GALENI PRO PUERO EPILEPTICO CONSILIUM.

Cap. I. Ego te, Caeciliane, existimabam ad morbum filii tui nostris subsidiis haudquaquam indigere. : nam qui jam ip fum vidit et tecum Athenas iterum navigaturus est, Dionysius, quae deceat idoneus .est et praesens facere, et, rursus discedens ad habitudinem morbi consentanea documente relinquere. Ego autem, qui nunquam hunc puerum vidi, forsan multum decipi possem, quum neque a principio, qualis fuerit ante morbum ipsius natura, neque nunc qualis in morbo sit cognoverim, feli a vobis hoc tantum audiorim, epilepticas ipsi fieri. accessiones. Verum quum me negligentem magis quam veridicum duceres, si scriptum subterfugerein; quod nunquam antea feci, id nunc.moliri non moleste facio, ut tibi rem gratam faciam, scribendo quaedam medicinalia praecepta pueri epileptici, in quibus necesse est medicae artis imperitum decipi et aberrare circa mensoram vel circa tempus utendi. Demonstratum enim a nobis est in aliis libris, quod non contingit quempiam .recte mederi ne minimis quidem morbis,nedum adeo magnis, ut est epilepsia, nisi methodum aliquem medendi noverit. Atqui Dionysius mihi jam communicavit et mecum considerarit de .tuta pueri curatione, ac priusquam tu me haec documenta conscribere sis adhortatus; sed illi meam sententiam facile manileflavi, quum intelligeret omnia quae dicerem, nihil obaudis ret, qeu methodi curativae valde peritus. Tecum. vero neque quomodo sermonem instituam novi; nam accuratus in eo distinctionibus multis ludiget et obscurior est quam imperito homini conveniat; concisus autem et manifestus haud quaquam accuratus elsc potest. Quapropter sub verebar tibi documenta conscribere, quamvis rem tibi gratam facere pereuperem, existimans mihi simile quippiam eventurum, quale Phidiae utique accidisset, si, postquam Palladis simulacrum absolvit, quispiam illum coegisset separatim digitum, manum, pedem, nasum, aures singulasque corporis partes effingere. Ego vero methodum medendi tanquam quoddam simulacrum in pluribus commentariis a nobis scriptum suille arbitror, quae non modo imperitos homines, sed ne medicos quidem quoscunque juvare non potest. QuoDiam autem tu cogis me de parte una artis curativae tenuonem facere citra aliam compagem, tuae cedo voluntati et pareo atque documenta scribo quae tibi sufficient; satis enim est medicae artis inexperto non magnum aliquid et inremediabile in medicorum praeceptis committere, praecipue cum didiceris legitime versari in his commentariis. Eruditis istis medendi methodi negotium scriptum est, tibi autem et aliis, qui nonnullarum rationalium artium scientes estis, medicinae .autem ignari, arbitror, fortasse nonnihil utilitatis et in his commentariis proveniet.

Cap. II. Conabor autem quantum fieri poterit manifestissime enarrare, quanam utens puer- victus ratione non parum juvetur et ab accidentibus quotidie ipsum inopinate invadentibus minime laedatur. Convenit -.igitur quantum; fieri. potest: haec observare. Equidem puerum .necesse est interdum occurrere magis frigoribus, immensis caloribus, ventis. validis, balneis malis, cibariis caput tentantibus, rotarum obuolutionibus, corruscationibue praeterea et tonitritis sit.vigiliis et cruditatibus, tristitiaeque etiam et iracuudiae et lassitudini atque aliis -hujuscemodi rebus, a quibus, ut summatim dicam, corpus vehementer moveri et pertur.bari solet, atque in reminiscentiam morbi referri et ad generationem paroxysmideduci. Haecigiturconvenit multo ante caveri. Etsi quandoque his praecedentibus paroxysmus succedet, tunc ab omni penitus motu oportet illum removere et domi continere et victu valde tenui illum nutrire, donec a paroxysmi labore corpus liberetur. Quis autem fit tenuis victus, quamvis arbitrer te cognoscere, tamen si ea quae sequuntur perlegeris, aliquid etiam de ipso percipies. Tempus itaque est ut ego documenta jam aggrediar.

Cap. III. Accedente vere (nam morbos quae reverti solent, quodam modo tunc moveri contingit) puerum purgandum affirmo mediocri purgatione. Huic autem purgationi Dionysius praesens moderabitur et quae opus erunt imperabit, accurate cognoscens quonam modo ad purgationem corpus praeparare oporteat et quo uti debeat medicamento, quave quantitate et in quo tempore; nam de his inter nos saepe consultum est. Quare Athenis praesentem habes Dionysium, sed nihilominus cum ipso mentem simul et consilium habes meum. Post purgationem autem quum recesserit Dionysius et puer Athenis remanserit, hanc oportet ipsum victus rationem observet. Quum a cubili mane surrexit, antequam ad praeceptorem accedat, moderate deambulet gressu- non admodum frequenti ; posthac autem usque ad palaestrae tempus disciplinis vacet quibus assuerit: quum primum autem ab illis discesserit, ubi rursus deambulaverit, sic ad paedotribam accedat. Hunc autem praedotribam, si quem alium extis, qui puero praesunt, multum oportet esse prudentem ; sed talem invenire difficile est, praesertim quum electio fieri debeat ex hominibus ineruditis et ignaris, non minus animam quam corpus hebetem et crassam habentibus. Non igitur tanquam parvum hoc te fugiat ; neque cuivis e populo pueri curam tradas, probe cognoscens quod fumum curationis in hisce duobus versatur, in usu. a me tibi dati medicamenti et an exercitii; modo; caetera vero omnia adhaec praeparatio est quaedam.Paedotribam. igitur hunc .tecum simul Dionysius eliget Sint autem ipsi exerritiorum scopi, quibus ad quantitatem quidem, ut puerum, antequam defatigetur, cessare faciat, nec non ut universum corpus calefaciat et mediocriter .evacuet. Ambo autem in eodem tempore contingent; quod quum enim fuffici.en.ter evacuatur et quantum jam satis supervacaneum est, corpus incalescit, tunc si quis ab exercitio cessaverit, quiescet antequam in defatigationem incurrat. exercitium vero ab hoc tempore ultra, in solida jam agit membra et corporis habitum colliquat.; accumulat autem colliquamecta in articulis maxime et musculis; hincque sequitur facultatis lassitudo, postea ulcerosus sensus, quum aliquam corporis partem movere tentaverit, et hoc est ipsa lassitudo. Non solum igitur paedotriham. prudentem esse oportet, sed etiam mediocris exercitii expertum, ne citius quam par est puerum ab exercitio .cessare faciat, secuturam timens lassitudinem ; neve satagens calefacere et prorsus quod superflui est evacuare, in lassitudinem -puerum ducat Mediocrium igitur exerei-. florum in quantitate hujuscemodi sunt. scopi: in qualitate vero, ut corroborentur omnes corporis partes et maxime caput et ventriculus et hujus praecipue quod ori rircnmjlati Ut autem quispiam istud assequi possit, nunc dicam. Primo quoniam exercitia vehementia caput replent, ali sus abstiuere praecipio. Secundo si quando his uti necessefuerit, capite erecto, quae .infra sunt moveantur et ex his maxi-me crura. Tertio a parvis et tardis motionibus incipiat paedotriba et sic ad .vehementiores et celeriores motus ita deveniat: nam subito ab intensis exercitiis incipere. non iolum imbecillibus, sed etiam robustis corporibus summe periculolum est. Considerare praeterea oportet, quodfricalienes exercitii loco habentur, maxime in corporibus imbecillibus; imo saepenumero fialae, modo recte fiant, aliarum motionum vicem supplent. opus autem est primum manibus molliter cum sidone a supernis partibus ad iufernas delatis corpus ad rubedinem deducere, initio a brachiis ni manibus facto atque ad pectus et ventrem devenire; subinde etiam crura multum fricare convenit, .ut si quid ex supernis partibus illuc fuerit derivatum, commode absumatur-; postremo ad caputdeveniendum est, nam statim a principio ad ipsum accedere periculosum; corpore enim adhuc pleno existente, ad id quod primo calefacit superfluitates attiahuntur, Ultimo igitur loco post alias corporis partes .caput confricari. oportet, ut nunc diximus, absque oleo i quum autem et oleum applicare libuerit, nihil prohibet capitis fricationem simul cum aliis- fieri membris, .ut unus. caput fricet, duo alii pectus et ventrem et totidem alii crura. Sic autem et post exercitia, imo vero magis tunc omnia .simul confricentur .membra; ile enim celerius ad quietem corpus deducitur et minus refrigeratur. oportet autem si de quapiam esta re, de hac ipsi: magnam curam habere. Non lavari autem ut plurimum convenit, neque statim post exercitium palaestram exire, sed postquam plane quieverit spiritus et ab exercitiis commotio prorsus cessaverit: atque tunc etiam sindone caput multum fricare convenit et saepenumero pectine uti.

Cap. IV. Post haec autem ad prandium eat, et ante ipsum aliquid ex iis, quae ventrem molliunt, assumat, vel olus, vel salsamentum, vel ptisanam, vel olivas cum tertia parte panis; reliquas vero duas in coenae tempus seponat cum valentioribus obsoniis. Quae autem hujusmodi existant paulo post dicentur, ss prius enarravero ex olerum genere omnia, quae absque laesione fumipossunt. Ex ole-; ribus nec a lactucis, nec a malva, nec ab atriplice, nec a blito prorsus illum prohiberi jubeo; non tamen idem semper cupiat; verum alias aliud moderate. Ex eodem etiam esi genere bela et brassica (oportet enim extis quippiam moderate gustare. Porrum quin etiam interdum et apium et smyrnium degustare conferet; et de horariis fructibus quieunque non sunt penitus crudi aut suapte natura difficile coquuntur: ii namque et Tua ipsorum excrementa et aliorum etiam esculentorum retinere consueverunt. Ergo et mora et quae praecocia nominantur et ficus et si qui fiunt ejusmodi nolae, sine molestia descendunt; et quae cucurbita dicitur; nihil ab oleribus ventrem mollientibus differre videtur; item pepones cucumerini, nam qui tales non stant pravi sunt. Maturae etiam uvae aliquantulum quandoque puero concedi potest; mala verent pyra raro et in parta quantitate degustet; et haec ipsis non solum ut in arbore tua sint bene cocta, sed etiam domi servata ad maturationem recte pervenerint… Scire autem oportet eadem poma; quae recenter a matre sunt decerpta et quae domi deposita reservantur, permultum inter se differre nullam que intense similitudinem habere. Possunt autem conservari poma pyraque, nec non plurimi etiam alii fructus et pruna, quae vocantur Damasceha. Ficus etiam, quas carycas vocant, ex hujuscemodi sunt genere; et ex arbore palma dactyli, quorum comestionem penitus illi non interdico, sed opportune et moderate illis uti- permitto ; assidue autem et multum illis uti minime velim. Atque ut semelconcludam, quicunque mali succi sunt cibi, vel alvum astringunt, vel inflant, vel difficulter concoquuntur, siassidue vel plusquam conveniat assumantur, non solum huic morbo, sed omnibus^ etiam aliis nocere solent. Atque hucusque ferino de diaetae nodo protractus, aliis etiam quam plurimis morbis conveniens erit. Hu- . pisce autem morbi peculiaris et proprius est, ut. caveamus ab iis praecipue esculentis, quae pituitam generant. Unde in cibariis, quae tametsi in aliis non obsint, viscosus aut frigidos aut crassos. humores generant, haudquaquam esse immorandum censeo. Hujusmodi autem fiunt atriplex et blitum et malva, quos sane ut gustet non prohibeo, assiduum autem eorum usum vehementer. damno. Ex .hoc genere sunt et cucurbitae multoque magis cucumeres et poma ec pyra et demum quaecunque humorem .pituitosum gignunt; aut viscosum aut crassam, vel. quaecunque sunt in genere pessimorum esculentorum, quales sunt qui vulgo appellantur fungi: ab iis enim omnino abstinere consulo; quemadmo-. dum et a. rapis et a quibuscunque radicibus, quae mandor solent; crassius enim habent succos et male concoquuntur; exceptis quibusdam, quae acrimoniam quandam et calidita-. tem in se habent, quemadmodum sunt dauci et raphani; sesi ex raphanis haudquaquam illum degustare prohibeo ; verum quodam intercedente spatio; a dauco autem abstinere condiscat magisque etiam a rapis. In -esculentorum autem alu abundent illa, quae acria sunt et facultatem incidendi habent,. dummodo insigniter non sint mali succi odoremque. habeant; qui caput tenet; quorum ex genere sunt quaecunque per caliditatem replent caput, quemadmodum vinum et sinapi et petroselinum et daucos et cepe et : smyrnium ; haec enim ultra modum aestuantia sunt et. m alos. hu mores generantia. Sinapi vero licet conveniat ad humores orasses incidendos, tamen ab eoi abstinendum est, quoniam caput tentati, In oxymelitis autem usu secure confidat, etiamsi quotidie sumere velit. Potest autem cappaces ex illo comesse et parva quaedam salsamenta oleo modico superinfuso, ut concinnetur obsonium; quod profecto hujuscemodi affectionis .veluti medicamentum quoddam reputari potest, praecipue si sit acetum scillis conditum, hoc omnes vulgo jam scissi ticu m vocant; quod ego si quippam aliud. .in hoc casu sane laudo; horum vero alterutrum singulis diebus assumere contenderitu, dico autem. vel cappaces vel salsamenta oxymelite condita. Si vero puer oxymel bibere velit, id sit in promptu et ante praeparatum, et non ex tempore ex utrisque crudis confectum; quo autem modo ipsum praeparare oportet, paulo post recensebimus; caeterum plurima aqua commisedatur, nam quod sic factum est suavius redditur, ac hieme quidem calidum accipiatur, aestate vero non prohibebitur etiam plerumque frigidum fumi, si et vehementes fuerint calores, et ipse. vehementer sitiat, po torque frigido assueverit antea; nam inter alia sitim egregie sudat oxymel non valde dulce, praesertim si aquae frigidae misceatur. Mihique non semel contigit puerum a comitiali morbo penitus liberasse, non immutata pristina rictus ratione, quum- post primam purgationem oxymel sumere coque uti medicamento jussissem. Verum quoniam neque filii tui naturam novi, nescioque quantum virium is sibi adsciverit morbus, et ipse assistere nequeo, divinare haudquaquam possum, quam paucissimis indigeat remediis, melius mihi videtur de omnibus sermonem facere. Igitur post exercitium in prandio oxymelite, ut dictum est, utatur, et quibusdam oleribus et olivis et nucibus et ficubus cum siccis tum recentibus; verum non simul quotidie omnibus, unum enim sit et simplex quod assumat; sed ut victus ratio variari possit, de omnibus verba feci. Eodem etiam tempore, ut dictum est, si desideraverit puer, alii etiam fructus concedi illi possunt; quum alioqui ab ipsis melius sit abstinere, non Polum morbi illius curandi causa, sed ad integram etiam totius valetudinis incolumitatem, quemadmodum vides nos ferme ab omnibus horariis fructibus abstinere, Sed enim philosophis salubris victus praecepta non conscribimus, ut quod mihi perquam optandum erat non solum ad hujus affectus curationem, sed ad universam pueri tui vitam. Est igitur illi l concedendum, ut palam et tempestive eos comedat fructus; quicunque magni non luerint nocumenti, be clam et infestivo illos comedens magis laedatur: qui enim palam ab aliqua re quam valde appetunt prohibentur, ii quum data est facultas plus nimio ingurgitare se consueverunt: Quamobrem pueris ego plura esculenta concedere soleo. .ex sic-, quae noni valde nocent, ut tempestive et palam illis moderate utentur potius, quam, ut diximus, propter vehemens desiderium furtim ex his et voraci ter assumere. festinent. Atque haec de cini ratione sufficienter sint dicta.

Cap. V. Post cibum. autem ubi paululum temporis intermiserit, priusquam ad studia disciplinarum accedat, leviter deambulet censeo; et rursum ut id ipsum a studiis rediens ante coenam faciat, rane consulo, quo tempore duas reliquas panis portiones, quas reservaverat assumat, item aliorum unumquodque. sic, ut dictum est, carnes quidem ex .omni fere avium genere praeter palustres; ab omnium autem quadrupedum esu praecipue abstineat. Quod si quando illis uti necessitas fuerit, domestici quidem suis extremitatibus et stomacho vescatur, .fylvcstris vero carnibus universis .bene uti potest; haedorum quin etiam.carnes degustet et nonnunquam .leporumetiam. Carnes autem omnes sint vel sim. pliciter conditae, versute nidore assae. Simpliciter. condiuntur,. si aquae incoquantur, anethum, porrum, fal et oleum continenti. Quonam autem modo line nidore recte assetur caro, clibanum, quod apud me vidisti, exemplo tibi esse potest. Ex marino autem genere crusta intecta quidem. omnia horia. Ex piscibus vero optimi sunt petrosi; sumere etiam poterit pelagicos. Ex cartilaginea autem.torpedo fere fala convenit. Ex leguminibus ptisana quidem. praecipua est; hanc sequitur lens, alica et pifum; caetera mala. Et ut universaliter dicatur; quaecunque lentum et crassem generant succum et flatulenta etlexcrementitla sunt et coetu difficilia, prout ante dicebamus, maxime sunt cavenda. ostrea etiam et cartilaginea et squamis carentia, praeterea bulbi et cochleae et casei et fungi bovinaeque carnes et ova in aqua durata, quae difficilis sunt coctionis; imo orasses his utentibus generant humores. Alica vero et carnes suillae bonum quidem generant sanguinem, sed viscosum. Palustria autem omnia excrementosa sunt. Legumina vero omnia flatulenta fiunt, et praecipue fabae et eiceres; ptisanaque non diligenter cocta flatulenta est, qpamobrem bene coquere illam oportet, vel ea non uti; lens quoque bene decocta fletum omnem deponit; verum illa non assidue crebreve uti oportet-, quoniam humorem gene:rat massum. Caeterum ad victus quotidiani rationem haec praecepta abunde sufficiunt.

Cap. VI. Medicamento autem ex Icilia, quod tibi tradidimus purgatione praemissa, quodque primo vere fieri iussimus, singulis diebus secure filius tuus .utatur, priusquam ad palaestram accedat; nam nisi valde magnus suerit morbus et contumax, sperandum sime est quadraginta diebus huc medicamento illum perfecte cessaturum, ut jam iunumeros nulla ellebori opera curaxi. Verum post purgationem prius quam hoc utatur medicamento semel aut bis absinthium sumere oportet. Oxymel autem, id cette aridissimum, quod ad mellis .proportionem quartam aceti habet partem ; dulcissimum vero octavam excipit : aliae autem intermediae mensurae quanto ad extremorum alterutrum. appropinquant, tanto ariditatis aut dulcedinis^participant. Oportet autem ipsum penitus decoquere, ita enim mixta accurate in unum ambo deveniunt, et acidae facultatis vehementia, quae in aceto est retunditur, et quod in melle flatulentum est reprimitur : spumam enim illius sane qui decoquit prorsus auferet. Nec me praeterea latet in Graeria et in plerisque insulis oxymeli etiam ex faxis confici; quo etiam tibi secure uti licet, puero praesertim aestivo tempore Athenis degente. Minime autem ad me pertinet declarare, quando dulcius id aut acidius vel dilutius aut meracius exhibere oportet; neque in aliis particuliaribus immorari meum est, sed illius qui et praesens fuerit et cunandum corpus quotidie inspexerit et de humorum habitu recte conjectari poterit. In crassis enim et visentis humoribus acidiori et meraciori oxymelite utendum est; in iis autem qui hujusmodi non fuerint, dulciori et diluto magis. Eodem etiam modo reliqua quae dicta sunt omnia, pro quotidianis corporum constitutionibus. commutare et variare convenit, quemadmodum et omnibus aliis morbis. Quapropter si quis methodi medendi ignaro et inexperto innu-. mera etiam praescripserit documenta, haudquaquam illum sufficientem efficiet medicum non modo non maximorum morborum, sed ne minimorum quidem. . illud enim. ego saepenumero palam ostendi-, quum inveterata ulcera malasque oculorum affectiones ad sanitatem redegissem iisdem rane medicamentis, quibus plerique ante me uti nihfl proseceranti .Et profecto temporis opportunitas in usu cujusque, ut Hippocrati placuit, post quantitatem ad vires accurate accommodatam reliquum utilitatis adfert; nam medicae menta potius sunt auxiliorum materia quam auxilia, quemadmodum id etiam ab excellentibus asseveratur medicis. Et ut meus quidem unde exordium sumsit finem accipiat sermo; haudquaquam fieri posse ut .minimum quippiam quod ad artem pertinet pertractare valeat is, qui artis penitus sit t. ignarus, sed illi sempert astantis periti opus esse. Verum, quoniam plerique sicillae limeum male excipiunt, tibi discere . postulanti quomodo id ego facio, sermoni ipsius confectionem adjungam. Vas accipio, a quo extractum fuerit mel, meliterium id Graeci vocant, in quo scillam conjicio mauibus prius illam in exiguas discerpens particulas; postea bene apto operculo illud obturans, extrinsecusque pelle circumdans et diligenter colligans in loco quopiam meridiem spectante colloco, qui a borealibus omnino non perfletur ventis. Id autem facere soleo ea anni tempestate, in qua caniculam exoriri omnes assaverunt Graeci: quadraginta autem hujuscemodi fiunt dies, viginti quidem ante, totidemque post exortum ; paulatimque in. iis diebus vas illud ad solem convertere soleo, ut ex omnibus similiter partibus incalescat. Transacto postmodum praestituto temporis (patio, vas illud aperiens, in illo reperire soleo scillae partes elixis similes, succumque ex illis in vasis fundo quendam defluxum, quem colligens quam optimo melle concinno^ Hujus singulis diebus cui dare voluero, cochlearis pleni mensuram praebeo, pueris quidem minoris, adustis vero majoris. Quin etiam scillae ipsius carnes accurate contundens, illasque cum melle dissolvens et conterens, ex illis cochleare unum, ut dictum. est, praebere consuevi; quod sane quoad vires et efficaciam secundum a praedicto locum obtinet. Caeterum quicunque scillam in aqua elixantes illam postea conterunt, illius procul dubio.- vires dissolvunt; quemadmodum, qui istud ipsum ex aceto tacium, medicamentum quidem validum admodum conjiciunt, verum nervis non innoxium.