitis, quod ad occipitium est, sutura quidem lambdoide una cum illis accrementis, et ea, quae ipsa adjungere dicta est, sutura terminatur. In se autem maximum capitis foraminum, quod ad primam est vertebrato, continet. Reliquum autem os, quod in fronte est, et coronalis sutura, et ea, quae capiti cum superiori maxilla communis est, circumscribit. Ac sime et sex quae memorata sunt ossium, illa quidem sincipitis rarissima et infirmissima sunt, densissimum autem firmissimumque, quod ad occipitium est, utrorumque intermedium illud frontis. Reliquorum autem, quae ad aures sunt, utrumque multiforme est. Eorum namque pars quaedam lithoides (petrosa), sicuti etiam est, nominatur. Id autem os protensis lambdoidis suturae sinibus terminatur. In eo et styloides (columniformis) apophysis est, quam ego et belonoidem (acuiformem) et graphoidem (styliformem) voco, et ea, quae auditus meatum continet. Altera vero pars deinceps ea est, quae ad ecphyses (exortus), quarum et eam mastoidem (mamillarem) vocant, et illam zygomatis. Pars praeter has et tertia est ad tempora. De capitis autem foraminibus in vasorum et nervorum dissectionibus dicetur. Horum enim causa effecta sunt, et per unumquodque ipsorum aut arteria quaedam, aut vena, aut nervus, aut horum aliqua, aut omnia transeunt.

Cap. II. Temporali musculo praepositum est os, quod obliquam media sui parte suturam continet, ut posterior ejus pars tota capitis ossi, quod ad aurem est, continens fit, anterior autem extremitati supercilii ei, quae ad parvum est oculi angulum. Id autem os universum zygoma (jugale) nominatur.

Cap. III. Itaque de suturis, quae superiorem maxillam et a capite et a sphenoide osse discernunt, antea dictum est; nunc vero de iis, quae in ipsa maxilla sunt, dicetur. Sed satius fortassis est suturae nomen explicare, quomodo a recentioribus omnibus anatomicis usurpatum sit. Nam et compositiones per harmoniam suturas nominare consueverunt; idque meritu accidit. Non enim in omnibus similiter craniis serratam compositionem reperire licet exactam in suturis omnibus, sed in eadem interdum ossium structura in altero quidem cranio suturam cernas, in altero vero harmoniam. Nos equidem saepenumero, excisis nonnullis ossibus hujusmodi, in imo sese mutuo ingredi invenimus, ut eorum compositio suturae magis, non harmoniae similis esset; ita ut ob id suturas eas nominare omnes verendum sit nemini. Est autem prima quidem ea zygomatis infra exortum, et desinit pars quidem ipsius altera, quae retro fertur, in cavum id, quod sub ipso est zygomate, ibique cum ea quae sphenoidi ossi communis est sutura committitur. Altera autem portio, recta simul et obliqua ad sedes oculorum ascendens, in mediam ipsorum inferiorem orbitam procedit, ac tum ibi tres in partes scissa est. Una quidem para prope magnum angulum exterius ad medium superciliorum ascendit. Altera vero, quae proxime ipsam sita est, per concavum sub eundem angulum ad communem capitis suturam pervenit; ut comprehendatur et ipse quidem angulus, atque naturale foramen, quod ipsi subjacet, omnium quae hic sunt foraminum maximum sub dictis suturis duabus est. Tertia denique portio illius scissurae, inferiorem sedis oculi ambitum transcendens, ad imum intro fertur, ibique communi suturae capitis committitur. Itaque tria sunt in utraque parte a dextra et sinistra superioris maxillae ossa, quibus capiti committitur. Horum igitur maximum est id zygomatis. Nam et temporis nonnihil, et supercilii, et sedis oculorum comprehendit, et parvum angulum universum in se continet ad id usque, quod malum vocatur, procedens. Secundum autem et situ et magnitudine est id, quod in oculo, in quo, qui ad superiorem maxillam deveniunt nervi, continentur. Minimum autem omnium existit, quod circa magnum angulum est. Nonnulli autem anatomici tria haec unum esse scribunt, quod geminas, quae ad oculorum radicem separantur, suturas aut prorsus non videant, aut de industria tanquam res exiguas praetermittant. Sub his autem omnibus ad utramque partum os unum insignis magnitudinis tribus dictis subjunctum est. Etenim et quod malum nominant, ejus portio existit, et omnium dentium, exceptis incisoribus, alveoli. Haec autem terminant suturae quatuor; supra quidem ea, quam paulo ante a jugali ad menium superciliorum ascendere diximus; infra vero ea recta, quae per medium palatum procedit. At reliquae duae has copulant, alia, quae a medio quidem supercilii incipit, ad nares autem fertur, interque caninum, quem vocant, dentem et incisorios dilabitur, et alia partem quidem ipsarum aliquam habet cum communi sphenoidis, quantum in circuitu extremum dentem ambit, reliquam vero propriam, quoad cum recta palati sutura coïerit. His autem ossibus, quae maxima sunt, ut dictum est, alia duo exigua adjacent, ad quae et nasus ad palatum perforatus est. Eorum autem fines sunt et propria portio praedictae suturae, et transversa ossa sphenoïdis, quae inter extremos est dentes. Istae igitur ea secernunt ab ambientibus, inter se autem recta palati sutura dirimuntur.

Cap. IV. Equidem nasi quoque ossa duo sunt, quae a suturis a messio superciliorum descendentibus discernuntur. Has paulo ante in maximorum ossium narratione duplices cunctas numeravi. Est enim et in naso ipso tertia quaedam alia praeter eas sutura propriorum ipsius ossium communis, quae a medio quidem superciliorum incipit, recta autem per totum nasum fertur. Inferius vero horum ossium extremum epiphysin habet cartilagineorum corporum tenuium, quae alae vocantur. Superest autem os unum in extremo maxillae, in quo tum incisorum dentium radices, tum alveoli continentur. Id autem simplex quidem ut plurimum apparet propter sinceram ossium ipsum componentium harmoniam. At sane interdum, et manifeste in admodum exiccatisexsiccatis sceletis sutura conspicitur, e directo porrecta ei, quae per totum palatum fertur. Perspicuum igitur jam est, jure in controversiam venisse numerum ossium maxillae superioris. Nonnulli etenim non sex, sed duo prima omnium numerant, parvula illa, quae intus in oculis sunt, praetereuntes. Quidam vero ea, quae ad nasi foramina sunt, magnis ossibus ascribunt. Sunt vero et qui haec ab illis quidem separent, sed unum ambo ipsa faciant. Illud etiam, quod in summa est maxilla superiore, uti dictum est, quidam simplex esse dicunt, quidam ex duobus constitutum esse ossibus; praeque his omnibus sphenoïdes plurimi superioris maxillae ossibus adnumerant; adeo ut, si plurima quis ea pronunciare velit, quindecim in superiore maxilla sint, si vero ad minimum numerum cogat, non plura quam octo. Ac sane omnia ordine percensebo, a prima orsus divisione, quae in quindecim est. Sex quidem erunt, quae prima dicta sunt, quaeque a communi capitis sutura et ab ea, quae a temporibus sub osse jugali et inferioribus oculorum palpebris ad medium superciliorum ascendit, continentur. At duo deinceps ex his magna, in quibus et malas et dentes prope omnes sitos esse diximus. Duo quoque alia, quae ad nasi foramina. Tum praeter ista alia duo ipsius nasi. Deinde alia insuper duo in maxillae extremo, in quibus dentes incisores, praeque iis omnibus sphenoïdes solum in omnibus non conjugatum. At divisio in octo universa maxillae superioris ossa ad hunc se modum habet. Sex quidem illa prima duo numerantur; unum, quod in extrema est maxilla; quemadmodum et id, quod ad nasi est foramina; ipsius autem nasi propria duo; et reliqua omnium in tota maxilla ossium maxima, quae ad malas et dentes prope omnes, ut antea dictum est; et sphenoïdes, quod solum ex omnibus conjugationis est expers.

Cap. V. Inter ossa et dentes numerandi sunt, tametsi sophistis quibusdam non placet. Quod si ipsos ita vocare nobis non concedant, aliud tamen eis dare nomen jure tenebantur. Neque enim cartilagines, neque arterias, neque venas, neque nervos eos decenter nominandos esse, planum utique est; multo vero minus adipes, aut pilos, aut carnes, aut glandulas, aut ullas simpliciter alias corporis partes. Ergo si neque in venarum anatome, neque in arteriarum, neque in nervorum, aut musculorum, aut viscerum de ipsis agemus, neque etiam in hac quae jam instat ossium, neque prorsus de ipsis dicemus. His equidem Sophistis longum valere dicendum est. Dentes vero sexdecim in utraque maxilla sunt; ante quidem quatuor, qui incisores nominantur, singulis radicibus omnes nixi. His vero deinceps utrinque sunt canini dentes, ipsique unica fulti radice. Qui deinde eos sequuntur maxillares, utrinque quini, triradices quidem, qui in superiore maxilla, biradices vero ii, qui in inferiore, his exceptis, qui saepe reperiuntur quadriradices quidam ex superioribus, ex inferioribus autem triradices, maximeque illi omnium primi interiores duo, rarius vero tertius. Nonnullis autem non utrinque quini, sed quatuor aut sex maxillares orti sunt. At non solum sic vocantur, sed et molae semineo genere seu molares, nomine, opinor, ex translatione sumpto, quod iis cibos teramus et comminuamus, veluti molis Cereales fruges. Sed et canini dentes, canum dentibus persimiles, ab iis sunt nominati. At incisorii, quod ii incidant, ut cultello, quicunque cibi incidi possunt. Possunt autem molles videlicet, ad quos a natura facti sunt; quemadmodum et ad duros caninos dentes construxit, non ad incidendum, sed ad confringendum idoneos. omnes autem in alveolorum fossulis ceu clavi impacti sunt. Nam alveoli ossa, quae ipsos continent, fossulae vero cava, in quibus infixi sunt, nominantur. Participes vero sunt nervorum mollium, qui a cerebro, dentes soli e reliquis ossibus; unde et soli manifeste sentiunt.

Cap. VI. Neque maxillae inferioris os simplex est, ut cuipiam videatur; id namque coctum in mento summo laxatus, ut id coaluisse manifeste conspiciatur. At pars ejus, quae sursum velut ad caput tendit, in duo extrema desinit. Et horum extremorum acuto quidem manantem a temporali musculo tendonem recipit; altero autem ad os capitis sub mammulam apophysim ut tuberculo quodam rotundo ibi in glenoidem cavitatem diarthrosi recipitur.

Cap. VII. Spinae totius quatuor et viginti vertebrae sunt; quibus plures aut pauciores, praeter naturam sunt, ut capita acuminata. Universa autem eorum structura in cervicem, dorsum, lumbos et sacrum os dividitur. Cervix itaque capiti jungitur. Dorsum autem deinceps locatum est, tantum longitudine, quantus et thorax fuerit. Quod infra reliquum subest, id lumbi appellantur: ad quorum extremum, quod os factum vocatur, situm habet; quidam autem id latum nominant. At vertebrae quidem in cervice septem numero sunt; in dorso vero duodecim; in lumbis autem quinque. De primis itaque dicetur, quae in cervice existunt. Nihil enim refert cervicem eam collumve appellare.

Cap. VIII. Quae in cervice sunt vertebrae, earum primae quidem duae per diarthrosin undique articulantur, aliarum vero quinque anteriorem partem robustum ligamentum per symphysin nectit. Non enim certe per cartilaginem coalescunt, ut nonnulli arbitrantur; sed ea membrana, quae geminas spinalis medullae meningas foris ambit, in mediam ipsarum sedem incidens, commune utrisque vinculum fit. Ita vero se habet in vertebris omnibus, duabus primis exceptis, uti demonstrabitur. Quum autem duplex sit motus capitis, alter quidem et annuendi et abnuendi, alter vero utramque in partem circumagendi, priorem quidem secundae vertebrae pyrenoides (turbinata) apophysis potissimum efficit; alterum vero secundae vertebrae cum capitis coronis diarthrosis. Sed isti quidem per transversas partes fiunt tum primae, tum capitis ipsius. At pyrenoides apophysis acclivis est quidem, verum ab anterioribus partibus secundae vertebrae proficiscens capiti praevalido quodam simulque rotundo ligamento convincitur. Ac sane et idoneum ipsi locum prima vertebra praebet, in quo tuto fulcitur; et transversum quoddam aliud ligamentum, in prima ipsa vertebra ortum, intro ipsi adjectum est. Nonnulli quidem odontoidem (dentiformem) hanc apophysin vocant: Hippocrates vero totam etiam secundam vertebram dentem ab ea appellavit. Habet autem et alias prima vertebra cavitates duas superficiarias glenoides in inferioribus sui partibus, iis, quae superiores finit, assimiles. Sunt autem merito superiores quidem majores, ut quae capiti per diarthrosin articulantur; minores autem infernae, quae secundam vertebram admittunt. Est autem prima quidem et latissima et tenuissima; secunda autem ordine angustior quidem, sed tamen robustior; atque sic caeterae post eam omnes. Quanto enim spinae medulla, in nervorum apophyses consumpta, se ipsa fit tenuior, tanto et inferiorum vertebrarum foramina minuuntur; unumquodque enim contentae in se dorsi medullae crassitudini aequale est. Hoc igitur vertebris omnibus commune est, quemadmodum sane et illae in transversum apophyses, praeterque has acclives et declives apophyses, per quas inter se per diarthrosin nectuntur. In caeteris autem plurima quidem his communia, pauca vero diversa, de quibus deinceps dicam. Posteriorem apophysin, quam spinam nominant, omnes habent, excepta prima vertebra. Huic autem soli in parte anteriore apophysis parva est. E caeleris autem omnibus transversas apophyses semper perforatas habent eae solae, quae in cervice sunt, praeter septimam, quae sane et ultima earum est. At raro invenias huic quoque perforatas. Easdem porro apophyses leniter quodammodo bipartitas solae habent eae, quae in cervice sunt, praeter primas duas; his enim sunt simplices; at sextae duplices manifeste sunt, et caeterarum omnium maximae; ut ipsa maxima est. Sed et earum altera, quae intus, admodum lata est. At oblonga cujusque vertebrae pars anterior, qua etiam inter se coalescunt, iis maxime, quaero cervice sunt, praeterquam primae. Nervis denique, qui e spinali medulla nascuntur et ad vertebrarum commissuras prodeunt, utraque e cervicis vertebris peraeque ac primae confert: e caeteris autem omnibus quae superior sita est, ea aut quamplurimum, aut totum.

Cap. IX. Duodecim quidem numero thoracis vertebras esse antea dictum est, nisi si raro cuipiam deesse una aut exuperare reperietur. Atque ex his ipsis aliquam deesse, quam superesse, rarius est. Omnibus autem ipsis spinae apophyses maximae sunt adusque decimam. Perquam magnae etiam sunt transversae, quibus ad costas annectuntur. Id vero ipsarum corpus in primo quidem leniter quodammodo in inferiora oblongum est; in iis vero, quae deinceps sunt, paulatim desinit. Hae quidem et spinam ad decimam usque vertebram cervicis spinis similem habent, superne deorsum tendentem. Contra vero a decima ab imo sursum repens fertur; per duas quidem, quae ipsam sequuntur, obscure, per alias autem aperte. Id vero ipsum et transversae apophyses patiuntur. Nam quae supra decimam sunt, deorsum, quae infra, sursum repunt. Solae siquidem, quae in decima sunt, neutro inclinant. Sola enim ea vertebra non acclives solum, sed et declives apophyses in extrema condylodea desinentes habet, sicuti prima cervicis vertebra utrasque apophyses glenoides. Caeterarum autem iis, quae supra sunt decimam sitae, apophyses condyloeides quidem sunt acclives, glenoides vero declives: infra vero locatis contraria accidunt.

Cap. X. De lumborum vertebris caetera quidem prope jam prius dicta sinat. Etenim quod quinque, quodque maximi quidem caeterorum ipsi sunt atque crassissimi; quod angustum intus cuiusquecujusque foramen, ut et in ipsis medulla tenuis; quod et apophyses rursum spectantes habeant; quod et per solam praepositam nervus dilabatur, quodque acclivium et declivium apophyseon (in quibus inter se diarthrosi articulantur) condylodea quidem extuberent superpositarum extrema, glenoidea vero suppositarum sinuentur, antea diximus. Si quid vero ipsis proprium insit et super alias eximium, hic explicabitur. Foramina itaque nullo ordine disposita interiore in parte in singulis lumborum vertebris sunt, in quae inseruntur venae, eaque in celeris quidem aut nullatenus aut prorsus exigua videas. In his vero et manifesta et multa conspiciuntur. Et sane alia quaedam declivis in ipsis apophysis est ab insigni exortu nervi constituta, haecque interdum quidem inest omnibus, interdum vero in postremis aut exigua plane, aut prorsum nulla; sed superpositae perpetuo ipsam habent, quemadmodum et ultimae dorsi duae.

Cap. XI. De osse sacro. Atque hoc vertebris respondet ratione diarthroseos, qua cum superiori posita jungitur. Ejus enim declives apophyses suscipit, ut illa acclives eas, quae supra se. Ac sane et spinam caeteris similem habet. Sed transversae ipsius apophyses et magnae et latae sunt, quamvis earum pars exterior quandam glenoidem cavitatem habeat, quam illum ossa ingrediuntur. Id autem ex tribus partibus tanquam ex propriis quibusdam vertebris constructum est, quibus quartum os aliud in extremo adjacet, quod coccygem vocitant. Omnium autem coctione dissolutorum structura iis vertebrarum similis apparet. At qui a spinae medulla per ejus foramina nervi prodeunt, ad suarum veluti vertebrarum structuras in ipsa transeunt, quemadmodum et per spinam totam, non tamen ex transversis quidem partibus, sed ex iis, quae intus et foris sunt. Sunt autem omnia ipsorum paria tria.

Cap. XII. In extremo lati aliud os est, quod coccyx vocatur; ex tribus et ipsum propriis partibus constat, magis cartilagineis quam lati, potissimumque ea, quae extremo subjecta est. Sed et ad earum juncturas ex posterioribus partibus et anterioribus nervi prodeunt. Primum quidem par ex partibus oritur, quibus latum os coccyx attingit. Secundum vero ex commissura primae partis cum secunda ortum ducit. Tertium ex secunda cum tertia. Quantum autem spinalis medullae est reliquum, ad ipsius tertiae partis extremum prodit solum sine pari.

Cap. XIII. Sternum, costae et spinae dorsi vertebrae thoracis ossa sunt, duodecim quidem utrinque costae, sicuti et vertebrae. Singulae namque singulis vertebris per diarthrosin connectuntur. Sterni ossa invicem per synarthrosin copulantur; septem autem numero sunt, quot et costae, quae cum eo diarthrosi alligantur. Inferiori autem ejus fini triangula cartilago adnascitur. Jam vero cujusque costae cum vertebris diarthrosis ita se habet. Transversae ipsarum apophyseos radicem costae principium eminentia quadam condylode ingreditur; at quae ipsam suscipit cavitas, et superficiaria et parva est; amboque sursum magis vergunt, tum cavitas, tum costae principium. Inde vero per tutam transversam apophysin costa supervehitur; ac deinde jam ad extremum ipsius epiphyseos diarthrosis illa aliam efficit deorsum repentem, adeo ut diarthrosis duplex cum vertebra costae fiat. Rursusque ad sternum ipsarum diarthrosis obscurior quidem est, non tamen ei abdita, qui circumiacentiacircumjacentia ligamenta removerit. Nam ibi singularum in condylodes caput desinentium pars cartilaginosa singulis sterni ossibus cavitatem quandam superficialem sortitis diarthrosi connectitur. Ita vero exiguus ipsarum motus est, ut synarthrosis quoque nominari queat. In multis autem aliis corporis partibus ossium compositiones ambiguae sunt, ut dubites, an per diarthrosin eas inter se, an per synarthrosin copulari dicendum sit. At tota sterni quidem figura xiphi (gladio) similis existit, ob idque xiphoidem nonnulli ipsum sternum appellitant, quidam vero non totum sternum, sed eam solam, quae ipsius extremo inest, cartilaginem sic nominant. Costarum autem non una neque simplex figura est; nam post ipsarum cum vertebris diarthrosin in anteriora simul et inferiora feruntur, multumque intervallum progressae, denuo sursum ad sternum repentinum flexum facientes, recurvantur. Unde jam, quicquid earum ad sternum est, non os, sed cartilago existit. Reliquae vero quinque nothae. At hae per symphysin diaphragmati et sibi invicem uniuntur, ac in exquisitam cartilaginem cessant. Postrema ab aliis in fine ipsarum sola secernitur, ac revera notha est. Nec his, nec aliis omnibus costis par longitudo est, sed supernae infernaeque sunt breviores, mediae longiores,

Cap. XIV. Scapulae post thoracem sitae sunt; per musculos autem ossi posteriori capitis, spinae rhacheos, thoracis costis praepositoque laryngis ossi symphysi connectuntur. Inaequales autem sunt admodum et omnibus sui partibus dissimiles. Foris enim gibbae, intus vero simae. Ac tenuis quidem et oblonga ipsarum basis inferior; at summa extremitas et crassa et parva est. Eas vero conjungit multis in locis cartilago, et plurima basis, a qua humilis ortum ducens spina paulatim adaugescit, ad usque acromii loca ascendens; ibique ipsi clavis per synarthrosin connectitur. Ipsam quidem earum partium structuram nonnulli anatomici acromium nominant. Quidam vero praeter haec ambo, quae conjunguntur, aliud tertium os esse inquiunt, quod in solis hominibus comperitur, idque cataclida (acclave) et acromium appellant. In hac vero regione apophysis quaedam omoplatae subjacet, cervix autem omoplatae nominatur; cui ad finem m acetabulum desinenti brachii caput diarthrosi connectitur. At vero et alia hic est interna apophysis acuta et exigua; ipsam autem vocant nonnulli quidem ancyroïdem (anchorariam), alii vero coracoïdem (corniculariam), quod ejus extremum ut cornicis rostrum exterius promineat.

Cap. XV. Clavicula utraque summo sterno diarthrosi articulatur; cavernosa est, tum figura, tum crassitudine inaequalis. Etenim pars ipsarum inferior, quae sterno diarthrosi alligatur, caeteris et crassior et rotundior est; quae huic succedit, multo quidem gracilior, sed rotunda est. Reliquum omne inaequale est adusque commissuram cum omoplata, ubi et paulatim quodammodo dilatatur. Totius autem ipsius claviculae partes mediae foris gibbae sunt magisque in ipsis, quae ad omoplatam repunt.

Cap. XVI. Os brachii omnium ossium maximum, excepto femore, in utroque sui fine, superno ac inferno, diarthrosi articulatur. In summo equidem humero epiphysin habet capitis praegrandis cervici parvae adnatam. In eo et quaedam cavitas est ceu scissura lata ad anteriores partes, totum caput in duas portiones dividens condylis similes. Finis autem inferior in condylos inaequales desinit, quorum externo radii caput diarthrosi annectitur, interno autem nullum prorsus os committitur. Ob id multo major apparet externo, etsi paulo grandior est. In hoc fine inferiori brachii cavitas est, iis, quae trochleis insunt, similis, circa quam cubitus movetur. Ubi autem haec cavitas finitur, utrisque in partibus cavitas est altera altero in fine, anterior posteriore minor. Eae vero cavitates cubiti coronas excipiunt, in summis quidem contractionibus anteriorem anterior, in extensionibus autem posteriorem posterior. Caeteris vero partibus rotundum est brachium, non tamen rectum, neque omnino simile. Gibbum etenim in anteriora et exteriora, in posteriora vero et interiora simum est.

Cap. XVII. Totum equidem corpus inter brachium et carpum positum cubitus vocatur; vocatur vero et alterum os eorum, quae in ipso corpore sunt, majus, quod alteri, radio appellato, subjacet. Hic itaque radius in superiori sui extremo exteriorem brachii condylum superficiaria cavitate amplectitur. Atque hujus diarthroseos munus est tum in pronum tum in supinum situm totam manum adducere. Cubitus vero duas habet apophyses, easque duas coronas, minorem quidem anteriorem, majorem vero alteram; cavitatem autem cubiti ipsae comprehendunt sigmatoïdem, in quam brachii orbita trochlearis inter duos hujus condylos sita inseritur. Atque hujus diarthroseos munus est totam manum et extendere et flectere. Cubitus autem in utroque sui extremo validis aeque ligamentis radio colligatur; at medio prorsus ab invicem diducuntur. Utrumque autem ipsorum juxta carpi partes epiphysin foris quidem gibbam, intus vero cavam habet; cubitus quidem minimo digito, radius autem maximo respondentem. In ipsam vero cavitatem corpus immittitur, eique diarthrosi articulatur. Praeterea insignis est cubito apophysis, quae styloïdes vocatur, quaeque carpo diarthrosi articulatur. Sed hujus apophyseos functio quidem est carpi in obliquum situm deductio, alterius autem in rectum, quibus summam manum et extendimus et flectimus.

Cap. XVIII. Octo construunt ossa carpum, in duos ordines conferta; dura omnia, et parva, et medullae expertia, figuraeque multiplicis. Etenim partim gibba sunt, partim sima; partim recta, partim rotunda. Omnia vero nervicartilagineis ligamentis inter se per synarthrosin, non autem per symphysin (ut quidam autumant) colligantur; leniter quidem gibba exteriori superficie, interiori vero cava. Itaque superior carpi series tribus constans ossibus quodammodo rotunda fit, quae cum cubito, radio, styloïde apophysi per diarthrosin articulatur, praeterquam quod carpi os ad parvum digitum glenoïde cavitate brevi styloïdem cubiti apophysin excipit. Medium autem ex iis illam maxime sedem occupavit, ubi et cubitus et radius inter se coëunt. Tertium vero biforme a radio excipitur. At inferior carpi series suis quatuor ossibus metacarpio per synarthrosin articulatur. Quintum denique sedem habet in illis carpi partibus, quibus inest potissimum styloïdes cubiti apophysis.

Cap. XIX. Interstitium carpi ac digitorum metacarpium nominatur; quod synarthrosi quidem carpo, diarthrosi vero primis digitorum phalangibus (sic enim digitorum ossa nominantur, nonnulli vero ipsa scytalidas appellant) alligatur, quum solius magni digiti prima phalanx ipsi metacarpio oblique per diarthrosin annexa sit. Quare singuli digiti ex tribus constant ossibus, priori semper phalange in cavitatem subeunte, quae in sequentis phalangis principio locata est. Consentaneum namque est et asserere, magnum digitum ex tribus ossibus constare, et non metacarpio primam illius phalangem ascribere, quae ab utrisque sui partibus per diarthrosin connexa est, quod primis quidem digitorum, non autem metacarpii ossibus accidit. Unde nonnullus jure asseruerit, metacarpii quidem quatuor duntaxat, quinque vere digitorum quindecim ossa esse. At qui tertium os magni digiti metacarpio attribuunt, ii quatuordecim quidem digitorum, quinque vero metacarpii ossa esse astruunt.

Cap. XX. Lateralibus lati ossis apophysibus tum rectis tum magnis duo quaedam ossa connexa sunt, quae nullum nomen sibi totis impositum sortiuntur. Superiores enim ipsorum partes latae ilium ossa vocantur; post aditum vero femoris et exteriores et interiores ischiωnischion ossa; quae vero inde in anteriores partes sursum tendunt, tenues et perforatae, et quae in extremo per symphysin conjunctae sunt, pubis ossa. Acetabulum autem utrique inest coxendici praegrande, quod robustissimo ligamento cum femoris capite conjunctum est.