Cap. II. His ita distinctis inspicienda diligenter est diversitas nominum, quae morbis imposuerunt ipsorum primi auctores. Passim enim a laesa parte sunt nomina, pleuritis, peripneumonia, ischias, podagra, nephritis, arthrilis, ophthalmia et cephalalagia et dysenteria. Frequenter ab ipso symptomata, ut ileus, teneamus, convulsio, palpitatio et tremor, paralysis et apepsia, dyspnoea, apnoea, perVigilatio et delirium et coma. Saepe ab ambobus simul, ut cephalalgia, otalgia, cardialgia, odontalgia, hysteralgia. Saepenumero a causa putata, ut melancholia quidem ab omnibus, cholerae autem a Cnidiis medicis, sed et hinc fortassis leucophlegmatias hyderus. Nonnunquam a, similisudine ad aliquid extra positum, ut elephas, cancer, polypus, staphyle, vitiligo alba, formica, atheroma, stea.toma, staphyloma, meliceris, carbunculus, alopecia, ophiasis, ficus, fatyriasmus et priapismus. lpforum vero morborum, quae nec locum affectum repraesentant nec causam efficientem, perpauca sunt nomina, phlegmone, gangraena. scirrhus, erysipelas, abscessus, oedema, empyema, ulcus, laxatio, fractura, spasma, ruptura, colohoma, iuruncnlus, varus, phyma. Quamquam horum quoque nonnulla partim locum corporis, sive partem affectam subludicare . ridentur, quaedam vero ab exuperante symptomata nominamur. Quod siquis citra significationem nominetur, differentias et is varias habet, veluti ulcus, quamvis unitatis fiolutio in carnosa parte non esset, atque ita asseclam partem una subindicaret, at particulares ejus differentiae variae fiunt nominibus, chrrouium, telephium, cancer; herpes, phagedaena omnisque id genus, quaedam ab iis qui primum ea sanarunt, ut chironium, quaedam ab ipsis affectis, ut telephium, carcer autem a similitudine ad animantem, phagedaena a symptomata, ut et herpetes. Verum phagedaena ulcus omnino est depascens, aut exedens, aut quomodoeunque quis appellare voluerit. Herpes autem non semper ulcus est, quotiesque cum exulceratione est, non servata veteri sude, vicinas partes depascit, sed sicuti nomen ipsum indicat, ritu serpentis bestiae, relicto priore loco, transit ad alterum. Cavum vero ulcus et sordidum et purum et planum et supererescens magis proprias sortita sunt appellationes,. non tamen similiter omnes; sed planum a propria differentia, sicut et cavum et supererescens. At eruentum et purum et sordidum non a propriis differentiis, sed ab externis symptomatis appellantur. Ergo quum tam impar nominum impositio veteribus fuerit multoque etiam magis, quum epinyctida et acrochordona et nyctalopa dicunt, primum quod noctu sit enatum-, alterum quod summam occupet cutem, tertium quod noctu visum auferat, aliaque ejusmodi multa faciant, nam si omnia numerem, periclitabor videri studio sequi quod fugere jussi, ergo omni modo emfeudum est ei qui veritatem ipsam expetit, ab ipsa nominum imaginatione recedere et ad ipsam rerum substantiam se conserre atque bane speculari, tum quot in conversum sint et morbi et symptomata ac praeterea antecedentes horum cansue, requirere. Nos igitur id in aliis commentariis fecimus, quorum unus de morborum multitudine est inscriptus autem est de morborum differentia, alter de symptomatum est differentia. Adeo vero causas horum utrisque seorsum explorare studuimus tum morborum tum symptomatum o mnium, ut ad praesentem disputationem nihil amplius desideretur, sed praeparate omnia jam sint. Itaque ne legenda quidem quae hic dicemus ussi suaserim, priusquam in illis sit exercitatus. Quippe tam numerosis theorematis neglectis nec ipse fructum percipiet et quae recte sunt tradita temere incusabit.

Cap. III. Ac in illis quidem particulatim omnia tum morbos tum symptomata tum causas oratione persequor, hic duobus adhuc additis quae cognitu necessaria erunt lis, qui medendi methodum exercebunt, tum me ad usum iuvemtotum prodendum conferam. Quaenam, inquis, duo illa. quae dicere paro? Certe unum quid: inter morbum etpathos intersit, alterum quod sine corporis elementis, ex quibus primum constitit, noscendis, non possint morbi invenixi Haec igitur nos accuratissime tradere studebimus. Qui autem ea legent, oro ne prius ad ipsam methodum medendi su conferant quam et ipsi quot in totum morbi sint, per se inquisierint, et quae prodita a nobis sunt curiose inspexerint. Ergo tanquam haec secerint, sermonem incipiam. Tres esse in corpore affectus praeter naturam ostensum jam est, causas, morbos, symptomata; causas, veluti redundantiam vel corruplelam; morbos, ut phlegmonen, ulcus; symptomata, ut decolorationem et gracilitatem. Diversa ab sus sunt quae immodice a corpore excernuntur, aut quae praeter naturam retinentur et functionum laesiones, omnia scilicet communi nomjne symptomata dicta, caeterum non uni generi subjecta. Quippe affectus quidam corporis est decoloratio, quod excernitur aut retinetur, affectus non est, sed asjectum sequitur. Similiter actio vel laesa vel integra affectus sane non est, partis autem nude actio editur, affectum necessario eonitatur. Ac oedema quidem et phlegmone ex iis sunt quae absolute esse dicuntur. Eodem modo et plenitudo, si accidat, sanguinis et corporis pallor. Actio vero ex eorum numero non est quae esse absolute dicuntur, aut certe non similiter, sicut jam comprehensa, siquidem nullo temporis spatio manent ejus partes, sicuti prosectu nec sermonis nec etiam motus ullius, sed horum quilibet in ipso fieri esse suum obtinet. Quum vero duplex sit motus genus, unum in loco, aliud in qualitate, prius latio, secundum alteratio dicitur. Ac omnis quidem actio motus est activus, omnis alteratio ejus quod asseratur motus est passivus, patitur namque quod asseratur. Ergo affectus dum atterantur, moventur, quum a motu cessaverint, jam alterati sunt, non autem amplius atterantur. Quicquid enim quocunque modo se habet, in aliquo omnino affectu est, quod autem in difficilis solotionis affectu est, id habitu jam affectum est. Sane alteratur is qui nigrefit, alteratus est qui jam obuigruit. Itaque alteratio generatio est qualitatis aut effectus, aut quomodocunque appellare velis. Nec si alterationem esse depositionem vel mutationem ejus quod prius suit dicas, id pugnat eum eo quod dixi, alterationem generationem esse qualitatis, quum ambo in idem recidant, nam et quae prior in corpore qualitas fuit mutatur et nunc nova gignitur. Quippe ejus qui in sole versatur, candor mutatur, nigrities gignitur; rutilis ejus qui ad ignem calefit, frigus mutatur, calor fit. Quoties vero cujuspiam quod substantia non fit, generationem esse dicimus, non idem eo sermone significamus sicut quum absolute generationem nuncupamus. Nam quae absolute generatio nominatur, via est in substantiam, quae vero hujus vel illius generatio dicitur, via est in illius, ut sic loquar, existentiam. Verum hoc veluti extra rem sit dictum. Quodvero propositum nobis in disputatione maxime sint, sermone jam definitum est, nempe aliqua in generatione et mutatione et alteratione et ut semel dicam, in motu ipsam essentiam habere, aliqua in ipsius substantiae constantia. Acsanitasquidem et morbus et quaecunque symptomatum causarumque affectus vel habitus sunt, ex permanentium numero sunt, actiones omnes alterationesque, in quacunque re fuerint, in ipso fieri essentiam suam possident, et corpus secundum quodcunque movetur, secundum idem patitur motusque ejus pathos est. Sane prisci motus omnes, etiam qui facundum naturam se habent, nisi activi sint, pathea, id est passiones nominant, sicuti etiam ipsos activos motus actiones. Eo pacto et Plato sensuum alienationes pathea appellat, cum junioribus aliter nescio quomodo sit risum, ut videlicet de solo eo qui praeter naturam sit motu id nomen usurpent. Ac a veleribus quidem pathos privatim de omni extrinsecus motu dicebatur, nunc per abusum etiam affectus qui ex passione jam provenere, nec amplius in motu sunt, pathea appellant, nent tamen diuturnior aut solutu difficilior est affectio quam habitus, quemadmodum neque imbecillitas. Sed ejusmodi nominum promulgationes a junioribus sunt invectae. Diximus autem alibi diffusius de medicinalium nominum usu, necillud nobis ad considerationem propositum nunc est, sed tantum quemadmodum ipsintemur, claritatis gratia distinguere necessarium est visum. Nara contrarium sanitati asseerum, a quo laedi actionem dicimus, morbum tantum appellamus, sive diuturnus. hic, sive brevis sit, sive momento duret. Ex reliquis affectibus qui praeter naturam sunt, eos qui hunc praecedunt causaeque rationem obtinent, causas tantum dicimus non pathea. Qui illum sequuntur, si actionum laesiones sunt, et symptomata et pathea, eodem modo et immoderatas^ vel suppressiones. Qui vero asteotus sunt, veluti decoloratio, supra pastionis et symptomatis appellationem, etiam affectiones vocamus, ita nimirum ut sunt. omnium igitur horum commune id est, quod prae.ter naturam sunt, et causarum et morborum et symptomatum. Proprium autem morborum quidem est actionem laedere, symptomatum hos sequi, causarum praecedere. Ergo nec is qui morbum esse motum praeter naturum dixit mtellexit quid diceret, quemadmodum in proximo libro docuimus methodicorum nonnullos definivisse, adjecta ex superabundanti permansione, nec is qui mutationem esse ab eo quod secundum naturam, ad id quod praeter naturam voluit, quippe quae non magis morbi quam causae et symptomatis definitio sit, quando omnia ea affectus sunt praeter naturam. Verum si brevia sint, constat acuta esse, sin aegre solvantur, diuturna. Morbum autem an aegritudinem dicas, nihil interest, quemadmodum etiam non interest, pathos an pathema dicas. Atqui patheos appellationem de morbo dixisse veteres, quemadmodum et infirmitatem et imbecillitatem, ostensum nobis est in iis, quae de medicinalibus vocabusis scripsimus. In quibus illud quoque traditum est, nihil referre dicere valetudinem infirmam an infirmitatem valetudinis, nam et qui aegrotant, eos appellant non susum aegrotos, sed et infirmos et laborantes. Atque hoc in illis commentariis demonstratum est. Reliquum nunc fuerit ut eo cujus causa haec omnia diximus, in .medium adducto, ad aliquid eorum quae proxime tractanda fiunt deinceps transeamus. Id quid sit, rogas? Certe non aliud quam quod multoties jam ante dictum est, primum ac maxime id medicos studere, idque fere proprium eorum munus esse, ut morbos adimant, quippe simul eum hoc non modo actionis laesio statim evanescit, sed etiam reliqua omnia symptomata tolluntur. Siquidem primum ac maxime actionis ipsius, quae secundum naturam est, omnes homines egent, propter illam vero et sanitatis, sed et functionis laesionem amoliri omnes cupiunt, ob id vero etiam morbum ipsum. Caeterum non functionis laesioni, sed morbo ipsi, id est affectui praeter naturam qui actionem laedit, adhibent remedia. Quisquis igitur ex iis quae partibus secundum naturam insunt et quae temere accidunt et quae actionis sunt causae, distinguere non potest, quomodo credibile est, ut ipse affectum, a quo primum actio laeditur, invenire possit? Nam quae temere corporibus accidunt, etiamsi millies sint alterata, nocere profecto actioni non possunt, quamdiu a quibus fiebat, omnia naturam suam tuentur. Horum vela si vel unum quodlibet sit alteratum, actionem quoque ipsam statim laedi in tantum est necesse in quantum ab eo quom secundum naturam se haberet est adiuta.

Cap. IV. Ac missi quidem res tusa explicata jam est, plereque offensum iis praesertim, qui intelligere vera possunt, fieri non posse ut omnium morborum numerum methodo quis comprehendat, nisi idem omnium causarum actionis numerum, corpore secundum naturam se habente, norit. Nihil tamen ex jam dictis intelligere adhuc possunt quicunque vel stolidiores sunt et ingenio tardiore, vel methodicae sectae nugis innutriti. Denuo igitur quod nunc generatim dictum intelligentibus illis quoque speciatim exponam us, unum aliquod atque alterum veluti exemplum sermoni proponentes. Cur lingua sapores percipit nec ulla pars ? Num propter colorem aut situm aut magnitudinem aut figuram? Quippe ea affecta nec commode sapores sentiente, aut colorem ejus ad naturam suam reducemus, si ni eo actionem habet, aut tam dictorum quod vis, si ab illo agendi vim ac. cipit. Quod si propter aliud ab his quippiam constat, si illo lentum. tenus ad naturalem habitum sit restituta, nullo etiam reliquorum fore opus. Nam esto exempli gratia, densitas certa purorum causa sit, succi saporem dijudicet, nunquid horum symmetriam quae in sanitate visitur, tuebimur rursusque ametriam, quoties laborat corrigemus? Age vero, si ita sors tulerit, moderatus calor causa sit cm saporem sentiat lingua, non hic quoque manifestum est, caeteris negloriis unam adhibendam curam, ut illud fervemus a quo agendi facultatem accepit? Jam si propterea quod ita in sicco humidoque attemperata sit, idcirco sentiat, quis non reliquis posthabitis, huc tantum intendat ut neque justo siccior sit nec etiam humilior ? Quis rursus si hoc verum est, non facile prompleque cossigat duos esse universus linguae morbos, alterum humidum, alterum siccum? Veluti rursum si per moderatum calorem et frigus habet quod sentiat, quis non lue quoque duo esse morbos ejus intelligat, caloris fiigorisque ametriam ? Quemadmodum etiam si propter tenuium meatuum symmetriam senium est nacta, promptum profeoto lue quoque colligere est, omnino eam ex horum ametria .oblaedi; duplexque vitium fore, densitatem meatuum et raritatem. Num igitur etiam.plura dico quo stupidos istos inducam, ut si nihil aliud, illud saltem intelligant, non posse quanquam nec invenire nec demonstratione asserere morboruta numerum, qui non ex lis quae partibus insunt tum quae causae actionis sint tum quae temere accidant norit? Numeriam alterum adhuc tertiumque exemplum adliciam? saepe namque multitudine exemplorum stupidorum animi veluti a somno excitantur. Age igitur ita homines rursum .interrogemus. Idcircone corpus calida, dura, mollia, laevia et alpem, omnia denique sirb tactum cadentia sentiti quod candidum colore est aut quod nigrum aut quod rufum aut ut summatim dicam, quod talis coloris est, an propter horum nihil, sed. aliud quippiam. Perspicuum enim cuiquo arbitror, quod si quid probe scntiendi munere utatur, id tantum illi tuendum custo silendum que sit, ex quo uno probe sentiendi facultatem accepit. Nam si ex eo quod canssidum fuit, id dotis obtinuit, ejus tuendi maxima erat habenda cura, sicut nigri fugiendi. Sin contra ex eo quod nigrum fuit sentiendi vim habuit, .omnes, arbitror, alios calores sugere formidareque oportebat. Ad eundem modum et si inde adeo sentit quod flavum vel rufum est, fugiendi, arbitror, alii colores omnes sunt, ceu sensum vel penitus deperditum vel depravatum efficientes. Praeterea si eo quod durum sit fautu est praeditum, si molle fiat; laedetur. Ac si quod densum sit, laedetur, si rarum efficiatur. Quod si tenuium meatuum symmetria sentiendi vim habeat, ab ametria certe laedetur. Et generaliter ut sentiat, id tantum ipsum adsit oportet, unde sensum obtinuit, atque id tantum corrigatur, unde sensus est laesus quom a natura recessit. Num igitur tertio exemplo est opus, an haec abunde sutisfaciunt? Sane prudentibus vel haec supervacua puto, ut qui universale intelligere sine exemplis possint, rudibus autem et tardis et contentiosis, ne si tertium quidem addam exemplum, quicquam fortasse profecero. Verumtamen quando duo jam dicta sunt et inaniter tempus nostrum semper terunt, non fuerit alienum unum etiamnum iis exemplum adjicere. Proponatur itaque jam quemadmodum ventriculus male concoquens nobis sit corrigendus. Verba autem faciemus non solum contra methodicos, sed etiam contra eos rationalium qui non cognita ipsius actionis prima causa, quam continentem etiam nominare sunt soliti, methodo quadam ac ratione constitui posse artem putent. Esto igitur quispiam dicat, ab iis enim quae obviam promptamque absurditatem exhibent coepisse praestat, quo eos si fieri potest ad ea quae confusa magis sunt intelligenda sensim perducamus, esto, inquam, aliquis dicat, hunc hominem qui nunc cruditate laborat, quod multos deinceps dies solo lacte est altus, ventris colorem mutasse, album que ex rubro reddidisse idcircoque ventris fui functionem laesisse. Fortasse jam rides et jure profecto rides. Verum si scias quam sit simile et huic de coloribus citra usiam demonstrationem adhibitam quiduis pronunciare et tibi de exiguorum meatuum verbi gratia -symmetria, aut alio quolibet affectu, non, arbituor, jure ridebis ; nam aut in lete risum verte, aut nec in alterum. :Nam esto, impudens fit qui causam minus probe concoquendi colori imputet dieatque quod quoniam ex naturali colore ventriculus ruber est, nunc vero redditus est plane- albus, idcirco cruditate laboret est necesse. Libens suneaudiam, quid tu contra hunc objicias. Ego enim aliam nationem i non invenio, quam ut jubeam qui ita dicet prius ostendat, an omnino propter colorem secundum naturam actionem ventriculus edat. Tu siquam aliam habeas, libemtaraudiam. Sed nec habes nec habere diam contradicendi rationem potes contra eum, qui colorem cruditatis ventricusi causant esse dicit, quam exigere ut doceat quomodo ex naturali colore consequutus sit ut- concoqueretventriculus. An igitur huic qui colori cruditatis causam imputat fides non adhibebitur antequam doceat etiam hoc nomine agere ventriculum ? tu quum vel tenuium meatuum ametriae, vel alii cupiam hanc ascribas, credi tibi postulabis priusquam doceas quo pacto ex symmetria in illo genere agat? At non hoc ajo, inquit, nec aliud quicquam esse concoctionis conti-. nentem causam, - sed prorsus id ignorare me fateor. Atqui si ei qui colori actionis causam tribuit, necesse est etiam eidem laesionem actionis imputet, qui vero tenuium meatuum symmetriam actionis eatifum dicit, etiam horum ipsonum purorum ametriam eandem vitiare fateatur, tum qui temperamento quatuor qualitatum, caloris, frigoris, humoris et siccitatis actionis cassam assignat, etiam eorundem ipsorum lutemperiei laesionem ejus ascribat, utique et tibi necesse erit eo quod secundum naturam est prius supposito, ita qued praeter naturam est inquirere, aut si ipsum quod secundum naturam est non nosti, nec quod praeter naturam est nosti. Etenim vos etiam ipsos annio contra empiricos medicos dicere, fieri non posse ut qui id quod secundum naturam sit non norit, dignoscere id quod praeter naturam sit possit. At nosco, inquit, quod secundum naturam se habet Quaero totumne an partem ejus aliquam ? atque pars ipsa quam nosti, estne actionis ipsius causa, an ventri.culo mest otiose? Nam quid demum ejus nosti? silum videlicet et magnitudinem et texturam et conformationem. At .nihil horum actionis est causa. Sed nec empiricos horum quicquam latet, quippe qui et se partium dissectione, quum occasio hunc offert, uti fatentur et ex illa se haec intelligere, . non tamen actiones usus que partium. At novi, inquit, exi actionem, ni enim circumplexus et attritio. At nisi causam ejus noveris; nec morbum intellexeris. Nam si quatuor qualitatum temperies actionis sit causa, eorum intemperies omxino laesionis causa erit. Tu ver o reris phlegmonen et scirrhum et .oedema et abscessum et alia quae oculis usurpari possunt, folos esse ventricusi morbos, quamvis ne haec ipsa quidem veluti empirici solis oculis, .manibus et reliquis sensibus apprehendas, sed ad ipsam essentiam eorum tentas ascendere atque hanc diligenter disquirere, videlicet non contentus lis symptomatis quae sensui apparent, quae tamen symp tuurata empiricis definiunt ac circumscribunt suam syndromen, fio enim ipsi appellandam censent symptomatum congeriem quae in affecto sunt loco. Sed nec curatioris indicationem ex apparentibus symptomatis accipis. Non enim an tumor praeter naturam, nec an renitens, nec an cum dolore, nec an ruber, sed an sit in finibus arteriarum impactio, ex paremptosi, obreptione seu coincidentia; censideras, accurationem, ut ipse fateris, ad hoc referens expleras. Annon ea est Eraslltrati docendi ratio, ubi de febribus agit, sicuti rursus alia Dioclis, alia Praxagorae, esta Asclepiadis? Itaque non a symptomatis, quaeluphlegmones apparent loco, indicatio praesidii sus sumitur, sed ab ipsa substantia. Neque enim an tumor praeter naturam, neque an renitentia, neque an dolor pulsatorius ; sed an coincidentia et impactio in finibus arteriarum, aut obstructio in finibus venarum, aut putredo aliqua humorum, aut corpusculorum ratione contemplabilium in laxitatibus aeque ratione speculabilibus intentio sit, aestimant. Quare in omnes ab affectu phlegmone laborantis partis, non a symptomatis quae hanc sequuntur praesidiorum indicationem sumunt. Ad eundem, arbitror, modum et si quis calidum, frigidum humidum et siccum causatur. Verum hic etiam si ventriculus citra phlegmonen, aut ulcus, aut abscessum, aut aliud id genus, eo tantum quod frigidior evaserit, non recte concoquat, tamen remediis non flestiluitur. At- qui phlegmonas, scirrhos, aliaque quae oculis ridere licet, tantum esse morbos putant, ridicule plane emdilates quae sine iis fiunt ex imbecillitate ventriculi incidere dicunt, ceu astutum aliquem privatum sejunctumque imbecillitatem esse velint, non autem velut in fuppurantibus, aut scirrho, aut phlegmone affectis, aut alia quavis ratime laborantibus inesse. Quippe omnes hae affectiones sive in ventriculo, sive in jecinore, sive in thorace, sive in alio queris accidant, illico partem m qua sunt ad propriam functionem edendum imbecilliorem reddunt. Sed id non satis illis erat ad indicationem remediorum, alioqui frustra inquirunt affectus, sed ad ipsam morbi essentiam subeunt, tanquam non aliter detur idonei compotes esse remedii. Non igitur qui imbecillitatum pathos esse dicunt, ubi nullo ex iis quae ipsi morbos definiunt affecto ventriculo animal cruditate laborat, ii dum a nobis refellantur expectant. sed ipsi. se ipsos redarguunt, quum non proprium aliquod, sed commune omnium dicant, quodque nec istis ipsis judicibus, remediorum inventionem indicare facile possit. Quippe illusi, roborare imbecillitatem, nomen nudum ac veluti scopus potius est, non curatio. Nam quid faciendo iis qui invalidi ad actionem sunt robur vindices non dicunt, at in hoc curatio consistebat, et nisi ventriculi affectu invento, ut remediorum sis compos fieri non potest. Quippe si refrixerit, calfaciendus est, si humentior effectus, siccandus est, pari modo si immodice incaluit, refrigerandus est, si siccatus, humectandus est. Atque hae quatuor simplices curationis rationes sunt. Alterae quatuor compositae sunt. Si frigidiore et sicciore temperamento redditus ventriculus est, calfaciendus simul humeetandusque est. Sin humidior et cusidior justo evasit, siccandus ac refrigerandus est. Pari m o do si calidior ac siccior est effectus, tum refrigerandus tum humactandus est. Sin humidior ac frigidior, siccandus ac calfaciendus est. Quare et octo sunt ipsius ventriculi affectus, qui sunt causae ipsius, ut ipsi dicunt, imbecillitatis, tum octo medendi rationes.

Cap. V. Neque sicut empiricis, sic ussi dogmaticarum dicere licet, sint haec an non sint, nilul esse opus intelligere. Funditus namque logicam sectam subvertent, si ignorato affectu, curationis tamen facultatem abunde sibi superesse dicant. Etenim ab ipsa experientia joum es quomodo curandum sit, intelligent, si modo ab ipsius rei natura indicasionem non sumpserint. Ac empirici quidem et quod inyenire posse non putent quicquam eorum quae abstrusa sunt, et quod id etiamsi inventum sit non desiderent, quippe obscrvatas a se esse curationes in apparentibus concursibus, meritu nec scire se an octo affectus sint quibus ventriculus imbecillus fit ajunt, et citra. ejusmodi supervacuam carrositatem remediis se abundare. Qui vero et rationem se habere profitentur, cujus ope etiam abstrusa inquirant et ipsorum. inventionem praesidiorum praestare indicationem dicunt; hos quomodo non pudeat licere, aut non nosse se an octo affectus sint, aut eos ad medendum se non requirere? Neque enim id tantum dicere satis est, non nosse se, sed refellere per est eos, qui su scire affirmant, ceu purum vera professos. Quoad vero nec ipsi id faciunt, aliique non paucis demonstrationibus confirmant, omne corpus pro certo quatuor qualitatum temperamento opus suum edere rationabiblis .est illis accedere, nisi forte qui nuda afferunt verba plus. sibi cresti postulabunt quam qui cum demonstrationum fide loquuntur. Atqui illi si non aliud, saltem suadere ac docere auditorem student, non cogere jubereque, hi rursum contra tyrannorum ritu subent ne quaeramus actionis ceusum. Verum nos hoc nomine Dionysium, Phaleram eaeterosque tyrannos odio prosequimur, quod subeant imperentque;non suadeant ac doceant, sicut Solon, Draco et. Lycurgus. At, inquit, ego intra similes artis maneo, vos et ab iis exceditis et ad alia naturalis philosophiae principia nos reducere conamini. An igitur, homo lepidissime, ne hoc quidem ipsum demonstrabis, quinam videlicet medicinae artis sint in.aites, quaeque novisse expediat ei qui raHune remediorum inventionem molietur, sed terrifico vultu tuo nos reddere attonitos putas ? Audio quidem et te illud dicere, non oportere actionis inquiri causam, audio et empiricos dicere nec actiones nitas esse considerandas, audio non minus illum qui elicit non tantum has esse aestimandas, sed etiam causas unde nascuntur quaerendas. Non igitur ex eo esse me iniquorum judicum numero jubes, qui priusquam omnes qui inter te dissident audierint, uni statim ferunt suffragium? An primum quae vestrum quisque dicat seorsum audire vis, dein conferre atque perpendere, quis tum sibi tum apparentibus consentiat, quis rursus nec secum nec cum iis quae apparent? Atqui si ita famam, empiricos andium, etsi quae dicunt stabiliter non demonstrent, saltem ea lenire conantes, vos ne id quidem facitis, nam tane libenter audierim quis vestrum vel lenimen aliquod, vel demonstrationem aliquam afferre conatus est, cur actionis causam inquiri non expediat. Quae enim a me methodus supra est posita, inquirendum esse demonstravit. Vos nec demonstrationem usiam nec rationem ullatu probabilem afferre conamini, sed tantum elato supercilio tetrice nos objmgatis, abscedere a summa physiologia albentes, nec sic quaerere hominis naturam intelligere, ut philosophi faciunt, qui ad prima usque elementa ratione ascendunt, illudque vobis dixisse satis esse, arteriam et venam et nervum principia continentia et veluti elementa ejus physiologiae quae de homine instituitur ponenda esse. In quo quidam Herophllum laudarit, quod ita ad verbum dixerit: sisto haec prima esse, tametsi prima non sint. Sed qui ad demonstrationem provocat ac hypotheses istorum qui sid opinantur pugnare secum ostendit, hunc aversammi ac fugitis proriusque non auditis et contemnere simulatis inique rationem fastiditis, qui contra empiricos rationem demonstrationemque extollitis. Nam quod secum dissideant rationes omnium qui ex dimidio dogmatizant, etiam iis qui tenuiter in demonstrandi methodo sunt exercitati, facile perspicere licet. Quum enim phlegmone ventriculus laborat atque inde adeo concoquere non valet, quaenam phlegmones causa sit quaerendum censent, atque inde praefiliorum copiam conjectant, spreta empiricorum inventione ; quum vero citra phlegmonen, alindve id genus vitium, selius intemperantiae culpa concoquere non valet, lue rursus auxiliorum facultatem ab experientia petunt. Atqui haec fecum non inveniunt, quum empiricorum opinio sibi constet, praeterea demonstret efficiatque quod volunt, ex iis quae vos ipsi non inficiamini, lemmatis. Quippe si fieri ullo modo potest, ut ex iis quae apparent symptomatis curandi ratio conectetur, ignorato affectu, utique non hic possibile; in alio fuerit impossibile, sed aeque in omnibus possibile erit. Ergo nec hoc quidem loco rationem ullam afferre poteritis, quo minus ubi affectum explorare nequitis, experientia ipsa satis sit ad remediorum ubertatem. omnia igitur ut tyranni imperatis, uti vero demonstrationibus nec ipsi vultis, praestat enim id fortasse dicere quam non posse vos, nec iis qui uti tum volunt tum possunt acceditis. Itaque quid aliud sunt disceptationes vestrae quam lites et contentio et provocatio ad convitia et pugnas, cujusmodi praeceptorum vestrorum quidam perpetuo exercuit,aut irridens si quis calidi vel frigidi mentionem faceret, tanquam balneatoribus magis quam medicis ea nomina convenirent, aut vehementer increpans, quasi longissime a medetuli arte digressum, aut Erasistrati gravem illam auctoritatem objiciens. Verum haec ut primo audita oblectabat, ita quum secundo et tertio audivi, molesta sane suit, ceu scurris quam medicis magis congrua. Si enim semel auctoritas eorum qui ultra non esse procedendum jubeat legitimus testis esse ad demonstrationem putabitur, omnra jam merae nugae erunt, nec finis in disputatione ullus misi qui nunc visitur, inimicitia, pugna, convitium. Quippe qui a logicis demonstrationibus digressi credi quippiam ceufient propterea quod Herophilus aut trasistratus itu jussit, hos necesse est omnis generis convitia pugnasque sequi, -ad-. miranda scilicet disputationum quae nunc habentur praemia. Finge enim alius dicat, huic qui commode non concoquat, ventriculum frigidam et siccam intemperiem contraxisse proindeque humectandum ac calfaciendum esse; alius, quod status ejus secundum naturam mutatus ad frigidiorem et humidiorem sit, calidum siccnmque rictum adhibendum suadeat; tertius autem quispiam accedens, quod quae comprehensa sunt ; non recte sint dicta, id ne tentet quidem ostendere, sed lautum eos qui dixerint objurget, quasi superflua scrutentur, et testes adhibeat Erasistratum vel Herophilum, nonne, ut dixi, dissidii hinc mutuique convitii initium excitabitur ? Quippe illos contra necesse est Athenaeum et Mnesitheum et Dioclem et Plistonicum et Hiupocratem et Philillionem et sexcentos alios tales opponere testes. Si enim testibus deridenda lis erit, non medico hi vincent. Nam quod tum morbosae intemperiei multae sint species tum cujusque earum diverta curatio, ubi non Hippocratis modo et plurimorum aliorum medicorum, sed etiam Platonis, Aristolulis, Theophrasti, zenonis, Chrysippi et omnium illustrium philosophorum testimonio comprobarint, utique et quod citra naturam corporis exacte inventam fieri nequeat ut vel de morborum differentia quicquam invenias, vel auxiliorum convenientium copiae sis compos, iisdem ipsis tum philosophis tum medicis confirmabunt, hisque non tyrannurum ritu sicut isti albentibus, sed evidenti ratione probantibus. Centra haec igitur qui calidum et frigidum halneatorum dicunt esse vocabula, dicteriis videlicet utentur et ritus movebunt, moriones, Phrygas aut scholasticos narrantes. Quippe conscii sibi fiunt non modo nihil demonstratione confirmatum suise, sud nec quid demum demonstratio sit intelligere. Ergo ex his dicteriis necesse est oriatur dissidii initium. Ut enim primum omnium memorem quae .nugantes sine demonstratione dicere non dubitant, considera quo pacto necesse sit ex eo pugnam-subsequi. Nam ubi con.tra dicta eorum demonstrationis expertia ac contra testes ipsos, quibus credendum censent, alii tum celebriores tum longe plures testes opponunt, necesse est vel cederevincique .utroque momine, et quod demonstrare recusarint et quod .numero testium sint impares, vel perfricta fronte Erasistratum omnibus illis testibus dicere majoris esse fidei. Siquidem hic necessum est alterum negare esse majoris fidei aut Hippocrate et Mnesitheo medicis, aut Aristidem et Platone philosophis, alterum esse majoris fidei restare,deinde varie ultro citroque tam immodesta contentiosaque contradictione jactata. alterum eorum unpelli ut dicat, non tibi. sane ita bene erit., : si Erasistratum negligas. Haec enim quotidie fieri in medicorum disputationibus, o lliero, vides, Ea vero remes data porta, omnia jam musiereularum verba ingeruntur; et quum mutuis femaledictis asperserint nihilque utile docuerint aut didicerint, discedunt. Atque hanc turpitudinem non est quod dicat aliquis non esse ab iis qui demonstrationem fugiunt inceptam Fugiunt autem multriariam, ut scis, alii cum gravitate tantum inerepantes, alii scurrile aliquid jactantes; alii inrisum fannasque disceptatione abrepta. Quod si quis sermoni stare, demonstraalouesque audire audet, primum quidem omnino non intel- ligis; neque enim potest qui demonstrativae methodi sit imperitus eos qui ipsa utuntur intelligere. Quod si -alle quatenus intelligit, at quod dogma suum in quo nutritus propugnare omnino decreverit, contra tendere aggressus, dein deprehensus quae nec rite concludunt nec colligant, sed vana nugaciaque sint dicere, irascitur et devovet .dia- lecticos ceu malorum auctores, quod videlicet stiriam a natibus ipsorum detergent, ipsique mederi conantur, adhibitisnon melle et placentis, sed alliis et caepis, quae etiam pituita tentatos gallinaceos sanare solent. Quippe millies affuisti lis, quum a diverse concludentibus argumentis non aliter quam ab .ipse assio et caepis cogerentur lachrymari. Nec te profecto latet multos saepe nobis privatim fastos, sentire jam re suam sectam quam sit absurda, nec tamen hanc posse publice .mutare, quum alioqui nec esta nossent, unde haberentur in pretio, et jam vulgo propter haec et noti et in pretio, forent. Itaque ob haec ipse quoque saepius distuli commentarios de medendi methodo scribere, pro comperto plane habens, paucissimos homines hujus tempestatis ab iis adjutum iri. Etenim nisi magna quaepiam miraque. mutatio humanarum rerum fiat, actum de bonis studiis est, utpote consulis ac corruptis nemine veritatem ipsam, sed tantum scientiae famam quaerente. optime enim. profecto scis, ne quinque quidem usquam invenisse nos qui esse potius quam rideri docti cuperent. Atqui nisi quis sapientiam ipsam propter se ipsam expetat, ne tumpus quidem ullum inveniet quo se in logica methodo exerceat, imo divitiis et famae et potentiae civili inhians, in horum occupatione ritam omnem consumet.

Cap. VI. Ergo dimissis his rursus ad propositum redeamus. Est autem ab initio propositum illud, qui omnem morborum numerum methodo non invenerit, hunc maxime in ipsis medendi methodi foribus lapsurum, quum constet totidem esse medendi rationes quot sint morborum ideae. Ergo sic in enumerandis morbis egisse, ut neque privatis proprietatibus attentus infinitos statuat, nec in prirui.d statim generibus subsistat, id in promptu cuique non est; sed ei tantum, sicut antea dictum est, qui in dividendi methodis sit exercitatissimus. Principium vero divisionis eorum esu ut etiam alibi diximus, ut essentiae ratio rei dividendae constituatur. Igitur illud monstratum nobis est, morbum omnino unum ex iis esse - quae praeter naturam sinti Haec autem quatuor quum sint, actio oblaesa, affectus ipsam efficiens, affectus ipsius causa, et quae hune subsequuntur symptomata; sive functionis laesionem, sive etiam moliens tem hunc affectum morbum nominare velit aliquis, nihil in medendi methodum immutare ostensum est, modo unum illud intelligatur, primam ipsam curationem, quam etiam nonnulli continentem appellant, affectus esse qui actionem interturbat. Porro ostensum a nobis diximus, rationabilius hunc morbum appellari, non tamen vetare nos quin, si cui id cordi sit, actionis noxam morbum nominet ; affectum, qui hanc creet, morbi causam. Supposito igitur quod morbus vocetur affectus is praeter naturam qui functioni officiat, inquisivimus deinceps quot in universum morbi essent ; ubi clarum obiter fecimus, si quis via ordineque processerus sit, nec, sicut vulgus medicorum facit, tyranni ritu imperaturus, huic primum inveniendum esse dilectum illum, qm functionis effectrix sit causa. Hunc sane nos temperiam diximus esse calidi, frigidi, humidi ac sicci, proindeque primum morbum su similaribus esse ex horum intemperie ostendimus. Alius quispiam corpusculorum et meatuum symmetriam statuet, proptereaque ex ametria meatuum ipsorum aegrotare animantes. Caeterum si quis nec ipse actionis causam, in quonam entium sit genere, audebit statuere, .nec iis, qui statuunt contradicet, ac .nihilo secius tamen ratione methodoquesc procedere arbitrabitur, hunc egregie improbum esse diximus, ut qui nec tutum sis ab empiricorum accusatione facere possit et secum plane pugnet ; quippe ejusmodi homines ex dimidio logicos esse, qui qua ratione phlegmone, scirrhus, oedema et alia id genus fiant, multo labore disquirunt, laedi autem etiam citra haec omnia ex sula intemperie actionem non. intelligunt, sed empirice talia curanti Quisquis igitur quantum hiaberrent scire volet, tum quos morbos transiliant quantaque plures ignorent, quam norint, librum de morborum differentiis perlegat; intelliget enim Hippocratem primum omtrium. recta institisse via, quae cum a posteris absolvenda^ suerat, non modo nemo eorum absolvit, sed plerique etiam quae probe suere inventa corruperunt. Proxime autem, ut viam quae inchoata est ab Hippocrate perficerent absolverentque Aristoteles et Theophrastus accesserunt: et si fateri verum opertet, potestate absolverunt, quum constituerint aliud esse in corporibus similaribus morbi genus, aliud in iis quae organica dicuntur : quippe a similaribus fractiones edi, eoque esse cujusque organi unam propriam similarem, reliquas vero, quae cum hac quodvis organum perficiunt, eas usus alienius gratia, illius quae prima erat actionis causa factas esse; sed et horum tamen rursus cujusque esse per se actionem veluti in oculis. Satius enim fortassis sit, quae in aliis diffuse ostendimus, strictim hic commemoremus. Ipsum risus organum est crystallinus humor; reliquae oculi partes ejus causa fiunt factae ; quarum omnium usus narravimus in decimo operis de partium usu libro. Caeterum quanquam crystallini. maxime causaomnes sunt factae, singulae tamen earum aliquam seorsum actionem fiant nactae; ac vena quidem et arteria et nervus toti anirnanti communem, membranulae oculi omnes, quom sint nutrimenti participes, omnino naturalibus facultatibus sunt praeditae ac perinde etiam functionibus quae ab his proficiscuntur. Quoties igitur -crystallinus humor ex intemperie laborat, omnino laeditur oculorum functio, caeterum non est eorum ut organa furit morbus: at quod hypochyma vocant nullius similarium est morbus, test oculi totius ut organum. Ad eundem modum, si in finibus venarum, quae in cavo jecinoris habentur, obstructio ex lentis aut massis sueris subhaesit, distributio quidem in corpus per has morahitur, morbus tamen totius jecinoris ceu organi censebitur, nulla similarium ejus partium aegrotante.; quod si intemperies venas ejus iusestaverit, ipsarum - quidem illarum morbus primum erit, ex accidente vero etiam jecinoris. sic Erasistratus quidem in phlegmones substantia tradenda est lapsus, quum nec in partibus phlegmone laborantibus in finibus arteriarum impactio necessario cernatur, nec arteriae spiritum tantum, quum secundum naturam sunt, contineant, veluti in tractatione de his ostendimus. Si igitur phlegmone ejus generis morbus sit cujus autumat, et scirrhus ejus generis cujus ille opinatur, et reliquorum .singuli, sicut ipse obscure et multi sequaces ejus clarius explicare conantur, utique solidas ipsas partes liberas propemodum a morbis relinquit, nisi quatenus ulcerari, collidi incidique valeant, atque id genus aliud quippiam pati Laborare vero eas se totis ejusmodi morbis, quales nos octo intemperantias ostendimus, id nusquam dicit. Atqui corpora universa, etiam quae difficillime alsitiuntur, veluti res, lapis, ferrum, saltem calefieri, refrigerarr siccari, humescereque cernuntur, ut utique mirum sit, si tantum arteria et vena et nervus nihil ejusmodi sentient. Atque hoc etiam magis mirum, si sapienter quidem, functionem famen legitimam edent, veluti si ita fors tulit, in corde facultas quaedam est, ut ipse quoque Erasistratus confirmat, qua dilatatur et contrahitur; hanc autem laedi profecto oportet, si viventi animali cor sit exemptum, quemadmodum saepe factum in sacrificiis ridemus, quippe si non laedatur, perpetuo movebitur, nec tantum .ad tempus aliquod, ut nunc cernitur. Manifestum est igitur laedi, proindeque movere desinere. Quaenam igitur laesio? id considerare decebat, quum possit nimirum cor laesionem recipere, etiam antequam ab animali fit exemptum. Quaenam alia praeter intemperiem? nam neque figura ejus mutata apparet nec caritas usia nec ligamentum nec oscinum, imo nec alia usia pars deperdita, sed tantum naturalis tumperies mutata. Ergo omnes in similarium partium morbi omnino, ut dictum est, ab illo sunt omissi. Si quidem ubi sanguis in finibus arteriarum impactus actionem aliquam laedit, arteriarum ut organorum morbus est ; ut vero similanium partium octo quidem secundum nudas qualitates lutemperies, octo autem eum fluxione. oportet igitur quisquis horum certa scientia demonstrationes coepisse velit, a libro de elementis incipiat, post deinde reliquos sigillatim, ut supra dictum est, legat. Sunt vero proximi huic commensarii de temperamentis. Ab iis proximus est qui de inaequali intemperie inscribitur, mox qui de naturalibus facultatibus, aliique qui de animae affectibus sunt proditi, idque de unoquoque, deinceps et seorsum. Hos excipiunt qui de partium usu sunt inscripti, quos sequuntur qui de morborum symptomatumque differentiis titulum habent. Plerique vero medicorum nec tantum experientiae applicantes animum, quum tamen liceret ex empiricorum institutione bonis esse medicis, et perfectioris rationis cupidi, quum aut iis quae citra demonstrationem sunt enunciata credant, aut vitiosis demonstrationibus fallantur, non solum nihil excogitant boni, sed etiam quae per experientiam sunt cognita corrumpunt. Si quidem ratio non leve momentum obtinet ad experientiam vel ornandam, vel corrumpendam, sed quantum recta ratio ornando adlicit, tantum vel etiam amplius villosa detrahit. Atque haec me saepe medicorum vulgo praedicantem audis, qui prius quam in methodis Iogicis se exercuerint, vel cum demonstrare aliquid tentant, se ipsos sallunt, vel quum dividere quiduis in species ac differentias, luo quoque imperitorum coquorum ritu non per ttrticulos incidunt, sed conterunt, collidunt ac dilaniant, veluti in eo quod nunc est propositum. consulo igitur, ut scis, talibus omnibus experientiae animum intendant, quum non leve restet periculum omnibus qui supra vires aliquid moliuntur, ne et id non consequuntur et quae intelligere alias possent, omnino amittant. Ergo cum iis qui tum recto sunt ingenio tum disicere parati, ipsi rursus fertnonem conferamus, illud tantum ex iis quae inter initia dirimas commonentes, non esse committendum ut utraque simul confundantur misceantmque et quae per experientiam sunt inventa et quae sola ratione sunt investigata, sed cum utrumque seorsum sit tractatum, post ambo conjungantur. Ergo quum ipsi de empirica inventione alibi egerimus, de logica in his commentariis disserere proposuimus, At mihi videor lis praesertim, qui commentarios nostros de morborum symptomatumque differentiis perlegerunt, cum quibus scilicet mihi deinceps sermo erit, jam clare ostendisse statim per mitia in maximum errorem lapsum Thessalum esse. Lapsus enim non levi lapsu et Asclepiades .erat, ubi inter initia de elementis corporis male sensit, caeterum multo et majore et graviore Thessalus, quippe qui omnes in alotus ratione morbos in duos similiter issi .contulit affectus, multos vero curativorum scoporum ademit, quibus ille est usus. Pessimum autem gravissimum que illud admisit quod nec ipsas actionum laesiones, imo nec affectus qui earum causae sunt, morbos esse censct, sed solis vacuationibus vel retentis vel exuberantibus mentem intendi censet, quum nec quid sit plus justo sisti exuberarive vastationem olere nos doceat; Quippe vel ad vires; vel ad affectum, vel est id quod per sanitatem cuique semper est observatum, referri judicium oportet. Ex quo factum arbitror ut pugna inter ejus sequaces non parva sit orta, ut qui tum de reliquis omnibus inter se dissideant, tum.de eorum quae πάθη vo . eant et notione et existentia. Verum .si nunc de pugna eorum .historiam moveam, deflectam ad inutilia sermonem, omnem igitur deinceps sermonem faciam, ceu cum istis agam qui commentarios de morborum ac symptomatum differentiis, praetura de causis eorum legerint, ad haec qui ea omnia quorum paulo ante memini revolverunt, atque hinc ordiar. Quoniam actiones a similaribus corporibus proficisci ostendimus, reliquas vero omnes singulorum organorum partus usum aliquem ipsis praebere, duplex sane morborum genus erit, alterum in partibus similaribus, alterum in tutis organis. In similaribus intemperies, in totis organis, unum in conscrm arione spectatur; aliud in partium numero, aliud in cujusque quantitate observatur, quartum in situ. Utrarumque peropartium, similarium organicar unique, morbus communis est ipsa unitatis salutio. Ergo sex in universum morborum sunt genera: unum ipsorum similarium proprium, intemperies; quatuor, ut modo dictum est, organorum cujusque; et cum his sextum quod tum similaribus tum organicis est commune, ipsius unitatis solutio. Horum cu. susque differentiae ad ultimas usque species in libro demorborum differentia sunt traditae.

Cap. VII. His sic su habentibus jam de medendi indicationibus est dicendum, sed hoc ipso indicationis vocabulo prius exposito. Nam ipsam consequentiae inspectionem indictionem dicimus. Nam invenitur quidem et ab ipsa experientia id quod consequens faciendumve sit, eaelerum non ita quasi in praecedenti estque designatum, proindeque nemo empiricorum dicit-, id isto indicari, quamqfiam certe hoc sequi illud dicunt et hoc praecedere illud et consisterehoc cum illo. Denique omnem artem horum observationem memoriamque esse dicunt, nempe quid cum quo et quid post, quid a quo est, quid identidem sit nisum. Ergo ex ipsa rei natura ordiri, atque ab ipsa quod sequens. sit, citra experientiam invenire, id est indicatione invenire. Definito jam hoc quoque ac rursus quod ante diximus ad memorium revocato, omnem medendi methodum sejunctam ab experientia procedere, nec recte facere eos qui ambas. doctrinas, empiricam logicam que, in unum cogunt atque, confundunt, quae reliqua sunt prosequamur. Fuerit autem omnium quae reliqua sunt ordine primum quod et primuin omnium proposita jam proxime. sequitur. Sequitur autem primum ac maume illud quod omnis medendi methodus per indicationem fit, nam quicquid ab expertemtia sej unctum est, id totum indicatio nominatur. Quare. quisquis condere medendi. methodum ad unguem parat, huic a primis est indicationibus auspicandum, atque hinc ad eas quae deinceps furit transeundum, rmsusque ab his ad. .proximas, itaque pergenti non prius desistendum quam ipsius compos sit finis. Porro finis propositae nunc nobis tractationis. est invenire cujusque morbi remedia. Quodnam igitur riae quae huc perducit statuetur principium? Nempe morbi ipsius cognitio; qualis scilicet is natura sit, ut prius est ostensum, quippe si id quod curatur is est, ratio profecto est ab ipso quoque indicationes esse incipiendas. Ergo pri-rnum quae generalis communisque morborum omnium indicatio fit investigandum est, ab hac deinde ad alias speciatim descendendum. Quippe necesse est omnes morbos unius ejusdemque participatione morbos appellari, veluti, arbituor, et hominem et bovem et canem et reliquorum singula. Unum namque idemque in omnibus hominibus est, cujus gratia omnes eandem appellationem hominis sortimur. Pari modo canibus unum idemque omnibus inest, cui cogitatione innitimur, quum canem intelligere volumus. Similiterque in omnibus equis unum idemque inest, propter quod omnes equi uicuntur. In homonymis autem hoc clarius perspicerelicet. Nam omnibus quadrupedibus animantibus quae la. trant unum idemque mest utique quod et quadrupedes sunt et latrabiles. At marinis illis rapacibus belluis.., quas ipsas quoque canes appellamus, unum rursus idemque inest quod terrestribus non est, ita ut his cum illis.in canum natura nulla sit nisi tantum nominis convenientia. At hominis cum homine, veluti Socratis cum Aleibiade, non nominis modo, verum etiam eorum quae iis insunt societas est, nam et animalia et bipedes et pedestres et rationales et mortales sunt, denique nihil ulli singularium hominum qua homo est, inesse deprehendas quod non et reliquis hominibus insit. Caeterum terrestribus canibus ab iis qui sunt marini multa insunt diversa, seu corporis spectes formam, seu animi mores. Quippe ille cicur est hominisque amans, hic insidiator et ferus, ille terrestris, lue marinus, ille quadrupes, lue non rursum, ille latrabilis, hic ad latrandum minime habilis. At non terrestrium canant lue latrabilis est, ille non, nec rursus hic quadrupes, alter non quadrupes, sed omnibus ipsis una forma inest, qua canes nominantur. Nec vero substantiis modo id suesse ridetur, verum etiam ipsis accidentibus, vel ut. affectus sunt, vel ut actiones, vel ut passiones. Verbi gratia homo inambulans ab homine inambulante nihil differt secundum- ipsam inambulationem, sed nec ustus ab usto nec caesus a caesis- nec albus ab albo nec niger a nigro, verum in maj oris minorisque ratione singuli horum non parvam obtinent differentiam, veluti magis minusve albus ; verum quatenus albus unum idemque cum altero albo possidet-, ita nimirum, ut, qua homo est, unum idemque cum alio quolibet est homine, et in singulis denique significatorum unum idemque omnibus inest, ita igitur et ipsum aegrotare et valere se habent, illud enim aegrotantibus inest, hoc valentibus, utique unum idemque utrumque, et veluti nomine hominis unum ; ita etiam nomine sanitatis unum significatur. Declarat autem et quotidianus inter vos sermo quod in quibus homonymia non est, in his unum est quod significatur. Si enim dicat quispiam vulneratum sibi esse lapide caput, nemini, qui audiat, sermo est obscurus aut ambiguus, sicut est quum dicitur, si forte ita contigerit, devoratum esse a cane Coriscum, siquidem a quo cuna, statim rogabit auditor, propterea videlicet quod duo sunt canum genera, terrestre alterum, alterum marinum. At non quo lapide aut quod caput, rogabit, quum et omnis lapidis qua lapis est una species sit et omnis capitis qua caput, canis vero ut canis sane non una, sicut nec linguae qua lingua, quando et .tibiae et calceamenti et animantis pars lingua est. Ac si quem audias ministro jubentem ut linguam emat, incertum est quam linguam dicat ; sin ventrem aut vesicam, aut jecur emere jubeat, non item. Ergo singulis significatis una certa subjecta res est, non tamen cuique voci una res suspicitur, interdum enim tantummodo significatur per vocem, nec quicquam tubjicitur. Verum de sus quae ita dicuntur disserere praesentis propositi non est. Quibus autem non tantum significatur aliquid, sed etiam res aliqua suspecta est, his quotquot significata suerint, totidem sunt et rerum ideae. Ac vocis quidem unum significantis una necessario erit et rei species, numero tamen plures has esse licet, sicuti a. Eoque septem esse vocales dicimus, elementa nostro videlicet idiomate cuncta quatuor et viginti, ad communem videlicet omnium speciem, quae una est, referentes, non ad particulares, quae chartis, lignis, membranis et lapidibus sunt scriptae, quarum maximus nu; merus est, nec potis numerari peneque in infinitum exteu-. sus ; nam possunt in toto temporis spatio infinita scribi tum α tum β tum γ, eodem modo et reliquarum literarum singulae. Verum ea .ini universum quatuor esse et viginti numero dicimus, non particulares intelligentes, sed tantum species, quibus, ut arbitror, ipsa nomina indimus. Quippe non hoc quod in charta scribitur, a dicitur, illud quod in ligno pingitur, non a dicitur, imo tum hoc tum illud, idque sive describas in terra, sive in lapide, sive scalpas, sive coloribus pingas. Sed nec pueros docet quispiam multa α et β et γ et reliquorum singula, imo quodque horruit unum, simul autem omnia vigluti quatuor. Simili genere, si equum unum puero inlices aut camelum, ubi alium rursus equum aut camelum alterum aspexit, non rogat quod animal id sit, sed illum equum, hunc camelum nominat, atque illum quem prius cum hoc quem nunc cernit eundem esse dicit, quamvis fortassis alter mortuus jam sit, alter, hic videlicet quem cernit, supersit. Jam vinum homines heri hodieque idem bibisse se dicunt, nempe specie idem, interdum tria se vina hodie bibisse narrant, aut etiam unum, ad speciem ubique respicientes, praeterea quindenas fores uno sigillo obligamus, ad speciem scilicet in omnibus his sermonem referentes. Adeoque est evidens ac omnibus natura insitum tum hominibus tum brutis ut aliud quid ceu in substantia subjectum, aliud ceu sperie unum intelligant, ut vel asinorum, qui tamen omnium brutorum stupidissimi videntur, aliud esse specie unum, aliud numero, notiliam non fugiat. Conspecta namque camelo asinus se re-. trahit et sugit ac timet, si nunquam antea camelum conspexit. Sin autem ridere jam assuevit, quamvis aliam etiamque illi demonstres, tamen propter consuetudinem non amplius timet, sed veluti unam speciem intuetur et illam cui insuevit et hanc quae nunc primum apparet. Ad eundem modum nec homines timet propter consuetudinem, sed hos quoque velut unam speciem videt. Verum si agasonem inspexit, non solum ut hominem, sed etiam ut hunc boni.nem agnoscit, et saepe micat auribus et caudam quatit et rudit et lascivit; quum eum aspexit, utique indicans se familiarem agnoscere. Hunc itaque tum ut hominem tum ut familiarem notuit, eum autem quem primum jam videt ut hominem simulter, ut familiarem non similiter. Quare non nos modo, verum asini quoque jam aliud ut numero idem tum rident tum etiam dignoscunt ac meminerunt, aliud ut specie. At Dionem agasonem, esto enim ita vocetur, aliter ut hominem, aliter plane ut agasonem suum agnoscunt consueti asini, utique communem ejus cum aliis hominibus speciem ut hominis capientes, privatam vero ac secretam, ut Dionis tantum. Ergo lentum abest ut veteres philosophos laudem tanquam amplum aliquid magnaeque subtilitatis invenerint, quod idem ac diversum, unum ac non unum, non -siclum numero, sed etiam specie sit cogitandum, ut etiam ipsis asinis hoc inesse natura dicam. Sane adjiciunt veteres philosophi non tantum numero ac specie aliquid idem dici, verum etiam genere. Verum id jam ad rem propositam non desidero ; mihi enim unicum illud fatissarit, quod ipsis asinis stupidiores ostendi qui non concedant aliud specie unum, aliud numero dici, magisque his etiam qui unum esse phreniticum et unum empiricum dicunt; unum tamen esse hominem non concedunt, aut qui non intelligunt specie quidem unum esse hominem, numero non unum, nec Socratem unum esse tum specie tum numero, phreniticum autem specie esse unum, multitudine non unum, quum fieri non possit ut Dion, Socrates, Theon et Coriscus pariter, si ita fors tulit, phrenitide laboran.tes, quum quatuor sint, unus multitudine sint, sed specie unus, multitudine non unus. Absurdius autem mullo est quod empirici dicunt, quum unum esse empiricum dicunt, deinde rogati quomodo unum dicant eum qui vivit cum eo qui mortuus est et eum qui est in Graecia cum eo qui est in Aegypto, mirificum repansum afferunt. Quatenus, inquiunt, empiricus est, eatenus etiam unus est. Hoc enim extremae stupiditatis est, si adjectis illis, quatenus et ealenus, ne quae spumet loquuntur intelligunt. Si enim ealenus Serapion et Menodotus unus sunt; qua empirici sunt, profecto in aliis unus non erunt, quando si omnifariam unus essent, supervacue, arbitror, ac frustra addita essent illa, quatenus et eatenus, cum promptum esset simpliciter ulcere unum. esse Serapionem et Menodotum:ita nimirum ut si Me ipso tantum Menodoto loquens, adjectione non egeres, sed absoluto sermone diceres, Menodotus est unus. Ergo si unus absoluto sermone est Menodotus, Serapion autem et Menodotus non absoluto sermone unus, sed quatenus em pirici, omnino profecto ipsis alia quaepiam inerunt quibus duo sunt et non unus ambo, efficiturque hoc illud quod antiqui philosophi dixerunt, aliud numero et idem et unum esse, aliud specie, nec esse mirum, si Menodotus Serapioui in aliquo idem sit atque unus, in aliquo non .idem neque unus; quatenus enim empiricus idem, quatenus autem hic resimas, ille nasi, adunco aut candidus, aut niger,aut magnus, aut parvus, non idem. Numquidigitur sic est uterque eorum homo ut vel nnso est adunco, vel refimus, an sic ut empiricus est? An hoc quoque puer intelligat,. quod qua homo unus sunt, qua hic resimus; ille grypus, non unus? Num igitur extremae stupiditatis est, aut pertinaciae, aut nescio quo nomine merito appellem, fateri unum esse phreniticum qua phreniticus, simili modo lethargicum et pleuriticum, hominem vero qua homo est, non unum? Praeterea empiricum unum dicere qua est.empicious, equum vero ut equus est, non unum ? quum audire liceat Aristotelem et Theoplrrastum affirmantes specie quidem posse alterum alteri idem esse, numero vero non idem, atque etiam ante hos illum, qui ipsos hujusmodi significatorum distinctionem docuit, audire dicentem nihil esse miri unum esse. multaret multa unum. Nam adeo dilucide omnem hanc disceptationem Plato in principio Philebi absolvit; ut mihi. vel ipsis stupidis rideatur esse evidens. Asini natuque norunt tum hominem tum camelum tum bovem, praeturea huncce hominem quendam, huncce camelum, huncce bovem: eodem modo viam norunt non tantum absolute uti viam, sed etiam ut hanc aliquam viam. Nam in ingressu riae quam non norit, asinum statue atten deque, ut illam perambulet. ac totum peragat in neutram. partem declinans, nisi sicubi in diversa scinditur, utique declarans se specicm ipsam riae meminisse et clare agnoscere, quippe inambulat eam quae trita est, quatenus autem ignorat, fallitur, neque. enim ex recordatione ejus quae insectilis unaque nu-. mero est, hanc quam non novit- peragere potest Manifestum vero est eum hanc viam qua nunc primum insistit, quatenus via est, ut specie noscentem inambulare, quatenus^ vero numero una est, eatenus ignorare propterea quod et nusquam ad non tritam divertat, et qua in duas scinditur, nesciat utra sit eundum. Quod tamen omnino non igno-. raret, si secundo aut tertio nunc per hanc ingrederetur; nam quoniam alterum novit, alterum non norit, propterea videlicet quod communem viae speciem cognoscit, propriam autem hujus. vel illius ignorat, utique quatenus norit non fallitur, quippe qui tritae insistit: quatenus ignorat sallitur multoties in triviis, nescius quam eligat. Duplicem ergo cognitionem habent et asini, communium specierum alteram, privatarum alteram. In summa sive unam speciem) appellare commune illud velis, sive genus, sive commuuitatem, si istius hanc quam ipse nunc interpretor notionem custodias, de nominibus contendes, rem tamen non mutare poteris. Et de nominum quidem impositione alius for lasse quispiam tecum contendet, .utique qui aeque in rerum comtemplatione ut tu parum est exercitatus. Caelelerum nos saltem non contendemus ; illud potius te monebimus meminisse quod Plato ait: Multa entm unum esse et unum multa. Mirificum sane dictum l Nec facile est contendere cum eo qui horum utrumlibet statuat; etenim si hoc observes, non erit quod contundas, ut nunc contendis, partim ignorantia, partim adductus pertinacia. Sed sive quis unum esse phreniticum dicat, unum esse consenties, sive multos, ita quoque consenties. Simili modo et empiri-. cum et dogmaticum et methodicam, ita vero et medicum unum esse ac multos lices, unum quidem qua medicum, non unum vero particulari multitudine. Non enim de empirico loquens illud, quatenus, adhibebis, de medico loquens id tolles; neque rursus de medico loquens adpetes; de bomine loquens auferes. Nec phreniticum unum esse dices qua phreniticus, aegrotantem vero non unum, siquidem hic quoque qua aegrotans est unus est. Dedisce igitur tandem nugas illas, quibus in aliis libris captiose utens censes ostendi tibi ipsum hominem solum et seorsum a particularibus hominibus, tanquam ipse estendere possis empiricum citra Menodotum et Serapionem et alios particulares empiricos, aut etiam phreniticum seorsum a particularibus phreniticis. Ubrigitur est error undeque haec mutatio, ut asinis adeo ipsis fint stolidiores? nempe unde in aliis quoque infinitis falluntur. Quippe ubi a notionibus ad rerum substatutas transire tentant, deinde per logicae contemplationis imperitiam falluntur, utique subvertentes cum rerum addubitatione etiam ipsas notiones. Siquidem excipit eos hic quaestio de generibus et speciebus, quae non modo homines qui in logicis messionis non sunt exercitati, sed etiam, nisi acriter intendant, aliquos ex iis qui sunt exercitati potest fallere. Caeterum non oportet propterea quod de rerum substantia dubitant, a manifestis recedere notionibus, nec putare consultum aliquid invenisse utrosvis, vel empiricos, si unum dicant non adjecto quo significato unum sit, vel methodicos, si pro genere vel specie vel communi communitatem usurpent. Milli enim melius risum est notione ipsa clare jam definita, nempe qua phrenitici sunt, hac esse omnes unum: qua vero hic juvenis, ille scnex, aut gracilis, aut obesus, aut vir, mulier, hac multos, veteri elocutione de caetero uti, lac cum Aristotele, Theophrestoet Platone loquendo periclitari, qui omnia id genus specie esse unum dicunt, multitudine vero non unum, non phreniticum modo aut lethargicum aut empiricum, sed etiam dogmaticum et methodicum et hominem et equum et virum et mulierem et reliquorum singula. Quod si ad particularia descenderis, veluti hanc musierem quae indicari digito potest, hanc sane non possis specie quidem unam dicere, mustitudine vero multas. Quippe haec mulier quae indicari digito potest una est utroque modo, et specie et multitudine, quod etiam aliter numero dicere solemus. Hi vero ita non faciunt, sed alii communitates nominant, ceu vero non magis dubitari de iis quam generibus et speciebus possit. Alii quatenus hoc quippiam est unum esse dicunt, quatenus autem non unum, nequaquam explicant. Etenim par alat hos quoque, quemadmodum ostendunt, quod Menodotus et Serapio et Theodas, Glaucias et Apollonius et Cassides et Diodorus et Heraclides et Lyeus, unus omnes fiunt qua em. pirici, ita rursus quemadmodum non unus omnes, sed multi sunt exponere. Siquidem in his exponendis alicubi plane deprehendissent idem, tum unum, tum multa non modo esse, sed etiam dici posse. Menodotus namque et Serapio qua empirici sunt unus sunt, imo et qua medici et qua homines: Quid vero qua animalia? Nam id quaeri ab his operae pretium est. Num hactenus quoque Menodotus et Serapio unus sunt? Nam si id negent, nec nos concedemus, quatenus empirici sunt; eatenus duos homines esse unum. Sin concedant hac quoque duos esse unum, quatenus ambo sirnt animalia, protinus illud suspiciemus, recte igitrrr- ab antiquis philosophis dictum est aliud numero, aliud specie, aliud genere esse, quod tum idem tum unum est. Dehinc rursus interrogabimus, phreniticus Menodotus, phreniticus Serapio, idemne est an diversus ? Si respondeant eatenus unum phreniticum esse, unumque et eundem ambo qua phrenitici, rursus pereonctabimur, quid autem qua aegrotantes? num hac quoque ambo unus sunt? Si negent, neque nos illis concedemus qua phrenitici. Sin annuant, utique rem aliquam ponemus, cujus una sit species de qua omnes homines morbi; nomen enunciant Non enim phrenitis res aliqua suerit, cui una sit idea atque eatenus omnes qui ea funi affecti, unum efficiens, morbus autem similiter unum non faciet omnes quos occupaverit. At nulla est, inquit, ita distincta species aut. animalis aut morbi sicut hominis et phrenifidis. Quid ais improbe ? .. An nihil tibi significare ridentur hae voces, animal et morbus, sed similiter efferri ut blityri et scindapsus? An significant quidem, verum nulla res substat quae vocibus respondeat, veluti in Scylla et Centaurus? an etiam. significant atque id quod significatur unum est? Quippe si nulla sit res quae his vocibus, animal et morbus, indicetur, non recte sucis hominem esse animal, aut phrenitim morbum. Sin est res aliqua et vere dicis, tum hunc qui advenit, animal esse, tum huncce qui decumbit phrenitide laborare, est utique omnino aliquid eorum quae ipsis insunt, de quo vocem utramque enuncias. Verum ad haec intelligenda parum es exercitatus; tametsi ea ex primis sint quae in logicis institutionibus tradantur.^ Caeterum quid hoc ad ipsam veritatem? Non enim profecto ex iis quae tu non intelligis judicauda veritas est, sed ex iis quae quispiam intelligit, qui et natura prudens sit et ea didicerit ac exercuerit, nec idem contentiosus sit, sed verisatem amet, quorum nullum in te est, quamquam medius fidius haud Icio an ista natura prudentem desiderent. Quis enim nescit non idem significare Socratem ac resimum, sed Socratem totius esse subjectae .substantiae nomen; reliquorum autem nominum nullum de tota corporis substantia dici? non enim fimum, non ventrosum, non calvum, sed horum aliud figurae nasi esse nomen, aliud defectus caplllorum in capite, aliud magnitudinis esse ventris. Atque haec sunt quae respectu partium dicuntur. At si candidum aut nigrum Socratem dicam, de omnibus, arbitror, corporis partibus nomina pronuncio, caeterum non tutam substantiam,. sed sinum ex iis quae issi accidunt, indico, nempe colorem. Quin etiam si obesum dicam aut gracilem; durum aut molleni, hirtum aut glabrum, aut caetera id genus quae Soorati accidunt, ne sic quidem de omni ejus substantia appellationes affero, sed unum aliquid eorum quae ipsi accidunt ostendo. Ad eundem modum et sedere ipsum et inambulare. et moveri et dormire et vigilare et singula id genus nomina de nulla profecto substantia dicimus, sed aliquid eorum quae Socrati insunt his significamus, quae nimirum in superioribus rationibus vel actiones esse, vel passiones, vel affectus quosdam diximus. Satius ergo fuerit nunc quoque sub hac tu formula exerceam, quemadmodum etiam in lupefu moribus ostendebamus non a nominibus, sed a rebus orsum. Incipe vero a te apto primum aestimaque simplexne res sis, an composita, utrumne pes sis an nasus; oculus an caput? Constat enim nullum te horum esse, sed nec fine uls, verum et exiliis et ex reliquis partibus universis, quarum singulae debitum habeant posituram, totus es compositus. Esto igitur tibi nomen Themiso. At quum Themisona claudum esse ajo, eo quod dico claudum pedum affectum significo. Themiso vero totius est nomen. Quin etiam simus caecnsque a parte dicitur Themiso, rufus vero et crnsfus non a parte, sed ab affectibus qui toti insunt, non aliter quam inambulans, sedens, disputans et vivens. Num igitur intelligis non esse haec totius substantiae tuae signa, sed alia a parte quapiam esse nominata, esta ab uno affectu? Quum vero bonum te justumve quispiam dicit, num etiam . perspicis haec esse affectuum nomina, qui in animo tuo consistunt? Atqui sinoria quod haec ad proportionem se habent cum albo et nigro, quippe sicuti ista corporis, ita illa animi affectionum sunt nomina, intelliges, arbitror, et artificem et luertem ab animi affectibus esse imposita. Jam si artifex unde nomen accepit scias, scies, arbitror, medicus quoque unde sit appellatus. At Tunc si unde dictus sit cognoris, non est quod magnopere labores ut inventas cui demum inditum sit notum empirici. Sane ipsum quod a vobis exigo .confici nec adeo difficile nec magnum est. Quippe ipsa praedicamenta dividere logicae speculationis est mitium, cujus esse vos omnino expertes facile declarant ea quae temere nugamini. Vel nunc igitur resipiscentes posthac inripite quae corpori accidunt nominare, veluti quod luo albus est et niger aut certe vehementer calidus adeo ut. aegre ferre calorem possit. Deinde calorem aptum qui adeo auctus sit ut occasione ejus corpus laboret, nec probe perfungi actione possit, permittite volenti appellare febrem, siquidem omnes homines eum, qui ita sit calidus, febricitare dicunt. Nec sane rem magnam facietis nomen mutantes, nisi quod tempus vestium perdetis. illud potius, vic bone, facito. Quum Themifonem febricitare dices et Dionem febricitare et multos deinceps ad eum modum febricitantes nominabis, perpende diligenter numquid in iis omnibus unum idemque sit ipsum, ut sic dicam, febricitare, an diversum. invenies enim unum esse idemque specie, multitudine autem, quod etiam numero dicimus, non unum, quum aliter tibi nec ut respondeas fas sit, nec intelligas. Ergo qui fabricitat, is qua scbricitat unus plane est, etenim qui delirat, quatenus delirat etiam est unus Quid vero et qui simul febricitat et delirat, numquid et is unus est qua simul et febricitat et delirat? Sane id neminem latere arbitror, Ponatur igitur ambobus iis unum nomen, febricitanti dico ac delitanti, voceturque phreniticus qui ita laborat. Quod st non intelligis,^ quemadmodum ambobus unum nomen sit positum, admonebo te fortasse nominum quae ipse usurpas; numquid enim equum aliquid appellas, nempe animal, ut ita dicam, hinnibile ? an igitur interesse censes equum dicas, an ani. mal quod hinnitus edit? Ego rane non censeo. Atqui si ita est ambobus illis nominibus, et animali et hinnibili, quo utique brevior esset ferme, equum indidisti. Ad hunc etiam modum, si quod pedestre et bipes animal sit, pro tribus nomuribus uno interpretari velis, hominem vocabis. Et sane solutio cujusque nominis in tuam orationem aleum modum absolvitur. Quin etiam ut conjicias componasque orationem in unum nomen, non aliter quam jam dicto fit modo, quum videlicet et simplicium cujusque notionem sccunsium ipsius nomen tenes, et simul ex duobus simplicibus rursus alteram notionem efficere compositam potes, mox issi nomen imponere, subinde russus ipsi compositae alio simplici adjecto, ubi ex tribus jam simplicibus unam notionem feceris, huic quoque nomen aliquod imponere; quomodo, inquies, et qua -ratione id? si quidem non gravabor exercendo eos, qui resipiscere a diuturna ista ignorantia non recusant, longius progredi. Calori simplicis rei nomen estsi praeterea actionis laesio simplex quaedam res est. At tantus calor quantus jam actioni officiat non amplius simplex res est. Quod si etiam totum vexet corpus, multo profecto minus jam simplex est. Ergo ut non multis utantur homines, ad compendium alioqui natura proclives, ejusmodo calorem febrem vocant. Quippe expeditius dictu est febricitare Dionem Aquam tantum in toto corpore caloris. habere ut multas functiones corrumpat. Ergo quum asse-. ctum ipsum significare volunt, febrem, quum vero eum qui affectu laborat, ab affectu ipso nomen declinant vocant-.. que febricitantem, ad eum modum quo a candore candidum et a nigrore nigrum. Itaque compositae rei nomen febris est, atque multo etiam magis febricitans. Simplex autem est delirium; verum si simplex hoc cum composito copules, homo ipse phreniticus, affectus phrenitis nominatur, quemadmodum et . homo ipse, ne animal rationale morale dicamus, brevitatis causa homo est nominatus, ipso .hominis vocabulo rationis vim quandam comprehendente. Atque id est quod veteres philosophi rationem nominis dicere appellant. Caeterum non ducunt in infinitum, sed usque ad simplicia subeunt. Numquam hominem in animal et rationale et mortale solveris, postea ipsum animal solves in substantiam sensilem, at non ipsam substantiam amplius solvere poteris nec etiam sensum, quippe simplex primumque est horum utrumque. Quo fit ut mihi mirari subeat de iis qui phreniticum et hominem esse concedunt, morbum vero et animal esse non concedunt, quod perinde est ac si composita esse des, de simplicibus dubiles, quasi non priora compositis natura simplicia sint. At non vidi, inquit, ipsum per su animal. Sed nec hominem, insulse, vidisti, et tamen teipsum ais hominem esse. An illud fateberis, animal autem esse te non fateberis? Nusquam, inquit, vidi per su morbum. Sed ncc phrenitiur unquam solam vidisti, sed in Theone aut Dione aut alio quopiam bomine. Quare hoc plane puerile est, eo quod nusquam morbum ipsum per se solum rideris, idcirco putare morbum non esse, nam ita nec febrem nec phrenitim nec aliud quippiam id genus esse dabis, ut quorum nullum usquam ipsum per se solum rideris. Sane expediebat potius non ita, sed ut dictum stupra est, a rebus ipsis coepisse cogitationeque ipsa spectasse quot essent in totum simplicia, mox proprio nomine cuique imposito, ex ipsis jam composita nectere. Ergo subjecto corpori unum hoc primum insit quod sentit. Num cui id inest, animal non appellabis? Non inquies. Atqui de nomine hoc pacto haesitabis. Sed nec sentiens corpus esse concedes? Jam ita de rebus ipsis falso opinaberis. At si et corpus aliquid sentiens esse et nomen hoc animal de ejusmodi corpore dici concedes, audebis postea dicere animal nihil esse? Ergo nec album aliquid est nec inambulans nec currens, quippe ab iis quae ipsi acridunt dicitur corpus album, inambulans et currens, ipsorum vero acridentium hoc albedo, illud inambulatio, tertium cursus dicitur. Eodem modo sensus unum quid est ex iis quae corporibus accidunt, sentiens vero ipsum estcorpus, hoc vero etiam animal nominatur. Quis igitur ubi sentiens corpus aspexit, omisse hoc nomine, animal aliud quaerat, quod de eo dicat? Num corpus duntaxat intessigitur tanquam Centaurus, an res quoque aliqua huic appellationi est suspecta? Patet proculdubio esse subjectum aliquam. Quid vero? sensnsne tantum intelligitur, an etiam aliquid eorum quae corpori insunt? Mihi vero etiam id clarum esse videtur, nempe sensum unum esse ex iis quae corpori insunt. Atqui si neque corpus tantummodo intelligitur, sed etiam subsistit, nec etiam sensus, imo is quoque subsistit, qui fiet ut ambo conjuncta compositum efficiant non ens? Nam id jam perridiculum .sit aliquid corpus quidem. esse ac sensum, nihil tamen esse sentiens corpus, sicut illusi nragis ridiculum, sentiens quidem corpus esse, animal autem nihil esse, ceu aliud quiddam animal fit, et non hoc, aut quicquam interfit, oratione an nomine judicare aliquid velis. Aeque absurdum sit et morbum negare aliquid esse. Quippe si affectus nihil fit, morbus quoque nihil erit; sin affectus aliquid esse detur, utique et morbus aliquid fuerit. Quicumque enim affectus. functioni officit, is est morbus. At non potes, inquiunt, ostendere mihi ipsum parsu morbum. Imo nec phrenitim, vir bone, nec febrem, quae tamen et ipsa esse fateris, sicuti multa alia. Nam micrologiam nominum, quam philosophi quidam scite sunt commenti, sed quae ossinem in vita loquendi consuetudinem subvertit, sic ut et ipsi quidem in .suis ipsorum operibus ea uti possint, impraesentiarumomitto, ut qui et alibi de ipsis diffusius egerim. Igitur quum in opere de elementis nihilominus quaecumque sunt necessaria dixerim, resero tamen micrologiam, qua dividunt in genera ens. et existens et subsistens, nam haec nullo discrimine nobis tum hic tum in sequentibus tractatibus exponentur. Ut autem omnes in. omnibus refutem fieri omnino noni potest. At enim quod non modo propria morbi notio sit, sed etiam res aliqua subjecta, quae hanc appellationem sit sortita, satis faciant ad praesens quae hactenus dicsa, clarius autem idem ipsum in progressu sermonis intelligetur, ubi de primis judicationi. bus absoluta disputatio erit. Quaecumque vere nunc dictu de morbo sunt, ea mihi et de symptomate et affectione esse dicta censeo, praeterea de sanitate et integritate, robore et facultate omnibusque aliis quorum nomina et notiones de rebus quibusdam submotis fiunt dicta, Omnia namque haec corporibus insunt, partim ut affectus, partim ut actiones, partim ut passiones ; praeterea quaedam ceu facundum naturani insunt, quaedam ceu praeter maturam. judicatio quoque ex singulis eorum seorsum praebetur, a plurimis tamen medicorum praetermissa.