Cap. V. Quae igitur cum rigore invadunt, non abs re ex eurum numero esse, quae circuitu quodam repetunt, duxeris. Tertianae enim atque quartanae omnino cum rigore accessionem faciunt. Sed tertianae saepe cum vehementi rigore prima statim accessione incipiunt. Quartanam vero nunquam cum vehementi rigore incipere vidimus, sed temporis progressu rigori vehementiam accedere. Adde quod plerumque ab initio statim haec febris simul non ingruit, sed aliis antegressis contingit. Quartana igitur erraticis, quas vocant, febribus ob pituitam succedit. Vix autem citra oris ventriculi injuriam fit quotidiana, quemadmodum nec sine lienis vitio quartana, nec tertiana absque jecoris offensione. Quin etiam si cum vehementi rigore febris initium coeperit, tertianam magis quam aliquam aliam esse jure fateberis. Quod si et alia quae deinceps dicentur consentiant, hanc quidem statim primo die tertianam esse dignosces. Sin cum levi rigore inceperit, tum aliae notae potius considerandae sunt, quum non quotidiana folum aut quartana; Ced et semi tersi ana aut alia ex continuarum genere aliqua esse pussit. Alia vero indicia ex caloris tum qualitate tum quantitale arteriarumque motu et ex rigoris sensus specie, anni tempore, regione, aeris conditione, aegrotantis natura ac aesate atque ex iis quae praecesserunt ac sequuntur petenda sunt. Natu calor quidem multus acrisque esse debet, pulsus vero magni et calidi, vehementes; celeres ac frequentes, omnis inaequalitatis praeter quam febrilis expertes. Rigor veru, velut quum corpus ab aliquo acuto magis quam siigido pungitur; quum in quartanis et quotidianis frigidus rigor sentiatur. Anni vero tempus aestivum sit; quemadmodum .et regio calida et praescns aeris conditio; laborantis quoque natura calidior ac biliosior sit ; aetas adolescentia; praecesseritque exercitatio magis quam otium, aestus quam refrigeratio, rictus parcus quam largus; Vigiliae quoque et moerores et lassitudines pertinacesque curae ad id magnum habent momentum. Quod si eo tempore multos tertianis corripi contigerit, marinam ejus febris una cum jam declaralis argumentum erit. Haec autem omnia si adfuerint aut eorum maxima et praecipua vehemensque sitis, vomitus item biliosus vel sudor vel utrumque superveniat, jam tum fabris perspicue apparebit. Quod si post haec a febre conquieverit aeger, hac inquam febre, quae ex suo motu omnibus est cognita, relinquatur vero propria febrium in artetuarum motu inaequalitas, aeque pro certo hanc esse tertianam pronuntiare possis, ac si tertio jam die accessionem videas rediisse.

Cap. VI. Quartana vero, nam et hujus notas tibi commemorare oportet, evidentissimum quidem fui indicium praebet f nitio statim accessionis, quando ipsi adhucaegroti rigent. Pulsus enim admodum raros ac tardos obtinet, sed necessario dumtud rigorem pervenit-vel adhuc etiam luerescit celeres ac crebros; servatur tamen et tunc nativa eo… rum tarditas ac raritas, si celeritatem et frequentiam adjectam accessioni confideres. Etenim si quartanae febris vigorem. cum tertianae rigore compares, multo celerius ac frequentius in tertiana arteriae tibi micare videbuntur, atque unius motus in quartana inaequalitas ejus speciem commonstrat. Nam communem omnium febrium in uno appulsu arteriae inaequalitatem evidentissimam in hac invenire licet : multo enim concitatius principium motus et finem quam medium invenies, quod in tertianis non ita habet, in his enim celeritatis excessus maximeque in vigore brevis est. Quin etiam caliditatis notis hae febres distinguuntur. Tertianarum enim calorem et ardorem ac tanquam fervorem in quartanis haudquaquam reperies. Haec quidem maxima signa sunt, reliqua vero externa, neque haec sunt omittenda. Quin aegrotantis natura consideranda est, num ad atram bilem magis declinet et an tempus anni autumnus sit, praescnsque aeris constitutio inaequalis. Sic vero et loci et morborum tum ingruentium natura inspicienda et num lien intumuerit, febresque inordinatae praecesserint et aetas xigorem excesserit febrisque in sudores desierit.; in hac enim vomitus bilis expectandus non est, quemadmodum neque in quotidianis, quum id tertianarum proprium sit. Quod si pacata febre febris signum adhuc permaneat et pulsus natupali sit rarior ac tardior, palam est ipsam quartanam esse.

Cap. VII. Quotidianam autem febrem his maxime notis deprehendes, Calor necessario humentior est cum quadam acrimonia, quam non protinus admota manus sed permanens sentit. Caliditatem enim quandam fumorum cum largo vapore commistam exire putabis, igne in multa lrumiditate potius. suffocato, quam ipso materiam evincente. Sed et. lrarum pulsus minores sunt quartanarum pulsibus, quam quartanarum gustus sint tertianarum. Rursus quotidianarum pulsus tanto sunt tertianarum pulsibus rariores, quanto his quartanorum pulsus. At.in utrisque eadem est tarditas. Verum haec febris minorem adfert sitim : hanc itaque quartana tantum excedit, quantum quartanam tertiana. Atque in tertianis quidem lingua totum que corpus aridissimum est, in luis vero febribus humidissimum, vomitionesque pi-. lentulae et quicquid per ventrem excernitur frigidius, humidius, erudias, aquosius et pituitosus est. Et in hisce febribus universum corpus crudis humoribus scatet. Siquidem hae aetatibus, naturis, anni temporibus et temperaturis humidioribus accidunt. Nunquam enim adolescentem biliosum ac natura siccum hac febre correptum vidimus. Pueri vero praesertim natu minores, et ex grandioribus, qui pituitosi tuagis ac corporis habitu crasso fiunt, vitamque agunt otiosam gulae indulgentes et ebrietati dedisse crebro balneis maximeque a cibo utentes quotidianis facile corripiuntur, sed et locus humidior et tempus hibernum aerisque constitutio humidior hanc maxime. febrem invehunt, quae si tunc etiam in regione grassetur, praeter ante dicta maximam adferet cognitionem. Verum herum febrium declinationes uti tertianarum et quartanarum sudoribus non finiuntur, unde neque ad manifestam febris remissionem paucis quibusdam. exceptis perveniunt. Urinae autem procedente febre totius morbi tempora docent, initio vero febris specicm ostendunt^ In quotidianis enim aut albae vel tenues vel crassae et tur-. buleutae .aut rubrae apparent. In tertianis rufae vel lubrufae. In quartanis vero variae, sed crudae omnes. Atque hae quidem sunt febrium intermittentium notae.

Cap. VIII. Febres autem assiduas ex eo quidem maxime cognosces, quod nullum ex iis signum habeant, quae debere inesse intermittentibus docuimus, et si intra quatuor et viginti horas non desinant febres, quaesi inaequale facerint incrementum, praeter alias nolas maj orem .temporis diuturnitatem praenunciant, atque adeo si et, quod proprium est febrium, evidens in pulsibus signum obtineant. At si neque ordinem neque aequalitatem neque numeros scrvent, argumentum erit tum earum magnitudinis tum quod lex genere .intermittentium non sint. Quod si tales permaneant est .tertio die accessio major alvique. excrementa et urinae omnino crudae .appareant, non possunt septimo ejusmodi febres judicari. Si vero dies quartus tertio similis videatur et febris velut langueat, nec facies nec universa corporis habitudo concidat, in longum tempus hoc febris genus protrahi solet. Atque hae. quidem sunt febrium differentiae, quae sine symptomatis sunt.

Cap. IX. Deinceps vero singularum curatio tradetur ac primum quidem intermittentium, deinde continuarum, quas vocant febrium. Ex intermittentibus quidem brevissima simul. et mansuetissima tertiana est, longissima vero sed tuta quantum in se est quartana. Quotidiana vero longa est et periculo non vacat,. Itaque victus. rationem statim ab initio instituemus, universum morbi tempus considerantes. Nam in acutis et qui ad flatum celeriter perveniunt si quis tenuiter omnino cibum dare velit, haud magnopere laedet,. su longioribus vero, nisi per initia liberatiorem dederis cilium, aut una cum morbo hominem necabis aut intempestive victus ratio mutanda erit. Neque enim accedente statu uberior rictus quam prius instituendus est, sed contra omnium qui per morbum exhiberi debeant tenuissimus in id tempus reservandus est; .hoc quidem omnium commune est. Adhaec vero quae intermittentibus propria sint, considerare oportet, velut statim in tertianis, neque enim male ab his auspicabimur, distinguendum per initia est, num exquisita ac ut ita dicam legitima, an minime exquisita, sed velut spuria sit, Tertiana enim exquisita septem ut tardissime circuitibus judscatur, minimeque periculosa est. Alteram autem non exquisitam aliquando alni autumno incipere et vere destnere, postea, ut par erat tanto tempore, tum quod aegrotus imperanti medico non magnopere pareret, nonnihil etiam delinqueret, tum vero hiemis injuria male afficeretur, maxime lien intumuit et hypochondria flatu distenta sunt, tumor quidem decolor cpm in facie tum maxime in cruribus apparuit, adeo ut adolescenti timuerimus et majoribus uti remediis necessum suerit. Itaque haec febris nihil exquisitae tertianae simile habet, quare ab initio distingui oportere dico. Nam quantum natura inter se differunt, tantum victus rationem variari aequum est:. Ut autem has optime distinguas, salis mihi fuerit ea recensere, quae adolescenti accideruat, quae exemplum documentaque tibi futura sint febrium non exquisite tertianarum. Medium erat anni tempus inter vergilianum occasum et quod hunc antecesserat aequinoctium, in quo adolescentem circa fere ipsam auroram febris cum horrore corripuerat: quae neque in calore neque in pulsibus tertianae similis esse videbatur, imo nec vomitus biliosus sequutus est nec multus sudor, postridie vero ad horam -circiter tertiam paucus exiit mador, cum quo et febris evanuit, sini adeo sensim, ut circa vesperam vix febris expers aeger rideretur, nimirum relicto tunc in pulsibus evidente admodum febris ligno. Veram reliqua circa vesperant ac per totam noctem facile omnino aeger serebat. Rursus vero circa tertii. diei auroram secunda recessio priori in omnibus praeter quam tempore similis rediit i siequente enim nocte paulo ante diem exhalato vapore febris decessit circa quarti diei auroram, et reliquo toto autumno ac hieme, quo tempore aegrotarit, tum reliqua omnia tum accessionis et solutionis febris tempus eadem permanserunt. Adolescens- autem annos plus minus octodecim natus erat, aspectu albus ac pinguis, vitae deditus otiosiori priusque crebris tum crapulis tum lavationibus usus ac satietatibus, proinde cibos improbe concoquebat. Accessit vero et linio pulsus durities mediocris quidem in primo et secundo die, ini tortio vero et quarto et sequentibus usque ad septimum ad tantam pervenit duritiem, ut siquis loli pulsui credidisset, multorum esse mensium morbum putasset, ac talis permansit .usque ad veruum aequinoctium, in quo primum mollescere coepit. Postea rursus quadragesimo die ab hac tertiana prorsus liberatus est, paulatim pulsu emollescenteet accessione decrescente, uriuisque probum sedimentum habentibus, quae prius vehementer crudae omnes erant. Haec quidem certe. maxime contraria est exquisitae tertianae. reliquas vero omnes intermedias quae permultae sunt ex definitis extremis haud difficile invenies. Si enim quae initio commentationis scripsimus tertianarum signa omnia adfuerint, exquisitam tertianam esse testabuntur,: cujus accessionis tempus brevissimum quidem omnino quatuor aut quinque aut sex horarum est, longissimum vero undecim aut duodecim. Atque etiam harum urinae tertio aut omnino quarto die concoctionis indicium ostendunt. His igitur notis absoluta tertiana et spuria cognoscuntur. Ad hunc vero modum quartana et quotidiana distinguuntur. Cui enim omnia insunt signa, quae prius in febribus quartanis scripsimus, germana exquisitaque quartana est. Sini minus, spuria minimeque exquisita. Et ex quotidianis legitima quidem est; cui omnia quae diximus insunt, quae si non adsint, exquisita non est. Itaque febres spuriae non tam longae sunt quam quartana et quotidiana. Sed quemadmodum vera tertiana acuta est, sic quartana et quotidiana diuturnae. Haec quidem in his quae circuitu repefuni consideranda fonti In aliis vero febribus urinas, alui excrementa et universum corporis habitum inspicere oportet; calorem quoque et arteriarum motum. Ad haec alia quaecunque Hippocrates longaque experientia contemplanda esse Iubent, nempe regiones, anni tempora; aeris constitiones, aetates et temperaturas corporum, consuetudines et antecedentes causas; quaeque una nutu morbis invadunt quaeque medio tempore apparent. Omnia quidem ut cuipiam videri posset monita furit; sed revera haud ita res habet. Quandoquidem quod maximum horum omnium est, dictu autem brevissimum, nondum explicatum est. Quid vero hoc est? Morbi et virium quantitas, res quidem quae verbo uno explicari possit.; ad usiam maxima est. Neque . enim bene praenoscere poteris, nisi horum cujusque qualilitate diligenter explorata. Non enim an morbus lustralis sit neo ne nec quando vel mori vel a morbo vindicari potius homo .debeat nisi omnium qude diximus quantitatem diligentica contemplatus, in duo redegeris capita in morbum ipsum et laborantis vires, praescire recte poteris. Nam si vires adeo validae sint, ut morbum evincant, necessario sanitati homo restituetur. Sin contra omnino morietur. Non igitur solum cujusnam sit generis morbus, sed et quantus ipse sit inspiciendum est. Hoc autem non parva eget peritia; cum propter alia, tum quod nec scribi nec verbis explicari ullo modo eorum cujusque quantitas possit. Si quid igitur nostrum est, id non tam ex alia re ulla quam ex crebra con- jiciendae quantitatis exercitatione percipitur, quod ex operibus et discere et .docere possis. Quae vero qualitate distinguuntur, diligenter simul ac dilucide quam brevissime fieri poterit scribemus.

Cap. X. Exquisitam autem tertianam, ut in qua concitata bilis flava dominetur ; quoad fieri maxime potest humectare ac refrigerare oportet. Nam contrariorum contraria sunt remedia, quae quod superat coereeant, quod autem deest farciant. Flavae autem bilis humor omnium qui in corpore sunt humorum calidissimus ac siccissimus est. Itaque adhortandum est, confluentem m ventriculum vomitu, deorsum vero subeuntem pari modo per inferiorem excretionem vacuari, quod et sponte exquisitis tertianis accidit. Per. urinas quoque et sudores iter moliri oportet, sed coti. moda per inferna bilis purgatio. At mollibus clysteribus venter subducendus est, urinae vero potionibus iis in quibus maduerit apium et anethum provocandae. Et si coctionis notae apparuerint, jam cum fiducia absinthium dabis, quod alioqui stomacho quem erodens bilis insistat summum remedium est, praesertim si ejus comae quantum usus elisagitat in aqua mulsa maceraris. Sed et balnea calida ex aqua potabili prosunt, tum quod bilis aliquid educunt, tum quod fuu qualitate mirifice juven t; ea enim hujusmodi balnea hu^nectant et facultate resiigerant. Marina vero, salsa, nitrosa, et fulphurosa plus quidem bilis exigunt, verum minus quam ex aqua dulci utilia sunt: praestat vero nec ea utilia dicere, quando plus sua qualitate laedunt quam vacuando prosunt. Equidem novi quendam, qui falso adductus judicio hisce balneis usus est ac deinde resiccato corporis habitu eo venit exitii, ut tabe interierit. Reliqua autem victus ratio illi bilis vacuationem adaugebat. At contraria qualitas qualitati praeter naturam excedenti perpetuo objicienda est, et plos rumque id utilius est quam quovis modo vacuare; verum ipse nec hoc noverat, neque ex aliis didicerat. in balneis igitur hic scopus sit; ut corpus abluatur ac humescat; proinde neque nitrum neque sal neque sinapi inspergenda sunt, id quod factitare plurimos ridere licet aegrotus enecantes. Ubi autem calente oleo. plurimum perfuderis, in aquam ducere ac proluere oportet, et si in ea natare velint, iis quantum possunt permittendum est. Qui vero balneis delectantur; neque si bis die lavare velis peccabis, sed praecipue in memoria habeto, ut id opportune fiat. Nam si coctionis morbi signis apparentibus. frequentius laveris, non erraveris. A vino vero, antequam morbus concoquatur, prorsus arcendi sunt; ubi autem coctionis initium habuerit, paueum, tenue et dilutum initio dandum est, liberalius vero ubi in propinquo morbi solutio est. Cibus autem frigidus et humidus omnis exquisitis tertianis confert. Tantus autem dari debet quantus optime concoqui possit. Ex oleribus quidem atriplex:, blitum, rumex, malva, lactuca et cucurbita. Ex aliis autem cremor hordei et sorbitio ex alica. Ex piscibus vero saxatiles. Ex avibus quae molli sinit carne et ex minime talibus alae, gallorum quoque testiculi et suum pedes: et cerebra danda sunt, parvulorumque porcelloriun si illiquefactas coctura carnes dederis, nihil offendes. Sed et ova sorbilia permittuntur et maxime eorum lutea, ut quae quam album facilius coquantur. Ex. fructuum .autem genere ii gustari conceduntur, qui omnino coetu difficiles non sint. Melle veroi sinapi, salsamentis et omnibus acribus abstinere debent, et vinis admodum vetustis. naturaque calidis.: Haec quidem rictus ratio esto multorunn.ad conjecturam tibi tradita et exposita. Qui vero molliter non educantur, iis victus instituendus est qualem me. aliquando in exquisita .tertiana ex Hippocratis sententia dare vidisti, nempe ptisanae cremorem usque ad febris judicium. Haec quidem in exquisitis tertianis servanda sunt.

Cap. XI. Maxime vero in sus quae exquisitae non sunt tertianis, quoad fieri. potest prospiciendum est, ne morbus increscat; dejicianturque vires, ut quas longiore morbi intervallo afflictum iri oporteat, utrumque enim tenere diiflesse est, quod inedia quantum ad morbi coctionem prodest tantum vel plus etiam vires offendit, cibi vero quantum ad aegrotantis vires conserunt, tantum: -coctionem impediunt. Sed et hic noscendum est, ad quam magnitudinem morbus perventurus sit et quantum laborantis vires sint duraturae, ut ea perspiciendo, quae majori auxilio egent, cibi abstinens tia quidem, ubi valentiores sunt erres et morbus coetu disisicilis, confidentius utaris, ubi vero imbecilliores vires et morbus non omnino coctioni contumax est, largiori cibo. Haec quidem et in omnibus aliis morbis consideranda sunt. Neque vero statim per initia in spuriis tertianis lavare fatubreest, sed ubi primum coctionis signa apparuerint. Neque quotidie cibum dare oportet, sed alternis diebus abunde fuerit. Quies autem et praecordiorum fotus juvat et sorbitiones quae facilem admittant coctionem. -dysteres quoque non admodum molles alvo indantur. Quod si sanguinis mis-. sume. opus sit, neque ea omittenda est, sed initio statim distinctis iis quas nosti rebus tantum detrahes, quantum satis esse in praesentia videatur. Tota vero ratio rictus sit, non quae ut in exquisita tertiana refrigeret et humectet, sed quae vim aliquam incidendi et calefaciendi assumat. His igitur maxime. prodest ptisanae succus cui infectum piper sit,: aut nonnunquam etiam hyssopum et origanum et mulsa cui injecta nardi spica est et cocta potui datur, aliaque quaeciendae urinae vim habent, nisi ea vehementer calefaciant exsiccentque. Frequentissime vero absinthii coma maxime, post septimum diem danda est, mulsum acetum etiam multis in potu profuit et aliquod exile quae blande purgant, quibus nos saepe uti vidisti. Vomitus autem pust cibum adeo. sane- utilis est illis quibus haec febris inveteraverit, ut multos norim statim post vomitiones a febre- prorsus esse liberatos.

Cap. XII. Deinceps autem de- quartanis disseremus; quas per initia moderate leniterque tractare oportet, nullum vehemens medicamentum aut vacuatis nem adhibentes, nisi sanguis admodum exsuperare rideatur. Et si secta vena sanguis niger ac crassas, qualis maxime in lienosis conspicitur, profluat, audacter mittendus est, sin flavus ac tenuis, statim supprimendus. Secanda vero vel interna vel media sinistri cubiti vena est et rictus deinceps qui status sit expers pro-. bumque succum. generet adhibeatur, venterque si fieri potest consuetis emolliatur; quae si non profecerint, clysteribus per. initia quidem mollibus, postea vero acrioribus sollicitandus est. A suilla autem carne cibisque omnibus glutinosis et lentis feni tarde meantibus, quique refrigerant et qui exsiccant arcendi sirnt aegroti, vino vero albo, tenui et mediocriter calido utantur. Ex axibus autem quae boni succi fint ac. non palustres, ex piscibus qui facile coquantur et molli mi-nimeque glutinosa sint eame dare oportet. Salsamentis vero ac sinapi utendum est et certis diebus interpositis medicamentum quod ex triplici pipere est sumendum, aut dlospo- liticon, solumque piper cum aqua recte quotidie praebebis. A frictionibus vero, ambulationibus, balucis aliisque consuetis penitus arcendi non sunt. Verum si a balneis omnino abstinere possent, felis contenti frictionibus plurimum juvarentur. Et si brevis quartana sit minimeque violenta, non male per accessionum intermissiones aegroti ad inlitas exercitationes sese conferent. Haec quidem per initia usque ad vigorem peragenda sunt. Quod si in morsu algore constitutus aeger jam esse videatur, tunc tenuiori quam ante vel post vietus ratione uti debet, statimque longa quies imperanda .est, ac. visceribus providendum fotu ac situ, quibus emolliendi laxandique vis insit. Deinde medicamentis quae diuretica vocanti urinas evocare oportet, et si coctionis notae apparuerint, tunc medicamentis quae atram bilem educunt non semel, sed saepe purgare, si res ita exigere videatur. A cibo vero aegrotum vomere oportet: tunc autem si nihil velet, album veratrum. saepe dandum. est primum r a(siculis immissum, quod.si nihil profuerit, ipsum etiam vera-. tuum, His vero qui vomere nequeunt, vehementius per inferiora purgatis medicamentum, quod em viperis est temperatum, dandum est et alia quae adversus has febres commundantur, in quibus omnium probatissimum habetur, quod ex liquore Cyrenaico conficitur, nobis usitatum, Qui autem per initia aliquod ex his medicamentis dederunt aut omnino ante morbi statum ex simplici quartana duplicem saepe aut omnino majorem ac difficiliorem, ex duplici vero triplicem aut omnino duas ipsas difficiliores ac majores reddiderunt. Nexi enim medicum quendum, qui tribus quartanis laboranti medicamentum ex viperis ante morbi vigor rem dare sit ausus : deinde omnibus ut par erat adauctis assidua febris successit, quae hominem iugulavit.

Cap. XIII. In curanda autem quotidiana primis diebus tum aceto mulso tum his quae probo urinam cieant est utendum, ac in summa victus ratio. incidendi .vi praedita esse debet Circa statum vero de ventre maximeque ejus ore sula licitum esse oportet: posteaque subere ut a raphanide et cibis assumptis aeger vomat: susque utatur medicamentis, quae pituitam eliciant. Reliquam vero victus rationem ex; communibus scopis facile invenies.

Cap. XIV. In febribus autem continuis, quibus morbi rigor non longius septimo futurus est et vices validae sunt aetasque consentit, exquisitus. omnino et. tenuis rictus instituendus esu in quibus verofongius septimo totius mor, hi status erit aut virtus imbecilla est, per initia quidem lix beraltus, instante vero statu parcius, rigente autem morbo tenuissime alere oportet. Postea rursus semper ubertus eo-. dem modo cibum augendo, quo ante statum minuebatur. Sanguis vero et ob morbi magnitudinem et quibus rubor major quam naturae conveniat inest et universum corpus plus posite tumet aut venae eminentes ac distentae stant mittendus est, nisi vires, aetas et alia quae luitio commemorata sunt prohibeant. Quod vero humidus rictus acutis omnibus febribus conferat olim recte lictum est. Cremor igitur pliranae in quibus non acescit exhibendus est et mulsa quibus in bilem non vertitur forbitionesque ex alica et panis ex aqua aliaque quae aut eundem aut huic proximam facul-. tatem obtineant. Quod si vehementer calidae sint demantque febres, ubi primum coctionis nolae apparuerint, cum fiducia danda in potu frigida est, cujus modum ex tempore, regione, aetate, natura et consuetudine metimur. Haec qui-dem in .universum est curandarum febrium quae accidensilius carent ratio.

Cap. XV. Quae vero cum symptomatis fiunt febres, haud ita simpliciter curantur, sed quoad fieri potest expendere oportet, quanta febris sit quantumque symptoma, quod periculum. adferat, ac horum vehementiori molestiorique insistendum, non neglectu tamen omnino altero. Age igitur febricitet quispiam citra humorum redundantiam, sed cum recenti cruditate os ventris mordente prementeque rejecerit vomrtione humorem aliquem vitiosum, qui in transitu ita vehementer aegrotum laeserit, ut moleste anxieque ferat. Solemne multitudinem ad sebrem tum respicientes vacuare tentabimus, quod citra molestiam alioqui secrssenrus? An prius ori ventris prospiciemus ac postea ubi recte id habuerit universum i corpus quantum res ipsa exposcit vacuabimus? Mihi sane ita videtur. Tales igitur non paucos saepe vidimus alios quidem interiisse, alios vero in summum periculum fuisse adactos, quum eos vacuare ventris ore non- dum confirmato medici tentassent. Sed nec si cum alui profluvio febris suerit alia vacuatione est opus. Verum ipsum per se sufficit, etiam si non fit pro plenitudinis ratione, Qui- cunque enim ab lis tanquam majori inanitione egentibus vel sanguinem ducere vel ventrem movere ausi. sunt, .lo grayia pericula praecipitarunt. sit si quis convulsus sit simulque sanguinis missione egeat, ne sic quidem semel et universim tantum detrahes quantum affectus exigit, sed et aliquid symptomati est relinquendum, quod plerumque sudores movet, vigilias adfert et robur dejicit aegrotantis. Ad eundem . autem modum si vehemens vigilia dolorque granis aegrotum infestet, subitas ac multas vacuationes vitare oportet. Aeris vero ambientis temperatura, quum omnino calida et sicca est, qualis inter Canis et Arcturi exortum, symptomatisLoco habenda est. Quocirca omnes quibus medici neglecta temporum ratione venam locare ausi sunt perierunt. Ad eundem modum, si vehementer admodum frigida fit, nam tum quoque. a sanguinis missione. est temperandum, quando in talibus non parva loqui pericula ridemus. Etenim in calidis vehementer aeris constitutionibus improbe vacuati syncope, ut vocant, ac resolutione intereunt. At in frigidis per accessionum inicia vehementer refrigerati non amplius relevantur. Igitur. neque in calidis neque in frigidis supra modum regionibus sanguinem mittere audemus. Quod si regioni temporis conditio.respondeat, omnino abstinemus, at si non consentit; vacuamus quidem, sed longe minus quum si neu-, trum vetaret. Quin etiam velut symptoma quoddam ad SUscipiendam affectionem proclivitas consideranda est. Multi enim nunquam evacuati. fuerunt, neque ullam pleniorem vacuationem neque longiorem inediam ferunt, ut quae aliis omnes corporis vires facile deliciant, alnis statim os ventris adeo male afficiant, ut a cibis abhorreant et si assumere eogantur, aut non contineant aut improbe coquant. In hac dignotionis parte expendenda est aegri temperies. Natura enim calidi et sicci omnes ab integra vacuatione prompte laeduntur. Consuetudo quoque non parum habet momenti; cum ad alia omnia, tum maxime ad vacuationis indicationem. Alii enim nunquam sunt vacuationem ante experti neque integram pertulerunt latgoque cibo usi sunt. Alii contra amplo cibo nec utuntur et vastationibus sunt assueti. Hos igitur intrepide vacuare oportet, modo reliqua id fa- . ciendum dictent. Alios vero nempe insolitos non item; etiamsi reliqua omnia suadeant. Ad eundem vero modum et corporis habitus contemplandi sunt. Natu qui densa solidaque sunt carne, haud facile iis injuriis patent. Itaque verendum non est eos semel vacuare si et alia hortemur. Qui vero mollem et algae modo teneram prompteque disstuentem hanc habent, in gravem nonam facile ruunt. Quare. ab his etiamsi omnia alia suadeant, sanguinem ducere non audemus; verum aliis -vacuationibus, quam moderatissime promptissimeque fieri potest utimur, Similiter autem et his; . qui habitu sunt immodice vel obeso vel .gracili venam iaecare et alio quovis modo affatim vacuare timendum est: His vero aetas tanquam symptoma quoddam, quod affatim vacuare prohibeat, annumerari potest, neque enim pueri neque tenes fine molestia hanc vacuationem sustinere polsunt. Hos igitur commemoratos omnes efflagitante vacnationem affectu non temet nec affatim sed paulatim vacuare oportet, mediocribus inediis, frictionibus, mollibus clysteribus, fetibus, cataplasmatis et balneis. Quorum omnium ruri. sus indicationes ab iis quae ante memorata sunt desumere oportet Ad eundem veto modum, si quando duo symptomata contraria sequantur, utrum eorum sit vehementius considerandum est. Pari ratione si duo morbi in eodem bomine pugnantes habent judicationes, tunc euiur urgenti est insistendum, sed altero nequaquam, neglecto. Quae autem si symptomatis et morbis sumuntur indicationes, non simpliciter, sed pro .causa quae unumquodque attulit considerant dae fiunt, velut animi defectio ac exlolutio. Sunt enim pro uba eadem que re ambo haec nomina a medicis usitata, ipsa quidem res una est, sed ejus causae multae. Anima. enim deficit ex cholera; diarrhoea, dysenteria, lienteria; fluxu muliebri; vulneribus, haemorrhoidibus, sanguinis tum ex ore tum e naribus profusione, immodicisque ex partu purgationibus. Nonuunquam vero animae defectum attulit magna eruditas, praesertim quum alvum immodice subduxit. Et ingens fames; quae bulimos dicitur, nihil aliud est quam animi deliquium. omnem etiam uteri strangulatum antecedit lipothymia, quemadmodum ejus tum ascensum tum deflexum in latus tum inflammationes saepe sequitur. Sed et apoplexiam, comitialem morbum, si quidem malignus est; rea solutionem, syncopen et marcorem anteit. Nonnunquam cum febrium accessionibus non paucis accedit: maxime si corpus summe aridum sit ac squalidum aut immodice plenum. Cum febre quoque ardenti ac maligna ; . aliquando et quibus per febrium accessiones extrema vehementer resti. gerata sunt, quique ob inflammationis vel jecoris vel stomachi magnitudinem febricitant, iis per accessionum initia anima ..desinit, praesertim ubi crudorum minimeque coctorum .humorum multitudo aut insignis alienius partis obstructio infestat. Item et quihhs os ventris aut imbecillum est aut a vitiosis humoribus mordetur aut. massis vel glutinofis vel humidis Vel frigidis ingravescit. Quin et nonnulli affectuum animi vehementia deficiunt, praecipue senes quique ex aliis imbecillitate aliqua laborant. Etenim ipsorum non paucis moeror, laetitia ac excandescentia hunc animi desectum intulerunt. Nonnunquam vero et in tempeRive erumpentes vapores hoc modo affectis animi deliqaium induxerunt. Quemadmodum et robustioribus immodici sudores. Praeterea abscessus eruptio vires vehementer laedit, maximeque si in ventrem, stomachum aut thoracem adasim confluit. Et si nos aliquando secto abscessu pus assasim Vacuemus, necessario deficit anima, quemadmodum si uberius purgemus vel inaniamus seu clysteribus seu alio quovis modo idem malum adseremus, neque vero in hydtope humor, etsi abundet et praeter naturam sit, semel totus citra noxam vacuari potest, alioqui hominem deficere animo necesse est. Sed et doloris vehementia vires prosternit, nimirum si repente vel morsus incidat vel tormina vel celicus affectus vel ileos vel aliud malum oboriatur; Porro vulneratus nervus et musculi caput animae deliquium indsi-xerunt, et maligna articulorum ulcera et gangraenosa et depalcentia omnia ac immoderata quaedam frigiditas aut caliditas et vitalis roboris solutio. Hae quidem sunt animae deficientis causae. Singulae vero earum propriam desiderant curationem, sed nunc de omnibus scribendi locus non est. Nam quae affectibus insunt, fine his curari non possunt. De- his igitur in hac disputatione eatenus disseram, quatenus dificat aliquis, quomodo repente incidentibus accessionibus occdrrere possit. Frigida exempli gratia iis spargenda est, qui ex cholera, alvi profluvio ac aliis multis fuhitisque vacuationibus exsolvuntur. Nares quoque comprimendaesunt et osventris perfricandum vomitusque impetendos aut stomachus insertis in os. vel digitis. vel plumis lacessendus, sed brachia et crura vincienda sunt, munus quidem pluribus et vehementibus vinculis, quum infernae partes vacuantur ut in haemorrhoidibus, alui fluxione et uteri vacuatione. Nam tunc crura vehementer revincta deosum saepe aliquid at-. trahunt. Contra vero in sanguinis e naribus eruptione et in vomitionibus crura et pluribus et valentioribus ligaturis stringenda funi. Quin etiam quibus sanguinem vulnera profundunt, siquidem id in superioribus partibus accidat, internae, sin infernis, supernae vinculis adstringendae sunt. Invenienda enim vulnerato loco figura est quae sursum vergat, non tamen supra modum, nam. si adeo tendatur ut dolorem sentiat, non minus quam si deorsum vergeret fluxio irritabit ur In summa autem ad ea revellere oportet vel quae communitatem cum affectis partibus habent, vel a quibus humor decurrit, proinde vehementes uteri fluxiones admotae mammis cucurbitulae celerrime compescunt, sauguinis vero e naribus eruptionem, eaedem fenori et lieni pro nare sanguinem fundente. aut ambobus visceribus; si cruor ex utraque. nare affatim abundeque profluat, affixae cohibent. Vinum quoque aqua gelida dilutum animi defectiones ex immodicis vacationibus sanat, maxima si ad ventriculum fluxio repat. Considerandum autem est, num id adhiberi aliquid prohibeat; qualis est visceris ali cujus inflammatio aut vehemens capitis dolor aut delicatio aut ardens febris cum morbo crudo. Magnae enim ac propemodum. incurabiles ex vini potu noxae sequuntur. Quod si nihil prohibeat, deinceps aegrotantis natura, consuetudo, aetas et ambientis aeris temperies consideranda est, quibus perspectis aut calidum aut frigidum potum dabis. Nam qui frigidum bibere non consueverunt, aut eo manifeste laeduntur, quique natura frigidiores sunt ac extreme senes aut in regione naturaliter frigida degunt aut hiberno tempore, a frigido arcendi sunt. Qui vero aliter habent potare intrepide possunt. Quod si ventriculus fluxione tentetur, vinum calidum ac tenue, quale Lessiium est, detur. Crassum vero ac nigrum acerbumque in sanguinis eruptione. Locis autem ipsis ventri quidem et utero et stomacho et thoraci quae robur parti inserere idonea sint admovere oportet. Capiti vero et fronti tum haec tum quae refrigerent. Et si qua in summa cute aut naribus rupta vena est, aliquod ex iis quae. sanguinem sistunt medicamentum imponendum est. Balneae autem commodissima^ sunt, si defluxionis injuriam venter patiatur, sed sanguinis eruptionem vehementer irritant. Atque iis etiam adversissima sunt, quibus ex sudoris copia deficit anima, quando his cutis laxanda non est, sed adstringenda ac refrigeranda. Vinum quoque frigidum maxime est adhibendum, nihil vero quod calidum sit omnino. dandum est. Sed nec membra ligare nec cogere ad vomitum nec ullo modo movere oportet. Domus porro aditus refrigeranti aurae expositus sit, aerque in frigidam densantemque qualitatem mutetur myrti frondibus, vitium capreolis ac rosis humi sparsis, nihil horum fluxionibus quae in ventrem seruntur confert, has enim tantum augent quantum cutem densant. His igitur qui ex vacuationibus exsolvuntur, sic in praesens est succurrendum. Qui vero humorum multitudine animo deficiunt haud ile curantur, verum illorum artus plurimum fricandi sunt, calefaciendi ac ligandi. Caeterum a vino et cibis temperare debent, atque etiam a balneis si febris adsit, contenti mulsae potu, in qua thymum, origanum, pulegium. vel hyssopum concoctum sit. Confert autem et acetum mulsum, Quae porro ex uteri asfectibus mulieres animo destituuntur, eodem modo curantur, excepto aceto mulso. His letiam crura potius, quam brachia deliganda funtatque perfricanda, et quemadmodum in larga fluxione mammis cucurbitulas admovemus, sic quibus sursum revulsus retractusque in latus est uterus angui albus et femoribus. Naribus quoque objiciendi sunt gravissimi odores, utero vero suaves. Adhibenda item sunt laxantia ac calefacientia medicamenta. Si vero ex stomachi imbecillitate animi deliquium loquatur, imponere quae roborandi vim obtineant emplastra, qualia fiunt quae ex palmulis conficiuntur, xino, palentis, croco, aloe et mastiche, perfundere vero oleo absinthino, melino, mastichiu o, nardino, oenanthino et vino oportet, Aestuante autem stomacho, aliquid quod refrigeret miscendum est, qualis est cucurbitae, lactucae, portulaeae, solani, feris et uvae acerbae succus. Haec enim non solum refrigerat, sed et adstringit et aqua frigida ardenti stomacho plerumque confert onportune data. aliooni magnopere laedit. Imbecillo. autem stomacho vinum calidum potius. dandum est, modo nihil aliud prohibeat, ejusmodi. autem stomachi frictionibus extremarum partium mirifice iuvantur. Quod si ex bis nihilo melius habeant, exaestuantes quidem celerrime ad balneum ducendi sunt. His vero qui alicujus frigoris tenso afficiuntur, medicamentum quod triplici pipere constat solumque piper et absinthium in potu dandum est. Qui vero ex vitiosis humoribus os ventris mordentibus exanimantur, epota vel aqua calida vel hydrelaeo vomere subeantur. At si non facile vomant, prius partes stomacho adjacentes et manus et pedes calefaciendi funi. Quod si ne sic quidem vomere possint,immissis in os vel pennis vel digitis stomachus irritandus est. Sin neque sic vomant, rursus oleum calidum quam optimum adhibendum est. Id autem oleum saepe non solum vomitum provocare, sed et ventrem mollire solet, id quod non parum ad rem de qua agitur facit. Quocirca nisi (ponte accidat, arte procurare oportet, maxime vero appositis remediis, ex quibus si facilius vomat, absinthii coma aqua mulsa incocta in potu danda est, deinde vinum, modisque omnibus roborandae partes fiunt tum medicamentis forinsecus impositis tum absinthii potu. At non per initia quidem, sed post repurgato jam ventre id faciendum esse suadeo, quando si succos contineat, adstringendus non est, sed calefaciendus, ut prius dictum est. Si vero multa frigida pituita in ore ventriculi collecta fit, plorimum fovere oportet oleo, in quo absinthium decoctum sit, deinde mulsam dare, in qua vel hyssopum vel id genus aliud maduerit et acetum mulsum et piper, quodque ex triplici pipere constat medicamentum et diospoliticum. Victus autem ratio omnino incidendi facultate fit praedita. Ervefrementi autem refrigeratione defectiones non aliter atque bulimum curamus, nimirum calefacientes modis omnibus. Itaque vinum in potu dandum est calida temperatum ribique calefacere idonei. Fricare quoque ejusmodi aegrotos oportet, ad ignemque calefacere. Quae vero ex supervacuo calore ortum habent lipothymiae, refrigerantia ac roborantis destderant. His enim maxime accidunt, qui diutius in aere aestuoso et balneis versati sunt. In praesens igitur robm his restitues, si frigidam inspergas ac. ventiles et aurae exponas, usque ventris frices ac irrites, postea rino et cibo reficras. At quibus ob inflammationis magnitudinem aut vehementis febris malignitatem in accessionibus animus deficit, quique refrigerantur, eorum artus fricare ac calefacere cruraque ac luanus ligare, vigilias imperare, cibum potumque in totum circumcidere oportet. optimum porro in his quid futurum sit praenosse et ea ante febris accessionem efficere. Quique ex siccitate per accessionum initia in syncopen labuntur praenosse optimum. Nam si duabus tribusve horis ante accessionem cibum dederis et pedes et manus contineri jusseris, servari poterit. Cibus autem coetu facilis sit et stomacho accommodatus. Quod si vehemens lore periculum suspiceris, vinum maxime .alicae elixae superfusum dare anticipabis. Loco autem alicae panis eadem utilitate adhiberi potest. Si vero mediocris syncope expectetur, rino opus non est: sed tunc abunde feceris; ss mala panica vel pyra vel mala vel pomum aliud quodpiam, adstringendi facultate donatum, cum cibis miscueris. Post haec vero si moderate accessionem ierant, quum iterum cibus datur, pomorum usus necessarius non est. Haec quidem agenda sunt, si quod futuo rum est praelenferis. Si qui vero inopinato in hoc diteris men inciderint, vini calidi, panis et alicae cum eo calidae momentum dare debebis. Nam si largiorem aut coetu difficiliorem hoc modo affectis cibum dederis, non siclum in syncopen perducentur, sed omnino suffocabuntur, Quibus autem animus ex insignis partis obstructione deficit acetum mulsum dandum est, potioque ex hyssopo; origano, pulegio. et melle et cibi ex eorum qui valenter incidunt genere. Crassi enim ac glutinosi magnopere in hoc affectu laedunt. Nihil vero obfuerit artus perfricare ac ligare. Sed et utiliter potiones, quae ciendae urinae facultatem habent, adhibeatur, quales ex anetho, foeniculo, apio, petroselino, ammi, dauco et spica nardi sunt, quae: ubi manifeste juverint, vino albo. ac tenui non admodum vetere utendum esii Noscuntur autem hujusmodi obstructiones cum ex aliis pulsuum inaequalitatibus, tum maxime ex sus quae in magnitudine et parvitate, vehementia et debilitate inveniuntur, modo adjuncta syndrome, id .est concursu, quam pleniorieam vocant, non sit. Ea enim communes cum obstructione inaequalitates obtinet. In ejusmodi autem affectibus, si quidem magni sunt, pulsus intermittunt. Verum haec fusius in libris de Pulsibus sunt explicata. Nunc vero ad reliquarum animi defectionum disputationem transeamus, cujusmodi est, quae ex abscessus vel ruptione vel sectione et immodica in his qui hydero laborant vacuatione fit. Satis enim ad praesehs fuerit rebus odoris hos reficere, paulo. post autem forbitiones coetu faciles adhibere. At si ob tristitiam, laetitiam, timorem, excandescentiam aut pavoreni animo consternantur, odoramentis et narium comprehensionibus refocillati ad vomitum cogendi sunt. Ad eundem modum si qui ex vui-.. aeribus, purgationibus doloribusque articulorum, nervorum et tendonum musculorum animo deficiant, in primis reficere, postea vero idoneum affectui remedium praestare oportet. Si vero celicos affectus aut lliosos aut eorum aliquem qui vehementer affligunt animi deliquium sequatur, affectatum partium fomentis calidis et extremarum frictionibus animus restituitur. Quae vero ob propriam facultatum corpus nostrum moderantium imbecillitatem animi defectiones fiunt, ab intemperie earum partium unde vires proficiscuntur contractam, contraria intemperie curari debent, nempe frigidam calefaciendo, calidam refrigerando atque in aliis eadem ratione. Vitalis quidem vocata facultas, quam e corde prodire docuimus, ex pulsuum debilitate deprehenditur. Quae autem ex jecore oritur, hanc altricem^ vocant, ex cruentis alvi dejectionibus initio quidem aquosis et tenuibus, deinde vero amurcae in modum orestis. Quae vero ex cerebro originem ducit facultas, animalem nonnulli peculiari nomine vocant, arbitrarii motus imbecillitate cognoscitur. In alio autem opere de ejusmodi affectibus, ex quibus multa sunt a medicis praetermissa, seorsum tibi conscribemus.

Cap. XVI. Quoniam autem hactenus symptomata disputando prosequtus sumus, rursus ad ea quae initio proposita sunt redeamus, unum omnium communem scopum habentes, nempe causae a qua haec omnia fiant contemplationem, ipsa enim conveniens remedium tibi ostendet, velut in capitis dolore, si quis ribum fastidiat et stomachi rosionem sentiat, vomere jussus, vel bilem vel pituitam vel utrumque vomitione ejiciet. Nulla vero nota ventris affectum testante, considerandum num repletio vel obstructio vel inflammatio aliquam capitis partem obsideat, quod inveniemus primum quidem interrogantes num dolor in universum caput sparsus fit, an in parte quapiam vehementius insideat. Postea vero an cum gravitate, distentione, morsu vel pullu affligat. Si enim cum gravitate urget, multitudinem, cum morsu autem, acrimoniam vel vaporis vel humoris, cum pulsu inflammationem, cum distentione autem citra gravitatem quidem, ac pulsum crudi ac flatulenta spiritus copiam, cum pulsu vero, membranaceae substantiae inflammationem, cum gravitate vero, retentam in membranis maltitudinem indicat. His igitur omnibus distinctis causa unde singula proficiscuntur est consideranda. Si quidem illa curandi rationem tibi commonstrabit, ut quum vel vaporis vel humoris copia contineatur, considerandum est, an ob fehris magnitudinem fusi ac velut fervefacti humores caput subierint, an propter partis imbecillitatem, an totius corporis plenitudinem ; hanc etenim facile curaveris nimirum corporis universi vacuatione. Eam vero quae ob partis fit imbecillitatem partim quidem revocando in totum corpus, partim vero affecto loco remedia adhibendo. Revocamus. quidem acribus clysteribus et vinculis ac multis infernarum partium frictionibus sanguinis etiam nonnihil, si ita necessitas urget; detrahendo. Parti autem medemur, interim dum in corpus totum revellimus, ea capiti inspergentes quae repellendi vim obtinent, deinde vacuantes, postea vero roborantes. Repellit quidem oleum omphacinum dictum aut aliquod aliud simile, quale est oxyrodinum et ipsum rosaceum per se et quae ex papaveris calycibus ac teneris oleae termitibus, hederae .corymbis, viridi menta et sisymbrio comparantur, quibus in crudiore quidem et frigidiore plenitudine tepidis uti licet, frigidis vero in calidiore ac biliosiore. Vacuat autem ac digerit oleum calidum solum, praesertim si vel vetus vel sicyonium sit aut si anethum in ipso suerit concoctum, haec enim abunde vacuant humorum plenitudinem, non quidem omnino crassiorum ac lentorum, sed et si vel spondylium vel scrpyllum oleo incoxeris vel pulegii comam vel calaminthae aut menthae et sisymbrii crassiorem etiam humorem vacuatus. Eadem quoque robur quoddam partibus inferunt ac debiles confirmant. His itaque continenter usque ad integram curationem est utendum. Et si res postulat, etiam per nares et palatum purgabis sternutamentaque ciehis. Quod si ad balnea hominem deduxeris, caput siccis linteis perfricabis falemque et nitrum ac sinapi fine oleo insperges. Haec quidem sunt dolorum capitis ex ejus partis imbecillitate remedia. Quum vero ex febris magnitudine dolor accidit remediaque essiagitat, frigidae tum qualitates.. tum facultates et quae ex hydrelaeo, oxyrodino et papaveris calicibus fiunt perfusiones auxiliantur. Doloris autem capitis decretoriam vel sanguinis eruptionem ves vomitionem nunciantis curatio vestiganda non est, non enim symptoma, sed salubre signum potius sit existimandus, quemadmodum et alia non pauca, quae multos quidem ante crisinterrent, salutem vero promittunt. optimum autem est posse cognosuere corpus a natura perturbari, tum alias excretiones tum maxime vomitum ad sanguinis eruptionem moliente, quorum inseparabilis nota est capitiis dolor. De omnibus autem in alio opere fusius tractatur. Quantum vero ad praesentem cognitionem attinet, primum servantes institutum de ipsis aliquid breviter dicemus. Primum igitur consideranda fesuium species est, an calidae sint ac ardentes. Solent enim hae excretione judicari, quemadmodum mitiores et velut languentes diutius durant ac in abscessum plerumque finium tur. Deinde vero an morbus salutaris sit, nam quis bonam crisin in pernicioso morbo speraverit? Tertio ad haec universi morbi tempus notare oportet. Nam si principii vel iucrementi, nondum vero status aut coctionis notae apparuerint, per urinas aut sputum aut alui dejectiones bona crisis fieri non potest. Haec quidem sunt ex quibus morbum per excretionem judrcatum iri sperare possis. Jam vero ejus quod adest nec jam futurum est, hae sunt nolae t in tole- rando difficultas universam crisin antecedit, noctu quidem si interdiu morbus judicari debet, interdiu vero si noctu. Igitur si quid ejusmodi conspexeris, videndum est quotum morbi diem ducat aeger. Nam funi qui vel parvo naturae impulsu decernere idonei sunt,. Sed multi ne in vehementibus quidem commotionibus cognoscere omnino possunt an perturbationis magnitudo pro diei natura fit. Septimus enim vel exiguo naturae instructu crisin per vacuationem movet. Sextus vero magno naturae conatu eget atque raro quidem decernit. Quod si decernat, id cum periculo et sine fide siti Ad eundem modum aliorum etiam dierum Ungulis propria quaedam natura inest, quam in libris de diebus decretoriis explicarimus. Agedum perturbationis magnitudini dies respondeat, postea considerato qualis futura crisis sit; de aliis quidem nunc disputare necesse non est. An vero vomitus futurus sit vel sanguis per nares fluxurus, in ejusmodi enim crisibus signum unum ullo dicebamus, nempe capitis dolo- rem, ex iis maxime deprehendere licet : in primis quidem si ab initio statim non invasit dolor, tanquam morbi sympluma quoddam, sed in perturbatione crisin praecedente. Deinde si condolescat collum et hypochoudrium retrahatur, spirandique difficultas quaedam repentina velut presserimtace suboriatur. Si enim ^omnibus sus inridentibus repente p. sus turgescant nec in parvitatem recidant nec debiles fiant ; jamjam crisis est exspeetaudar Si vero praeterquam quod non concidunt etiam in altum attollantur vehementioresque reddantur, jam inspicienda aegrotantis facies est, lo qua si pars aliqua. palpitet aut temporum venae micent aut mala aut naris aut oculus rubicundior appareat; crisis habendae .major spes est. Quod si inviti illacriment ana splendores se cernere. sibi .videantur ac manus velut scabenfes naribus admoveant, tunc jam non .adfore, sed adesse fiam guinis fluxionem conspicies. Statim enim semel ac. .iterum sementibus sanguis erumpit. In his. vero ne perterrearis etiamsi delirare ac subsilire hominem rideas. Haec enim sunt humorum sursum tendentium indicia. Quemadmodum et spirandi difficultas et hyp.ochondria retracta collumque una eum capite degravatum, sed et cum bis delirium. . signum quoddam sit. Atque haec quidem signa sufficiant. Saepe vero et cum his accedit aegrotantis aetas et natura quae spem confirmat, praeterea anni tempus et praesens aeris constitutio. Nam si aeger adolescens est aut alioqui calidae natutae aut copiosi sanguinis, major spes suerit. Quod si prius eidem aut aegrotanti aut sano saepe sanguis per nares effluxerit, vel hoc solum satis fuerit ad sanguinis profusionis spem habendam. At si anni tempus aestas est aut si aesias non est, sed aeris praesens constitutio calida, nonne ex his indictum aliquod destitues? Jam vere si et multi eo tempore per sanguinis profusionem crisin habuerint, praeterea sanguine corpus^ redundet et solitae excretiones supprimantur; haec quoque spem tibi auxerint. Misti quidem neque omnino. difficile videtur futuram sanguinis eruptionem posse praesciri, ubi tot ac talia signa habeas. Absurda vero res est ac magna imperitis id non praenosce. Sed sunt qui medicorum hujus tempestatis culpa ac incuria ea .demirentur, quae admiratione digna non sunt. Sive enim ex laeva sive dextra nare sanguis fluximus sit, ex jam dictis haud difficulter praesentias. Verum medicorum non pauci non solum id disfictis esse, sed omnino ferri non posse arbitrantur, tametsi tum hae tum aliae omnes excretiones pvaevideri possint si duo haec consideraveris, nempe unde naturae impetus fiat et in quam partem vergat. Quae si noris, defectum supplebis et immoderatum motum inhibebis, velut exempli gratia magna cucurbita sinistro hypochondr-io admota ex liene, dextro vero ex jecore profluentem sanguinem facile retrahet. Eadem quoque in estis partibus habenda est ratio. Nam ex uno de omnibus idem colligere licet si universale contempleris. Quocirca hoc loco praefanti libro finem imponam. Deinceps vero de febribus, quas phlegmonae accendunt atque de aliis affectibus, qui in singulis corporis partibus consistunt disseram. Phlegmonae autem quasi phlogo-. fes a veteribus dicebantur: a recentioribus vero non omnes. Neque enim herpes neque erysipelas neque id genus aliud inflammationibus annumerantur, sed ex calidis affectibus uni tantum, cujus durus tumor et dolor pulsatilis comes est. hoc nomen tribuunt, tametsi non talem solum sed simpliciter omnes calidos ac velut fervidos affectus, febres ac dolores sequi videmus. De his igitur atque aliis id genus morbis deinceps disseremus.