<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="../../../../verbatim_theme/verbatim.xsl"?>
<?xml-model href="https://epidoc.stoa.org/schema/dev/tei-epidoc.rng" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<?xml-model href="https://epidoc.stoa.org/schema/dev/tei-epidoc.rng" schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader xml:lang="eng">
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title xml:lang="lat">De compositione medicamentorum secundum locos I-VI</title>
        <author xml:lang="lat">
<name ref="http://viaf.org/viaf/44299175">Galenus</name>
</author>
        <editor role="translator">Kühn, Karl Gottlob</editor>
        <funder ref="https://www.iufrance.fr/">Institut universitaire de France</funder>
        <funder ref="https://www.sorbonne-universite.fr/">Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université</funder>
        <respStmt>
          <resp>Published original versions of the electronic texts. The following text is taken verbatim from the Latin translation of Galen’s complete works published by Karl Gottlob Kühn from 1821 to 1830. The text was produced from the image of Kühn’s edition digitised by the <orgName ref="https://www.biusante.parisdescartes.fr/histoire/medica/index.php">Bibliothèque numérique Medica</orgName> (BIU Santé médecine, Université Paris Cité) using ABBYY FineReader 15.</resp>
<orgName xml:id="Galenus_verbatim" ref="https://galenus-verbatim.huma-num.fr/">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
          <persName>Nathalie Rousseau, Sorbonne Université</persName>
        </respStmt>
        <respStmt>
<resp>Editor-in-Chief, Galenus verbatim</resp>
<persName>Nathalie Rousseau, Sorbonne Université</persName>
<orgName ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>Lead Developer, Optéos</resp>
          <persName>Frédéric Glorieux</persName>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp from="2021-11" to="2023-03">Digital Editor, Galenus verbatim</resp>
<persName>Cahal Taaffe</persName>
<orgName ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
</respStmt>
<respStmt>
<resp from="2024-02-19" to="2024-07-19">Digital Editor, Galenus verbatim</resp>
<persName>Lucas Lemperriere, Université de Rouen</persName>
<orgName ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
</respStmt>
<respStmt>
<resp from="2024-06" to="2024-07">Global text verification and correction, Galenus verbatim</resp>
<persName>Fabrice Robert</persName>
<orgName ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
</respStmt>
<funder ref="https://www.iufrance.fr/">Institut universitaire de France</funder>
<funder ref="https://www.sorbonne-universite.fr/">Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université</funder>

</titleStmt>
<editionStmt resp="#Galenus_verbatim">
<edition n="1">First digital edition of the Latin translations printed in Kühn’s edition.
<date type="upload" when="2024">2024</date>
</edition>
</editionStmt>
<publicationStmt>
        <authority ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</authority>
        <publisher>Sorbonne Université</publisher>
        <pubPlace>Paris</pubPlace>
        <idno type="filename">tlg0057.tlg076.verbatim-lat1.xml</idno>
        <availability>
          <licence target="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/">Available under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License</licence>
        </availability>
<date>2024</date>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <biblStruct>
          <monogr>
            <title xml:lang="lat">Claudii Galeni Opera Omnia</title>
            <author xml:lang="lat">Galenus</author>
            <editor role="translator">Kühn, Karl Gottlob</editor>
            <imprint>
              <publisher>Cnobloch</publisher>
              <pubPlace>Leipzig</pubPlace>
              <pubPlace>Leipzig</pubPlace>
              <biblScope unit="vol">12</biblScope>
              <biblScope unit="pp" from="378" to="1007">378-1007</biblScope>
              <date>1826</date>
            </imprint>
            <imprint>
              <publisher>Cnobloch</publisher>
              <pubPlace>Leipzig</pubPlace>
              <biblScope unit="vol">13</biblScope>
              <biblScope unit="pp" from="1" to="361">1-361</biblScope>
              <date>1827</date>
            </imprint>
          </monogr>
        <ref target="https://www.biusante.parisdescartes.fr/histmed/medica/cote?45674x12">BIU Santé, Medica</ref></biblStruct>
        <biblStruct>
          <monogr corresp="Basel">
            <title xml:lang="lat">Γαληνοῦ Ἅπαντα. Galeni Pergameni Opera omnia</title>
            <author xml:lang="lat">Galenus</author>
            <editor>Camerarius, Joachim</editor>
            <editor>Fuchs, Leonhart</editor>
            <editor>Gemusaeus, Hieronymus</editor>
            <imprint>
              <publisher>Cratander</publisher>
              <pubPlace>Basel</pubPlace>
              <biblScope unit="vol">2</biblScope>
              <biblScope unit="pp" from="152" to="312">152-312</biblScope>
              <date>1538</date>
            </imprint>
          </monogr>
          <ref target="https://www.biusante.parisdescartes.fr/histmed/medica/cote?00039x02">BIU Santé, Medica</ref>
        </biblStruct>
        <biblStruct>
          <monogr corresp="Chartier">
            <title xml:lang="lat">Magni Hippocratis Coi, et Claudii Galeni Pergameni archiatrΩn uniuersa quae extant</title>
            <author xml:lang="lat">Galenus</author>
            <editor>Chartier, René</editor>
            <imprint>
              <publisher>[s.n.]</publisher>
              <pubPlace>Paris</pubPlace>
              <biblScope unit="vol">13</biblScope>
              <biblScope unit="pp" from="319" to="639">319-639</biblScope>
              <date>1649</date>
            </imprint>
          </monogr>
          <ref target="https://www.biusante.parisdescartes.fr/histmed/medica/cote?00013x13">BIU Santé, Medica</ref>
        </biblStruct>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <p>The following text is encoded in accordance with EpiDoc standards and with the CTS/CITE Architecture.</p>
      <refsDecl n="CTS">
        <cRefPattern matchPattern="(.+).(.+)" n="chapter" replacementPattern="#xpath(/tei:TEI/tei:text/tei:body/tei:div/tei:div[@n='$1']/tei:div[@n='$2'])"/>
        <cRefPattern matchPattern="(.+)" n="book" replacementPattern="#xpath(/tei:TEI/tei:text/tei:body/tei:div/tei:div[@n='$1'])"/>
      </refsDecl>
<editorialDecl resp="#Galenus_verbatim">
<correction>
<p>Typographical errors of the printed edition are marked up by a &lt;choice&gt; element.</p>
</correction>
<hyphenation eol="none">
<p>End-of-line hyphenation is silently removed where appropriate.</p>
</hyphenation>
<interpretation>
<p>The layout of the printed edition is marked up by &lt;pb&gt; and &lt;lb&gt; elements. The indentation type has been systematically specified with a rend value.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Titles for books of treatises are marked up by a &lt;head&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Divisions in works, books, chapters, sections are marked up by a &lt;div&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Headings are marked up by a &lt;label&gt; element. Latin numbers in headings of chapters or sections are marked up by a &lt;num&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Verse lines are marked up by an &lt;l&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Linegroups are marked up by an &lt;lg&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Tables are marked up by a &lt;table&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>In the commentaries, Hippocratic lemmas are marked up by a &lt;quote&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Greek words are marked up by a &lt;foreign&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Italics are marked up by a &lt;hi&gt; element.</p>
</interpretation>
<normalization>
<p>Original symbols are maintained as they appear in Kühn’s printed edition. In the Latin text, the following symbols are used: ẞ (one half: U+1E9E), ℔ (libra: U+ 2114), ℥ (uncia: U+2125), Ʒ (drachma: U+0292), ḡ (granum: U+1E21).</p>
</normalization>
<normalization>
<p>The Unicode character dexia keraia (U+0374) is used to indicate the numeric use of Greek letters.</p>
</normalization>
</editorialDecl>
</encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="lat">Latin</language>
<language ident="grc">Greek</language>
      </langUsage>
    </profileDesc>

</teiHeader>
  <text>
    <body>
   <div type="edition" xml:lang="la" n="urn:cts:greekLit:tlg0057.tlg076.verbatim-lat1">
<pb n="12.378"/>
<div type="textpart" subtype="book" n="1">
<div type="textpart" subtype="chapter" n="1">
<head>CALENI DE COMPOSITIONE MEDICAMENTORUM SECUNDUM LOCOS
<lb/>LIBER I.</head>
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="1">Cap. I.</num></label> Quod non solum is qui curatur affectus
<lb/>curationem ipsam indicet, sid quod tum ipsius aegri temperamentum
<lb/>tum affectae partis natura non parum indicent,
<lb/>antea in commentariis de medendi methodo est monstratum,
<lb/>quemadmodum etiam quomodo quis ex simplicibus
<lb/>medicamentis per te compositum aliquod faciat compendio
<lb/>quidem in illis, lusius in vero in septem libris ante hunc
<pb n="12.379"/>
<lb/>item editis universalem metlloduln Ostendimus. Nunc vero
<lb/>quomodo quis per se methodo medicamentorum facultates
<lb/>dirigat ad singulas corporis partes congruentes atque iis quae
<lb/>a prioribus medicis inventae sunt recte utatur, percurrere
<lb/>proposltum est, a capite initio sueto, sicuti omnibus, qui nos
<lb/>praecesserunt est visum. Accidunt autem ipsi capiti plurimae
<lb/>affectiones cum reliquis omnibus partibus communes, verum
<lb/>capillorum affectionem cum paucis communem habet; propterea
<lb/>quod etiam pilosum esse ex primaria ratione haud
<lb/>multis inest. Generatio enim pilorum eadem est quae terrae
<lb/>nascentium, quemadmodum in libris de temperamentis est
<lb/>demonstratum. Quemadmodum autem in iis quaedam arte
<lb/>et arbitrio agricolae, quaedam vero naturalibus causis proveniunt,
<lb/>eodem modo et in animalium corporibus. Arvo
<lb/>enim cuipiam triticum aut hordeum aut quidpiam caeterorum
<lb/>Cerealium seminum in se orientium habenti caput assimilatur,
<lb/>aliis vero herbis pili, qui in superiori parte
<lb/>nascuntur, qui his qui sunt in toto corpore pilis similem
<pb n="12.380"/>
<lb/>habent generationem, non enim secundum primam rationem,
<lb/>sed per accidens quoddam natura eos generare solet.
<lb/>At pili cum palpebrarum tum superciliorum non parvum
<lb/>ulutii animalibus exhibere ostendebantur, menti vero et
<lb/>pudendorum pili minoris utilitatis gratia producti videntur.
<lb/>Quapropter etiam affectiones pilorum in oculis et superciliis
<lb/>in primis nos ad sui curationem adhortantur; secundum
<lb/>vero locum capitis capillorum affectioile.s habent, deinde
<lb/>uri uti et pudendorum. Sunt autem pilorum affectiones perfecta
<lb/>perditio et coloris ipsorum alteratio, velut in vitiligine
<lb/>alba si lice appellata licii consuevit. At liaec etiam in alopeciis
<lb/>t t opinati non modicum atque indecorum detrimentum
<lb/>simul cap illisi accedit. Quidam igitur promiserunt veluti
<lb/>has, sic etiam incipientem calviciem se ne augescant
<lb/>prohibituros: sunt autem qui hoc impossibile esse dicant.
<lb/>Ad alopeciarum autem et ophiasis curationem accedentes
<lb/>j barinaca Implerunt, pt r quae pci betam ipsarum sanationem
<lb/>pollicentur. At vero plerique medici ex ipsorum usu
<pb n="12.381"/>
<lb/>aliquando non solum successu longe frustrantur, sed etiam
<lb/>vehementer nocent, ut affectio ipsa incurabilis reddatur,
<lb/>quod sane ipsis etiam circa alia pharmaca contingit, quibus
<lb/>citra methodi rationem utuntur. Ego vero id quod Hippocrates
<lb/>praecepit in artis operibus facere semper annitor.
<lb/>nimirum ut quod auxilii loco adhibetur, velut ille scripsit,
<lb/>juvet vel certe non noceat. Quod vero pharmacorum citpa
<lb/>methodum usus non solum non prosit, sed frequenter etiam
<lb/>Obsit, hinc sane di sacre licet. Jam vero ordiendi quod pro
<lb/>posuilnus tempus adest.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="2">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.2.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="2">Cap. II.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De alopecia, calvitie et ophiafi</hi>.</label> Quem..
<lb/>admodum plantae aliquae ob humoris inopiam resiccaluo
<lb/>corrumpuntur, aliquae vero ob humoris alieni ab ipsarum
<lb/>natura commereium, eodem modo et capilli aut propter
<lb/>humorum ex quibus nutriti consueverunt inopiam aut propter
<lb/>eorundem vitiationem accidit ut corrumpantur. Et
<lb/>propter inopiam sane humorum calviciesi Contingit, propttsp
<lb/>vitiatos vero humores alopecia et opinatis, unum quidom
<pb n="12.382"/>
<lb/>ambae secundum morbosam affectionem malum, nomina autem
<lb/>juxta figuram habentes diversa; serpenti enim similis
<lb/>laesa capitis pars in opinati apparet, alopecias autem ob id
<lb/>appellatas serunt, quod vulpibus frequenter accidant. Nos
<lb/>autem propter quid sic appellari contigit non quaerimus,
<lb/>unde Utro oriantur causam quaerentes, eam ipsam humorum
<lb/>vitiatorum redundantiam comperimus. Quales autem
<lb/>tandem sint corrupti humores ex colore cutis capitis cognostes
<lb/>i aliquibus enim mutata albidior apparet, aliquibus nigrior
<lb/>aut pallidior. Quare in istis primum totius corporis
<lb/>purgationem adhibebis aut pharmaco pituitam ducente exhibito
<lb/>aut quoti bilem pallidam aut nigram trahit, conjectura
<lb/>redundantis humoris ex colore cutis saeta. Lgo vero semper
<lb/>Lis rani purgavi, aliquando veratro nigro adjecto, ubi
<lb/>attae bilis expurgare volui humorem, aliquando scammonia,
<lb/>si amira bilis purganda esset. si vero pituitosum exuperare
<lb/>coniecissem humorem, nihil admiscui. Tales enim, praesertim
<lb/>ex capite, Iliera ex colocynthide purgare consuevit simulque

<pb n="12.383"/>
<lb/>cum his etiam alios quosdam humores etiam si scammo-,
<lb/>nia aut veratrum nigrum aut epithymum non assumpserit.
<lb/>Quin et ex aloe catapotia quae tum scammoniam tum colocyntllidem
<lb/>admixtam habent, utiliter ita affectos purgare
<lb/>solent. Caeterum post totius corporis purgationem pituitam
<lb/>per os ducere praestat, deinde usque adeo affecto loco remedia
<lb/>admovenda, de quorum compositione dicere aggredior.
<lb/>Oportet enim velut in aliis, sic et in his affectioni mederi
<lb/>cujus symptoma est vitium capillorum. Si quidem igitur
<lb/>vitiatus humor Circa unum locum fuerit collectus, scopus
<lb/>medendi erit ut his quam Celerrime evacuetur, priusquam
<lb/>ab ipso cutis in quendam malum habitum deducatur, tantum
<lb/>ut etiam, si quis vitiatum ipsius humorem evacuet et
<lb/>boni sanguinis influxum praeparet, is adeo etiam a malo in
<lb/>ipsa habitu prius inducto Corrumpatur. Si itaque vitiatum
<lb/>humorem in Cute evacuare volueris, discusseriis pharmacis
<lb/>opus habebis. Atqui Contradicet forsan aliquis communem
<lb/>scopum in omnibus affectionibus quae ex influxu humorum
<pb n="12.384"/>
<lb/>fiunt, Contemni ac subverti ratus repelli ipsos debere asserens,
<lb/>partem refrigerando ac astringendo non attrahi calefaciendo,
<lb/>esse autem discutienti^ medicamenta omnia facultate
<lb/>calida. Et certe affirmamus nos quoque vere liaec dicta
<lb/>esse. lncipientes enim ophiafes alopecias per hujusmodi
<lb/>pliarmaca prohibere oportet ne augescant, non tamen jam
<lb/>principium ipsorum alopeciam aut ophiasin appellari, sicut
<lb/>neque scabiem, neque lepram jam appellamus quae ex itnpetLine
<lb/>orditur. Ego itaque, quemadmodum nostis, etiam
<lb/>jam factas alopecias aliquando purgatione sanavi, nullo anij
<lb/>dius medicamento post ipsum ad locum affectum admoto.
<lb/>Ut autem ampliorem ejus rei experientiam facerem ex ejusmodi
<lb/>quopiam successu sum impulsus. Adole situs quispiam
<lb/>bonae habitudinis et exercitiis alluetus hanc affectionem in
<lb/>capite iussa bat, erat autem latis familiaris milii, ut victus
<lb/>rationem etiam ipsius qua jam per tt es aut quatuor menses
<lb/>usus erat, probe nossem, explebat enim se quotidie ferme
<lb/>fungis; Hunc itaque soli hiera ex colocynthide purgavi his
<pb n="12.385"/>
<lb/>in quinque diebus, in pluma sane purgatione quatuor ex
<lb/>ea drachmis, in secunda quinque exhibitis. Priusquam vero
<lb/>ad has purgationes pervenire, catapotia ex aloë undecim ei
<lb/>praebui, ciceribus fere magnitudinem parem habentia. Habent
<lb/>autem catapotia haec colocynthidis partem, id est aloes et
<lb/>scammoniae utriusque partes ii, his ego unam partem succi
<lb/>abfinthii milceo. Antea vero etiam mastichen Chiam et
<lb/>bdellium adjeci, hoc enim modo Quintus utebatur. Verum
<lb/>propter quid ea reiecerim postea alio sermone explicabitur,
<lb/>quem in compositio nisi purgantium pharmacorum libros
<lb/>reservo. Quum igitur post has tres purgationes homini pituitam
<lb/>e capite deducere per apophlegmatismosi vellem,
<lb/>atque deinde pharmacum quoddam ad affectam partem adllihere,
<lb/>contigit ipsum derepente in prosectionem quandam
<lb/>ablegari, in qua cum boni succi cibis de quibus a me audierat
<lb/>uteretur, polt dies sorte viginti rediit, ab affectione circa
<lb/>capillos penitus curatus. Ex hoc sane successu incitatus
<lb/>ego, quum io aliis eandem curationem fecissem expectavi
<lb/>ut viderem quid citra pharmacorum ad caput adlli bi tionem
<pb n="12.386"/>
<lb/>esset secuturum. Curati sunt itaque omnes hoc modo, tamen
<lb/>in jam inveteratis hujusmodi experientiae periculum siti. Dissiculter
<lb/>enim eluuntur in his cuti admodum insidentes heroli
<lb/>humores, multo vero magis in iis quibus jam ipsa cutis ad
<lb/>malum habitum pervenit non est fidendum sidis purgationibus.
<lb/>Atque haec quidam necessario praefatus sum. Caeterum de
<lb/>pharmacis affectioni huic commodis jam dicere incipiam.
<lb/>Evacuativa igitur omnino esse oportet ipsa allligentis humoris,
<lb/>verum evacuare nihil potest, quod non discutiendi Vi
<lb/>sit praeditum, eam vero facultatem citra calefacilionem habere
<lb/>non potest, sed si quidem ex vehementer calciat dentium
<lb/>numero fuerit, cutem exuret, quod si vero non urat, in
<lb/>principio quidem praeclare iuvabit, progressu vero temporis
<lb/>cuticula capitis super resiccata talis evadet, quasi m in
<lb/>calvis videmus. Non tamen simpliciter moderate calidum
<lb/>esse pharmacum oportet, sed intra videlicet sines lcopi propositi
<lb/>accedens. Nam et tenuium partium ipsum esse convenit,
<lb/>quod sane in altum sit progressurum, unde radices
<pb n="12.387"/>
<lb/>capillorum generationis suae principium habent, et facultate
<lb/>qualem diximus praeditum, propter id quod crassior fit et
<lb/>durior capitis cutis et ob id mediCamento opus habeat esiicaciore.
<lb/>Itaque si supra hoc quod vitiatos humores discutiat,
<lb/>etiam idoneum fit ad bonum sanguinem attrahendum, velut
<lb/>est thapsia, optimum sane pharmacum est censendum. At vero
<lb/>quum thapsia longe calidior fit quam affectioni Iit ex usu,
<lb/>merito ejus adhibitionem per se vitamus, exulcerationes
<lb/>enim in cute excitare consuevit, et omnino phleglnonosa
<lb/>oedemata, quapropter necessario quaedam quae ejus vehementiam
<lb/>mitigent admiscemus. Id ipsum vero ceratum ex
<lb/>oleo apparatum praestare potest: sit autem tenuium partium
<lb/>oleum, quale est Sabinum, praestat item moderate esse vetustum.
<lb/>Ad hanc rem confert item oleum cicinum, quod mox
<lb/>ab initio ejusmodi naturam habet, quale praedictum est Sabinum
<lb/>inveteratum. Quod si neutrum horum ad manum
<lb/>sit, ex reliquis Graecis oleis citra olearum germina apparatis,
<lb/>quodcunque tandem admiscemus, praesertim si sit ve tustum.

<pb n="12.388"/>
<lb/>Perspicuum itaque esse opinor oleum ex Iberis aut
<lb/>Hispania, aut quo modo cunque quis eam appellare velit, silgiendum
<lb/>esse, itemque quod ex olivis nondum plene maturis
<lb/>apparatur, omotribes et ompllacinum Graecis appellatum.
<lb/>Usus sum autem et sola thapsia vehementi ejus facultate larga
<lb/>aquae admixtione exoluta. Verum de thapsia qui ipsa utitur
<lb/>sciat opus ell maximam differentiam esse recentis ad
<lb/>vetustiorem: vis enim hujus pharmaci post annum multum
<lb/>exolvstur, atque amplius adhuc post duos annos, auderet
<lb/>autem quispiam dicere, inutilem penitus ejus usum triennium
<lb/>progressae. Haec igitur haud ignorans imparem aquae
<lb/>modum admiscebis. Ad recentem enim plurimum aquae
<lb/>addes eamque saepe lingulis diebus illines, ad eam vero quae
<lb/>per tempus imbecillior reddita est minus assit ndes, quo et ob
<lb/>crassitiem diutius adhaerere et propter liquiditatem non llatim
<lb/>defluere contingat. Quin et quum compositum pharma..
<lb/>cum paras, quod thapsiae admixtionem requirit, quale est
<lb/>quo ego assidue utor, non aequale semper pondus thapsiae
<pb n="12.389"/>
<lb/>admiscebis, sed quantum pro tempore aetatis ejus convenit,
<lb/>tantum ipsum pondus augebis. Caeterum de hac tota re
<lb/>paulo post diligentius, quum ad composita pervenero, differetur,
<lb/>ubi prius omnia simplicia pharmaca affectioni huic famihalia
<lb/>recensuero. Etenim ex his quae fortiter calefaciunt est
<lb/>euphorbium, quae autem sufficienter, laurinum sive oleum
<lb/>fixe unguentum aut quocunque tandem nomine id appellare
<lb/>velis, nam et his una cum calefaciendi ac discutiendi sacullate
<lb/>inest et facultas attrahendi sanguinem in locum ab ipsis
<lb/>calefactum. Licet igitur ipsis et per se uti, euphorbium
<lb/>quidem in oleo Levigando solvendove, laurine vero folo
<lb/>citra alterius admixtionem illinendo, si tamen minus finidum
<lb/>appareat, parum cerae addatur. Quum vero multo casse
<lb/>dius fit recens euphorbium, si quidem eo quod duorum aut
<lb/>trium annorum est, uteris, ad libram unam Romanam olei
<lb/>eupllorbii unciam unam injicies quae sane duodecima olei
<lb/>pars existit. Recenti vero euphorbio parce utaris quam
<lb/>minima ejus parte primum admixta, aut etiam cerae uncia
<pb n="12.390"/>
<lb/>una insuper addita, quo videas quantum hominem calefaciat,
<lb/>licebit enim tibi, ubi rursus uti voles, denuo addere sive
<lb/>oleum sive ceram malis. Eodem modo etiam thapsia utendum
<lb/>est omnibusque fortibus medicamentis. Peccatum
<lb/>enim intra modum nullum detrimentum affert, supra vero
<lb/>aliquando exasperat, et exulcerat cutem inflammationemque
<lb/>suscitat. Et Iane ubi in sequentibus compositis pharmacis
<lb/>quandoque euphorbium aut thapsia scribatur, pondus ipso
<lb/>russi in vigore existentium ., non veterum intelligere oportet.
<lb/>Valde enim vetusta omnino sugere oportet, non solum in
<lb/>Ius pharmacis, sed omnibus etiam aliis quae videlicet succi
<lb/>et liquores et Hores et solia et fructus et radices et semina
<lb/>existunt, quando Iane etiam metallica per longioris temperis
<lb/>situm et. ipsa viribus infirmantur. Utimur tamen quibn.stlam
<lb/>pharmacis viginti aut etiam triginta annorum proptcrea
<lb/>quod nondum vergentem omnino habeant aetati m .
<lb/>alia enim aliam tum sugentem tum inclinatam aetatem
<lb/>habent, atque etiam, si ita dicere libeat, senectam. t numquodque

<pb n="12.391"/>
<lb/>autem proprium vigorem iis qui ea saepe viderunt
<lb/>indicat, tum ex odore tum ex gustu, aliquando etiam
<lb/>ex colore et secundum crassitiem compage. Quemadmodum.
<lb/>in aliis omnibus pharmacis non solum quod calefaciant
<lb/>operae pretium est cognoscere, sed et quanta distantia
<lb/>quantaque ordine id Iaciant. Sic item in iis quae
<lb/>alopeciis conserunt pharmacis nosse oportet, quod calidislimum
<lb/>quidem ex eis est eupllorbium. Eo autem minus
<lb/>Calidum est thapsia, post thapliam autem sinapi et nasturtium.
<lb/>Juxta alium autem modum Immitis nulli horum
<lb/>secundum esii habet autem praeter hanc duas alias appeL
<lb/>lationesi, nam et adluvium et adarce vocatur. Post haec
<lb/>succedunt sulphur et nitri spuma ipsumque nitrum molle
<lb/>ustum et quod berenicarium appellatur, quemadmodum et
<lb/>aphronitrum album leve ac laxum, quod nullam in se terreanl
<lb/>asperitatem habet. Deinde veratrum utrumque et erucae
<lb/>semen et laurinum sive oleum sive unguentum velis
<lb/>appellare, ad haec alcyonium utrumque ullum et non
<pb n="12.392"/>
<lb/>ustum, praestat tamen ustum, et arundinis radices itemque
<lb/>cortex ambo usta. Quin et pix liquida et cedrinum, quod
<lb/>aliqui cedriam appellant, et murium stereus urfaeque adeps,
<lb/>praestat autem si vetustior extet. Quanquam etiam hyaenae
<lb/>leonisque ac pardalis ac anseris adipes conveniunt,
<lb/>et quicunque tenuium partium substantiam habent, quo
<lb/>prompte in cutis profundum penetrare queant, atque ad
<lb/>radices usque capillorum pertingant. Sed et amygdalae
<lb/>amarae integrae ustae commode sunt, et thus aceto acerrimo
<lb/>consectum. Consectum autem intellige quum pluribus
<lb/>diebus et maxime ad solem diutius cum acri aceto
<lb/>sit contritum His itaque omnibus pharmacis licet utaris
<lb/>atl fortia quidem cerato liquido addito, debilibus vero oleo
<lb/>taurino imbutis. Et inveteratas quidem ac difficile curabiles
<lb/>cum fortibus persanare conaberis, incipientes autem
<lb/>etparvas cum debilibus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.2.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Id alopecias composita medicamenta</hi>.</label> Caeterum
<pb n="12.393"/>
<lb/>pharmacia composita quae partim a prioribus medicis qui
<lb/>alicujus aestimationis fuerunt magnopere sunt laudata, parsim
<lb/>vero a nobis ipsis per longam experientiam sunt examinata
<lb/>ac probata; ejusmodi existunt. ♃. Euphorbii thapilae,
<lb/>laurini, singulorum Ʒ ij. sulphuris vivi, veratri
<lb/>utriusque Ʒ j. neque refert albo, an nigro veratro quod
<lb/>ad manum sit utaris. His admisce cerae Ʒ vj. laurino aut cicino
<lb/>aut veteri oleo praeeliquans, utereque hoc ut fortissimo
<lb/>pharmaco ad inveteratas et aegre curabiles alopecias. His
<lb/>etiam aliquando nasturcii Ʒ j. aut alcyonii usti Ʒ j.
<lb/>admiscui. Praestat autem in hunc usum alcyonium quod
<lb/>durius est et magis asperum. Quod si thapsia ucm adsit,
<lb/>pro ipsa tantum pondusi seminis nasturtii aut eruoae addesi
<lb/>aut ipsum adeo nasturtium. Si vero laurinum non
<lb/>habeas bonum, picem liquidam adde: laurinum namque
<lb/>picem liquidam non multum excellit, thapsia vero reliquorum
<lb/>respectu maximum excelsum habet. Hoc sane
<lb/>pharmacum omnium quae ad hanc afjectionem esficaciter
<lb/>faciunt fortissimum et valentissimum est, quando videlicet

<pb n="12.394"/>
<lb/>affectio, ut dicebam, aegre recipit curationem. Quae
<lb/>enim parva est et incipiens etiamnum, sola purgatione
<lb/>sanatur, et per singula quae recensui simplicia ulla latirino
<lb/>aut cedrino aut liquida pice aut cicino vel veteri
<lb/>oleo excepta. Admiscui etiam aliquando mel pro cerato,
<lb/>minori tamen copia et pondere, neque ulla ex parte pejus
<lb/>evasit pharmacum. Quae vero etiam ex adipibus
<lb/>componuntur thapsiae pausillum atlhmentia prosunt, praesertim
<lb/>si eupliorbium et adarcium addatur. Sit autem
<lb/>adipis cujusque parsi una; sunt enim tres, leonis, pardalii
<lb/>et hyaenae. Si vero hyaenae adeps non adsit, lulticu
<lb/>praesentibus reliquis duobus uti anserino admixto. Si
<lb/>vero omnes quatuor habeas, simul omnes miscebis addito
<lb/>insuper, si adsit, ursino. Ad totam vero eorum molem
<lb/>duodecimam thapsiae aut enphorbii partem addere satis
<lb/>est, aut, si omnino fortius facere velis, amborum simul
<lb/>addes, nam et per experientiam haec ipsa pharmaca esii
<lb/>cacia sunt judicata. Plurimum t niin experientiae habendae
<lb/>gratia petentibus subinde medicis a me amicis singulis aliud
<pb n="12.395"/>
<lb/>atque aliud eorum quae experientia cognita habui, ex tempore
<lb/>digestum exhibui, et reperta sunt sane plurima ex cisi
<lb/>optime conducentia. Verum ante Omnia vos methodi meminisse
<lb/>oportet circa eorum usum quae communis in omnibus .
<lb/>praesertim sortibus pharmacis existit, quare etiam saepe ejus
<lb/>mentionem facio, utpote in qua magna omnino vis lita est.
<lb/>Qui enim singulis fortibus pharmacis utitur, in principio
<lb/>quidem ipsa molliora adhibebit, admixtione videlicet eorum
<lb/>quae vires ipsorum exolvant, qualia sunt oleum et cera et
<lb/>ex simplicibus quae diximus debilia, velut est thus et arlllldinis
<lb/>cortex, ac radices exustae et amygdalae amarae et
<lb/>quaecunque illius generis existunt. At vero post primum
<lb/>usum cum jam secundo adhibere voles, intueri oportet qualem
<lb/>alterationem in affeCta particula prius admotum pllarmacum
<lb/>fecit, atque illius respectu aut vehementiam facultatis
<lb/>ejus lenire aut augere. Velut in hac quam jam tractamus
<lb/>affectione primum quidem capillos novacula tollere
<lb/>oportet, deinde affectam Cutem Iter linteolum neque asaerum,

<pb n="12.396"/>
<lb/>neque molle nimis confricare, ac videre ad quantum
<lb/>ruborem per hujusmodi motionem ac conflictionem pervenit.
<lb/>Hoc enim tibi ex usu ad spem curationis est sutorum.
<lb/>Namque si per exiguas desrictiones rubebat, moderatam
<lb/>asjectiom m opinaris ; si vero per multas, graviorem, praesertim
<lb/>tum quaedam cuticulae, etiam si multum consumes, non
<lb/>rubebant. Manifestum igitur est has omnium difficillime
<lb/>cutari, sicut contra facillime quae facile rubescunt, quae
<lb/>vero inter has medio modo habent, tantum inter se disserunt,
<lb/>quantum vel ad pessimas vel moderati bimas accedunt.
<lb/>Atque haec quidem accessionis loco sint dicta, quanquam
<lb/>neque neglectui habenda. Bursas itaque ad id quod proposilum
<lb/>erat reversus methodi te commonefaciam quam usus
<lb/>pharmacorum requirit. Post primam igitur pharmaci cujus^
<lb/>usum elegeris adhibitionem intueri convenit primum quidem,
<lb/>an etiam ante consumtionem cutis coloratior appareat, deinde
<lb/>autem an cum pauciore quam prius frictione, aut cum aequali
<lb/>quidem, magis tamen quam plius rubicunda fiat. Prae omnibus

<pb n="12.397"/>
<lb/>vero animadvertere oportet, ne in sortium pharmacorussi
<lb/>admotione cutis ultra quam convenit concalescat, id
<lb/>quod tum ex colore ipsius tum digitorum tactu deprehendes,
<lb/>colore namque flavior apparebit, et digitorum contactu
<lb/>abunde calidam cognosces. Horum itaque animadversionem
<lb/>habere oportet: periculum enim est iterum atque iterum
<lb/>repetito eorum usu cutem exuri. Quare ad molliora transeundum
<lb/>est, aut eodem utendum quidem, sed cerati aut
<lb/>adipis aut liquoris cujusdem oleosi admixtione vi ipsius ex.oluta.
<lb/>Utendum est et olei calidi dulcis irrigatione et cataplasmate
<lb/>ex pane fomentisque et scarificationibus ac cucurbitis
<lb/>et cerati illisione, <hi rend="italic">virilem item resectrice dicta</hi>. Caele-rum
<lb/>perseverante affectione utendum est assidua rasura et
<lb/>rubislcatorio ex sinapi, velut est praedictum itemque frictionibus
<lb/>praescriptis, et sequentibus diebus illita pice aut oleo
<lb/>cedrino et post conflictionem scarificationibus. Quidam
<lb/>vero aciculas colligantes hoc modo, ut aciem ad cutem vergentem
<lb/>habeant, per ipsas cutem compungunt. Verum post
<pb n="12.398"/>
<lb/>rubisicationem per dest actionem inductam et post scalisicationem
<lb/>pharmacis metasyncriticisi ex alto evocantibus utemulli
<lb/>in omnibus autem communis scapus hic sit, ut in
<lb/>aere calido pharmacum ipsum adhibeamus et maxime si heri
<lb/>possit in loco insolam, qui non habeat auram ipsum perllantenl :
<lb/>hiemis autem tempore praestiterit in balneo Ilis pharmacis
<lb/>uti.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.2.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De pharmacis compostus atl alopet lite affectionem a
<lb/>ser..oribus m edint s consortpli,,</hi>.</label> Heras quidem igitur in
<lb/>ferula juxta dictionis seriem sic scripsit ad alopecias. Alcyonium
<lb/>quod asperius est ustum ac cum oleo tritum ac
<lb/>Levigatum loco illinito. Sit autem oleum maxime ex lucernisi
<lb/>acceptum. Haec quidem sunt Herae verba: verum nosse
<lb/>oportet medium esse viribus hoc pharmacum, et propterea
<lb/>atl medias magnituthne ali pecias curandas Dissiciens. lnsirmuni
<lb/>equidem pharmacum est. si calami radicem aut curtirem
<lb/>aut amygdalas amaras aut ejus generis quippiam ustum
<lb/>cum oleo commisceas. l orna vero sunt quae ex euj horbio
<pb n="12.399"/>
<lb/>et thapsia et adarce apparantur. In medio vero istorum
<lb/>est alcyonium ustum, sid et ipsum moderatius redditur
<lb/>oleo admixto, fortius vero liquida pice aut laurino affuso.
<lb/>Miscetur item praedictis adipibus. Et sane ego cuidam, qui
<lb/>std hanc affectionem ursino adipe usus erat, nec quicquam
<lb/>profecerat, alcyonium admiscere consului, a quo postea
<lb/>llrevi sanus evasit. Caeterum oleum lucernarum non ob
<lb/>siliam rationem aptum est, quam quod magis tenuium partium
<lb/>existit, id quod ipsi ex lucerna, in qua veluti coquitur,
<lb/>accedit sltque tum veteri tum cicino adsimile, veluti si
<lb/>etiam alias ad ignem oleum velis calefacere. Itaque et sorles,
<lb/>quae in lucernis liquido luto similes gignuntur, iis qui
<lb/>dpud nos ruri degunt cognitae sunt, ad ulcera in medio
<lb/>libitorum pedum curanda efficaces : quae ulcera frequenter
<lb/>ilis oboriuntur propter illuviem et negligentiam perluendi
<lb/>.os singulis diebus. Ilis itaque foralibus lutosis consului
<lb/>missam agresti alopeciam, ubi prius rasisset, quam mihi
<lb/>ostenderat, illinire limulque frequenti abrafione uti: qui
<pb n="12.400"/>
<lb/>sane ab ipsis persanatus etiam alios tentavit hoc modo
<lb/>curare, utpote qui putaret omnem alopeciam ab hoc pharnlaco
<lb/>posse curari. Verum ego quum moderatam ejus allecilionem
<lb/>essem intuitus, speravi ipsum quidem per illas fordes
<lb/>sanitatem consecuturum.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.2.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud compositum pharmacum Herae pueris aptum</hi>.</label>
<lb/>Aliud etiam deinceps pharmacum Heras post praescriptum,
<lb/>juxta seriem dictionis hoc modo scripsit. n seminis erucae
<lb/>partem j, nasturcii partem j, nitri partem j. In aliquibus
<lb/>autem exemplaribus simpliciter scriptum est ♃ erucae
<lb/>partem j, nasturcii partem j, nitri partem j. contritis picem
<lb/>liquidam abunde et loco prius Consi irato impone: atque ubi
<lb/>abstuleris pharmacum, locum spongia calida imbuta extere.
<lb/>Anseres autem bis per diem et in pueris maxume efficax
<lb/>conspicitur lioc pharmacum i fortius enim est priore, verum
<lb/>inveteratam et aegre cedentem alopeciam non curaverit.
<lb/>quod ipsum etiam l Ieras indicat, qui in pueris ipsum maXimc
<lb/>efficax adscripsit, hoc est in corporibus molli cute
<pb n="12.401"/>
<lb/>praeditis. Ex hujuscemodi enim vitiati humores facile discuduntur.
<lb/>Habent autem consimilem pueris cuticulam esse
<lb/>nuchi et mulieres.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.2.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De iis quae CrAo ad alopecias Conscripsit</hi>.</label> Crito
<lb/>vero in tertio libro eorum quae ad corporis ornatum
<lb/>pertinent sic scripsit. <hi rend="italic">Ad affectionem alopeciam appellatam,
<lb/>quae capillos devastat et Cutis descrmitatem inducit,
<lb/>subscriptis compositionibus utendum est, ut Reraolides
<lb/>Parentinae tradit</hi>. Amygdalas; amaras cum corticibus ustas,
<lb/>ac tritas aceto excipe modico item affusi, melle. usu vero
<lb/>t expetente, loco per mundum linteolum praefocato assidue
<lb/>illinc. Prodest autem maxime etiam assidua rasura, antei
<lb/>quam pharmacum imponatur. <hi rend="italic">Aliud quo Misellus usus est</hi>.
<lb/>Erinaceorum marinorum testas exustas et aqua subactas
<lb/>locis praefrictis impone. In quibusdam exemplaribus non
<lb/>aqua, sed adipe ursino excipi debere erinaceorum cinerem
<lb/>reperi, quod mihi magis placuit: hoc enim modo efficacius
<lb/>redditur. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Calami radices ustasi adipe ursino excipe
<pb n="12.402"/>
<lb/>atque impone. <hi rend="italic">Aliud</hi> Thapsiae corticem tritum cum aceto
<lb/>imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Chamaeleontis radicem cum aceto diligen
<lb/>ter tritam imponito. Haec praefatus Criton deinceps ita
<lb/>scribit. Quod si vero perseveret affectio, subscriptis compositionibus
<lb/>utendum est. Quibus verbis plane indicat per
<lb/>praescripta medicamenta moderatas affectiones sanari. Itaque
<lb/>deinceps quae ad fortiores affectiones conducunt scribit,
<lb/>quae juxta seriem dictionis ipsius hoc modo habent.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.2.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De scriptis ab Heraclitle ad alopecias inveteratas-</hi>.</label>
<lb/>Ad alopecias velut Heraclides Tarentinus tradit. Gressi ni ad
<lb/>alopecias inveteratas. Muscerdae Ʒ ij, thuris Ʒ ij, aceto
<lb/>acerrimo dissoluta praerasis locis illinc. <hi rend="italic">Aliud</hi>. -t l.rinacefle
<lb/>rum marinorum una cum testis exustorum Ʒij, gallarum act ibarunl
<lb/>tantundem, amygdalarum amararum ustarum tantum
<lb/>dem, muscerdae Ʒ j. aceto dissoluta et probe trita imponito.
<lb/><hi rend="italic">Aliud. Cl .stliti</hi>. n Pilorum ursi ustorum, abanti
<lb/>usti, radicum calami astarum, foliorum fici ustorum, pariculi

<pb n="12.403"/>
<lb/>cilicii usti, singulorum aequales partes, adipe ursino
<lb/>et cedria excipe. Ususi vero tempore loco foto et per fici
<lb/>folia conflicto ac per nitrum exterso pharmacum quotidie
<lb/>illinc. Cutis vero superficie exulcerata, ceratum ex ovi
<lb/>luteo impone et salinarum tritici, ac hordei succum recentem
<lb/>superflue. <hi rend="italic">Aliud Othonis Siculi accommodatum</hi>. ♃.
<lb/>Cineris ranarum minimarum in ollula ullarum .partem unam:
<lb/>muscerssae veratri albi, radicisi calami ustae, piperis albi,
<lb/>singulorum aequales portiones aceto excipe et ad praesisctum
<lb/>ac praecatum locum utere. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Cineris usigularum
<lb/>caprinorum ustarum, succi thapsiae, alcyonii, muscerdae,
<lb/>spumae nitri, myrrhae, piperis albi, zingiberis,
<lb/>singulorum aequas partes probe tritas felle caprino excipe.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.2.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De iis quae Cleopatra in biblo eorum, quae ad cor.
<lb/>poris ornatum pertinent, scripsit</hi>.</label> In libro Cleopatrae de
<lb/>ornatu corporis ad alopecias descripta sunt pllarmaca,
<lb/>quae juxta illius dictionis seriem hoc modo habent. <hi rend="italic">Ad
<lb/>Alopecias</hi>. Sandaracham tritam largoque visco quereino
<pb n="12.404"/>
<lb/>exceptam et in linteolum inditam, loco per nitrum prius
<lb/>praeparato imponito. Ego vero etiam nitri spumam ad
<lb/>praedicta admiscui et egregie ellicax pharmacum suit. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
<lb/>♃ Scillae Ʒ j, veratri albi Ʒ j, ex aceto trita praerasi^
<lb/>et nitro consuletis illinito. <hi rend="italic">Aliud</hi> ♃ Sinapis Ʒj, nasimtii
<lb/>Ʒ j, trita ex aceto praerasis et nitro extertis locis imponito.
<lb/>Praestat autem locum scarisicare. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Corsicis
<lb/>calami Ʒ iiij, spumae nitri Ʒ, iiij, pice liquida
<lb/>ceptis utere. Caeterum locum assidue radere oportet et cum
<lb/>linteolo confricare, sic enim quam celerrime pilos producet.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Muscarum capita contrita affrica. <hi rend="italic">Aliud. hu-</hi>
<lb/>scerdas tritas illinc, loCo prius per linteoli affrictum subcruento
<lb/>reddito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Amygdalas amaras una cum eorficibus
<lb/>exustas cum aceto et melle contere et loco per d^
<lb/>frictionem subcruenta reddito illinc, idque ipsum assidue
<lb/>facere perge : et locum novacula rade, sic enim capilli cin,
<lb/>prodibunt. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Caeterum ea quae sequitur compositio
<lb/>omnes vi sua praecellit, faciens item ad prolluvium capitiorum
<lb/>cum aleo aut unguento dissoluta: facit et ad deciduos

<pb n="12.405"/>
<lb/>in principio palpebrarum pilos et in calviciem prolabentes,
<lb/>estque omnino admirabilis. ♃ Murium domesticorum
<lb/>ustorum partem unam, panniculi ampelini usti partem
<lb/>unam, dentium equinorum ustorum partem unam, adipis
<lb/>ursini partem unam, medullae cervinae partem unam
<lb/>corticis calami partem unam. Haec omnia arida Levigentur
<lb/>et susficienti melle admixto ad crassitudinem mellis redigantur,
<lb/>indeque adeps et medulla liquesacta addantur: et
<lb/>pharmacum ipsum in aeream pyxidem reponatur, ex coque
<lb/>alopecia donec capillos producat defricetur. Similiter autem
<lb/>et proflui capilli quotidie ex eo illinantur. Porro inter haec
<lb/>ipsa pharnlaca itemque ea, quae deinceps describentur, non
<lb/>difficile est diiudicare quae acriora ac fortiora rursusque
<lb/>quae molliora et imbecilliora existant, modo quis ea, quae
<lb/>in principio dixi in memoriam revocet. Ita enim et rectus
<lb/>eorum usus continget, nimirum ad mediocres alopecias nlediocribus
<lb/>adhibitis ad fortiores fortioribus i velut etiam ad
<lb/>eas quae fortissimae sunt fortissima remedia admoventur.</p></div>
<pb n="12.406"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.2.8">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De iis quae ArAtigenes ad alopecias commoda
<lb/>medicamenta conscripsit</hi>.</label> Archigenes item haec pharmace.
<lb/>ad alopecias Ilac verborum serie descripsit. Alopecias laeves
<lb/>et in superficie haerentes, nitro Consi iratas ac linteolo
<lb/>extersas, verbenaca in sole trita acetoque diluta largiter
<lb/>illinc. Aut eodem modo extersis betae lolia impone, insuperque
<lb/>linteolo humecto contege, anser autem ea per loci
<lb/>humectationem. Caeterum in altum progressas cum aceto,
<lb/>nitri gleba aut sepiae piscis testa aut aspera squatinae cute
<lb/>aut lici foliis, usque ad dilaniationem despica, deinde deterso
<lb/>sanguine, betam ex vino coctam impone aut caricas
<lb/>ustas cum vino, aut lentis farinam cum vino pro cataplasmate
<lb/>adhibe. Aut bupresti cum aceto aut ranunculo aut
<lb/>arl radice aut tali quopiam, in cerati formam redactis et .
<lb/>per noctem impositis, bullas ex alopecia excita: mane vero i
<lb/>bullas compunctas, allio aut buselino aut anemones foliis
<lb/>intege. Probe faciunt etiam post excitatas bullas hippocampi
<lb/>marini usti et cum modico atramento sutorio crudo
<lb/>trito inspersi i itemque ossa maxillarum suillarum usta.
<pb n="12.407"/>
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ubi deraserisi et Cum nitri spuma deterseris alcyon
<lb/>nio, ex acri aceto consrica, donec sanguis emanet, dehinc
<lb/>ubi nucum avellallarum putamina usta ex melle laevigaveris,
<lb/>inunge, atque id bisi in die facito. Sedat ac sistit
<lb/>eas ut plurimum in diebus decem. Aut mures domesticos
<lb/>in olla exustosi tritosque axungia excipe et praescietis cum
<lb/>allio alopeciis in splenio impone, idque donec capilli enascantur
<lb/>quotidie repete. Aut ranunculos parvos similiter
<lb/>exure, eorumque cinerem cum pice saepe fervefacta usquequo
<lb/>crassa facta fit, illinc, loco neque rafo neque prius
<lb/>conflicto. Aut muscerdas et thus aequali portione cum aceto
<lb/>ad mellis crassitudinem redacta, loco priusi rubislcato illinc.
<lb/>Aut ficus aridas ustas cum oleo similiter illinc, ubi prius
<lb/>laevigaveris. Aut veratrum album, aut piper, aut muscerdas
<lb/>praedeterfis, ac praeraslsi exi aceto illinc. Aut raphano
<lb/>et caepis oblique concisis probe confricans illinc. Aut
<lb/>alcyonium torresactum cum digito oleo madefacto diligenter
<lb/>affrica, donec morsum percipiat, et correctam alopeciam
<lb/>emendabis, Aut alcyonium ad lucernam torresactum, adh
<pb n="12.408"/>
<lb/>pemque ursinum similiter liquefactum, miscit et praesidetis
<lb/>ad solem filine. Aut praepunctis pro more caepas tritas
<lb/>cum melle cataplasmatis modo impone. Aut raphani corticem
<lb/>eodem modo. Aut facta scari si catium:, arundinis corticem
<lb/>superiorem, quem Aegyptii lipht herium appellant,
<lb/>ustum cum pice liquida committe, Ipsimi unique impone et
<lb/>quater aut quinquies solve: deinde exterge, ac aliud lplenium
<lb/>impone. Quidam nitrum ad decimam cineris ipsius
<lb/>partem admiscent, valdeque ei confert. Aut squamam llomomatis
<lb/>cum aceto et oleo filine eodem modo. Aut felis,
<lb/>sive crocodili stereoris Ʒ vj, sinapis Ʒ iiij, cum acri aceto
<lb/>illinc. Aut cantliaritlas ustas pice liquida exceptas ad cerati
<lb/>liquidi formam redige, praefrictisque ex nitro asse locis
<lb/>et extersis, in splenio impone et per noctem sine, mane
<lb/>vero tolle, locumquo exiccari permitte usquequo circumcirca
<lb/>rumpatur: ubi vero eruperint capilli, eos assidue rade.
<lb/>Aut nasturtium, vel ut alii piper, musaerdas, veratrum album,
<lb/>aequalibus portionibus ex aceto illinc. Aut cum piscis
<lb/>cotio, quale est squatinae, aut solio ficulneo, aut pumice
<pb n="12.409"/>
<lb/>laevi, superne alopecias cruentas facito, deinde amygdalas
<lb/>amaras ustas cum aceto mulso illinito, id que assidue facito
<lb/>ac radito, augescent enim statim capilli. Aut testudinis nlarinae
<lb/>sanguinem illinc, ex laudatissimis enim hic est. Aut
<lb/>hippopotami colium ustum illinc. Aut nuces ponticas ustas
<lb/>et staphidas silvestres cum unguento lamium Hoc enim ab
<lb/>Archigene laudatur. Aut muscerdasi et veratrum album
<lb/>illinito. Aut corticis arundinis ustae et nitri aequas partes,
<lb/>cum pice liquida ad malagmatis formam redige. Aut nuces
<lb/>amaras una cum corticibus ustas ex aceto, aut melle frequenter
<lb/>illinc, idque loco prius per linteolum extersa: post
<lb/>vero assidue radito. Aut ammoniacum thymiama cum succo
<lb/>tithymali astricam, aut felis stereus aridum ex aceto, aut
<lb/>rhois Ʒ iiij. vel ij. sinapis. Ʒ ij. cum acri aceto illinc.
<lb/>Aut amygdalas amaras et pumicem illinc. Dionyfodorus
<lb/>autem medicus, colium, inquit, novum ustum cum acri
<lb/>aceto illinc. Egregie autem facit ad inveteratas alopecias,
<lb/>si thapsiae succum, aut radicem cerato exceptum loco imposueris,

<pb n="12.410"/>
<lb/>etiam si nihil praeterea aliud satias: decedit enim
<lb/>superna cutis et sanie limosa madet, capillique sua sponte
<lb/>lubnalclintur. t ides Itaque quomodo Arclligenes ex thapsia
<lb/>pli.rniaclim collaudet, neque enim aliud eo praestantius
<lb/>rej orias. Auget autem fidem commoditatis ejus consona
<lb/>historia, quapropter et ego omnia, quae apud medicos experseis
<lb/>sunt medicamenta scribo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.2.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De tus q ulte Asclepiadi s in libro de Alopecia scriphT</hi>.</label>
<lb/>Non recentioris nunc mentionem facio Alblepiadae,
<lb/>qui memorabiles sane pharmacorum compositiones in multis
<lb/>libris conldipsit, sid vetustioris, lhtbvni videlicet. Hic itaque
<lb/>Asclepiades curandi viam se repetisse gloriatur, perquam
<lb/>multos curatu difficiles alopecias habentes sanatos dicit.
<lb/>Verum plus ad curationem totam vivendi rationem valere
<lb/>quam pharmaca ipsa tradit. Revivendi ratione itaque haec
<lb/>scribit. Abstinendum itaque ab omni vino in totum, propter
<lb/>itas ipsas causas. Manifestum vero est inde, ipsum antea
<lb/>retulisse causas, quas si quis discere velit, ex libri ipsius
<pb n="12.411"/>
<lb/>lectione requirat. Deinde subjungit: Abstinendum etiam nimia
<lb/>repletione. Prohibet autem et carnium esum et casui
<lb/>et lactis et leguminum omniumque simpliciter quae etiam
<lb/>exigua copia accepta vim habent, qua multum et nutriant
<lb/>et instent. Quin et exercitia plurima fugere jubet, velut
<lb/>etiam assidue balnea et multas exudationes. Caeterum de
<lb/>pharmacis juxta seriem dictionis sic scribit. Est autem plimum
<lb/>unguentum tale. ♃ Spumae nitri pariles duas, salis
<lb/>ammoniaci partem unam, usta trita acerrimoqlle aceto diluta,
<lb/>donec stramentorum crassitudinem accipiant, praescalptae
<lb/>leviter alopeciae, quo densatur et cruentus reddatur
<lb/>locus, moderate illinimus, defricalnusque donec caput
<lb/>ea concipiat et pharmacum in altum probe deseratur, atque
<lb/>ita quiescere usque ad crepusculum linimus, postea ad vesperant
<lb/>idem repetentes similiterque sequenti ac tertia die
<lb/>magnam permutationem reperimus. Sistitur enim depastio
<lb/>et capilli dum raduntur, neque vi trahuntur, resistunt et
<lb/>non evelluntur. Deinde sequenti die ex aceto praesidetis
<pb n="12.412"/>
<lb/>cataplasma apponimus, quoad bullae assurgant et cutis in
<lb/>superficie exulceretur. Bullas autem ubi diviserimus, atque
<lb/>ad duos dies aquositatem exceperamus, quae ab ipsis alceribus
<lb/>prodit, inde rursus eodem unguento utimur, ulceratis
<lb/>tantum locis parcentes, eosque transgredientes. Sanos
<lb/>vero apprehendentes, eosque decadentes, usque ad crepetscutum
<lb/>quiescere linimus, quo idem repetentes multumque
<lb/>conspicantes, usque ad septimum aut octavum id facere pergimus
<lb/>diem, quo sane tempore videmus jam ab extremis
<lb/>ut o peciae non amplius tenues, ut ante, et lanuginosos prodire
<lb/>pilos. sed robustiores, postea paulatim etiam in paretbus
<lb/>denudatis excrt Ibe n t e, vsuissimque tenues et imbecilles
<lb/>defuit ntes. Contingitque simile quiddam quale in ulceratus
<lb/>videmus. In ulceribus enim cicatrix ab extremo initium
<lb/>faciens postremum in medio ulcere desinit ac coit. Ita in
<lb/>ahqrcia partes pilosis vicinae primum convalescunt et densae
<lb/>pilis redduntur, quae vero in medio sitae sunt, omnium
<pb n="12.413"/>
<lb/>postremo pilosi producunt. Si itaque curatio hoc modo processerit,
<lb/>reliquisi medicamentis nihil opusi habebimus, sed
<lb/>ullo hoc per multum tempus semper utimur, ceditque benigniter
<lb/>affectio, nili omnino magna nuditas existat. Medio
<lb/>autem tempore scalpturam per acutum caelum assidue facimus.
<lb/>Aliquando etiam cusplde acuti spiculi cute pertusa,
<lb/>per fissuras ipsasi sanguinem moderate elicimus. Haec Ilis
<lb/>verbis praefatus Asclepiades deinceps de rasura contra
<lb/>quam alii tradit: neque enim assidue, sed per intervalla
<lb/>affectam partem radere jubet, ubi jam mediocriter densi
<lb/>capilli in ea fuerint exorti, prodeuntes autem jam et adhuc
<lb/>tenues rasura non dignatur. Caeterum post rasurae
<lb/>factam mentionem deinceps haec verba sclubit. Quod si
<lb/>vero remoretur capillorum exortus, ad subscriptasi compositione si
<lb/>confligimus. Sunt autem tales. Erinacii terrestris
<lb/>caput, aut corium ustum tritum ac melle subactum illinito.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. llippocampunl marinum et nitri parum simul exure
<pb n="12.414"/>
<lb/>adipeque anserino admixto, loco nitro praeparato illinc.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. sllapsiam aqua maceratam illinc. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Murium
<lb/>stereora cum aceto trita illinc. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Calami Cyprii lolia
<lb/>in olla exurite, deinde resina pinus cineris plurimum excupito
<lb/>et pl aesi arilicatae alopeciae imponito ac obligato. Aut
<lb/>corticem sive comam arundinum eodem modo praeparato,
<lb/>ampliusque nitri parem cineris modum admisceto et pice
<lb/>exceptis utitor. Est autem non invalidum, sed plurimum
<lb/>efficax. Post haec vero tiliam muscarum Asclepiades nnminit,
<lb/>bibens quam plurima ipsarum capita, mox ubi captae
<lb/>sunt, nudis alopeciae partibus alsricari, atque id maxime,
<lb/>ubi alopecia suerit exulcerata. l .telum confert, inquit, muscarum
<lb/>sanguinem irritata tunc per medicamenta, quae ex
<lb/>nitro atque sale componuntur, nimirum, inquit, cum non
<lb/>mordeant haec ipsa tantum, fid bullas etiam in eis excitent.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.2.10">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De iis quae .coranus ad alopecias consorlpstt</hi>.</label> Soranus
<lb/>autem cum praedixisset quaedam, quae juxta propriae
<pb n="12.415"/>
<lb/>sectae ductum digessit meminissetque eorum, quae Asclepiadesi
<lb/>scripsit, deinde sic hac verborum serie subtexit. Quapropter
<lb/>ubi recens malum est, primum abstinentia proderit,
<lb/>deinde simplex exiguus cibus boni succi et irrigatio ex oleo
<lb/>dulci calido et pallis in cataplasmate, somentaqlle et scalpturae
<lb/>et cucurbitae ac cerata. Vires item reparentur. Inveterata
<lb/>autem jam affectione assidua rasura et rubislcatio ex
<lb/>sinapi et frictiones praescriptae, ita ut in sequentibus diebus
<lb/>picem saperdinas, aut oleum cedrinum. Proderit item rubificatio
<lb/>ex affriCtu soliorum lici, aut caeparum aut linteoli Indici,
<lb/>aut pollici obvoluti et post frictionem scarificationesi. Quidanl
<lb/>vero acus colligantes ita, ut cuspides ipsarum in eundem
<lb/>locum porrigantur, per ipsas et cutem compungunt. Caetorum
<lb/>post rllbificationem per deflectionem inductam postque
<lb/>scaristcationem pharmaca conveniunt lnetalyncri t.ica,
<lb/>tum illita tum emplastri modo imposita. Ejusmodi autem
<lb/>multa particulatim existunt. Nam et caepe tritum et raphani
<lb/>cortex, utrumque Cum melle emplastri more appositum valet.
<lb/>Aut spumae nitri pars una, rhois partes duae, salis
<pb n="12.416"/>
<lb/>ammoniaci parsi una, usta et cum acri aceto trita ad siligmentorum
<lb/>crassitudinem redigantur. Scripta sunt et alia
<lb/>multa, inquit, apud Asclepiadem et Heraclidem l arentinum,
<lb/>Elephantidemque ac Moschionem in libro de ornatu. Ex
<lb/>quibus sane et ipse ea, quae ex Asclepiade praescripta viedisti,
<lb/>exscripsi et alia item quaedam, quorum deinceps mentionem
<lb/>faciam. n. Adipis ursini partem unam, cineris foliorum
<lb/>calami ustorum partem unam, squamae stomomatis
<lb/>serti partem unam, aceto et oleo veteri subacta istinc.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. n Stereoris fidis aut crocodili Ʒ vsij, sinapis Ʒ
<lb/>iiij, ex acri aceto. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Hordei usti et muscerdae
<lb/>par pondus ex acri aceto. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Nasturtium et muscerdas,
<lb/>veratrum album, piper, aequali menlura ex acerrimo
<lb/>aceto. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Sinapi et nasturcium aut lpondylmm,
<lb/>usta ac trita ex aceto illinc. <hi rend="italic">Aliud</hi> ♃ Ranarum astarum
<lb/>Ʒ xviij. pumicis usti Ʒ xij, alii xv. habent, sinapis Ʒ
<lb/>vsij. nitri Ʒ iiij, nucum ullarum Ʒ xxiiij. <hi rend="italic">.illud</hi>. Praestat
<lb/>et ceratum ex pipere, pyrethro, calce viva et oleo myrteo.
<pb n="12.417"/>
<lb/>Oportet autem et partem affectam praefricare, vel per alcyonium
<lb/>ustum, donec morsum persentiscat, vel per erinacii
<lb/>marini usti cinerem linteolo involutum, donec locus
<lb/>rubebat. Alia pharmaca, quae partim mihi, partim praeceptoribus
<lb/>meis, partim amicis medicis in usu fuerunt. Pumice
<lb/>rubificatorio praefocato, praefomentatoque et thapsiae
<lb/>succum donec cutis elevetur, illinito, deindeque fomento
<lb/>adhibito cerata rosaCeo utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Foliorum ac radicis
<lb/>calami ustorum, pilorum ursi, adianti, adipis ursini,
<lb/>picis liquidae, pilorum caprarum ustorum, cedriae, omnium
<lb/>octo par pondus accipe, liquidaque cum aridis commisse
<lb/>et praesectis adhibe. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Pici folia cum aceto donec
<lb/>lanugo prodierit affrica, deinde vero herbae, quae stoebe
<lb/>appellatur, saccum illinc. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Ranas parvas ustas pici
<lb/>liquidae tepidae insperge, deinde neque praerasis neque
<lb/>praefrictis illinc. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Spumae nitri Ʒ iiij. stereoris
<lb/>Immisi Ʒ isu corticis calami usti Ʒ ij, pice liquida excipite
<lb/>Iet splenium formato, idque praerafo ac cum nitro praeparato

<pb n="12.418"/>
<lb/>loco imponito et ante biduum vel triduum non anfërto.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Sinapis et stereoris stilis aequas utriusque
<lb/>partes loco praesecto illinito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Scarilicato ac sepiae
<lb/>atramentum illinito, aut niarrubium viride tritum illinito
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Sphaeritidis solia torresacta et cum aceto Levigata
<lb/>imponito. Appellatur autem sphaeritis, cupressus, quae
<lb/>sphaeria producit. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Nuces amaras una cum putamine
<lb/>ullas praerasis ex aceto et melle illinc. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Erinaceorussi
<lb/>marinorum testas ustas ex melle et aceto praerasis
<lb/>illinc. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Alcyonium ustum et murium stereora cum
<lb/>porri succo illinc. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃. Radicis thapsiae Ʒ iiij, radicis
<lb/>chamaeleontis Ʒ ij, visco probe subacto exCipe, et
<lb/>cataplasmatis modo impone, quumque exacerbatus aeger
<lb/>fuerit, atlime. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Foliorum calami graeci ustorum
<lb/>Ʒ iiij, muscerdae ℥ ij, elinaceorum ustorum Ʒj, cum
<lb/>aceto trita illinc. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Salis ammoniaci Ʒj, nitri
<lb/>Ʒj, utrumque torresacito, acetoque rigata ter in die illinito,
<lb/>loCo prius cum nitro praeparato. -<hi rend="italic">Illud</hi>. ♃ Amygdalarum

<pb n="12.419"/>
<lb/>amararum fossarum obolos tres, pumicis obolos
<lb/>ij, salis ammoniaci obolos tres, similiter illine ex aceto.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Piper, muscerdas, veratrum album, aequali pondere
<lb/>cum aceto et exiguo oleo illine. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Squamam stomomatis
<lb/>cum aceto et modico oleo illine. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Locum per
<lb/>pumicem proritato, et falsoris, spumae nitri, ammoniaci, singulorum
<lb/>aequas partes mixtas Cum aceto illinito. <hi rend="italic">Aliud</hi>
<lb/>♃ Alcyonii Ʒj, sulsuris vivi Ʒ vj, muscarum ad ariditas
<lb/>tem torresactarum cyathum unum, muscas per se terito,
<lb/>itemque sulsur, alcyonium vero aqua coctum una cum siccis
<lb/>laevigato, felle suillo ac aceto vicissim affusis usquequo
<lb/>strigmentosum reddatur. Deinde axungiam a rotis derasam
<lb/>et manu emollitam, ut emplastri forma fiat misceto et praerasa
<lb/>alopecia ac rubislcata, pharmacum ut optimum conssa
<lb/>denter illinito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Locum ubi deterseris, alicamque
<lb/>aceto irrigatam laevigaveris, addiderisque exiguum cyrenaicum
<lb/>liquorem, inunge. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Loco praesumto ac scarificato
<lb/>caricas assatas cum passo cataplasmatis modo imponito.

<pb n="12.420"/>
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Passum illinito ac deinde ferulam ustam
<lb/>inspergito. Quae deinceps sequuntur duo pharmaco admirauda
<lb/>sunt, et verbis ejus qui ea prodidit inscripta ad
<lb/>alopecias, calviciem, raritatem capillorum aegre curabilem
<lb/>in capite, in, mento ac superciliis. ♃ Pilorum ovis unciam
<lb/>unam, radicis calami uncias vj, filicis cum radice qua.
<lb/>drantem ac unciae dimidium, castanearum hispidi corticis
<lb/>quadrantem, lanarum succidarum quam pinguissimarum,
<lb/>sexuncem, capita muscarum numero xxxvj, muscas v capitibus
<lb/>resectis. Omnia in novam disam indita in furnum
<lb/>mittito, deinde cinerem ipsorum terito. Sunto autem tibi
<lb/>in vino Aminaeo prius trita ladani ℥ j, myrrhae ℥ j, adjicianturque
<lb/>olei veteris ℥ ij, et cedrini ℥ j, malabathrini
<lb/>℥ ij. deinde insparsis aridis tritis medicamentum sume, atque
<lb/>ubi linteolo alopeciam praefricueris, deindeque aut
<lb/>caepa aut scilla vellicaveris, aut fici foliis lente excalpseris,
<lb/>pharmacum ipsum iliitu affrica. Lotoque homini in
<lb/>sequentibus diebus locum intento linteolo valide consuicato,
<lb/>contentus illitione usque ad menses duos. Quod si
<pb n="12.421"/>
<lb/>amplius in hac curatione perseveraveris, etiam calviciem
<lb/>ea personabis.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.2.11">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad calvescentos praetor aetatem re me illum</hi>.</label> ♃ Adipis
   <lb/>taurini insolati <hi rend="italic">tt</hi> j, adarcesi ℥ j, Ihooi thapsiae ℥ j
   <lb/>ẞ, alii ℥ ẞ, habent, myrrhae bonae ℥ j, polytrichi <hi rend="italic">tt</hi> ẞ,
   <lb/>callitrichi <hi rend="italic">tt</hi> ẞ, membri asinini <hi rend="italic">tt</hi> j, splenisi asinini <hi rend="italic">tt</hi> j,
<lb/>ladani tantundem. Ego ladanum in vino pauxillo maceratum
<lb/>contrivi, adipem vero aquae vaporo liquefeci, deinde
<lb/>asini membrum assatum donec insumatur radito, splenem
<lb/>vero cum callitricho et polytricho in nova olla torrefacito,
<lb/>contusisque quae contundi possunt ac cribratis omnia gleucino
<lb/>aut sabino excipito et ante balneum utitor, capite
<lb/>prius pectinato. Manifestum vero est quod eadem pharmaco
<lb/>etiam ad menti pilosi non enascentes conducunt. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
   <lb/>♃ Foenigraeci sextarios iiij, seminis lini sextarios ij, ladani
<lb/>bessem, succi acaciae sexuncem, folii malabatri sexuncem,
<lb/>gallus numero xx, onychis aromatici sextantem, calami
<lb/>Syriaci ℥ ij ẞ, alii ℥ j, habent, bdellii sextantenla
<pb n="12.422"/>
<lb/>myrti ustae sextarium unum, musci, quem alii splanchnon,
<lb/>alii bryon aromaticum vocant, quadiantem, iridis astragalitidis,
<lb/>alii lllyricae, sextantem. Singula per se contundito
<lb/>ac per cribrum arctius excutito et deinceps ut praelusiptum
<lb/>est misceto. Usu vero expetente pharmaci tertiam
<lb/>partem aut quantum sufficit in aereum aut testaceum vas
<lb/>conjicito, deinde vini ltalici odorati tantum ut liquidum
<lb/>reddatur admisceto, atque ita prunis impositum, donec semel
<lb/>ebuliiat, cum lignea virga agitato, animadversione habita
<lb/>ne comburatur. Post vero illines, aegro cum medicamento
<lb/>in aquam desidere jusso, sensimque in solio sedenti
<lb/>affricabis, ac pro more capite ex aqua perfuso pharmacum
<lb/>ablues. Deinde autem staphidem silvestrem per se tusam
<lb/>ac cribratam, quatuor diebus iussionis pharmaco admiscebis
<lb/>similiterque coques, eodemque modo illines, parce tamen
<lb/>ac caute ne in oculos destillet. Unguento autem a balneo
<lb/>uteris olei myrtei libra una, cum ladani triente contrita.
<lb/>Constans et certa est pharmaci hujus facultas, neque citri
<lb/>effectum dilabitur. <hi rend="italic">Aliud ad eadem</hi>. ♃ Perscalamitidis ℥ j.
<pb n="12.423"/>
<lb/>myropissoceri, fordis barbae hircinae ejus videlicet quae
<lb/>a pilis, utriusque ℥ ẞ, adipis infantis informis j, succi
<lb/>foliorum dionyfiaci tenerorum, succi foliorum ladonissisi tenerorum,
<lb/>succi callicereos, succi herbae verbenacae, succi
<lb/>foliorum calami, singulorum cyathosi iij ẞ, cyllomori, erinaceorum
<lb/>marinorum ustorum, utriusque sextantem aut amplius,
<lb/>si melius reddere pharmacum velis, acanthionis ter
<lb/>Vestris corium ustum. Haec omnia ad plures diesi in pila
<lb/>plumbea terere oportet, donec omnia prope Levigata uniantur,
<lb/>atque etiam donec a pila quippiam detritum eis accedat.
<lb/>Utere loco acriter ex crudo linteolo ex lino praefricto,
<lb/>ac deinde cum althaeae radice deterfo illinito. Hoc
<lb/>pharmacum eo modo scriptum reperit Claudianus amicus
<lb/>noster in libello ex membranis contexto, eo qui pharmaco
<lb/>usas fuerat vita defuncto. Multi autem faciebat ejus possessionem,
<lb/>propterea quod duos quosdam calvescere jam
<lb/>incipienes ex eo curatos conspexisset ita ut neque ulteLusi
<lb/>calvicies progrederetur, et quod denudatus locus pilis
<pb n="12.424"/>
<lb/>densus evaserat, ad haeo quod symbolice scriptus erat. Nos
<lb/>hoc nacti singillatim considerabamus quid tandem singusis
<lb/>significaretur, cumque jam hoc, jam aliud mente conciperemus,
<lb/>per magnam experientiam tandem nos veritatem
<lb/>reperturos sperabamus. Verum in praesens quidem sit po..
<lb/>steris scriptum, scripturi etiam in posterum si quid expenentia
<lb/>cognitum repererimus. In praesens autem pericalamitigem
<lb/>calami corticem dici putamus. Nam et alias ipsum
<lb/>ejusmodi affectionibus convenire scimus, maxime ustum,
<lb/>novimus item alios scriptores ex ejusmodi pharmaca composuisse,
<lb/>quapropter credibile est, quoniam cortex calamo
<lb/>Circum adhaeret, pericalamitin ipsum appellari. Potest an.
<lb/>tem etiam id, quod ab aliquibus limnestrum, ab aliis adarca
<lb/>et adarcium dicitur pericalamitis appellari, propterea quod
<lb/>calamis adnascatur. At vero myropissocerum, picem et ceram
<lb/>dici aestimamus unguento quopiam ad hujusmodi affectiones
<lb/>congruenti eliquata, veluti est gleucinum et laurinum,
<lb/>nardinum, lentiscinum, sesaminum et cedrinum.
<pb n="12.425"/>
<lb/>Caeterum barbae hircinae sordes statim nobis visae sunt de
<lb/>ladano dictae esse, nam ad basi aflectionesi convenire in
<lb/>consessio est. Et sane generatio ejus circa mentum hircorum
<lb/>in quibusdam locis contingit, quod ipsum et ssususi Ephesius
<lb/>per hos versus indicat:</p>
<lg rend="italic">
 <l>Ladanum Fremborum reperitur et altorum in arvis,</l>
<l>Caprarum circum barbas. Nam pabula capris</l>
<l>Florentis cipi summae gratissima sirondes.</l>
<l>Illius vero lanuginis uneruem inhaeret</l>
<l>Caprarum hirsctisque genis, atque undique costis.</l>
<l>Non adeo id morbis prodest, sed spirat odorem</l>
<l>Fxtmtum, quare praestantia pharmaca m.seent</l>
<l>Plurima, Fremborum et tellus fert qualia campis.</l></lg>
 <p rend="nonindented">
<lb/>An quidem igitur hoc solum ladanum is, qui pharmacum
<lb/>composuit, injicere jubet non satis manifestum est, possibile
<lb/>est autem per unam speciem totum genus ab eo designari.
<lb/>Porro infantem informem videtur mihi ursae dixisse.
<lb/>Ursam enim parere ajunt informem quendam velut
<pb n="12.426"/>
<lb/>carnis molem, verum post per linctum matris animal formari
<lb/>ac effigiari. Dionysiacum autem vitem milli dicere
<lb/>videtur, quamquam et de hedera dici posse aliquis opinari
<lb/>queat. At vero quod ladonidem laurum appellet, nemini
<lb/>puto dubium esse. Calliceros autem foenum graecum appellare
<lb/>videtur, nominatur autem haec planta apud nos in
<lb/>Alia aegoceros. f ynomorum deinde rubum Canis verisimile
<lb/>est diti. Acanthiona autem postremum terrestrem crinacium
<lb/>terrestrem appellatum ab eo existimo.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="3">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.3.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="3">Cap. III.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De defluvio capillorum</hi>.</label> sistet alia pilorum
<lb/>affectio, quae ad raritatem cutis inopiamque substans
<lb/>tiae pilos generantis consequitur. Quapropter etiam curatio
<lb/>hoc modo laesorum non eundem scopum quem alopeciae
<lb/>luibet. in alopeciis enim ut vitiatus humor consumatur Intentionem
<lb/>summam ac primarium scopum habemus, in Ilis
<lb/>vero, ut capitis habitum roboremus et boni Iucci allationem
<lb/>procuremus, cutemque ad densitatem ac raritatem llllli
<lb/>delatam revocemus. Quamobrem sane ad pharmaca luuntdantia

<pb n="12.427"/>
<lb/>aliquid moderate adstringens admiscere oportet,
<lb/>quale est ladanum, quod utraque in se moderate Complectitur,
<lb/>quae ad hoc symptoma conveniunt, caliditatem videlicet
<lb/>mediocrem et astringendi vim juxta eandem proportionem:
<lb/>propter hoc itaque oleo mixtum, quo illiniri
<lb/>possit, symptoma delluvii capillorum sistit. At vero manifestum
<lb/>est capitis frictionem necessario hujus pharmaci usui
<lb/>praemitti et multorum pilorum ablationem, aut si anni tempus
<lb/>id fieri permittit, perfectam ablationem. Ita enim in
<lb/>affrictu et illitu robusta et calida reddetur cutis et moderatam
<lb/>densitatem acquiret, eam videlicet quae secundum
<lb/>naturam est. Consuevit autem hic circa pilos affectus saepe
<lb/>iis qui aegrotarunt accidere, raro autem citra morbum.
<lb/>Et magis Iane victu vires reficiente atque salubri opus
<lb/>habet, multique citra medicamentum perfecte sanati sunt,
<lb/>atque id brevi. Composuerunt tamen medici ejus gratia
<lb/>pharmaca moderatam densitatem cuti inducentia, ita tanlen
<lb/>ut ne simul eam refrigerent; quae enim vehementer astringunt,

<pb n="12.428"/>
<lb/>omnia etiam refugerant et alimenti influxum repriruunt,
<lb/>propter cujus inopiam capilli desinunt. intentio itaque
<lb/>medicamentorum est sanguinem assilientem non solum
<lb/>non praepedire, sed etiam prolectare, cogere alitem sensim
<lb/>et astringere rarefactam cutem. Tale autem sponte naturae
<lb/>est ipsum ladanum, quod quia cerae similem compagem
<lb/>habet largo aliquo convenienti liquore indiget, quo capiti
<lb/>illini possit. Praestat igitur hujusmodi liquorem similem ladano
<lb/>esse, hoc est ex contrariis facultatibus mixtum, auraetati
<lb/>a nimirum et coactoria. Nequaquam ergo oleum Sabinum
<lb/>aut vetus aut cicinum ad hanc rem aptum fuerit,
<lb/>sed in lberia aut Hispania aut quomodocunque tandem
<lb/>appellare velis natum, habet enim et adstrictorum quippiam,
<lb/>atque amplius adhuc eo lentiscinum sponte naturae
<lb/>tale existens, quale est ipsum ladanum. Quare neque expertusi
<lb/>sum neque mente conCipere possum ullum praestandus
<lb/>pharmaCum fore ad defluos capillos quam est quod
<lb/>ex ladano et lentiscino oleo permixtum constat. Manifestum
<pb n="12.429"/>
<lb/>.autem est quod raso quidem cuipiam crassiusi admovere
<lb/>medicamentum oportet, ad ipsam vero cutem praefectos
<lb/>liquidius, quod. enisu comam aiere non oporteat, priusquam
<lb/>quis curetur, evidens puto. Quod si vero Iarge defluant
<lb/>capilli et conjectare possis multam raritatem cutis capitis
<lb/>factam, non ineptum fuerit in praesens myrteum oleum
<lb/>pro lentiscino ad ladanum admiscere. Licebit etiam aliquando
<lb/>unguentum nardinum adhibere in aetate frigida et
<lb/>tempore hiemali. Bonum autem pharmacum ad haec est
<lb/>diUitum soerninarum unguentum, quod Romae vocant fohiatum.
<lb/>Non minus autem eo commodum est, imo magis,
<lb/>quod appellant spicatum. Quare cum his vel soli divites
<lb/>ungi jubeto et cum optimo nardino. Ladanum vero in duplo
<lb/>vase liquesacito et liquefacto una cum nardino ex praedictis
<lb/>pretiosis unguentis quodcunque ad manum suerit admisceto.
<lb/>Atque haec quidem medicamenta mihi suffecerunt
<lb/>una cum resectoria ac salubri diaeta, quae in plerisque
<lb/>etiam sola suffecit. Composuerunt autem, ut dixi, quidam
<pb n="12.430"/>
<lb/>ex prioribus medicis pharmaca ad defluos capillos, in quoTum
<lb/>relatione ubi invicem dissentiant exponam. Primum
<lb/>autem reseram compositiones ab llera scriptas, quarum
<lb/>priorem quidem laudo, posteriorem vero curiosam praeter
<lb/>rem auctam existimo. De priore vero ita scribit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.3.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Compositiones pharmacorum atl defluos capillos ab
<lb/>itera scriptae</hi>.</label> Heras in ferula duo subscripta pharmaca
<lb/>habet, juxta hanc ipsam dictionis ipsius seriem, ad boo ut
<lb/>capilli in capite ne defluant. Ladanum in vino austero
<lb/>rigatum terito et oleo myrteo ac vino vicissim affuso ad
<lb/>mellis crassitudinem redigito, ex coque ante et post balneum
<lb/>caput illinito. Praestat autem et polvtrichon, quod
<lb/>quidam adiantum vocant, dimidia ladani portione adficere
<lb/>et cum myrteo aut nardina liti. Haec de priore compositione
<lb/>locutus Heras deinceps haec scribit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.3.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Compositio olei ad dissitos capillos, quae et nigros
<lb/>ci saca</hi>.</label> lutra calendas et idusi fusias nuces Virides ceu..
<pb n="12.431"/>
<lb/>tum tundito, eisque olei primarii sextarium j affundi to et
<lb/>aluminis liquidi lib. iij. Haec simul in vasi novum testaceum
<lb/>praemadesactum indito, id ipsumque quam diligentissime
<lb/>oblitum in loco neque humecto nimium neque calido
<lb/>reponito et per menses tres sub terra situm finito:
<lb/>deinde auferto oleoque utitor. Haec ipsa secundi pharmaci
<lb/>est descriptio, quae plus quam convenit ipsum pharmacum
<lb/>astringens reddit. Quapropter ut vehementem astringendi
<lb/>vim ipsius corrigeret is qui primus hoo pharmacum composuit
<lb/>desodere ac velut putrefacere ipsum jussit, inde
<lb/>nimirum magis tenuium partium reddere in eo commixta
<lb/>conatus. At vero tale pharmacum in tempore regioneque
<lb/>ac natura corporis calidis commodum suerit, adeo ut in
<lb/>contrariis noli tutum fit tali uti. Etenim perfrigeratas ejus
<lb/>usu mulieres vidi, ut inde in gravedinem ac raucedinem
<lb/>defluxumque a capite ad pulmonem delaberentur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.3.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De iis quae Archigenes ad defluos capillos conscripsit</hi>.</label>
<lb/>Archigenes in primo libro pharmacorum secundum
<lb/>genus ad defluos capillos in haec verba scripsit. -l
<pb n="12.432"/>
<lb/>Ladani et absinthii aequales partes et iuniperi baccas x,
<lb/>tritas in linteolum illigato et in oleo per dies v mace-.
<lb/>rato, ex eoque caput illinito, et neque capilli defluent
<lb/>neque sulfurea habebunt. Aut dum capillos pectis, adiantum
<lb/>cum myrteo aut rosaceo oleo adhibeto. Aut adianti,
<lb/>myrti nigrae, aequales partes, gallae duplum, cum oleo
<lb/>veteri aut lentiscino aut myrteo ad mellis crassitudinem
<lb/>redige ac utere. Aut thus et misy et gallam et adiantum,
<lb/>aequis partibus cum vino malis experte ad mellis spissi-^
<lb/>tudinem in sole terendo redige. Aut molliter cocta donec
<lb/>nigrescat, deindeque cum oleo veteri aut lentiscino aut
<lb/>myrteo mixta in usum adllibe. Aut brassicam aridam tusam
<lb/>cum aqua impone. Aut loti radicem eodem modo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.3.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De as quae Cleopatra in libro de ornatu scripsit</hi>.</label>
<lb/>Quae a Cleopatra in libro de ornatu scripta sunt illius
<lb/>ipsius verbis sic habent. <hi rend="italic">Ad capillorum in capite generat
<lb/>tonem</hi>. ♃ Cal amorum tenellorum radices ubi contuderis,
<lb/>succum exprimito, muscasque ubi siccaveris, in pulticula
<lb/>misceto, simulque ursinum adipem atque oleum cedrinum,
<pb n="12.433"/>
<lb/>ubi in unum triveris, atque una miscueris, ad illinendum
<lb/>exhibeto. Quo vero odorem obtundas, vinum aut passum
<lb/>affundit^. <hi rend="italic">Aliud non longe praecedens, his verbis conscriptum</hi>.
<lb/>Quod capilli enascantur, lini semen succum una
<lb/>cum lini stipula exurite, tritumque cum oleo sesamino illinito.
<lb/><hi rend="italic">Aliud paulo inseratis scriptum hoc modo</hi>. Ad defluos
<lb/>capillos, terram cimoliam solidissimam vino austero et mororum
<lb/>succo tanto, quantum combibere potest, rigato, eique
<lb/>hyoscyami tenuissime triti acetabulum adiicito, indeque pastillos
<lb/>formato, quos in umbra siccatos in vasi figulinum
<lb/>novum reponito. Dfu vero postulante, aqua diflolutos illinere
<lb/>iubeto. Deinde cum locus exaruerit, abluatur, quinto
<lb/>die id ipsum facito. Facit item ad faciei et colli impetigones.
<lb/><hi rend="italic">Aliud capillos augens cilo, denscnsque ac denigratus</hi>.
<lb/>Ladanum cum oleo et vino dulci Levigatum, ac ad mellis
<lb/>crassitiem redactum praestrictis illinito. Non longe quoque
<lb/>postea aliud pharmacum scriptum est his verbis. <hi rend="italic">Ad Astu-</hi>
<pb n="12.434"/>
<lb/><hi rend="italic">tuum capillorum citra morbum accidens</hi>. Brassicam aridam
<lb/>tritam ex aqua impone, aut loti radicem eodem modo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.3.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quomodo compluria ab ea ornatoria medicinae parte
<lb/>deflerat</hi>.</label> Comptoriae quidem scopus est, ut pulchritudinem
<lb/>acquisititiam inducat. Lxornatoriae vero medicinae partis,
<lb/>ut quicquid secundum naturam est, id omne in corpore
<lb/>custodiat, ad quod consequitur etiam naturalis pulchritudo.
<lb/>indecoro enim aspectu est caput alopecia vitiatum, velut
<lb/>etiam oculi pilis palpebrarum denudati, limiliterque superciliorum
<lb/>pilorum defluvium. Non solum vero ad pulchritudinem,
<lb/>sed multo prius ad ipsam partium sanitatem hu..
<lb/>juscemodi pili conducunt, quemadmodum in libris de usa
<lb/>partium est demonstratum. Quid attinet autem dicere de
<lb/>lichenis aut psora aut lepra, quum praeter naturam talia
<lb/>existant/ At vero saciei colorem per pharmaca nitidi^..
<lb/>rein, aut rubicundiorem facere aut pilos capitis crispos
<lb/>aut fulvos aut nigros aut quemadmodum mulieres solent
<lb/>in longitudinem auctos, haec ipsa et quae hujusmodi sunt
<pb n="12.435"/>
<lb/>comptorii maleficii existunt, non medicae artis opera. Verum
<lb/>propter focietatem quandam, quam cum illisi habent,
<lb/>quandoque ad regiarum foeminarum, atque adeo ipsorum
<lb/>regum imperium, etiam comptoria adjungimus, utpote cum
<lb/>his negare non liceat, docendo tamen comptoriam ab exornatoria
<lb/>medicinae parte differre. Quapropter visum est mihi
<lb/>ea, quae Crito scripsit pharmaca capillos conservantia, eosdemque
<lb/>augentia, ex primo illius de ornatu libro subl
<lb/>scribere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.3.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Crito ad Conservandos ac augendos Capillos
<lb/>scripsit t itemque quae a defluvio ipsos praeferrent</hi>.</label> In
<lb/>primo libro exornatoriorum statim in principio post praedationem
<lb/>Gluto haec verba scripsit. Ad conservandos itaque
<lb/>tcapillos subscriptis compositionibus utendum est. <hi rend="italic">pleraclidae
<lb/>Parentini conservativa capillorum</hi>. Anemones florem cum
<lb/>toleo tritum illinc, idem etiam eos denigrat. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Ladatuum
<lb/>vino austero maceratum, ac tritum oleo myrteo extcipe,
<lb/>coque pilos ante balneum subline. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Verbenacam

<pb n="12.436"/>
<lb/>rectam appellatam una cum radicibus arefactam contundite
<lb/>et per angustissimum Cribrum concernito, deinde
<lb/>oleo admixto, ut strigmenti crassitudinem accipiat, in vas
<lb/>aereum reponito, atque ubi computruerit, pro oleo similiter
<lb/>utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Ladani partes duas, polytrichi quod
<lb/>quidam adiantum appellant partem j, vini et olei myrtini
<lb/>partem unam. Nos autem pro myrteo nardino usi sumus.
<lb/><hi rend="italic">Aliud quod ipsum et subnigros reddit</hi>. ♃ Baccarum myrti
<lb/>nigrarum quadrantem, ladani tantundem, dissoluta cum fissile
<lb/>ciae fructus, hoc est siliquarum ipsius spinae appellatarum,
<lb/>decocto, contere, atque ubi limi crassitiem acceperint, nardino
<lb/>aut myrteo, aut aliquo alio odorato unguento excipe.
<lb/><hi rend="italic">Aliud unguentum conservans pilos, quod ipsum etiam
<lb/>subnigros reddit</hi>. ♃ Baccarum myrti nigrarum sextarium
<lb/>unum, seminis apii sextarium unum, seminis betae sextarium
<lb/>unum, virgultorum myrti sextarium unum, adianti
<lb/>sextarii dimidium, ladani tantundem, vini nigri sextarios vj,
<lb/>usquequo penitus dissolvantur, coquito, atque ubi tertia pars
<pb n="12.437"/>
<lb/>superfuerit, olei cujusdam aut odoriferi unguenti sextarios
<lb/>ij, aut iij, addito rursum que coquito. Ubi vero bis aut ter
<lb/>ebulliere, liquorem exprimito, ac diligenter per saccum
<lb/>excolatum in hydriam recondito. usu vero expetente in
<lb/>praerastsi penitus utitor, illitis ex eo bis per diem capillis.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Passi Cretlci sextarium j, ladani ℥ j, corticis nucum
<lb/>pinearum usti sextantem, polytrichi usti ℥ j, adipis
<lb/>ursini libram j, sacci betae cyathos iii. Ladanum et passum
<lb/>donec cogantur in unam compagem coquito, deinde
<lb/>reliqua injicito et sublato in vas plumbeum servato. Usus
<lb/>autem tempore, quantum susficit in quocunque velis suaveolente
<lb/>unguento diluito. Usus ejus debet esse quotidianus.
<lb/>Quidam vero raso capiti pharmacum illinerunt nulla
<lb/>re dilutum. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Ladani ℥ j, passi sextarium j, corficis
<lb/>nucum pinearum usti Ʒ ij, alii sesqui drachmam habent,
<lb/>spongiam marinam ustam tritam unam, panniculi
<lb/>Cilicii usti triti cyathos tres, polytlichi usti triti cyathos
<lb/>duos, adipis ursini libram unam, coquito et apparato ut
<pb n="12.438"/>
<lb/>dictum est. <hi rend="italic">Aliud quod pilos confert Hu et desinentibus
<lb/>quoque auxiliatur</hi>. Seminis apii sextantem, callitrichi
<lb/>sextantem, thuris sextantem, nuces iuglandes numero xv,
<lb/>ladani sextantem, corticis nucis pineae libram j. Omnia in
<lb/>novam ollam confecta et cum argilla probe obturata, in
<lb/>balnei fornace allato i deinde extracta terito et adjecta adipis
<lb/>ursini libra una subigito, et in pyxide Picea reponito.
<lb/>Usu vero expetente, quantum satis videbitur ex pharmaco
<lb/>accipito ac quocunque velis odorato unguento conquassato,
<lb/>ex coque caput bis in die illinito. Quidam vero ubi caput
<lb/>etiam abraserunt, medicamento excepto adtpe ursino illinunt.
<lb/><hi rend="italic">Aliud ad calvitiem, quo usas est Andromachus frt-.
<lb/>ntor</hi>. Leporum ventres sex accipito, probeque siccatos in
<lb/>testaCeo vale torresucsto, ad eosque baccarum myrti quadrantem
<lb/>et virgultorum ejusdem tantundem conjicito, indeque
<lb/>adianti quadrantem addito, omniaque simul attente
<lb/>torresucta tundtto, ac per angustum cribellum excerpito,
<lb/>deinde adipis ursi ac phocae aequis partibus adjectis subigito,

<pb n="12.439"/>
<lb/>sublatumque pharmacum in pyxidem plumbeam recondito.
<lb/>At vero ubi usus tempus institerit, quocunque velis
<lb/>lledyfmate, ipsam diluito ac utitor. Atque de his quidem
<lb/>hactenus.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="4">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.4.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="4">Cap. IV.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De tincturis capillorum</hi>.</label> Quum vero post
<lb/>praescripta pharmaca Crito alia quaedam scribat, quae quidem
<lb/>conservationem capillorum promittunt, verum primum
<lb/>ipso opus est ut tingant ipsos, quo five nigri sive flavi
<lb/>reddantur, visum sane est mihi in principio ea relinquere,
<lb/>cum omnia talia manisuste comptorii generis existant. Quandoquidem
<lb/>autem haud scio quomodo dogma commune illoluerit,
<lb/>ut vetulae foeminae capitis capillos denigrent, tanquam
<lb/>turpe fit canos habere, atque hoc ipsum etiam malbulis
<lb/>est visum, qui molestum esse ajunt aniculam uxorem
<lb/>cano capite habere, quaecunque quidem prae deliciis se
<lb/>ipsas ornant, harum nulli tale quippiam a me petenti exbibulo
<lb/>Quaecunque vero magis venerandae, ut notam esse gerent,
<lb/>tum maritorum suorum importunitatem vitarent,
<pb n="12.440"/>
<lb/>pilos suos nigros aliquo modo reddere cupierunt, neque
<lb/>ex astrictolia vi nigrorem inducentium oblaedi, illisi consalui
<lb/>cedriae usum, ita ut tribus aut quatuor horis ante
<lb/>balneum insilirent et postea detergerent, idque per quatuor
<lb/>aut quinque dies sacere pergerent. Ad hoc enim quod nihil
<lb/>laedit, amplius etiam commoda est eis, quae facile a frigore
<lb/>ostenduntur, nimirum pharmacum existens cedria quod
<lb/>abunde calefaciat. Oportet autem ipsam citra olei admixtionem
<lb/>adhibere capitibus vehementi resiccatione et calefactione
<lb/>indigentibus, quibus scilicet humida et frigida intemperies
<lb/>per se inest, allisi vero oleo mixtum adhibere
<lb/>pharmacum oportet. Quin et desinentes capillos corrigit
<lb/>et non desilientes auctiores reddit. Caeterum odorem ejus
<lb/>vitent delicatae muliereulae, qui sane iniucundus est iis,
<lb/>quae sustinent ad consuetudinem usus pervenire. Porro in
<lb/>Asia apud nos agrestes muliereulae montana incolentes, non
<lb/>cedria solum illinuntur oleo permixta, velum tum corpus
<lb/>universum tum caput inungunt. Quin etiam picem liquidam

<pb n="12.441"/>
<lb/>cum oleo eodem modo permixtam, ad radices capis.
<lb/>lorum capitis illinunt, vocantque hoc compositum pharmacum
<lb/>oleum picatum, quod omnino aliud est ab eo quod
<lb/>flos picis appellatur, quod ipsum liquidae pici incumbit et
<lb/>superstat, tenuium magis partium quam ipsa pix existens
<lb/>tum consistentia tum etiam facultate. Hujusmodi itaque
<lb/>pharmaca tarde canescere faciunt, nulla utentium oblaesione ;
<lb/>at vero quae ex austeris et acerbis composta sunt
<lb/>magnopere laedunt. Caeterum materiam ex qua componuntur
<lb/>haec astringentis qualitatis ac facultatisi existentem,
<lb/>etiam quippiam tenuium partium habere oportet, quo non
<lb/>in superficie tantum, sed et in profundo cutem asserent,
<lb/>usque ad locum radicum capillorum progrediendo. Atque
<lb/>haec quidem est methodus componendi ea. Habes autem in
<lb/>simplicium pharmacorum tractatu particulatim materias
<lb/>ipsorum, in quibus facultates et qualitates earum dictae
<lb/>sunt. Quapropter ex illis tum ea, quae jam a prioribus
<lb/>composita sunt judicare, ac qualinam vi praedita sint invenire

<pb n="12.442"/>
<lb/>potes, tum etiam per te ipsum de integro nova
<lb/>componere. Utile autem hoc est et ad cognitionem astesuionum,
<lb/>quas jam incurrerunt aliquae mulieres et ad luutrarum
<lb/>praenotionem praelentiumque sanationem. Non
<lb/>solum enim in periculo versatas saepe Icio loeminas, sid
<lb/>et mortuas, ex petili igt ratione capitis per hujusmodi pharmaca
<lb/>inducta. Laesio autem cis maxime accidit, aliquando
<lb/>quidem in stuporem attonitum aut comitialem aut veternum
<lb/>aut soporem profundiorem aut catochen dilabentibus,
<lb/>aliquando vero destillationibus solutu disticdibus capiuntur,
<lb/>ut antequam solvantur pulmones male habere incipiant,
<lb/>exindeque tabes consequatur. Offenduntur autem citius
<lb/>quae frigidius temperamentum capitis habent, tardius vero
<lb/>quae calidius, frigidae enim particulae frigidis affectionibus,
<lb/>calidae calidis facilius cori sciuntur Atq ui periculum minus
<lb/>subeunt, utpote cum a minore causa laedantur quae fiigidius
<lb/>temperamentum habent, at vero calidae propterea
<lb/>quod aegre et Vix tandem a Rigidis caulis laedi possunt,
<lb/>tum sane a magnis causis luerint exuperatae, majorem laesionem

<pb n="12.443"/>
<lb/>incurrunt, quae communi et universali rationi subjacent,
<lb/>in aphorismis ab Hippocrate relatae. <hi rend="italic">In morbis
<lb/>minus periculum subeunt aegrotantes, quibus congruus naturae,
<lb/>aetati, habitui ac tempori austeris morbus quam
<lb/>quibus nihil secundum haec ipsa congruerit</hi>.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.4.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De pharmacis capillos denlgrantibus Archigenbs</hi>.</label>
<lb/>Paulo ante dixi, quod non ex mea sententia medicus ejusmodi
<lb/>pharmacia contrectat, verum cum regiae aliquando
<lb/>foeminae, quibus minime negare licet, nigrosi aut flavos
<lb/>capillos reddere expetant, eam sane ob p;ert etiam Archigenem
<lb/>puto, quamquam honestissimum virum, de illis sorsu
<lb/>pslsse in haec fere verba. <hi rend="italic">Denigrant capillos haec</hi>. Radix.
<lb/>capparis trita cum muliebri lacte aut ut aliis placet asinino
<lb/>ad tertias coquito et ad noctem pro cataplasmate imponito.
<lb/>Aut urina canis in quinque aut sex dies asservata
<lb/>lavato. Aut corticem radicis incisi donec mollis fiat coquito,
<lb/>cumque cataplasmatis modo imponito, cum aqua vero
<lb/>decocto lavato. Aut quod in anemone intrinsecus nigrum
<pb n="12.444"/>
<lb/>est, cum oleo myrteo tritum affricato. Aut spumam argenti
<lb/>cimoliam, alumen liquidum pali mensura praelatis et sic..
<lb/>eatis capillis in noctem illinito et betae foliis superne obligato.
<lb/>Aut Selinuliam teri ain argenti spumam, calcem, cum
<lb/>aqua ad mellis crassitudinem redige, et ulli liquido lixivia
<lb/>praelaveris, capillum vicissim inunge limilitetque betae fohis
<lb/>impositis obligato, mane vero excusses capillos applanato.
<lb/>Aut absinthii, ossium palmarum Svriatartun, fabarum
<lb/>Aegyptiarum, omnium ustorum cinerem pari mensura cum
<lb/>vino Mendesio ad strigmenti crassitudinem redigito et cerato
<lb/>myrteo liquido admixto affricato. Aut corticis salicis luccum
<lb/>cum oleo allricato, summe denigrat. Aut nodos ad
<lb/>racemorum similitudinem ex arbore nuce enatos ex oleo
<lb/>coquito et bitumine liquido admixto utitor. Post praedicta
<lb/>etiam haec Arcliigenes ascripsit, denigrant barbam. Super
<lb/>aridum et plumbum ullum, cum betae crudae succo mel..
<lb/>lis spissitudine illita, linito usque ad prandium, deinde
<lb/>allluito. Aut lel l l scoriam ac plumbum in aceto cocta ad
<pb n="12.445"/>
<lb/>tertias, illinc citra oleum. Post haec Archigenes ex com.
<lb/>ptoria damnata arte accepta haec scripsit; fulvos autem reddunt
<lb/>capillos lupini crudi cum aqua et nitro illiti. Haec
<lb/>de flavescentia. De crispantibus autem capillos dicit: erispos
<lb/>autem reddes capillos, si spuma salis cum myrrha confricaveris.
<lb/>Aut succo carpafi .illinc, et manebunt crispi ac
<lb/>nigri. Aut myrti baccis, ac betae semine aequali pondere
<lb/>cum oleo tritis utitor. Aut asphodeli radicem mero illinc.
<lb/>Aut lupinorum cortices, ac parum nitri in aqua ad quatriduum
<lb/>macerato ac utitor. Horum pharmacorum messitionem
<lb/>ob id feci, ut ostenderem necessario quosdam etiam
<lb/>bonestissimos viros talium sibi comptoriorum experientiam
<lb/>parare. Quando enim Archigenes haec scribere non est veritus,
<lb/>multo amplior venia Critoni danda est, qui in Imperatoriis
<lb/>aedibus est medicus- Apparet autem et Heracliclidem
<lb/>Tarentinum multa et probata pharmaca complosae
<lb/>speculationis scripsisse, quamquam nondum tantae deliciae
<lb/>foeminas occuparant, quantae nunc sunt. Verum Heraclidae
<pb n="12.446"/>
<lb/>et Cleopatrae et aliorum quicunque post ipsos interjecto
<lb/>tempore medici fuerunt, pharmaca omnia Clito coacervavu,
<lb/>ad quem sane remitto eos qui quomodo capilli nigrestant
<lb/>aut flavescant et alia hujusmodi discere volunt. scripsit
<lb/>enim quatuor de ornatu libros, qui in omnium manibus
<lb/>versantur. Quid igitur ego nunc ipsa frustra transcribelem,
<lb/>cum possint ex illo discere, qui adeo ea cognoscere
<lb/>velint? In primo quidem libro omnia, quae ad capillos
<lb/>pertinent, statim in principio scripta sunt, reliqua vero
<lb/>deinceps juxta proprium quodque ordinem. Quo itaque
<lb/>facile invenire queant lingula talium pharmacorum absque
<lb/>longa investigatione, visum milii est capita singulorum librorum
<lb/>indicare. In primo itaque libro capita haec sunt.</p>
<p rend="indent">
 <lb/>PRIMI libri Critonis de ornatu capita. Conservantia
<lb/>capillos. Augentia capillos. Praeservantia capillos. lincturae
<lb/>canorum. tincturae flavos et auricolores capillos reddentes.
<lb/>Smegmata capillorum. Illisiones praesio cautes. Faciem
<lb/>erugantia. Illisiones faciem nitidam reddentes. Cataplasmata

<pb n="12.447"/>
<lb/>faciem nitidam reddentia. superciliorum illitiones.
<lb/>supercilia delligrantia. Oculorum illisiones. Illitiones
<lb/>ex stibio. Ad graveolentiam narium. Dentifricia. Manducationes.
<lb/>Ad foetorem sub alis afflictiones. Manducationes ad
<lb/>foetorem oris.</p>
<p rend="indent">
<lb/>SECUNDI libri capita. Quae nigredines colli repurgent.
<lb/>illisiones ad exudationes sub alis. Elisiones mammillasi
<lb/>conservantes. Ventrem purgantia. Smegmata manus nitidas
<lb/>reddentia. Ad nigredines a partu. Ad rugas a partu.
<lb/>Ad fistucas a partu. Illitiones ad eminentes umbilicos. Quae
<lb/>pueros impuberes conservant. Quae virginitatem consusvant.
<lb/>Assa humectas et frigidas muliereulas. Ad cicatrices
<lb/>nigras. Dëpilatoria pilorum. Smegmata attenuantia omnis
<lb/>generis. lllitiones capillos abolentes. Smegmata totius corporis.
<lb/>Repurgatoria nitorem inducentia omnigena. Consperfiones
<lb/>aromaticae vestium. Odoratae tincturae vestium.
<lb/>asperfiones thalamorum et ambulaerorum. Suffimentorum
<lb/>omnigenorum compositiones. Illitionum et unguentorum
<pb n="12.448"/>
<lb/>omnis generis compositiones, videlicet amygdalini, balanini,
<lb/>nucum, sesamini, myrtei, lentiscini, laurini, rosacei, gleucini,
<lb/>melini, oenanthini, sampsuchum, telini, sufini quod
<lb/>aliqui liliaceum appellant, cicini, irini, narcissini, phoenici,
<lb/>cyprini, crocini, nardini, amaracini, hedychroi, nlendesii,
<lb/>malabathrini.</p>
<p rend="indent">
 <lb/>TERTII libri Critonis capita. Ad furfures omnigenos.
<lb/>Ad capitiis eruptiones. Ad ulcera manantia. Ad pediculos
<lb/>et tendes. Ad alopecias. Ad scabiosus faciei affectiones. Ad
<lb/>lentigines. Ad maculas a sole provocatas. Lotiones faciei.
<lb/>Ad stigmata. Ad liventia. Ad sugillata. Ad varos. Ad pustulas
<lb/>nocte erumpentes. Ad menti tubercula. Ad menti
<lb/>impetigines, impetiginum illisiones. Epithemata excoriatoria.
<lb/>Emplastra Viridia, quae ali excursatione imponuntur. Emplallra
<lb/>alba ad cicatricem inducendam, Pharmaca emolliens
<lb/>tia, quae impetiginibus affricantur.</p>
<p rend="indent">
<lb/>QUARTI libri capita. Ad alphos nigros et albos. Ad
<lb/>cicatrices nigras. Ad leucas. Ad lepras. Ad ungues scabiosos.

<pb n="12.449"/>
<lb/>Ad pruriginosi^ affectiones. Ad psydracas et ad excoriata.
<lb/>Ad serpiginosas affectiones. Ad scabidus. Ad thymos.
<lb/>Ad acrochordona et myrmeciasi. Ad umbilici inflationem.
<lb/>Ad intestinorum delapsionem. Ad hydrocelas. Ad
<lb/>apellas. Ad procidentes anos. Ad chimethla. Ad rimas
<lb/>pedum. In his quatuor libris Crsto diligentissime omnia
<lb/>ferme exornatoria pharmaca scripsit, appositis etiam com-.
<lb/>ptoriis, quae spuriam pulchritudinem, non veram inducunt,
<lb/>quapropter etiam ego ea relinquam, solumque mentionem
<lb/>eorum saciam, quae pulchritudinem secundum naturam conservant.
<lb/>Quamquam enim vel maxime cognita habeam smegmata
<lb/>corpori nitorem inducentia, itemque quae in virginibus
<lb/>mamillas conservant et quae impuberum puerorum
<lb/>testiculos ad multum tempus parvos conservant, similiter
<lb/>et quae pilorum exortum cohibent, pudet me tamen ejusmodi
<lb/>scribere, atque multo magis eas, quas Crito tradidit
<lb/>conspersiones vestium aromaticas, odoratasque vestium insectiones
<lb/>et aspersiones thalamorum ac ambulacrorum, sus
<pb n="12.450"/>
<lb/>simentoruln item omnis generis varietates, illitionumque et
<lb/>unguentorum. Extra enim medicinae documenta talia exifiunt.
<lb/>At vero ubi decoris secundum naturam conservativa
<lb/>scripsit, si quando locus ita tulerit, ea reseram, ac
<lb/>primum quidem quae circa capillos medicis utilia mihi
<lb/>videntur docebo.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="5">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.5.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="5">Cap. V.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De pharmacis pilos corrumpentibus</hi>.</label> Quemadmodum
<lb/>ex pharmacis, quae pilos augent, alia medici
<lb/>usus, alia comptor^ existunt, eodem modo et qi ac ipsos
<lb/>corrumpunt. Aliquando enim et Ius medici necessario utuntur
<lb/>juxta triplicem eorum differentiam, nempe cum quaedam
<lb/>ex eis proprie psilothra appellantur, alia attenuatoria
<lb/>Capillorum, alia vero ipsos penitus exstirpantia. Haec itaque
<lb/>postremo loco nominata periculosi sunt usus. Ex eis enim
<lb/>illitae corporis partes non solum in posterum depiles oum,s
<lb/>penitus redduntur, sed et usque ad caput et mentum Itipereiliaque
<lb/>et palpebrarum pilos, nuditas ipsa procedit. reliquae
<lb/>vero duae differentiae usum minime periculosum habent.

<pb n="12.451"/>
<lb/>Et quae quidem pilorum denudatoria sunt et proprie,
<lb/>ut dixi, pfilothra vocantur, tantum non quotidie in
<lb/>omnium muliereularum, ferme etiam quorundam virorum
<lb/>usu habentur. Altera vero, quae tenuiores pilos reddunt
<lb/>et minores, eis conveniunt qui duros et magnos multosque
<lb/>et Crassos pilos habent et ob id fuistis non absimiles
<lb/>existunt. Caeterum haec ipsa secundum excessum et delectum
<lb/>inter se differunt, cum unum genus sit pharmacorum
<lb/>quod in hunc usum compeditum est, nimirum eorum quae
<lb/>corrumpentem et ustoriam habent facultatem. Praestant autem
<lb/>corrumpentem facultatem habentia, quod minori periculo
<lb/>admoventur. Peliculosiora autem quodammodo sunt
<lb/>ustoria, quae si quis paulo negligentius adhibeat, bullas excitant
<lb/>et exulcerant et ab quantulum cutem exurunt. At
<lb/>vero particularem eorum sylvam omnem in commentariis
<lb/>de simplicium pharmacorum facultate tradidi, sed tamen
<lb/>exempli gratia ea quibus assidue utor recensebo. Ex liquit
<lb/>dis igitur est lixivium tali vi praeditum : ex aridis autem
<pb n="12.452"/>
<lb/>et metallicis arsenicum et sandaracha et calx non extincta
<lb/>quam plerique vivam, Graeci vero etiam solius non extinctae
<lb/>nomine appellant. Manifestum itaque est, vehementem
<lb/>ipsorum vim per admixtionem imbecilliorum pliarmacorum
<lb/>tum liquidorum tum aridorum frangi. Quorum congruentem
<lb/>mixturae modum conjecturaliter primum faciet
<lb/>virium eorum expertus, deinde vero per experientiam defectum
<lb/>corriget aut etiam addet. Quo vero etiam eorum
<lb/>quae per experientiam judicata sunt notitiam habeatis, asaribam
<lb/>ea quae in primo libro de ornatu a tritone sunt relata,
<lb/>ubi prius ostendero etiam medicis faepiuscule ipsorum i
<lb/>usum necessarium else. Quemadmodum tincturas expetenttibiis
<lb/>honeste negare possumus, ut quae comptoriae sintt
<lb/>malitiei, sic depdatoria negare minime licet. Si enim mo-deratos
<lb/>quispiam habeat capillos, non subserviemua ipsi ad.
<lb/>superfluas delicias. Si vero admodum multos et longos durosque
<lb/>habeat, honestum esse videtur et rationabile ipsius
<lb/>pauciores et tenuiores mollioresque ac rariores facere.
<lb/>Contingit autem aliquando necessitas ut eis, qui multos en
<pb n="12.453"/>
<lb/>alte fixos, non tamen duros habent, in totum pilos tollamus,
<lb/>quando aut piatione opus habet totum corpus, quandoque
<lb/>enim hoc praesidio juxta medicinae rationem utimur,
<lb/>aut quando pharmacum quod meatus obducat imponere
<lb/>velimus, tunc enim necessario a parte pilos plius tollimus,
<lb/>quod quidem etiam per novaculam sacere licet. Quidam
<lb/>vero sive re vera five ficte novaculae timorem confitentur,
<lb/>quoniam periculum fit ex. ea cutem sauciari. Quidam
<lb/>autem non citra rationem fortasse metuunt, maxime
<lb/>quum partes guttulis radi oportet. Quapropter necessarium
<lb/>est, medicum etiam hujusmodi pharmacorum experientiam
<lb/>habere, tum quod ad compositionem tum quod ad usum
<lb/>attinet.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.5.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Psilothra a Critone hac verborum serie conscripta</hi>.</label>
<lb/><hi rend="italic">Psilothra capillorum</hi>. n. Auripigmenti auri coloris -) vij,
<lb/>aut x, calcis vivae tantundem, amyli sextantem, terrae quae
<lb/>Romanis Selinufia appellatur ℥j. Omnia trita et per angustissimum
<lb/>cribrum excussa reponito. Usus vero tempore
<pb n="12.454"/>
<lb/>ex pharmaco, quod sufficit acceptum aqua conquassato,
<lb/>deinde illinire jubeto, ac animadvertere ne exurat. <hi rend="italic">Aliud
<lb/>e vestigio laevam reddit</hi>. ♃ Calcis vivae partes duas, auripigmenti
<lb/>partem j. Haec in mortarium plumbeum conjecta
<lb/>aqua aut ptisanae succo affuso terito, atque ubi ni^tr^
<lb/>reddentur, calefacta illiniri maxime in balneo jubeto, laev^
<lb/>enim corpus reddunt. Quod si vero tenuis capillus ena^
<lb/>scena subeat, calcem coquito et auripigmentum cum aqn
<lb/>terito et ubi in vas fictile non picatum conieceris, coquito,
<lb/>atque ubi coacta fuerint nigraque reddita illinito. <hi rend="italic">Paridis
<lb/>saltatoris pfllothrum statim pilos aufert</hi>. ♃ Sandaraossa
<lb/>℥j, calcis vivae sextalium j. Trita cum aqua diligenter
<lb/>coquito, atque ubi ebullire coeperint ablatis utitor. Expri
<lb/>meo tu m hujus facies, si pinnulam in ipsum psilothrum
<lb/>immergas, brevi enim glabra fiet. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Amyli ℥j,
<lb/>calcis vivae ℥j, auripigmenti ℥j, contusa et cribra
<lb/>repone utereque ut dictum elL <hi rend="italic">Heraclidae Paramini pstal
<lb/>tothrum e vestigio pilos tollit</hi>. ♃ Calcis vivae sextarium j,
<pb n="12.455"/>
<lb/>cimoliae sextarium j, pumicis usti sextarium j, auripigmenti
<lb/>partes quatuor, trita ac Levigata reponito. Usus vero tempore
<lb/>aqua dilutis, ut dictum est, utitor. Haec quidem igitur
<lb/>Crito scripsit. Caeterum eorum usus melior est, quemadmodum
<lb/>nunc mulieres utuntur, post corporis videlicet illitionem,
<lb/>in tepidam balnei domum ingredientes, atque ubi
<lb/>exudare coeperint, strigili pharmacum ex aliqua corporis
<lb/>parte detrahentes, deinde quum simul auferri pilos sensesint,
<lb/>reliquum corpus omne abluentes.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.5.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae pilos discordanti</hi>.</label> Scriptum quoque de iis est
<lb/>quae pilos disperdant in compturus libris quae sane jam
<lb/>ex medica materia exciderunt. Quapropter et ego simplicium
<lb/>tantum ex eis faciam mentionem, in simplicium item
<lb/>pharmacorum tractatu a me relatorum. Juxta rationem
<lb/>enim proposita pharmaca componunt, ex lepore marino
<lb/>hepate tllunni putrefacto, cestria, ranarum in viridibus
<lb/>arundinetis degentium cruore sive muco, marinae testudinis
<lb/>sanguine, lachryma vitis albae, lachryma hederae similiterque

<pb n="12.456"/>
<lb/>bryoniae ac oleo, quod insulsum appellatur. Ex maPinis
<lb/>item scolopendris, urticaque marina et stellis marinis
<lb/>nitro ac amurca ad haec admixtis. Quin et fortiora his ex
<lb/>erinaceis et salamandra componunt in oleo coctis. Admiscent
<lb/>autem ipsis et alcyonia et sandaracheil et quaecunque
<lb/>alia ejus generis existunt.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="6">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.6.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="6">Cap. VI.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Quae pilos attenuant</hi>.</label> litetur etiam aliquando
<lb/>medicus, velut dixi, iis quae pilos attenuant, quae
<lb/>non eandem cum depilatoriis facultatem habent. Quam enim
<lb/>in simplicium pharmacorum commentariis extersoriam facultatem
<lb/>appellavimus, ejusdem sunt etiam ea quae pilos
<lb/>attenuant. Quemadmodum autem in omnibus ejusdem generis
<lb/>pharmacis differentia secundum excessum et defectum
<lb/>existit, sic etiam in exterforiis liabet. Hordei itaque farina
<lb/>et fabarum amplinsque ervi, spuma nitri ac ipsum nitrum
<lb/>familiaria pharmaca sunt omnibus ad tollendas sordes usurpata.
<lb/>Assiduus autem eorum usus etiam pilos attenuat.
<lb/>Quaecunque vero fortiori extersoria lacultate praedita sunt,
<pb n="12.457"/>
<lb/>in iis qui valde duros et magnos pilosi habent assumpta
<lb/>Congruunt. Ejus itaque generis pharmacorum est nitrum
<lb/>ustum et nitri spuma et aphronitrum spumosum. In assiduo
<lb/>autem usu faciunt item purpurea appellata vasa fictilia
<lb/>Alexandriola, contusa videlicet et tenui cribro excreta.
<lb/>Caeterum pauperibus ego etiam fictilium et clibanorum in
<lb/>quibus aliquid sub textu coquitur, testas, itemque pumicem
<lb/>ustum ac non ustum indicavi. Vili autem et gratis habuerit
<lb/>quis circa mare degens, aut urbe quapiam non longe a
<lb/>mali fita, testas ustas tum buccinorum tum purpurarum
<lb/>aliorumque ostreorum, sepiae vero testam etiam citra ustionem.
<lb/>Atque haec quidem pro valde egenis indico, pro allisi
<lb/>vero alcyonium et herbam lanariam utrumque veratrum,
<lb/>bryoniae item et dracunculi radicem, aristolochias, Canchry
<lb/>et panacis radicem et quaecunque ejus generis existunt,
<lb/>plura enim ut dixi, relata sunt in simplicium pharmacorum
<lb/>tractatu. At vero si haec ipsa odorata facere volueris,
<lb/>cyperum et melilotum rosaSque siccas et junci odorati florem,

<pb n="12.458"/>
<lb/>iridem lllvricam, melissophyllumque et Cydoniam herbam
<lb/>eis admiscebis. Et si pro divitibus paraveris spicam
<lb/>nardi Indicam Celticamque et montanam injicies, et terram
<lb/>Eretriada. Addes etiam solium malabathri, amomum,
<lb/>myrrham, crocum, costum et liedychroum. Qui vero precio
<lb/>simi materiae parandae non susticit, ei viliores ii qui
<lb/>exornatoris composuerunt excogitaverunt. Quorum etiam
<lb/>trito meminit in primo de ornatu sic scribens: Gllam
<lb/>novam figulinam magnam, operculum habentem accipito
<lb/>in eamque cimoliae glebas pro situs ratione conjicito. Componantur
<lb/>alitem hae quantum fieri potest ad theatri formam,
<lb/>ut in medio ipsarum locus vacuus relinquatur. Inter
<lb/>glebas autem vicissim mala cotonea recentia viginti locentur,
<lb/>haec autem per intervalla variare iubeto, deinde ope r-culo
<lb/>imposito marcescere ipsa mala sinito. t su autem expetente,
<lb/>quantum satis videbitur accipito, terito ac uti
<lb/>iubeto. Post psilotlnorum vero impositionem suavem quendara
<lb/>odorem habet. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Rosas quam odoratissima per
<pb n="12.459"/>
<lb/>diem unam in umbra refrigeratas, quo humor saltem ab cisi
<lb/>desecetur, in vas figulinum componite, eodemque modo
<lb/>ut dictum est glebas cimoliae indito, ita rosae substernantur
<lb/>rursusque inter glebas eaedem imponantur, deinde
<lb/>operculo addito combibere sinito. Usus jam demonstratus
<lb/>est.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="7">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.7.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="7">Cap. VII.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De salfuratione</hi>.</label> Quibusdam se scalpentibusi,
<lb/>furfuribus similia ex capitis cute decidunt et propterea
<lb/>fursurationem medici hoc symptoma appellant a
<lb/>vitiatis ichoribu^ provenientem, quas consumere scopusi est
<lb/>eis, qui malum boe sanare volunt. Manifestum igitur est
<lb/>discusserit^ et extersoria pharmaca adhibenda esse, praeparato
<lb/>prius universo corpore, si vitiatis humoribus repletum
<lb/>videatur, in omnibus enim hujus rei meminisse oportebit,
<lb/>etiam si aliquando in sermone relinquatur. Admiscuerunt
<lb/>autem quidam praedictis pharmacis quaedem astringentia,
<lb/>quo per e^ affecta parsi corroboretur, ut ne facile in se
<lb/>ipsam suscipiat influentes humores ferofos, sed resistat eosque

<pb n="12.460"/>
<lb/>repellat, et ob hoc sane Archigenes in pharmaco ex
<lb/>ati amento sutorio composito haec verba adfecit. hoc inquit
<lb/>adeo efficax est, ut neque linat in posterum fieri.
<lb/>t rito quidem in tertio libro de ornatu ejusmodi pharmacorum
<lb/>silvam scripsit in principio statim ipsius fibri. Quare,
<lb/>velut paulo ante dixi, minime necessarium est me ipsa liio
<lb/>rursus describere, cum omnes illius habeant libros. Caetelum
<lb/>quae Archigenes scrijtsit, indicabo ob id maxime,
<lb/>quod quibusdam ex eis ascripserit, quod non permittant
<lb/>symptoma hoc rursus fieri. Scribit autem hoc modo suis
<lb/>ipsius verbis. Victus ratio constituatur status expers, nihil
<lb/>ex Crassi succi cibis habens, quales sunt tubera, fungi, bulbi,
<lb/>legumina, carnesque maxime bubulae, ac quae similia exifiunt.
<lb/>Sint autem cibi, quibus vescuntur, boni succi, saciles
<lb/>concoctu et mel iisdem adflatur. intinctus conserunt
<lb/>acetum cum lupa. Condimenta cuminum et foeniculum,
<lb/>aliis parce utantur et a bellariis omnibus maxime absti
<lb/>neant. Vinum conducit cis album et tenue, voluptatis vero
<pb n="12.461"/>
<lb/>gratia dulce et vinum mulsum. Ex fructibus optima est uva
<lb/>arefacta, deinde ficus, quibus ante cibum reliquum vesci
<lb/>praestat. Verum ante omnia bonae concoctionis cura habenda
<lb/>est. Deambulationes lenes plurimae et mane et vesperi
<lb/>optimae sunt. Lavatio ex frigida balneis praestat. Si
<lb/>vero quis calida lavit, incongrua ei est longior in aere
<lb/>mora, et perfusio capitis prae solio est eligenda, postea vero
<lb/>larga frigidae allllfione refrigerato. Dormire ad satietatem
<lb/>usque utile est. lra, indignatio, versatio in sole et vehemens
<lb/>refrigeratio vitanda omnia item quae caput replent. <hi rend="italic">Arciligenis
<lb/>ad surstralsonem capitis</hi>. Quibus furfures caput
<lb/>occuparunt, his cum soenugraeco, betae succo ac nitro praefrictis
<lb/>et exteras cimoliam sedle bubulo aut suillo acetoque
<lb/>subactam illinc, Deinde post horam ablue atramentumque
<lb/>sutorium ac nitrum cum oleo trita illinc. Aut myrobalanum
<lb/>et sabaceam farinam aequali pondere trita in aqua
<lb/>coque et affrica. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Amygdalas amaras decorticans
<lb/>cum aqua aut aceto affrica, cumque exaruerint capilli, calida
<lb/>ablue. Aut malvam filvestrem aqua marina ad decimae
<pb n="12.462"/>
<lb/>partis residuum coctam terito et affricato. Aut nitri spumam
<lb/>et atramentum sutorium, aequis partibus cum vino ter aut
<lb/>quater in mensa allricato, lioc adeo efficax est, ut neque
<lb/>in posterum stant. Aut vini Ithodii faecem et pumicem et
<lb/>nitrum, pari pondere cum lupinis affrica. Aut cimoliam
<lb/>cum foenigraecu cremore adhibee. Aut nitrum alsatum et
<lb/>bulbum. Aut haec omnia simul pati pondere laevigata
<lb/>affrica. Aut ubi picis liquidae sarum illeveris, alumen insparge.
<lb/></p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="8">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.8.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="8">Cap. VIII.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De morbo pedicularis</hi>.</label> Pediculorum generatio
<lb/>quibusdam in capite eontinglt acervatim, ex multis
<lb/>Videlicet humoribus calidis quidem, sed non ad tantam
<lb/>caliditatem progressis, atl quantam perveniunt acres ichores.
<lb/>Quare manilëstum est in profundo cutis pedicularis morbi
<lb/>affectionem fieri, ubi etiam animalia haec generati possibile
<lb/>est non in superficie cutis, in qua turtures consistere diximus-
<lb/>Pharmaca itaque ipsorum necessario exiccantia sunt
<lb/>et quae ex alto trahere ac evacuare possunt magis utique
<lb/>quam ea quae furfuribus conveniunt. Atque haec quidem
<pb n="12.463"/>
<lb/>nlethodus est ea componendi. Verum silva eorum, quae
<lb/>experientia constant, oportet enim, ut dixi, in omnibus
<lb/>maxime attendere, ac confidere his quibus experimentum
<lb/>testimonium praebet, in tertio libro Critonis de ornatu
<lb/>scripta est Apponam autem etiam nunc ego ab Archigene
<lb/>scripta hac serie verborum. <hi rend="italic">Demedia morbi pedicularis</hi>.
<lb/>Morbo pediculari affectis haec conserunt. -l Staphidis fiivestris
<lb/>partes ij, sandarachae et nitri utriusque partem j,
<lb/>cum aceto et oleo capiti illine. Aut Rheon qui in obsonia
<lb/>additur, cum oleo tritum similiter illinito. Aut oxylapathi
<lb/>radicem cum oleo eodem modo. Aut veratrum album et
<lb/>stapllidem silvestrem et nitrum, pari pondere cum oleo in
<lb/>balneo adhibe. Aut aqua marina aut muria meraca cum
<lb/>aceto pertundito. Quod si nuditas pilorum adsit, silvestrem
<lb/>stapllidem emplastri more cum oleo et aceto imponito. Aut
<lb/>alumen tritum cum oleo illinito.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="9">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.9.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="9">Cap. IX.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De achoribus</hi>.</label> Inter affectiones cutisi
<lb/>capitis connumeratur quoque ea quae achor appellatur,
<lb/>ex genere tumorum praeter naturam existens, propriam
<pb n="12.464"/>
<lb/>autem et singularem appellationem nacta ob symptomatum
<lb/>quae ad eam consequuntur proprietatem, valde enim tenuibus
<lb/>foraminibus eroditur, quae tenuem in sa humorem
<lb/>modice viscosum complectuntur. Ad similitudinem vero ejus
<lb/>proxime accedit alia cutis affectio, quae favus vocatur,
<lb/>majora tantum foramina habens, iit quibus humor melli
<lb/>quod est in favis similis continetur. Generatio ipsis ex
<lb/>humore mixto est, qui partim tenuem serosumque ac mordacem,
<lb/>partim vero Crassum lucrum in se habet. Tenuis
<lb/>itaque humor, utpote mordax, primum quidem ad scalpendum
<lb/>ipsos impellit, progresse vero temporis ad scalpturam
<lb/>tum tumor augescit tum foramina in ipso erumpunt. Maossellum
<lb/>igitur est evacuare oportere humores affectionem
<lb/>ipsam ellicientes. Qui si etiam insiliant amplius, prohibeodus
<lb/>primum est ipsorum inmixtis per capitis evacuationem
<lb/>atque totius corporis purgationem, velut in alopeciis est
<lb/>proditum. At vero si parva affectio existat, sola topica et
<lb/>localia appellata remedia, quae scilicet locis affectis adhibeatur,
<lb/>citra totius corporis evacuationem suffecerint. Convenient

<pb n="12.465"/>
<lb/>autem ipsis ob crassitiem videlicet et viscosi tatem
<lb/>humoris eas generantis pharmaca quae ipsum incidant
<lb/>quaeque facultate sua necessario discutiant et repellant.
<lb/>Atqui acetum ex incidentium ordine existens ultra hoc,
<lb/>quod discutit, praecipuum quiddam in se habet quo reprimit
<lb/>ac quod influit depellit, utpote quod substantia sua
<lb/>parum calidum est, plurimum vero frigidum et partium
<lb/>tenuium: tali namque facultate praeditum esse in primo
<lb/>de simplicium medicamentorum facultate demonstratum est.
<lb/>Sit itaque acetum exquisite acidum, in quo nulla penitus
<lb/>vini qualitas appareat, hoc ipso sane pharmaca metallica
<lb/>appellata modo hoc modo aliud imbues achoribusque ex
<lb/>eis medeberis. Incipere autem ab imbecillioribus praestat,
<lb/>praesertim si dolor simul ipsis adsit. Cimelia igitur ad hanc
<lb/>rem apta est et Cretica Lemniaque terra et Samia, pompholyxque
<lb/>et spodium, spuma argenti et cadmia tenella.
<lb/>Quod si neque ex his quiescat malum, pharmacum ex
<lb/>charta siccum aceto dilutum illinito. Neque obscurum est
<pb n="12.466"/>
<lb/>tollendos prius capillos antequam talia admoveas Si Vero
<lb/>actius tibi ex charta pharmacum appareat, miscebis ipsi
<lb/>argenti spumam, siquidem abunde mordacitatem ejus exolvere
<lb/>velis pari copia, si vero pauxillum mitigare velis,
<lb/>minori, quemadmodum etiam si plurimum ejus vim exolvere
<lb/>placeat, majorem ejus copiam addes. Porro quum
<lb/>aliquando ruri degenti milii pharmacum ex cllarta ad illlinum
<lb/>non esset, conspecta in aegri domo inutili alias charta
<lb/>faculam postulavi, exustaque cllarta ac aceto diluta partem
<lb/>affectam illevi llominemque ad me postridie venire iussi;
<lb/>sciebam enim, quod quum durae carnis esset, pharmacum
<lb/>ferre posset, qui ubi venisset parum aberat quin curatus
<lb/>esset, quare ad aliud pharmacum non transivi, sed eodem,
<lb/>uti bissum. postera die perfecte sanitati restitutum conspexi.
<lb/>Prudenti igitur viro, quod saepe jam dixi, opus est et qui
<lb/>tum curandorum morborum substantiam tum aegri naturu
<lb/>m probe norit. lnsuperque phai macorum facultatem non
<lb/>juxta genus tantum, sed et juxta quantitatem cognolcat,
<pb n="12.467"/>
<lb/>quo singulis diebus quali praesidio opus sit conjectet. In
<lb/>extendenda enim aut exolvenda pharmaci quod prioribus
<lb/>diebus admotum fuit facultate, in quantum sane affectio ipsa.
<lb/>indicat, congrua curatio consistit. <hi rend="italic">Ad achoras inflammatos</hi>.
<lb/>Quod si quando in ulcus manans inflammatum simul et
<lb/>dolorosum incidas, leniesi primum per humidum concoctoriumque,
<lb/>ac emolliensi et acrimoniam arcens pharmacum
<lb/>dolorem. Tale autem est parygrum appellatum, ab Hera
<lb/>aliisque plurimis descriptum. Satis manifestum autem est,
<lb/>quod ipsum in manu per specillum latum cum rosaceo
<lb/>emollitum et ad unguenti formam redactum, non emplastri
<lb/>forma, qualem a principio habebat, adhibere oportet. Conveniunt
<lb/>etiam hoc tempore ea, quae ad sedem ex ulceribus
<lb/>aut rupturis dolentem faciunt, de quibus privatim
<lb/>destinato fernlone ac tempore dicetur. Sicut etiam conveniunt
<lb/>ea, quae cancros mitigant. Haec igitur omnia ubi
<lb/>priusi consideraveris, etiam particularem pharmacorum vaPietatem
<lb/>utiliter cognosses. De qua ego quoque dicere aggrediar,

<pb n="12.468"/>
<lb/>medicamenta apud praestantissimum quemque medicum
<lb/>laudata ordine scripturus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.9.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De achoribus Araso euiy</hi>.</label> Archigenes in primo de
<lb/>medicamentis secundum genus ad achoras sic scripsit. in
<lb/>qutbus achores aut papulae si rt ittae aut eruptiones circa
<lb/>caput ulcerosae sunt ab omni acri et sallo abstineant itemque
<lb/>aceto. Deinde derasis capillis aut ter aut saepius quotidie
<lb/>ex calida, in qua lln rtus aut lentiscus aut rubus aut
<lb/>bryonia aut sycomorus aut lupini aut lentes aut asparagi
<lb/>radix incocta sint lotis, et maxime ubi multa sanies effluxerit,
<lb/>salicis lolia ex aqua emplastri more apponito, aut
<lb/>lentem cum melle aut asparagi radicem coctam eodem modo.
<lb/>Aut foenumgraecum betae succo maceratum pinguibus emplastris
<lb/>usu cognitis admisceto ac utitor. <hi rend="italic">Aliud praeclare
<lb/>socians</hi>. Pinus corticem cum aceto. Aut cadmiam cum oleo
<lb/>veteri illinito. Aut cinnabari similiter emplastri nutre utere
<lb/>Levigato. l.ici bit t t Inerti baccas aut hordeum ustum aut
<lb/>argenti spumam aut cerussam aut ostreorum testas ullas
<lb/>admiscere, singula etiam Cum oleo veteri illinire. Aut
<pb n="12.469"/>
<lb/>cinerosam et mannam ex vino. Egregie constanter facit et
<lb/>chalcitis cum aceto et oleo veteri illita. Aut betae decoctum
<lb/>cum exigua cimelia sale et vino admixtis in balneo
<lb/>affrica. Aut hyoscyamum et sempervivum minus, trita cum
<lb/>rosaceo mellis spissitudine illine. Aut ulceribus ex smellmate
<lb/>quopiam repurgatis, terram cimoliam torresactam cum vino
<lb/>aut saecem vini Pthodii ustam cum aceto veteri, aut radicis
<lb/>cucumeris silvestris decoctum adsundito, ac prolusio aut
<lb/>tragacantllam aut argenti spumam aut sandarachae duplum,
<lb/>Cum vino aut etiam cum oleo myrteo aut pingui quopiam
<lb/>illinito. Aut argenti spumam et calcem pari pondere cum
<lb/>aceto et oleo illine. Aut chalcitidem cum myrteo oleo,
<lb/>vel suillo sede liquido illine. Haec quidem Archigenesi
<lb/>scripsit, doctrinam tradens non modo empiricam, sed etiam
<lb/>indefinitam. invenire itaque est apud empiricos, qui sane
<lb/>non in contentiosis sermonibus vitam contriverunt, sed in
<lb/>medicae artis operibus diligenter versati sunt, quod in qui-.
<lb/>bustiam apparentibus cognitionibus evidentia discrimina retulerunt,

<pb n="12.470"/>
<lb/>qualia et ego paulo ante in alopecia feci. Dico
<lb/>autem et nunc in llis quae Archigenes scripsit medicamentis.
<lb/>Quaedam enim ex eis incipientes achoras, citra
<lb/>cacochymiam in universo corpore aut plethoram, sanant,
<lb/>astringentem nimirum et repellentem facultatem habentia.
<lb/>Quaedam vero ubi magnum quoddam malum minantur
<lb/>arbores, eos augeri prohibent, simul et quod influit repet..
<lb/>lentis, simulque quod jam in eis continetur concoquentis
<lb/>et discutienda, quae evidens est mixtae facultatis esse opus.
<lb/>tere. Quaedam autem eis, quae in superficie haerent par-visque
<lb/>tantum auxiliantur, quae moderatis viribus praedita
<lb/>esse oportet et nihil quod irritet habere ex discussoris nimirum
<lb/>facultate. Alia autem viribus omnino robustissima
<lb/>sunt, adeo ut etiam achoras ex classis ac viscosis humoVibus
<lb/>obortus ineluibiliterque cuti insertos evacuare possint
<lb/>atque id adeo valide, ut etiam si obduratum quid liabeant,
<lb/>id ipsum deturbare valeant, quamvis morbus ipsum
<lb/>cutis habitum adeo vitiet, ut quod influit corrumpatur, etiam
<pb n="12.471"/>
<lb/>si utile id existat. Haec autem sunt ex efficaci fii misi medicandentis
<lb/>composita, quale retulit Avehigenesi, ubi salem ad
<lb/>reliqua discu storia admiscet. Sal enim et chalcitis et vini
<lb/>silex usta et landaracha et calx viva fortissima vilibus medicamenta
<lb/>sunt calefacientia mordentia et disautientia. Ejusi
<lb/>generis est etiam sal calidorum et siccorum animalium, quol
<lb/>illu non meminit Archigenes, sed unius suilli tantum, quod
<lb/>omnium moderatissimum existit, ad cujus facultatem etiam
<lb/>proxime cin nabli accedit. Propinquum deinde locum habent
<lb/>conchae ustae et hordeum et post haec oleum vetustum.
<lb/>Quemadmodum autem haec emovent, secant et discutiunt
<lb/>violenter impactum, sic repellunt astringentia aliqua quidem
<lb/>simpliciter citra contrariae facultatisi admixtionem, aliqua
<lb/>vero per dominium astringentis in eis facultatis. Myrti
<lb/>quidem earumque baccae et pinus cortex ex eorum numero
<lb/>sunt, quae non habent contrariae facultatis admixtionem,
<lb/>velut etiam rubus et sycomorus, quamvis moderatius astringant
<lb/>quam myrti earumque baccae, sed tamen astringendi
<pb n="12.472"/>
<lb/>vim sensibiliter in se habent. Mixtae autem facultatis est
<lb/>oleum myrteum, nam et ex oleo et ex baccarum myrti,
<lb/>aut ipsius etiam myrti succo est compositum. Ileum autem
<lb/>ipsum, emollientem habet facultatem. Myrtus autem ejusque
<lb/>baccae astringentem non mollire, sed cogere et llringere
<lb/>natam. Rosaceum item quamquam minus quam myrteum
<lb/>astringat, tamen et ipsum mixtae facultatis existit.
<lb/>Quemadmodum autem haec per praeparationem mixtas
<lb/>vires habent, sic alia sponte naturae talia sunt, velut lenfiscus
<lb/>cyperus et lentes, quod ipsum in sermone de his est
<lb/>dt monstratum. Caeterum discussoris et repurgatoria citra
<lb/>sanlilnlq.nl caliditatem facultate praestant ex eis, quae jam
<lb/>Archigeues retulit, betia ipsa et cimolia ulla, priusquam
<lb/>vero uratur, imbecillior viribus quam beta est. Sed fortior
<lb/>llis est cucumeris et bryoniae ac asparagi facultas. Spuma
<lb/>vero argenti praestantius quidem quam cimolia usta pliarnlacum
<lb/>est, multum vero debilius quam ad propositae affectionis
<lb/>sulficiat medelam. Cadmia autem moderate habet
<pb n="12.473"/>
<lb/>ad mediae magnitudinis achoras. Citra mordacitatem vero
<lb/>resiccat cinerula. Manna autem etiam concoquit. Oleum
<lb/>vero, ut jam dixi, laxantem equidem habet vim, sed eam
<lb/>non adeo fortem, atque ob id per mixtionem facile exuperatur.
<lb/>Itaque ubi fuerit cum obducentibus meatus et re-^
<lb/>frigerantibus permixtum velut est cerussa, possibile est hoc
<lb/>magis vim silam demonstrare, quae est cogere, obstruere et
<lb/>astringere substantiam corporum quae contingit. Porro haec
<lb/>omnia in Archigenisi sermone confusa sunt, neque in quibus
<lb/>aclloribus, neque quando eis utendum fit ipso demonstrante.
<lb/>Utitur autem et vino in eodem sermone, neque
<lb/>apponit quale probet. Atqui multiplex circa vinum differentia
<lb/>existit. Aliud enim austerum, aliud acerbum, aliud
<lb/>dulce, aliud acre manifeste est, aliqua etiam plures
<lb/>qualitates simul ex se ostendunt, nimirum et dulce quippiam
<lb/>et astri ingens et acre complectentia. Quando igitur
<lb/>simpliciter quisi scribat, dilui debere quippiam vino, lectorem
<lb/>conjectare oportet, quem scopum pharmaci compositio
<pb n="12.474"/>
<lb/>habeat, et ad illum respiciendo, id quod aptum suerit vinuin
<lb/>eligere, alli ingens quidem ubi repellere velit, acie
<lb/>vero in quibus discutere. Reliquis item utetur, qut madmodum
<lb/>uniuscujusque vim demonstravimus in loco, ubi de
<lb/>vinorum differentiis docuimus. Acetum vero in omni occalione
<lb/>ad achoras ajttillimum est, utpote Crassos et viscosos
<lb/>humores secans, atque id quod inbuit discutiens et repetlens.
<lb/>ei mil ijdo non utique per se quispiam utetur, si
<lb/>quidem non proluere aut expurgare achoras velit, sid eo
<lb/>medicamenta diluet, moderata quidem in quibus incipit et
<lb/>adhuc parva est affectio, fortia vero in majoribus et diuturnioribus,
<lb/>lortiora autem adhuc in inveteratis jam et
<lb/>aegerrime curabilibus. Verum differentia medicamentorum
<lb/>juxta robur jam ante a me relata est. Caeterum ex relatis
<lb/>ab Archigene medicamentis in totum non uti exoptem et
<lb/>sempervivo et cerussa; illud enim strenuius refrigerat
<lb/>quam convenit incipientes achoras refrigerari, cerussa vero
<lb/>exiguam quidem habet frigiditatem et ex medicamentis est
<pb n="12.475"/>
<lb/>emplastris, pro ea autem uti possumnsi cinerula et pompllolyge.
<lb/></p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.9.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De iis quae Apollonats in primo de bacile parabilibus
<lb/>ad achoras scripsit</hi>.</label> Apolloniusi in primo de facile
<lb/>palpabilibus ad achoras primum quidem fio scripsit. Rosaceo
<lb/>oleo caput illinc. Deinde post hoc betae succum similiter
<lb/>illine. Tertium deinceps testudinis sanguinem eodem modo
<lb/>adhibe. Quartum laurino oleo caput filine. Et quintum
<lb/>crocinum unguentum inunge eodem modo. Ex his sane
<lb/>primum imbecillimum est, pueris et muliereulis tenerae carnis
<lb/>in principio affectionis utile existens, concoquit enim
<lb/>et discutit ac repellit, eaque omnia moderate Iacit. Secundum
<lb/>vero, ubi betae succo uti consuluit, efficacius quidem
<lb/>est rosaceo discussoriam vim habens, non tamen ad sortes
<lb/>ac jam obfirmatos achoras sufficit. At vero testudinis sanguis
<lb/>curiosum et supervacaneum est medicamentum, neque
<lb/>unquam tentavi ejus periculum sacere. Quod vero deinceps
<pb n="12.476"/>
<lb/>scriptum est, laurinum, fortiter calefacit et discutit, opusque
<lb/>habet corporis totius et capitis evacuatione, quo disontiat
<lb/>humores achoras facientes. Crocinum deinde unguentum
<lb/>discussoriam quiddam habet et astringens et concoctorium,
<lb/>atque ea tria fortiora in ipso sunt quam in rosacei
<lb/>natura; ex eis igitur quae de illo dicta sunt etiam de hoc
<lb/>ratiocinari licet. Post haec autem ipsius verbis ita scriptum
<lb/>est. Tauri urinam affrica, deinde sequitur, Iacit et cameli
<lb/>urina eodem modo, utendum autem eis, inquit, ad plures
<lb/>dies. Verum ego utique dixerim ad ipsum non esse quod
<lb/>ad multos dies, sed ne ad unum quidem purus Immo toterare
<lb/>queat ut illius alicujus ejusmodi animalis urina capio
<lb/>ast undatur, praesertim in affectione adeo parva et quae facile
<lb/>curari potest. Dis enim per omnia, quod dicitur, distans
<lb/>est rosaceo videlicet uti, quod penitus exiguam habet ad
<lb/>propositum symptoma facultatem, et tauri ac cameli hrina,
<lb/>quae acerrimae gravissimaeque et penitus iniucundae existunt.

<pb n="12.477"/>
<lb/>Deinceps vero tale quoddam medicamentum his verbis
<lb/>scriptum est. Furfurum choellicem medium in aquae
<lb/>heminis duabus madefacio, posteaque terito ac succum excolato,
<lb/>cumque media aceti hemina ad limi spissitudinem
<lb/>coquito, et ex eo caput fricato, deinde aqua in qua beta
<lb/>aut foenumgraecum aut lupini cocti sint abluito. Unguento
<lb/>autem utitor faece irini. Hoc medicamentum discussorium
<lb/>est citra mordacitatem, ex repurgantibus atque extergentibus
<lb/>appellatis compositum. Ejusmodi enim facultatis sunt furfur,
<lb/>beta et lupini, discutit autem simulque calefacit non vehementer
<lb/>foenumgraecum t ex eo autem genere est et irini
<lb/>unguenti faex. De aceti vero facultate antea quoque dictum
<lb/>est quod aptum fit ad achorum affectionem, quare hoc ut
<lb/>convenientissimo et efficacissimo medicamento utendum est.
<lb/>Aliud deinde post hoc medicamentum scriptum est ab Aposi
<lb/>lonio Ilis verbis. Cucumeris filvestris radices decoquito et
<lb/>succum astricam. Didicimus autem cucumeris radicem plurimunl
<lb/>discutientis facultatis esse. Et postea hoc medicamentum

<pb n="12.478"/>
<lb/>scriptum est. serrae cimoliae, sulphuris vivi par pondus
<lb/>cum aceto terito et in balneo allricato calidaque absinto.
<lb/>Hoc illinire etiam convenit medicamentum non solum, ut
<lb/>dixit in balneo adhibere, omnes enim liabet facultates,
<lb/>quibus affectio indiget, aceto quidem ipsas habente, velut
<lb/>antea est dictum. Solum vero sulfur ulterius quam convenit
<lb/>calefacere et discutere potest, quapropter cimoliam ei
<lb/>admiscuit, quae compositionem ex utroque ad moderatam
<lb/>temperiem reducit. Caeterum quod sequitur medicamentum,
<lb/>ubi inquit malvam exiccatam et tusam in utinam inspergito
<lb/>ac affricato, reprellendo in quantum etiam superius
<lb/>urinae usum detestatus sum, etiam si facultatem ejus alsedioni
<lb/>convenire non negaverim. At quod deinceps scriptum
<lb/>est, in quo ait, fici solia in aqua coquito et aquam
<lb/>insolam, injectaque in ipsam faece ulla allricato, post haec
<lb/>vero repurgantibus pilos eluito, acre valde hoc extersorium
<lb/>medicamentum est, quod si in balneo tantum adhibeatur,
<lb/>non vehementer valet achoras irritare, praesertim si quis.
<pb n="12.479"/>
<lb/>ut ipse deinceps jubet prosiliat, hoc est ex aqua dulci caput
<lb/>perfundat. Ad illitum vero ejusmodi medicamento uti periculosum
<lb/>est, est enim plurimum acre medicamentum faex
<lb/>usta, quemadlnodum in libris de simplicium medicamentorum
<lb/>facultate commonstratum est. Quod vero sequitur medicanlentum
<lb/>securum usum habet, coque confidenter quis
<lb/>utetur ex spuma argenti laurinoque composito. Miror autem
<lb/>quomodo ut laurino simile, oleum simplex admiscet,
<lb/>sic quodammodo scribensi. Argenti spumam cum oleo albo
<lb/>aut laurino tritam, ubi calida praelaveris, circumlinito,
<lb/>longe enim deficit a laurini facultate oleum commune,
<lb/>quod album appellavit e regione ipsum a laurino distinguens.
<lb/>Quin et quod post hoc feriatum est consimilem habet
<lb/>absurditatem. Pro spuma enim argenti cerussa utitur,
<lb/>diluit autem ipsam myrteo aut laurino, quum multam
<lb/>omnino differentiam haec medicamenta habeant, alterum
<lb/>enim repulsorium est, alterum vero plurimum calefacit et
<lb/>discutit. Ususque eorum est, repulsorii quidem in principio:
<lb/>discussorii vero ubi humor, qui achorasi generat, jam est
<pb n="12.480"/>
<lb/>firmatus. Amplius autem deinceps, quum rubi canini folia
<lb/>contundere et exuccare iubet, deindeque oleo miscere, inlbacillo
<lb/>est medicamentum et incipienti affectioni solummodo
<lb/>aptum, utpote quum rubus caninus astringat. tale medicamentum
<lb/>est etiam plumbago cum cero sta vino subacta,
<lb/>usque quo ad compagem quae illini queat redigantur. Porro
<lb/>contrariae praedictis facultatis sunt, quorum aequaliter
<lb/>nulla distinctione apposita meminit, id videlicet quod ex
<lb/>nasturcio et quod ex suilla constat: depriore quidem haec
<lb/>Verba tradens, Nasturtii et salis parem modum adipi ansalino
<lb/>admisceto, terito ac utitor: de altero vero sic sariheus,
<lb/>Scillam in fornace velut cucurbitam cinere obruito,
<lb/>quumque mollis stet, expt inlito, deinde ad succum oleo non
<lb/>multo admixto illinito. Manifestum vero est, multo vehementitis
<lb/>esse quam hoc quod ex nasturcio apparatur. Quod
<lb/>vero deinceps tradit, ex mitigatoriorunl medicamentorum
<lb/>genere est, quod ubi dolor quispiam vehemens cirta achorasi
<lb/>existit, donec eum leniat, convenienter adhibetur, si vero
<pb n="12.481"/>
<lb/>duros et inveteratos achoras discutere velimus, omnino imbecille
<lb/>est. Scripsit autem in hunc modum de eo Apollonius.
<lb/>Olei quam optimi heminam in pilam plumbeam infundito
<lb/>et plumbeo pistillo terito, donec Crassum et subnigrum
<lb/>reddatur, deinde seorsum spumae argenti lib. unam
<lb/>et cerussae tantundem terito, oleoque admisceto. Postea vero
<lb/>eloto et siccato Capite, medicamentum illinito. Neque vero
<lb/>ex simplici tantum oleo, sed quandoque rosaceo, quandoque
<lb/>myrteo apparabis et ad rugas ani intumescentes rimasque
<lb/>ac fissuras sedis, ad ulceraque dolentia omniaque alia,
<lb/>quae ex fortiorum medicamentorum usu exacerbata sunt,
<lb/>optimum medicamentum habebis. Egregie enim ea lenit,
<lb/>etiam si serpendo exedentia, aut etiam cancrosa aut quomodocunque
<lb/>maligna existant. Nequaquam igitur ejus collipositionem
<lb/>nunc scribere oportuit, sed quemadmodum ego
<lb/>antea dixi, fusslciebat illud dicere, quod dolorifici achoresi
<lb/>ejusmodi medicamentis mitigantur, commune enim hoc est
<lb/>in omnibus dolore affectis, proprie autem faciens ad achores.

<pb n="12.482"/>
<lb/>Deinceps autem tale medicamentum scripsit. ♃ Spumae
<lb/>argenti Ʒ octo, foliorum rutae tenerorum Ʒ v, olei Ʒ
<lb/>octo, aceti heminae quartam partem, simul trita capiti
<lb/>illinito. Hoc sane medicamentum multo usti habemus exploratum.
<lb/>Propinquum autem ipsi facultate est id, quod
<lb/>Consequenter ab eo est conscriptum juxta hanc commensurationem.
<lb/>♃ Cerussae ℥ vj, spumae argenti Ʒ iiij, cerae
<lb/>tantundem, sulphuris Ʒ vj, olei rosacei aut myrtei, quod
<lb/>latis est, ut ceratum liquidum stat, arida cum cerato committito,
<lb/>caputque inde illinito. Hoc autem et ad omnes in
<lb/>toto corpore eruptiones vehementer commodum est, ut rite
<lb/>sit ab Apollonio conscriptum. Quin et quod postea sequitur
<lb/>plurimum discussoriam est, ut quod spumam nitri llabeat
<lb/>multam, adeo ut, niti olei multitudine castigetur, acrius
<lb/>sit quam convenit lubet autem ad unam spumae argenti
<lb/>partem quintuplum spumae nitri admisceri, hisque dum
<lb/>teruntur paulatim oleum affundi, donec ad consistentiam
<lb/>illitioni aptam redigantur.</p></div>
<pb n="12.483"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.9.4">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De iis quae Crito ad aclloras medicamerbtis scripsit</hi>.</label>
<lb/>In methodo de curandis morbis universales facultates
<lb/>medicamentorum ad singulos morbosi recensui, verum
<lb/>paucorum definitae materiae exemplorum mentionem feci,
<lb/>rejecta illic multitudinis ipsorum commemoratione. At vero
<lb/>in praesenti, quam nunc in manibus habemus tractatione
<lb/>omnia quidem, quae omnes medicamenta scripserunt, Io ngum
<lb/>fuerit recensere. Quae vero a probatis medicis per
<lb/>experientiam tradita sunt, ea omnia visum est mihi conducibiliusi
<lb/>enumerare, quo etiam inter sa propinqua et quae
<lb/>omnino eadem apparent, paululum vero juxta quantitatem
<lb/>aut praeparationem evariant ij, qui in hisi scriptis versantur,
<lb/>cognolcant, eaque maxime praeparent quorum materiae
<lb/>in promptu habentur. Contingit enim aliquando ut aut in
<lb/>totum ea, quae in compositionem miscentur non reperiamus,
<lb/>aut talia reperiamus, ut ipsa iniicere non audeamus.
<lb/>Caeterum ejus maxime in componendis pharmacis cura habenda
<lb/>est, ut bona intergraque et ip, vigore sint omnia quae
<lb/>admiscentur. Ob id igitur etiam jam omnium, quae CritL
<pb n="12.484"/>
<lb/>tradidit mentionem faciam, nam is sane diligentius achorum
<lb/>curam tractasse milli videtur. in quinque itaque sermones
<lb/>doctrinam de ipsis distinxit, quorum primum et ipse recensebo.
<lb/></p>
<p rend="indent">
<lb/>PRIMVS Critonis sermo de achorum curatione. Scribit
<lb/>itaque trito liaec verba: Ad achoras in capite qontingentes,
<lb/>qui plerumque furfuribus praecedentibus fiunt et
<lb/>firme etiam scabie, in principio subscriptis compositionibus
<lb/>utemur. <hi rend="italic">Ad achoras recentes</hi>. Gluten fabrile aqua coctum
<lb/>obtine. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Papaveris silvestris et hyoscyami solia cum
<lb/>oleo emplastri more appone. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Fici silvestris virgusta
<lb/>aut solia tenera trita cum aqua imponito. in i n ve teratis
<lb/>vero cum aceto terito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Nucum amararum nucleos
<lb/>in aquam tepidam injectos et decorticatos cum aqua
<lb/>terito et cerati crassitudine praerasis imponito. In inveteratis
<lb/>cum aceto diluito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Recrementi ferri et rosarum
<lb/>par pondus cum vino terito et imponito. Quidam vero
<lb/>trita cerato rosaceo excepta adhibent.
<pb n="12.485"/>
<lb/>SECUNDVM sermonem ad achorum affectionem his
<lb/>verbis conscripsit. Circumtensa autem cute et ob id molestiam
<lb/>inserente, subjectisi compositionibus utendum est. <hi rend="italic">Pinguis
<lb/>Compositio ad aclloras, pfodracas, papulas fervidas,
<lb/>intertrigines; est commoda quoque vitiis sedis</hi>. ♃ Spumae
<lb/>argenti Ʒ l. foliorum rutae tenerorum Ʒ xxv, aceto diluito,
<lb/>et rosaceo aut myrteo excepta, cum penna illinito. <hi rend="italic">Alia</hi>.
<lb/>♃ Spumae argenti Ʒ ec. cerussae Ʒ cl. rutae Ʒ c. staphidis
<lb/>filvestrisi Ʒ xxv, aceti sextarios iij, myrtei librasi tres,
<lb/>palticulatim singula terito et affuso liquore, ut dictum est,
<lb/>componito. <hi rend="italic">Alia</hi>. ♃ Cerussae Ʒ cl. spumae argenti Ʒ c.
<lb/>rutae Ʒ c. myrtei sextariosi tres, particulatim tritis aquam
<lb/>affundit^. <hi rend="italic">Alia</hi>. ♃ Cerussae ustae Ʒ, centum, rutae Ʒ c.
<lb/>mannae, thuris tantundem, corticis pinus Ʒ l. olei myrtei
<lb/>sextarios ij, aceti tantundem, similiter componito. <hi rend="italic">Aliud</hi>
<lb/>♃ Recrementi plumbi Ʒ c. pampinorum vitis Ʒ c. thuris
<lb/>Ʒ c. myrrhae et spumae. nitri tantundem, aceti et myrtei
<lb/>quantum sufficit.
<pb n="12.486"/>
<lb/>IN TERTlO autem haec tradit. At ubi affectio inveterata
<lb/>suerit, subscriptis compositionibus utendum est. Et deinceps
<lb/>ita scribit. <hi rend="italic">Damocratica compositio adacltoras humidos
<lb/>et inveteratos</hi>. ♃ Ladani Ʒ octo, cerussae tantundem, sulfuris
<lb/>vivi Ʒ quatuor, vino et myrteo oleo subactis utitor. <hi rend="italic">Alia</hi>.
<lb/>♃ Spumae argenti Ʒ octo, pampinorum vitis Ʒ octo, succi
<lb/>hypocystidis Ʒ quatuor, spumae nitri Ʒ ij, gestarum Ʒ tresi
<lb/>aut ij, ex aceto et myrteo adhibe. <hi rend="italic">Alia</hi>. ♃ Malicorii, galfarum,
<lb/>acaciae fulvae tantundem, malicorium et gallus vino
<lb/>macerata coquito, acaciam vero vino dilutae reliquis probe
<lb/>tritis adiicito, cumque recte omnia comparata fuerint, myrteo
<lb/>excipito. <hi rend="italic">Alia</hi>. ♃ Spumae argenti, cerussae, hyoscyami,
<lb/>misyos usti, ramulorum cicutae aequales portiones, thuris
<lb/>usti. ramulorum oleae tantundem, aceto et oleo lentiscino
<lb/>exceptis utere. <hi rend="italic">Alia valde commoda</hi>. n Cerussae ustae Ʒ
<lb/>octo, spumae argenti Ʒ octo, atramenti sutorii Ʒ quatuor,
<lb/>rhois rubri Ʒ quatuor, sulfuris vivi Ʒ ij, opii Ʒ ij, myrrhae
<lb/>Ʒ ij, aceto et lentiscino oleo excipe.
<pb n="12.487"/>
<lb/>QUARTVM vero sermonem de achoribus curandis hac
<lb/>verborum serie conscripsit Quando vero ex hisi, quae ad
<lb/>achoras scripta sunt, pleraque resiccant magisque dolorem
<lb/>inserunt, utpote cute in ipsis affectis circum tensa, subscriptis
<lb/>compositionibus utendum est, per quasi. citra dolorem
<lb/>emendare licet. <hi rend="italic">Leuce emplastrum album inexuperabile,
<lb/>sumens ad humidos achoras et qui aegre tolli possunt,
<lb/>sulca et ad papulas fervidas et intertrigines</hi>. n Spumae
<lb/>argenti Ʒ c. cerae Ʒ c. alii quinquaginta habent, cerussae
<lb/>Ʒ c, thuris Ʒxxv, aluminis scissi Ʒxvj, terebinthinae Ʒ xxv,
<lb/>t piperis albi Ʒ tres, olei sextarium unum, arida tundito.
<lb/>Oleum vero et argenti spumam ac cerussam in ollam no..
<lb/>vasti conjecta ad prunas coquito, atque ubi mutationem
<lb/>acceperint, ceram et retinam addito^ donec non inquinet
<lb/>amplius manus agitato, deinde ab igne ablatis et quodammodo
<lb/>refrigeratis, arida adiicito et in pilam translata diligenter
<lb/>emollito. Utitor autem in linteolum impactis, solvitoque
<lb/>tertia die. Magis autem contulerit medicamentum
<pb n="12.488"/>
<lb/>hoc, si cum melino emplastro Pusionis fuerit permixtum,
<lb/>ita ut <hi rend="italic">emplastri leuces</hi> inexuperabilis partes duaes melini
<lb/>autem Patronis una pars committantur. <hi rend="italic">Alia</hi>. n Cerussae
<lb/>Ʒ exx, spumae argenti Ʒ lxxx, cerae Ʒ xxiiij, terebinthinae
<lb/>Ʒ xij, mannae Ʒ xvj, aluminis scissilis Ʒ viij, olei heminas
<lb/>ij, committe ut dictum est. <hi rend="italic">Melinum Feuci emplastt
<lb/>uln, quod omnem fluxum resecat iaciens ad acharus
<lb/>inveteratos et humectos</hi>. n Cerae Ʒ octo, sandarachae
<lb/>Ʒ iiij, adipis vitulini Ʒ iiij, terebinthinae Ʒ ij, thuris Ʒ j,
<lb/>myrrhae Ʒ j, aluminis scissi usti Ʒ j, corticis pinus Ʒ j,
<lb/>olei myrtei, quod latis est, liquefacta cum aridis commitlito.
<lb/><hi rend="italic">Aliud melinum Hygieni, resecans omnem fluxum</hi>.
<lb/>Spumae argenti libram j, cerussae lib. j, salis fossilis lib. j,
<lb/>aluminis scissi tibiae dimidium, atramenti sutorii sexuncem,
<lb/>olei sextarios ij, aceti sextarium j. Oleum, salem, cerussam,
<lb/>spumam argenti, donec non inquinent manus coquito, arida
<lb/>vero tusa, cribrata, acetoque diluta ad refrigeratum medicainentum
<lb/>addito paulatim adstlllando ac assidue agitando,
<pb n="12.489"/>
<lb/>deinde in pilam translata, ac probe emollita tollito
<lb/>ac utitor. <hi rend="italic">Thebaei emplastrum ad achoras humidos</hi>. ♃
<lb/>Spumae argenti Ʒ xlviij, cerussae Ʒ xxiiij, corticis thu
<lb/>ris Ʒ xij, gallae omphacitidisi Ʒ xij, cerae Ʒ octo, resinae
<lb/>terebinthinae Ʒ xvj, olei sesiquiheminam, componito, ut
<lb/>dictum est.</p>
<p rend="indent">
 <lb/>QUINTVM sermonem de achoribus Crito ita orditur.
<lb/>Caeterum in declinatione affectus et cicatrice perfecte obducta,
<lb/>ad totius mali translationem subsequentibus composuionibus
<lb/>utendum est. Deinde smegmata plura scribit,
<lb/>unumquodque juxta hanc compositionis formam. <hi rend="italic">Smegma
 <lb/>ad achoras, furfures, asperitates et scabies</hi>. ♃ Terrae
<lb/>cimoliae lib. j, nitri rubri lib. j, expressionis nucisi unguentariae
<lb/>sexuncem, alii lib. ẞ habent, myrrhae Ʒ octo, pi-.
<lb/>peris albi Ʒ octo, nardi Celticae Ʒ quatuor, casiae Ʒ iiij,
<lb/>costi Ʒ iiij, contusa et cribrata repone, ac utere in balneo.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Nitri rubri lib. iiij, terrae cimoliae tantundem,
<pb n="12.490"/>
<lb/>expressionis nucis unguentariae lib. ij, cyperi lib. j, alii iiij,
<lb/>baccarum lauri lib. j, iridis aridae lib. j, radicis bryoniae,
<lb/>alcyonii, amygdalarum repurgatarum, cornu cervini ulli,
<lb/>singulorum libram unam, componito ut dictum est. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
 <lb/>♃ Faecis vini ustae, quam Romani saeculum appellant ℔
<lb/>xxiiij, aquae pluvialis sextarios xlviij, thuris lib. ij, terrae
<lb/>Samiae lib. ij, olei Sabini lib. iij, alii sextarios iiij, cerae
<lb/>lib. iij, et dimidiam. Faecem et aquam in dolium figulinum
<lb/>non picatum conpeta ad dies vij, madescere linito et ter
<lb/>in die cum ferula agitato. Sequenti deinde die dissolutum
<lb/>et sacco excusatum liquorem in vas aereum splendidum
<lb/>transferto et igni impositum coquito, luculentiore autem
<lb/>igne utaris: atque ubi tertia pars reliqua sit, oleum et ceram
<lb/>injice, rursusque ad lentum ignem decoque, postquam
<lb/>vero injecta suerint liquefacta, thus et terram sannam trita
<lb/>addito, conquassato et in vitreum vasi robustum transferto,
<lb/>tenuia enim rumpuntur. Usus autem tempore affectos locos
<pb n="12.491"/>
<lb/>circumlinens et diligenter conlricans, abluere jube. Praestaret
<lb/>quidem in balneo id sacere, quod si fieri nequeat,
<lb/>in domo abluatur. Commodum est medicamentum ad omnes
<lb/>fordes, asperitatemque ac scabiem cutis itemque ad impetigines.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. n FaeGis vini ustae lib. j, aquae pluviae
<lb/>sextarios vj, thuris albi lib. ij, mastiches lib. ij, alcyonii
<lb/>Iib. j, ammoniaci thymiamatis lib. ij, terrae Samiae lib. ij,
<lb/>olei rosacei lib. ij, cerae Tyrrhenicae albae lib. ij. Faecem
<lb/>in aqua, ut dictum est, macerato ter singulis diebus cum
<lb/>ferula strenue agitando. Deinde excolatum per saccum liquorem
<lb/>in vas splendidum transferto, positumque ad ignem
<lb/>ad dimidiam partem coquito, deinde liquabilia adjicito,
<lb/>atque ubi dissoluta fuerint, alcyonium tenuissime tritum
<lb/>inspergito. Habeas autem ad manum prompta in saeCis
<lb/>aqua dissoluta, probeque trita, thus, ammoniacum, manieheu,
<lb/>terram Samiam, eaque strigmenti sta praedicta crassitie,
<lb/>haec ubi adieceris ac diligenter subegeris, insperge et ablatis
<lb/>utitor. <hi rend="italic">Aliud diasmyrnum appellatum</hi>. Faecis ustae
<pb n="12.492"/>
<lb/>lib. xxiiij, aquae pluvialis sextarios xlviij, olei Sabini lib.
<lb/>quatuor, cerae lib. quatuor, terrae Samiae lib. ij, thuris
<lb/>lib. ij, mastiches libram j, ammoniaci thymiamatis lib. j,
<lb/>alcyonii lib. j, myrrhae Ʒ octo. Componito ac utitor ut
<lb/>dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.9.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De iis quae Cleopatra tn libro de ornatu ad acltorus
<lb/>scrspflt</hi>.</label> Porro quae Cleopatra ad aclloras scripserit,
<lb/>ea deinceps reserentur illius ipsius verbis. Foenugraeco
<lb/>tenui cocto et in betae nigrae succo macerato caput elua-.
<lb/>tur, aut betae decocto, aut terra cimelia in Ilis macerata
<lb/>atque evoluta inungatur, aut myrto Levigata ex vino et
<lb/>oleo, superneque betae solia imponantur. <hi rend="italic">Aliud ad valde
<lb/>ulceratos</hi>. ♃. Cerussae frictae Ʒ ij, thuris Ʒ ij, fulturis Ʒ j,
<lb/>trita ex oleo illinito. <hi rend="italic">Aliud quod et ad sensuros seca</hi>.
<lb/>Nitri, atramenti sutorii, utriusque Ʒ j, tritis oleum assimdito
<lb/>et illinito. <hi rend="italic">Aliud ad achoras</hi>. Myrrham et myrti albae
<lb/>solia viridia vino trita illinito. Aut terram cimoliam torresectam

<pb n="12.493"/>
<lb/>cum vino nigro illinito. Aut cerussae et plumbaginis
<lb/>aequalesi partesi cum myrteo tritasi illinito. Aut fulfuris
<lb/>vivi Ʒ vj, thuris masculi Ʒ j, aluminis scissi, staphidi si
<lb/>silvestris, erucae, spumae nitri, singulorum Ʒ j, atramenti
<lb/>sutorii Ʒ j, rutae ramulos tres. Terito aceto moderate esu
<lb/>fufo, item laurine aut myrteo aut crocino aut oleo veteri
<lb/>adstillato, quo pinguis composito fiat eamque, ubi prius hoc
<lb/>fmegma aflricuelisi illinito. <hi rend="italic">Smegma</hi> n. Hyssopi choenicem
<lb/>j, lupinorum choenicesi ij, ptissanae choenicem j, fabae frefae
<lb/>choenicem i, radicis cucumeris silvestris Ʒ iij. Haec
<lb/>trita misceto et affricanda praebeto. Idem et ad lepram
<lb/>et ad varos facit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.9.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De iis medicamentis quae Suranus ad achoras scripsit</hi>.</label>
<lb/>Quandoquidem vero et Seranus de achoribusi tum in
<lb/>quarto de medicina, tum in unico medendi libro, quem
<lb/>monobiblum inscripsit, pharmaca quaedam tradidit, quae
<lb/>etiam nobis per experientiam constant, partim quidem proprio,

<pb n="12.494"/>
<lb/>partim vero praeceptorum aut medicorum amicorum
<lb/>usu cognita. Quare etiam ea ipsa hic apponemus juxta
<lb/>ipsius dictionem hoc modo tradita. Ubi multus saniei fluor
<lb/>existit et vexatio doloris vehementer incumbit, lenticulam
<lb/>coctam tritam cum exiguo melle cataplasmatis modo imponito.
<lb/>Aut panem cum coriandro aut plantagine aut sosano
<lb/>aut solide aut polygono aut perdicio herba. Suranus
<lb/>quidem igitur velut in implicata affectione ejusmodi remedia
<lb/>adhibet, juxta propriam sectam ratiocinatus. Apparent
<lb/>autem re vera commoda in principiis et circa generationes
<lb/>communi repellendi ratione. Deinceps vero inquit: Ibi
<lb/>autem exacerbationes remiserint, radendi sunt loci et foenigraeci
<lb/>decocto aut betae et similium ex aqua, non urina
<lb/>confricandi, quemadmodum etiam nes prius reprehendimus
<lb/>eos, qui per urinam ejusmodi frictiones faciunt. Postea
<lb/>vero medicamenta scribit etiam nobis, ut dixi, cognita.
<lb/>Plumbaginis, sulfuris vivi aequales partes terito, et astuto
<lb/>rosaceo aut myrteo aut lentiscino, donec strigmentosum reddatur,

<pb n="12.495"/>
 <lb/>illinito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Sulfuris vivi, spumae argenti, cerussae
<lb/>omnium aequales partes, croci dimidiam trita cum
<lb/>passe Cretico illinito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Rutae laevigatae Ʒ iiij,
<lb/>spumae argenti Ʒ viij, aceto et oleo rosaceo admixto illinc.
 <lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Spumae argenti Ʒ xx, calcis vivae Ʒ xx, aceti
<lb/>ac olei heminam unam terito, ac velut pinguem compositionem
<lb/>illinito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Chalcitidis Ʒ ij, sandaraches Ʒ
<lb/>quatuor, spumae argenti Ʒ j, vino austero et myrteo oleo
<lb/>simul trita illinito. Huic vero deinceps Soranus aliud sorte
<lb/>medicamentum scripsit, quod pro suae sectae instituto metasyncriticum
<lb/>appellavit. Convenit autem in inveterata et
<lb/>aegre cedentibus achoribus, ex ejusque usu quidam medicus
<lb/>nobis amicus magnum nomen adeptus est. Olei cedrini
<lb/>sextarium j, aceti acris sextarios iij, coquito donec
<lb/>exhalet acetum, deinde adiice adipis suilli veteris sale servati
<lb/>lib. ii, coque liquefacto ollam ab igne auferto et nitri
<lb/>triti bessem, salsuris vivi sexuncem, sandaraGhes ℥ i, infar .
<pb n="12.496"/>
<lb/>cito. Postquam vero illitum medicamentum exaruerit, in
<lb/>balneo per praedicta smegmata conspicari jube, perque vinum
<lb/>et ova ac nitrum et per radicum cucumeris silvestris
<lb/>decoctum, aut faece rhodia et pumice cum aqua calida.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="10">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_1.10.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="10">Cap. X.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Ad plydracia et acltoras, pustulasque
<lb/>ulcerosus et exanthemata in capue</hi>.</label> Ad praescriptas assadiones
<lb/>convenienti victus ratione uti oportet, corporisque
<lb/>ac capitis purgationem adhibere, per pilulas ex aloe colocyntllide
<lb/>et scammonia, ita ut brassicae succo coactae ex Ilis
<lb/>pilulae exhibeantur Deinde ipsa locali curatione utendum
<lb/>est, cujus generis est adiantum cum rosaceo illitum. Aut
<lb/>foenigraeci decoctum affrictum. Aut malva cum salina hordeacea
<lb/>pro cataplasmate imposita. Aut melilotum cum farina
<lb/>foenigraeci ex vino impositum et cicerum decocto,
<lb/>ipsumque cicer coctum impositum, nuces amarae commansite
<lb/>et illitae. Discutit autem maxime et silii radix alliicta
<lb/>et thus cum Luo et aqua et lupinorum amarorum
<pb n="12.497"/>
<lb/>decoctum affrictum, bulbi cum nitro afflicti thus ex. aceto
<lb/>Illitum, putamen mali punici cum Iaurino illitum. Aut
<lb/>anchusae radicem ustam et tritam cum oleo, donec strigmentitiam
<lb/>crassitiem accipiat, cum penna illinito et aegrum
<lb/>juvabisi.</p>
</div>
</div>
</div>
<pb n="12.498"/>

<div type="textpart" subtype="book" n="2">


<div type="textpart" subtype="chapter" n="1">
<head>CALENI DE COMPOSITIONE MEDIACAMENTORUM SECUNDUM LIRBIS. LIBER II.</head>
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="1">Cap. I.</num></label> Quicunque citra <hi rend="italic">distinctionem</hi> datoris casi
<lb/>plus auxilia scripserunt, maius detrimentum quam emo.Iumentum
<lb/>iis qui eis fidem habuerunt attulere. Neqaes
<lb/>enim omnes ob unum affectum caput dolent, sed tum ipsd
<lb/>affectus plures sunt, tum curatio ipsorum singulorum pre-j
<lb/>prsu existit. tinus etenim affectus juxta intemperiem si In- t
<lb/>piscem citra humorum complexum, alius juxta liumoruant
<pb n="12.499"/>
<lb/>qualitatem, velut etiam tertius quispiam astus juxta mustitudinem
<lb/>tantum ipsorum humorum contingit. Quibus accedit
<lb/>is qui fit, quum humorum aut vaporum viae intercipiuntur.
<lb/>Et ad haec alius est, quum in quibusdafn capitis
<lb/>partibus, propter imbecillitatem flatuofusi spiritus innasci tur.
<lb/>Quandoque etiam ob causam aliquam externam, velut
<lb/>est ardor externus, frigiditas, ebrietas, plaga capitis, dolor
<lb/>contingit. Vehementissimi igitur capitis dolores fiunt juxta
<lb/>caliditatem et frigiditatem, maxime quum inaequales existant,
<lb/>moderati vero juxta siccitatem, ad humiditates vero
<lb/>nullus consequitur dolor. Eodem modo quum ob redundantes
<lb/>humores, sive juxta omnes capitis partes, sive juxta
<lb/>unam quamcunque tandem, five duas, dolor contingit Vehementiov
<lb/>quidem ob calidos et frigidos, moderatior autem
<lb/>ob resiccantes citra caliditatem, aut frigiditatem manifestam
<lb/>oboritur. Humectantes vero penitus nullum dolorem indueunt,
<lb/>quantum ad qualitatem ipsorum attinet: ob multitudinem
<lb/>sane instrumentalium partium morbos faciunt, non
<lb/>tamen similarium partium ullum aliquem, in quibus solum
<lb/>affectus juxta intemperiem simplicem fiunt. At vero affectus

<pb n="12.500"/>
<lb/>ob humorum multitudinem citra quidem obstructionem
<lb/>caput gravant, cum obstructione vero, siquidem ea
<lb/>motb l fila luerit, moderatae dolololi, sin sintis, fortiter contingunt.
<lb/>Quod si etiam mordacem qualitatem humorum
<lb/>multitudo complectatur, etiam juxta hanc dolorem augebit.
<lb/>Atque hae quidem distet entiae sunt affectuum, quantum ad
<lb/>causas attinet eos producenti s. Aliae verti sunt juxta alleetatum
<lb/>partium naturam. Aliquando enim extra calvariam
<lb/>affectio est, aliquando intra. l.t quandoque quith In omnium
<lb/>exteriorum aut interiorum est, quandoq ne non omnium, sed
<lb/>unius tantum corporum generis, arteriarum videlicet aut
<lb/>venarum aut nervorum aut membranarum aut cutis aut
<lb/>ipsius adeo cerebri. itaque difficillimum est affectum cognoscere
<lb/>locum, sive liniis sive plures uno existant, aut qui
<lb/>tandem ili ipsi extent. Nec vero affectum invenire promptum
<lb/>est. sed It hoc exercitato homine indiget, qui tum
<lb/>per rationis exercitium, tum per multam et assiduam ailtctui
<lb/>aegrorum inspectionem, eum cognoscat. Proin ietates
<pb n="12.501"/>
<lb/>enim aliquae quidem omnino dici non possent, quaedam
<lb/>vero aegre circa aegrotantia corpora ostendi possunt, utpote
<lb/>quae tantum iis qui eas saepe viderunt cognitae existant.
<lb/>Non parum vero ad affectus cognitionem faciunt
<lb/>quaedam ex caulis antegressis, quae privatim evidentes medicis
<lb/>vocantur, velut quum manifestus sensus et offensa
<lb/>ardoris aut frigoris aegris contigit, et facile sane ejusmodi
<lb/>affectus recentes fanantur, probeque et rite ab eis initium
<lb/>sumpserunt medici, qui praesidia ac auxilia morborum cum
<lb/>distinctionibus descripserunt Multa quidem igitur a vetullioribus
<lb/>pharmacia lilnplicia et composita ad hujusmodi asa
<lb/>sectiones descripta sunt. Milli vero ^tiam Ilio satis erit exi
<lb/>recentioribus apponere, qui sane tum ea quae veteres
<lb/>invenere conscripserunt, tum ipsi etiam alia quaedam addiderullt.
<lb/>Equidem universum curationis scopum singulorum
<lb/>affectuum ratio nos docet, at vero materiae facultatasi experdentia
<lb/>ipsa demonstrat. Per hanc igitur auxiliorum copia
<lb/>progressu temporis augetur. Atque adeo nunc tempus adest
<pb n="12.502"/>
<lb/>sermoni, propria auxilia juxta singulos affectus describendi
<lb/>initium ab iis, quae secundum qualitates solas a naturali
<lb/>cujusque partis statu discesserunt facturo.</p>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Apollonats scripsit ad dolorem capitis qui ab
<lb/>ardore provenit</hi>.</label> Apollonius igitur in primo de facile palabilibus
<lb/>ad capitis dolorem ab ardore provenientem sic
<lb/>scripsit : rosaceo affidue caput irrigato, aut lanam, sive linteol
<lb/>sim rosaceo fingito et imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Narcissino usiguento
<lb/>similiter utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi> Melino unguento eodem
<lb/>modo utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ^ut mori succo per linteolum expresso
<lb/>cum pari rosaceo utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi> Portulacae soliar
<lb/>tusa per se et cum polentae flore imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Capressum
<lb/>teneram tritam per se et cum polentae flore imponito.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Solanum per se et cum polentae flore imponito.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Sesamum terito et rosaceo adstillato, imponito.
<lb/>..<hi rend="italic">Illud</hi>. itis solia cocta trita cum mulsa aqua imponito.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi> lolia ricini contusa et in octo aquae heminasi

<pb n="12.503"/>
<lb/>conjecta sub dio per noctem exponito et cum aqua
<lb/>caput pertundito, et post haec, quae ad hujuscemodi affectum
<lb/>scripta sunt, emplastri more apponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Conyzae
<lb/>odorae fasciculum decem et sex digitorum in aquae
<lb/>heminas octo conjectum sub dio per noctem exponito et
<lb/>leniter aquam effundito. Utendum et cibi subtractione et
<lb/>ventris evacuatione somnoque et quiete. Vitanda autem maxime
<lb/>vinum, sol et balneum, amplius autem et fomenta,
<lb/>clamor, contentio, omnisque mentis perturbatio et percussio.
<lb/>Atque in loco bene perspicabili degendum.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.2">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad capitis dolorem ex sutgore</hi>.</label> Irino unguento calido
<lb/>caput irrigato, utere etiam lanis ac linteolis in eo
<lb/>madefactis. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Laurino unguento similiter utere. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
<lb/>Farina cocta cum aqua mulsa utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Lauri folia
<lb/>tenera cum irino unguento trita capiti infunde. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
<lb/>Sampsucho cum vino trito aut rosaceo similiter utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
<lb/>Cyperum tusam adipe anserino admixto capiti illinito.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Cornu cervi exurito, ejusque acetabulo vinum odoratum

<pb n="12.504"/>
<lb/>dupla mensura admisceto, terito ac illinito. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
<lb/>Convenient et fomenta per spongias calida imbutas et expressas,
<lb/>maxime si lauri folia tenera in aqua fuerint ineocta,
<lb/>aut sampsuchi aut cyperi, et lanarum mollium pilei
<lb/>unguento irino et Vino rigati, capitique circumpositi. Item
<lb/>tegmina et tepor et ciborum subtractio ac ventris evacuatio.
<lb/>Amplius autem et somnus et quies et corporis tranquillitas
<lb/>ac laetitia. Vitanda vero similiter clamor, conum tio,
<lb/>vini potus et frigiditas. Haec quidem auxilia adversus
<lb/>capitis dolorem ex ardore oborto Apollonius scripsit. Appellant
<lb/>autem ardorem ex sole aestivo circa caput factam
<lb/>perseverantem caliditatem. Omnes enim homines in sole
<lb/>aestivo diutius versantes capite incalescunt, non tamen
<lb/>omnibus aequaliter caliditas permanet, sed statim quiescit,
<lb/>quibusdam etiam ante balneum, plerisque vero post lotionem,
<lb/>quibuscunque autem permanserit, affectum capitis jam
<lb/>solutu dissimilem, non vero solutu facilem suctum suissa existimantes
<lb/>ardorem appellant. Aliquando igitur sola lntcmperies

<pb n="12.505"/>
<lb/>consistit, affectu circa caput calidiore facto, aliquando
<lb/>vero etiam humorum aut vaporum multitudo ad ipsum
<lb/>caput effertur, et maxime quum redundantia quaedam humorum,
<lb/>quam Erasistrati sectatoresi plethoram vocant, in
<lb/>toto corpore subalitur. Fit autem haec quatuor humoribus
<lb/>ex aequo auctis, aut etiam sanguine solo. Nam quum abusi
<lb/>quispiam humor redundarit, velut est pituita et flava bilisi
<lb/>itemque nigra, ejusmodi redundantiam non plenitudinem
<lb/>neque simpliciter plenitudinem, sed cum appositione pinutae
<lb/>aut bilis flaVae aut nigrae, in corpore saetam plenitudinem
<lb/>dicunt. Caeterum eis, qui ex ardore caput dolent,
<lb/>cutis tactui aridior ad primum contactum apparet, oculosque
<lb/>rubros habent, frigidisque tum perfusionibusi tum illitionibus
<lb/>gaudent. Principio igitur repulsor^ curatione uten-dum
<lb/>est, ex relligerantibusi et astringentibus constante. Post-.
<lb/>ea vero mitigatoria et concoctoria medicamenta repellentibus
<lb/>admiscere oportet, deinde etiam ex disCussoriisi quippiam

<pb n="12.506"/>
<lb/>addendum, paulatim detractis medicamentis quae repellunt.
<lb/>Optima autem censenda sunt, quae tenuium partium
<lb/>substantia praedita adhibentur. Quapropter in principio
<lb/>quidem medius est rosaceo probe apparato quam siigidilsimo
<lb/>caput perfundere, lanae fasciculo in oi beni circomposito,
<lb/>juxta frontem quidem, ubi pilosa ejus pars definit,
<lb/>jurta utrumque vero ejus latus, ubi pili ipsi ad aures
<lb/>nectuntur, exinde vero post verticem, non tamen longo
<lb/>inferius. Neque enim facile exuritur capitis ea pars, quae
<lb/>occiput appellatur, neque etiam citra molestiam refrigerantia
<lb/>sustinet, propterea quod illic principium medullae spinatis
<lb/>existat, ad stipitis modum in multos ramulos divisae
<lb/>in sexaginta ferme juxta numerum nervos. At vero regio
<lb/>capitis juxta sinciput, propter laxitatem coarticula tinnis
<lb/>juxta coronalein suturam et ob ossium tenuitatem et raritatem,
<lb/>facile tum caliditatem tum frigiditatem omnium quae
<lb/>adhibentur medicamentorum intro distribuit. Quare sive
<lb/>t c niger are oportet ex aestu caliditatem, sive calefacere siigiditatem,

<pb n="12.507"/>
<lb/>aptissimus est capitis juxta sinciput locus. Optima
<lb/>autem in principio refrigeratio elgi rosaceo frigido, aestivo
<lb/>tempore existente, in quo maxime ardoris affectio oboriri
<lb/>consuevit. Dictum autem est mlhi de rosaceo jam saepe,
<lb/>quod optimum est ex oleo crudo, quod omotribes et ompllacinon
<lb/>bifariam appellant, citra falis admixtionem confecto,
<lb/>rosis quamplurimis ad ipsius irrigationem praeparatitis.
<lb/>Sit autem rosaceum non vetus, sed eo ipso anno confectum
<lb/>live in vene sive principio aestatis. Proximum a rosaceo
<lb/>chamaemelinum oleum locum habet in iis corporibus,
<lb/>quibus vehementem frigiditatem inducere veremur,
<lb/>qualia fullt heminarum et eunuchorum ac puerorum et
<lb/>quicunque mosti carne praediti albumque habentes colorem
<lb/>soli sunt insueti. Mensuram autem tum rosacei tum
<lb/>chamaemelon, quod ad refrigerationem attinet, ex praedictis
<lb/>corporis llabitibus et ex ardoris magnitudine invenire
<lb/>oportet, considerata fimus aegfli aetate et ambientis nos
<lb/>aeris temperie, non minus autem et domo, in una aeger
<pb n="12.508"/>
<lb/>decumbit. Refrigerabis autem quaecunque adbibere voles
<lb/>in aqua vehementer frigida collocata, quae si non adsit, nivem
<lb/>vasculo circumpones; lioc auxilium, sive humorum sive
<lb/>vaporum multitudo in caput impetum saciat, praeclare auxiliatur,
<lb/>repellit enim eos infraque in corpus fleti tulit adeo,
<lb/>ut ego in sexcentis lloC medendi modo usus nullo alio
<lb/>habuerim opus. Nam et frigidorum fontium inulta llomae
<lb/>ubertas est et nivis, quemadmodum apud nos in Pcrgamo
<lb/>et in plurimis Asiae Graeciaeque civitatibus. At vero in
<lb/>calidis regionibus, qualis est Aegyptus, in qua et fontium
<lb/>lrigidorum et nivis penuria est, necessarium est praefingerato
<lb/>rosaceo per expositionem sub dio per integram noctem
<lb/>et per obversionem ad aurae alicujus alliatum, ita
<lb/>demum addere ei sempervivi succum aut portulacae aut
<lb/>lactucae aut psyllii aut polvgoni, quin et solani aliquando
<lb/>paululum et pampinorum vitis et uvarum immaturarum,
<lb/>tales enim sunt adhuc tempore aestatis. At papaveris et
<lb/>mandragorae succo abstinentium, non enim citra damnum
<pb n="12.509"/>
<lb/>restiterat. Vitanda etiam quae cunl refrigeratione manifeste
<lb/>astringunt, quare si quando necessitas postulet, parum quiddam
<lb/>ex eis ad refrigerantia admiseere oportet. Propterea
<lb/>sane et solani succum aut nunquam pellitus aut omnino
<lb/>parce admiscemus, sic etiam mali punici et mali et mespili.
<lb/>Ad hanc tamen rem malorum punicorum acidorum succus
<lb/>praestantior est, magisi enim refrigerat. Porro quum aliquando
<lb/>ruri degerem, nillilque horum ad manum esset, cucurbitae
<lb/>ramenta exuccata ad uvae immaturae succum admiscui.
<lb/>Poterit autem quispiam in tali loco etiam seridisi
<lb/>succo uti lactucaeque tum hortensis tum silvestris, quam
<lb/>proprie thridacinen appellant, hortensiam enim thridaca vocant,
<lb/>et mororum succus aptus ad refrigerandum, sint autem
<lb/>non valde matura. Quod si calvus fit aeger aut omnino
<lb/>breves habeat pilos, maxima ubertas refrigerantium existit.
<lb/>Quaecunque enim ad erysipelata auxilia scimus ex cataplasmatis
<lb/>et ceromatis humidis, ea omnia ab ardore exustis
<lb/>conveniunt. Caeterum Apollonms ricini folia tenera tusa in
<pb n="12.510"/>
<lb/>aquam conjicere jubet, et deinde per totam noctem vasculum,
<lb/>in quo continentur, sub dio exponere et posteral die
<lb/>uti. Ego quidem igitur non valde expertus sum ricini faUnitatem,
<lb/>verisimile est autem Apollonium, qui longo tempore
<lb/>in Alexandria vixit, per magnam experientiam vim
<lb/>ejus cognovisse. Atqui oleum ex ricino factum manifeste
<lb/>cognovi calidius esse facultate oleo, quod apud nos est,
<lb/>quare etiam si non praesens Iit, veteri utimur. Puto autem
<lb/>et potamogetonem et niliachm stratioten quiddam re-.
<lb/>frigerativum habere, mirorque eorum Apollonium nullam
<lb/>mentionem fecisse. Quin et tribulus apud nos. velut etiam
<lb/>polvgonum, quiddam refrigerans habent, tenera videlicet et
<lb/>nondum dura ac sicca facta. Conyzam autem non lolum
<lb/>refrigerare impossibile est. verum et moderate casi jacere potentem
<lb/>novi, et miror sine cur Apollonius eam inter restirorantia
<lb/>retulerit. Quod si et ab arboribus et fruticibus auxilia
<lb/>ad caput praeter naturam calidius petere oporteat,
<pb n="12.511"/>
<lb/>vitex convenientior ad hoc exiliit et vitis et lentiscus et
<lb/>platanus, si quis eorum teneris germinibus acceptis deinde
<lb/>tritis ab ipsis succum exprimat. Eralistratus vero magnum
<lb/>quoddam praeservativum in calidioribus habitibus tradit,
<lb/>quum Videlicet eos solem perferre oportet, si spongiam latam
<lb/>et densam ac cavam in aqua madefactam et probe expressam
<lb/>capiti imponas. Porro signa dolentium caput ob
<lb/>frigiditatem contraria sunt eis, quae ex ardore oboriuntur.
<lb/>Nam et subtumida et decolor ipsorum facies existit, et frigidis
<lb/>neque gaudent, neque ab eis iuvantur. Quemadmodum
<lb/>autem ardor non aegre solubilis affectio est, ita neque fri
<lb/>giditas ex ambiente nos aëre contracta disliculter curatur.
<lb/>si recens est, sed sufficit oleum rosaceum calidum fincipiti
<lb/>ut dictum est, affusum perfecte hominem liberare. Si vert:
<lb/>vehementiori calefactione opus sit, euphorbium in oleum
<lb/>conjiciatur et quaecunque ex pipere medicamenta constant
<lb/>Inungenda autem est frons aurium et narium meatus hisce
<lb/>unguentis, maxime quidem irino et amaracino et nardino
<pb n="12.512"/>
<lb/>Quin et comptoria unguenta ex calefaciendum numero exifiunt,
<lb/>atque adeo ipsa opulentarum foeminarum pretiosa
<lb/>unguenta, quae foliata et spicata Romae appellant. Opobalsamum
<lb/>vero saepe experti sumus, nullum manifestum
<lb/>commodum ad ullam aliquam affectionem calefactione indigentem
<lb/>conferre. Quemadmodum autem rutaceum oleum
<lb/>convenire dixi, sic etiam sampsuchinum et laurinum laudo
<lb/>itemque serpvllinum, saepe et in plerisque ipsis usus. Dandum
<lb/>etiam vinum tenuium partium et motus corporis
<lb/>praecipiendus lavacraque calida et quandoque a raphano
<lb/>vomitus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De inveteratis capias affectibus calidis etsuigidis</hi>.</label>
<lb/>In inveteratis capitis doloribus ac affectibus necessario pilos
<lb/>radimus, aut valde ad ipsam usque cutem praebeamus,
<lb/>et medicamenta tum emplastrorum ac ceratorum forma tum
<lb/>etiam liquida adhibemus. Atque ea quidem quae emplastrorum
<lb/>ac ceraturam formam llabent rasis penitus adhibemus,
<lb/>liquida vero his, qui brevissime praefectos pilos habent. Lst
<pb n="12.513"/>
<lb/>autem et horum materia multiformis, quod partim quidem
<lb/>magis, partim vero minus redigerent et calefaciunt. Ea
<lb/>igitur quae frigesaciunt, ex iis quae erysipelas curant,
<lb/>transferenda sunt, calefacientia vero ex medicamentis calefactorits
<lb/>componenda, quorum simplicissimum est ex eu-1
<lb/>phorbio praeparatum. Sufficit autem unciam euphorbii unam
<lb/>ad tres cerae liquefilctae in olei lib. una conjicere: Utendum
<lb/>autem oleo ad omnes affectus calefactione opus habentes,
<lb/>neque omphacino neque eo quod vulgo ab omnibus
<lb/>Hispanum appellatur neque omnino eo, quod cum olearum
<lb/>germinibus praeparatur, sed eo quod ex maturis olivis
<lb/>conficitur apud plerasque gentes citra germinum injectionem:
<lb/>Optimum autem ex eis quae ego novi est Sabinum
<lb/>non procul ab urbe Roma in Sabinorum regione prognaTum.
<lb/>Caeterum medicamenta, quae recentiores medici se ipsos
<lb/>methodicos appellantes, metasyncritica appellant, ea
<lb/>lemma ad hujusmodi affectus commoda existunt, ex quibus
<lb/>loptima etiam in septimo libro hujuscemodi tractationis;
<lb/>siquae ante hanc a me edita est, relata sunt. Tempus igitur
<pb n="12.514"/>
<lb/>jam est me ad alium capitis transire affectum, ascripturum
<lb/>primo quae ab Apollonio conscripta sunt, quae juxta itlius
<lb/>dictionem hoc modo habent.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Apollonius ad capitis dolarent e.p ebrietate et
<lb/>meri potu setupsertt</hi>.</label> Utendum est omnibus desii ipsis auTibia
<lb/>ad dolorem <hi rend="italic">capitia</hi> ab ardore obortum. Quod si dofores
<lb/>amplius invalescant, rutae folia cum aceto et rosaceo
<lb/>trita strigmenti crassitie capiti illinenda, <hi rend="italic">Aliud</hi> Nuces amarasi
<lb/>cum aceto et rosaceo ad strigmentitiam spissitudinem
<lb/>tritas capiti illinito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Itidem siccam ac viticem aridum
<lb/>cum aceto et rosaceo eodem adhibe modo. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
<lb/>Lauri baccam et rutae folia cum aceto et rosaceo trita ad.
<lb/>Iubeto. Conveniet autem somnus, inedia, quies, corporis
<lb/>tranquillitas. In potu aqua calida, aqua mulsa et evacuatio.
<lb/>Haec quidem Apollonius scripsit. Atque hujus rei gratia
<lb/>laudare virum decet, quod cum discrimine de unoquoque
<lb/>auxilio scripsit, quum neque Archigene^ id ipsum fecerit,
<pb n="12.515"/>
<lb/>quem, quum posterior Apollonio natu sit, apponere quidpiam
<lb/>ad discriminum certitudinem oportebat, verum quae
<lb/>ipsa in priore de medicamentis libro conscripsit, paulo post
<lb/>referentur. At vero quae ego per longam experientiam de
<lb/>capitis dolore ex vini potu cognovi jam exponam^ utpote
<lb/>qui spem quidem utilitatis ipsorum ex affectu inveni, dihgentem
<lb/>autem comprobationem per multam experientiam
<lb/>feci. Capitis itaque dolorem ex vinorum temperie calidorum
<lb/>productum lndicat, quod ipsum caput Omnino vaporibus
<lb/>repletur, quandoque etiam humoribus calida temperie
<lb/>praeditis, nam et citra vim potum ejusmodi ad caput
<lb/>prompte deseruntur. Curatione itaque opus est, quae loopum
<lb/>primum universalem et communem omnibus habeat,
<lb/>nimirum evacuatione indigentem: Quum vero calidi sint
<lb/>qui caput repleverunt humores, etiam refrigerante eos meal
<lb/>dela opusi erit; jubendi igitur sunt, si Crudum adhuc in eis
<lb/>vinum permaneat, ut tepida aqua hausta vomant, fhr austnP
<pb n="12.516"/>
<lb/>et post concoctionem caput doleant, resi iterantibus utendum
<lb/>est ac repellentibus, quale est rosaceum per se et cum
<lb/>aceto aut hederae aut brassicae succo. Quin et ipsa brassicae
<lb/>solia calida irrigata capitique circumposita ac obligata
<lb/>naturaliter ebrietati resistunt. Caeterum somni ac quietis
<lb/>cura in primis habenda est, quod ubi Iactum fuerit per
<lb/>totum diem ad vesperam lotum, boni succi cibis, non tamen
<lb/>calefacientibus nutrire oportet. Sunt autem tales ptisanae
<lb/>succus et sorbitio ex alica et panis ex aqua et ova sorbilia
<lb/>absque garo, admisceatur autem eis ex melle quantum
<lb/>ad condimentum satis fuerit, si vero ad mel accipiendum
<lb/>non fuerint appositi, sales conditorii miscentor. Ex oleri-.
<lb/>bus est lactuca, utpote boni succi et refrigeratoria, et brassica,
<lb/>ut quae vapores resicceL Sic et ex leguminibus lens
<lb/>est. Potu vero omnino aqua utendum est. At vero cum
<lb/>stomachus in quibusdam propter aquae potum subvertatur,
<lb/>malum panicum eis insuper exhibendum est, aut solum per
<lb/>se aut cum alica flaccida calida probe cocta. Quin et mala
<pb n="12.517"/>
<lb/>cestsuna appellata in urbe Romana citra coctionem quidem
<lb/>sunt austera, post coctionem vero stomacho satis commoda
<lb/>fiunt. Coquenda autem sunt ipsa in ollam novam aqua
<lb/>modica infusa, deinde malo in olla suspenso, igneque sub
<lb/>ollam conjecto, quo vapor ex aqua calidus sublatus eocilionem
<lb/>ipsi malo praebeat. Uvae passae etiam et pyra,
<lb/>aliqua quidem cruda, aliqua vero ut malum ipsum cocta
<lb/>stomachum corroborant. Abstinendum vero a glandibus
<lb/>palmarum, proprietatem enim quandam habent capitis dolorem
<lb/>inducendi. Quod si vero post haec probe dormire
<lb/>non possint, ad balneum postridie quam celerrime deducanthr,
<lb/>calidaque aqua eis in balneo saepe affunditur,
<lb/>deinde ubi dormierint aut omnino interposito tempore quieverint,
<lb/>rursum ad balneum ducendi sunt, deinde velut pridie
<lb/>connutliendi. Si vero moderate habeant et aquam bihere
<lb/>non possint, permittendus est eis potus aquosus ex
<lb/>aquofis vinis, quale est in Italia Sabinum, in Afia TitacaTenum
<lb/>et Arsyenium et Ariusium. Quin et moderate hafientibus

<pb n="12.518"/>
<lb/>gallorum testiculi et alae et ex piscibus petrosi et
<lb/>teneris carnibus praediti exhibebuntur et columbarum pulli.
<lb/>Haec vero omnia citra garum et vinum in albis ac simplicibus
<lb/>iusculis coquantur, in quibus aqua sola cum oleo
<lb/>et anetho aC exiguo porro coctionem perficiat, exiguo
<lb/>adsueto sale, non statim in principio coctionis, sed quum
<lb/>jam aliquo modo flaccida lucta suerint ac victa. Manifestum
<lb/>vero, quod tum lios tum omnes qui caput dolent
<lb/>augescente adhuc et vigente dolore quiescere melius est,
<lb/>remittente vero ac decrescente in locis aptis deambulare.
<lb/>Apti sunt autem iis, qui calefieri opus habent, loci catidiores,
<lb/>qui frigefieri, frigidiores. Et ante cibum quidem
<lb/>pluribus deambulationibus utendum, post acceptum vero cibum
<lb/>brevibus et lentis. Oportet autem neque multa comedele
<lb/>neque statim deambulare, sed post duas aut tres aut
<lb/>etiam plures horas. Quod si quando ex vaporibus et litimoribus
<lb/>in caput sublatis reliquiae quaedam relinquantur
<lb/>tenuibus poris ac meatibus impactae et oh id etiam capitis

<pb n="12.519"/>
<lb/>dolor perseveret, a rosaceo quidem abstinere expedit,
<lb/>utendum est autem primum quidem chamaemelino moderate
<lb/>calido, postea vero irino, maximopere enim hujusmodi
<lb/>affectiones iuvant. In balneo vero caput calida persundatur,
<lb/>non solum ob id, ut quippiam circa ipsum discutiatur,
<lb/>sed et somni conciliandi gratia, quapropter etiam secundum
<lb/>aut tertium etiam ad vesperam balneum apparandum
<lb/>est, acceptis ab eo lactucis ex aceto, exiguo aut omnino
<lb/>nullo addito garo, verum aqua affusa multa, ut acetum
<lb/>plane exaequet, nili omnino aquosum sit acetum; nam et
<lb/>hujusmodi magis quam acerrimo opus habent, caliditatem
<lb/>enim in se aliquam tale acetum complectitur. Post haec
<lb/>vero postera die quae magis caput calefaciant adhibenda,
<lb/>ita ut ad irinum aliquando amaracinum unguentum addamus,
<lb/>aliquando Vero nardinum, quandoque etiam pretiosa,
<lb/>quibus opulentae foeminae, etiam si nihil habeant mali, uti
<lb/>consueverunt. Per hujusimodi sane medicationis ductum
<lb/>capitis dolores ex vini potu obortus in totum persanavi,
<pb n="12.520"/>
<lb/>nullo ab Apollouio praescripto pharmaco usus. Quum enim
<lb/>et per ea quae jam dixi scopum contingerem eorum quae
<lb/>scripsit Apollonius nullum recte dictum fuisse milli persuasi
<lb/>et supervacaneum amplius erat eorum experimentum facere,
<lb/>Caeterum post praedictos tres affectus capitis dolorem inducentes,
<lb/>Apollonius quartam hanc insuper addidit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.5">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad dolorem capitis ex plaga aut casa Apellant</hi>.</label>
<lb/>stosaceo et aceto tepefactis caput rigato. <hi rend="italic">Aliud</hi> Rosis liccis
<lb/>maxime coctis aut certe in passo maceratis aut aqua
<lb/>multa tritis pro cataplasmate utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Meliloto limilitor
<lb/>apparato utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Myrti albae solia tenera cum
<lb/>vino et myrrha trita emplastri nutre imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
<lb/>Irino unguento et aceto illinito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Absinthium tritum
<lb/>cum vtno et myrrha itidem trita imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Pulegio
<lb/>trito ex vino similiter utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Pulegium et myrrham
<lb/>trita similiter adlnbeto. <hi rend="italic">Aliud</hi> Apii comas cum vino soctas
<lb/>ac tritas imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Mala cotonea coCta ex vino
<pb n="12.521"/>
<lb/>imponito. Convenient et fomenta per spongias aqua calida
<lb/>imbutas et mollium lanarum fasciculi aceto et rosaceo con-.
<lb/>spersi. Ad haec et quies et corporis tranquillitas subtractio
<lb/>cibi, evacuatio, fuga eorum quae offendero possunt,
<lb/>qualia sunt sol, balneum, vini potus, clamor, contentio, et
<lb/>ex iis quae alimenti loco exhibentur acida et aorsu ac salsa.
<lb/>Haec quidem Apolloniusi scripsit de capitis doloribus ex
<lb/>conspicua plaga abortis. Verum operae pretium est uosse pqo^
<lb/>ejusmodi affectum nullum alium praeter inflammationem
<lb/>esse, quae non ex plaga solum aut casu, sed oitpa etiam
<lb/>manifestam causam, in omnibus corporis partibus propter
<lb/>humorum confluxum fieri consuevit. Siquidem igitur plaga
<lb/>vulneris aut contuslonisi causa existat, plures scopi erunt
<lb/>ad remediorum inventionem. Unus quidem in vulnere ad
<lb/>quod conglutinantibus et inflammationem arcentibus medicamellus
<lb/>uti oportet, postquam ulceris labia fibulis impo-t
<lb/>sitis constrinxelimus. Alter vero in contusione, et tertium
<lb/>in doloribus, qui quandoque in ipsis solis percussis partibus

<pb n="12.522"/>
<lb/>fiunt, plerumque vero etiam ad vicinas partes extenduntur
<lb/>Etenim membrana, quae calvariam ambit et cutis
<lb/>quae forinsecus circumtenditur, utraque propriam substans
<lb/>tiam continuam habet per omne caput extensam, et ob id
<lb/>sane saepe ipsum universum dolore contingit, praesertim si
<lb/>usque ali membranam os calvae ambientem plaga penetret,
<lb/>quam deducta membrana calvariam ambiente osseque conscalpto
<lb/>obrasove carne generanda Curare oportet. Quod si
<lb/>per communionem membranae calvam ambientis, quam ad
<lb/>duram cerebri membranam circa suturas habet, etiam intra
<lb/>calvariam inflammatio ijtsa distribuatur, non absque periculo
<lb/>ejusmodi capitis dolor existit. Contingit autem non
<lb/>parum saepe in casu, praesertim ex sublimi facto, ut quaedam
<lb/>circa cerebrum aut membranas ejus partes abrumpantur,
<lb/>quod ubi contigit, etiam amplius capitis dolor iuvatesiit
<lb/>ipsaque affectio tota aegre curabilis redditur et periculum
<lb/>ingens ac praeceps imminet. Optimum itaque suerit
<lb/>in llis, nili aetas prohibeat, et nisi vitulis facultas debilis
<pb n="12.523"/>
<lb/>appareat, a venae sectione curationis initium sacere, et convenientibus
<lb/>capitis irrigationibus uti, ex lana nimirum oleo
<lb/>dulci imbuta capiteque ex ea contecto. Quod si quippiam
<lb/>horum five aetas sive virium imbecillitas aut etiam ambo
<lb/>simul sanguinis detractionem fieri praepediant, alvum per
<lb/>clysterem evaCuabimus, tum ut superflua in ipso recrementa
<lb/>extrahamus tum ut humores, qui ad affectas partes
<lb/>inde ferri consueverunt, revellamus, atque inde auxiliis ad
<lb/>inflammationes commodis utemur. Si vero membrana cerebri
<lb/>suerit vulnerata, egregie ipsam conglutinat, inquit Archigenes,
<lb/>calaminthae succus insulsus et larina milii arida
<lb/>inspersa. Deinde butyrum et rosaceum ac adeps suillus
<lb/>insulsus vetus tepesacta aC=c mixtim infusa. Caeterum hoc
<lb/>modo affectos a vino et ciliis crassioribus abstinere oportet,
<lb/>maxime si sebri fint correpti. Atqui praedictam evacuatio-.
<lb/>nem consulit etiam Apollonius, qualem autem fieri oporteat
<lb/>non ostendit. At vero acetum rosaceo admisceri jubet,
<lb/>quemadmodum in phreneticis et lethargicis in principio.
<pb n="12.524"/>
<lb/>plurimi medici facere consueverunt, verum non recte menluram
<lb/>utriusque dicere reliquit, empiricorum simul transitione
<lb/>ultis, non indicatione dogmaticorum. Affectus enim
<lb/>ipse nobis indicat auxilia, quantitatem autem singulorum
<lb/>et particularem materiarum differentiam simul tum affecta
<lb/>particula tum aegri temperamentum indicat, et ad haec
<lb/>vitalis facultas, deinde aetas et ambientes nos aeris tempeFies,
<lb/>juxta regiones annique tempora et praedominantem
<lb/>anni constitutionem alia atque alia. In phreniticis quidem
<lb/>igitur quum omnia, quae extra calvariam circaque cutem
<lb/>et pelliculam calvariam ambientem ab affectu immunia
<lb/>sint, veteres convenienter acetum admiscuerunt, ea ratione
<lb/>persuasi, quam in commentariis de medicamentorum compositione
<lb/>per longum recensui, quando videlicet ad affectus
<lb/>in profundo corporis obortus medicamenta diversa ab
<lb/>iis, quae ad affectus in superficie haerentes destinata sunt,
<lb/>adhiberi oportere dixi. Lxolvitur enim omnium ipsorum
<pb n="12.525"/>
<lb/>vis in transitione per profundum et ob id ad propria affectus
<lb/>auxilia aliquando contrariae et nocentis facultatis me-dicanlenta
<lb/>admiscemus. Quum namque inflammatio dolo-.
<lb/>rem lnducat, maxime contrarium est acetum reliquis auxiliis
<lb/>admiscere, utpote quod neque mitigandi neque laxandi
<lb/>vim aliquam in se complectatur. Sed quum per sinciput,
<lb/>neque enim per aliam quampiam capitis partem transitus
<lb/>patet, medicamenti facultatem intra penetrare velimus,
<lb/>tunc sane ad admixtionem alicujus eorum, quae propria
<lb/>natura auxiliantur ac in profundum ducunt, devenimus,
<lb/>tenuium partium substantiam quandam invenientes, quandoque
<lb/>quidem frigidam velut acetum, quandoque vero caasidam
<lb/>velut eupllorbium affecto, qui curatione subjacet
<lb/>perspecto num calefacientibus opus habeat an refrigerantibus.
<lb/>Juxta hanc igitur ratiocinationem, si quidem crassae
<lb/>cerebri membranae nudae rosaceum offeratur, quemadmodum
<lb/>in illis, quibus capitisi ossiculum aliquod excisum est,
<lb/>fieri consuevit, solum ipsum leniter tepesactum adhibemus.
<lb/>Quum vero citra denudationem per capitisi juxta sinciput
<pb n="12.526"/>
<lb/>partem, sana et integra existente calvaria, rosaceum ad ceFebri
<lb/>membranam pervenire velimus, acetum ei, ut eo perducat,
<lb/>admiscemus, cujus item rursus vehemens facultas tum
<lb/>per viarum transitionem tum per rosacei mixturam exulvitulle
<lb/>Quapropter Apollonius in eo quod acetum rosaceo
<lb/>indefinite admiscere jussit peccavit. Cutis enim capitis aut
<lb/>quae post eam est membranae calvariam ambientis justam suasiones,
<lb/>citra quidem vehementem dolorem obortae per
<lb/>exigui sane aceti ad rosaceum admixtionem juvari possunt,
<lb/>laedentur autem tibi magnae suerint, doloremque vehemen-tem
<lb/>induxerint. Deliquit amplius Apollonius, quod neque
<lb/>tempus usus singulorum ab eo descriptorum auxiliorum
<lb/>apposuit. Quaedam enim incipientibus et nascentibus adhuc
<lb/>inflammationibus auxiliantur, quaedam etiam in vigore colisistentibus
<lb/>aut decrescentibus aut etiam induratis opem feruat.
<lb/>Rosaceum itaque cum aceto incipientibus, in vigore
<lb/>vero consistentibus rosaceum solum adhibemus, quemadmodum
<lb/>etiam in induratas absinthium ac pulegium ei admisilemus,

<pb n="12.527"/>
<lb/>ac vero quae citra indurationem decrescunt indammationes,
<lb/>medicamentis laxantibus appellatis solum opus
<lb/>habent. Relata est autem tum materia tum compositio
<lb/>ipsorum in prioribus hujus tractationis commentariis, quos
<lb/>edidi antequam opus aggrederer, in quo afjecti loci multam
<lb/>indicationem Iaciunt simul cum ipsis affectibus ad inventionem
<lb/>remediorum. Quum igitur affectus ab .Apollonio
<lb/>descripti quatuor sint, qui capitis dolorem faciunt, ob manifestasi
<lb/>causas oborti, deinde vero ex ordine transierit ad
<lb/>eos, qui ex obscuris causis producuntur, merito sane quis
<lb/>ipsum reprehenderit, non solum quod a dogmatica d e sci-velit
<lb/>doctrina, sed quosl neque empirica fit usus. Distinguunt
<lb/>enim etiam hi affectus per symptomatum concur-.
<lb/>sus ab ipsis appellatos, qui sane symptomatum quidam
<lb/>congestus sunt, quae omnibus evdenter apparent, in qui-.
<lb/>bus concursibus etiam externas causas ipsi comprehendunt,
<lb/>tanquam palqesi totius concursus existant. Verum
<lb/>nullum talem congestum symptomatum vel signorum Apollonius

<pb n="12.528"/>
<lb/>scripsit, quemadmodum discemus ubi et ad sequentem
<lb/>viri doctrinam non minus quam ad priorem animum
<lb/>adhibebimus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Continua ex praecedenti Apolltmii doctrina ad tem-..
<lb/>porum ac totius capitis dolores cara nlantsestas causas
<lb/>obortas</hi>.</label> lnguento Mendesio caput illinc. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Adipem
<lb/>anserinum Mendesio unguento dilutum illinc. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Myrrham
<lb/>vino quam optimo tritam et ad succi ptisanae crassitudinem
<lb/>redactam illinc. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Myrrham unguento prenotissimo
<lb/>tritam similiter adhibe. In pueris autem sinciput
<lb/>dolentibus, myrrha cum oleo trita utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Viticis
<lb/>semen tritum et aqua dilutum imponito, aut linteolo illitum
<lb/>similiter imponito. <hi rend="italic">Altu d</hi>. Lolii farinam cum adipe
<lb/>anserino contritam pro cataplasmate imponito, adipe prius
<lb/>liquefacto. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Portulacam per su et cum hui semino
<lb/>tritam imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. t lleae folia tenerrima oleo ao vino
<lb/>nigro affuso terito ac imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Cinerem quemcunque
<lb/>haces aceto aut aqua diluno, coque caput fegatos
<pb n="12.529"/>
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Solanum et terram figulinam trita ac laevigata
<lb/>imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Halicacabi fructum cum adipe anserino
<lb/>aut unguento balanino tritum adhibeto. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Lentisci
<lb/>folia trita ex aqua imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Blitum tritum ac oleo
<lb/>dilutum adhibeto. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Ricini semen aqua tritum imponito.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Coriandri semen et anetlli trita ac melle
<lb/>mixta imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Melanthium tritum ac oleo dilutum
<lb/>imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Cuminum et adipem anserinum trita
<lb/>imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Succum papaveris sabae Aegyptiacae quasititate
<lb/>et salis partes duas et pulegii partem unam cum
<lb/>aceto et unguento optimo trita illinito. Convenit item cibum
<lb/>subtrahere et alvum evacuare, caputque contegere,
<lb/>amplius vero et quietem agere, omnemque motum vitare.
<lb/>Quod igitur Npollonius, quemadmodum dixi, indefinite tradendo
<lb/>haec remedia ad capitis dolores absque manifesta
<lb/>causae factos dupliciter peccarit, neque ut dogmaticus vir
<lb/>affectus ^explicans, neque ut empiricus eorum concursus, id
<lb/>iiplum Ax illius ipsius dictione didicimus. Quod vero et
<pb n="12.530"/>
<lb/>medicamentorum facultates inter se non parum differant,
<lb/>ex tota virium ipsorum perpensione discere licet. Etenim
<lb/>primum ab eo descriptum simplicis est facultatis laxantis,
<lb/>talis enim est Mendelii unguenti facultas. Secundum vero
<lb/>eandem vim intense possidet, in quo atl Mendesium unguentum
<lb/>anserinus adeps admiscetur. Tertium autem propter
<lb/>myrrham quidem resiccatorium est, unaque calefacit, propter
<lb/>vinum vero astringit, utile iis existens, in quibus redundantem
<lb/>humiditatem simul repellere ac discutere propo..
<lb/>luimus. Scimus porro myrrhae odorem plurimis etiam sanis
<lb/>dolorem capitis inducere, quare sane eos ipsos qui jam
<lb/>caput dolent non parum offendet. Ejusdem autem facultatis
<lb/>est et quod sequitur quartum. Quintum vero non prope
<lb/>ad horum vim accedit, ubi scilicet cataplasma ex aqua et
<lb/>viticis semine componit, quod non solum ab utraque facultate,
<lb/>tum calefaciendi tum resecandi, quibus ea praestant
<lb/>quae ex myrrha composita sunt, multum deficit, sed et follem
<pb n="12.531"/>
<lb/>trarium facere potest in iis qui Caput ob frigiditatem dolent.
<lb/>Quod vero deinde sequitur ex lolii farina et anserino
<lb/>adipe compositum, in quibus Desiccare intendimus, utile est
<lb/>neque in capite solum, sed et in allisi partibusi rationabiliter
<lb/>adhibetur, id ipsam vero ob anserinum adipem citra
<lb/>molestiam resiccantem contingit, abunde enim medicamentum
<lb/>hoc et mitigat et sedat dolorem. Verum quod deinceps
<lb/>sequitur, de quo haec verba scripsit: Portulacam per se et
<lb/>cum lini semine tritam imponito, refrigeratorium est medicamentum,
<lb/>praeclare faciens ad affectiones calidas. Quod
<lb/>vero post hoc scriptum est hoc modo, oleae folia tenerrima
<lb/>oleo ac vino nigro affusa terito et imponito, dolorem quidem
<lb/>non mitigat, verum humiditates succorum evacuat.
<lb/>At vero quod deincepsi scriptum est, forti facultate praestat,
<lb/>in quo videlicet jubet cinerem aceto aut aqua dilui
<lb/>coque caput rigati. Siquidem enim ex aceto praeparetur,
<lb/>inveteratos affectus et in scirrhum induratos sanare potest,
<pb n="12.532"/>
<lb/>non tamen doloris mitigativum existit. Si vero cum aqua
<lb/>cinis diluatur ac pereolatur, fortitudine quidem plurimum
<lb/>ab eo deiiciet, quod ex aceto constat, neque tamen sic doloris
<lb/>mitigativum erit. Quemadmodum neque id quod postea
<lb/>descriptum est, ex terra figulina et solano compositum.
<lb/>Superfluam autem compositionem Apolloniusi in eo, quod
<lb/>ex halicacabi si lictu constat, ostentat, utpote quod neque
<lb/>praedictis neque postea dicendis quicquam amplius habeat.
<lb/>Quemadmodum Iane ea quae deinceps sequuntur lingula
<lb/>alia facultate praedita sunt. Non rite autem facit liaec
<lb/>omnia indefinite trahendo. Quid enim limite habeat cataplasma
<lb/>ex blito cum oleo trito, ad illud quod ex ricini
<lb/>semine aut coriandri aut cumini aut melanthii componituri
<lb/>calefaciunt enim liaec et resiccant, blitum vero debiliter
<lb/>humectat et frigesacit. Porro quoti in sine sermonis
<lb/>ipsius scriptum est, primum neque ab ullo in usum assumi
<lb/>experiundi gratia consuluerim, nedum saepe. Baro enim
<lb/>cogimur medicamentis ex opio uti, quum videlicet prae do^
<pb n="12.533"/>
<lb/>loris vehementia homo de vita periclitatur, quamquam et
<lb/>tunc solidae partes ex ejus usu ostendantur, adeo ut post
<lb/>haec correctione opus habeant. Sic et ex opio collyria detlimento
<lb/>fuerunt, adeo ut debilem oculum reddiderint et
<lb/>visus hebetudinem induxerint, velut etiam auditus gravitatem
<lb/>inducunt, quaecunque ad vehementem aurium dolorem
<lb/>ex papaveris succo composita sunt. At vero ob capitis
<lb/>dolorem vehementem nemo unquam animi deliquio comprehensusi
<lb/>mortuus est, neque te ipsum occidit, quemadmodum
<lb/>quidam coli dolore vexati sucerunt. Utcunque enim doleant,
<lb/>longe minor ipsorum dolor est quam eorum qui coli aut
<lb/>auris aut oculi aut dentis dolore vexantur. Mitigantur illi
<lb/>ipsi persillionibusi et cataplasmatum impositione.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Archigenes ad capitis dolorem remedia Conscripscrit</hi>.</label>
<lb/>Hebeto igitur jam Apollonio ad Arehigenem
<lb/>transeamus, qui in priore libro de medicamentis secundum
<lb/>.genus ei inscripto, hoc modo scrilpfit: <hi rend="italic">Alohigenis ad capitis
<lb/>dolores Citra febrem obortus</hi>. Communiter in prinCipio
<pb n="12.534"/>
<lb/>auxiliatur eis aquae potus, parcitas cibi, solutio alvi. Haec
<lb/>praefatus deinceps medicamenta multiformia conscribit.
<lb/>Praestabilius igitur mihi videtur singillatim unamquamque
<lb/>ipsius dictionem in manus sumptam considerare, et primum
<lb/>sane principium ejus collaudare, in quo manifeste discrimen
<lb/>ab eo, quod quis non febliat, inductum distinxit. Init
<lb/>itaque Archigenes non quidem vulgaris medicus, velut et
<lb/>Mandas et Heraclides empiricus, verum ad diligentiam,
<lb/>quam circa artem secit, etiam hoc Arclligeni accessit, quod
<lb/>posterior natu illis ipsis fuit. Caeterum maximum hoc ceuseri
<lb/>debet iis, qui artem quamcunque tandem rationalem
<lb/>ediscere rite volunt, quum natura apti ad eam suerint Jngeniosique
<lb/>et a pueris in primis disciplinis eruditi. Fleri..
<lb/>que autem ex iis qui ejusmodi artes tractant, non ut ipsi
<lb/>sapientes in iis evadant, sed ut vulgo tales videantur studio
<lb/>habent. At vero Arclligenes, ut si quis alius, quae ad
<lb/>medicam speculationem attinent, diligenter re vera ediscere
<lb/>studuit, atque ob id merito scripta quam plurima memorabilia
<lb/>reliquit. Non tamen in omnibus sane quae tradidit
<pb n="12.535"/>
<lb/>irreprehensibilis mihi videtur, verum veluti ipse pleraque
<lb/>eorum virorum, a quibus adiutus optimus evasit, reprehendit,
<lb/>sic par est ipsum delinquentem a nobis posteris examinari.
<lb/>Difficile enim est ut qui homo fit non in multis peccet,
<lb/>quaedam videlicet penitus ignorando, quaedam vero male
<lb/>judicando et quaedam tandem negligentius scriptis tradendo.
<lb/>Quemadmodum sane et nunc milli in distinguendo nonscebrientes
<lb/>a seblicitantibusi peccasse videtur, quum non omnes
<lb/>eorum qui non sebriunt distinctiones et discrimina apposuerit.
<lb/></p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.8">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De iis qui ex stomacho caput dolent</hi>.</label> Statim igitur
<lb/>primum in his discrimen est doloris capitis ex stomacho
<lb/>producti. Quidam enim etiam si pauxillus quispiam
<lb/>humor acris in ventre et praesertim circa os ejus congregetur,
<lb/>statim caput dolent, atque ob id, si diutius famem
<lb/>tolerent, Offenduntur, augetur enim ipsis inediam ferentibus
<lb/>ejusmodi humorum malitia. Eos igitur qui hoc modo asiliguntur
<lb/>sanare oportet, ita ut nihil remediorum capiti adhibeamus,

<pb n="12.536"/>
<lb/>quandoquidem neque proprius est Ilie capiti asteotus,
<lb/>sed ab humorum in ventre malignos vapores excisantium
<lb/>in ipso ascensu affligitur, quemadmodum alii in
<lb/>suffusorum symptomata ob hujusmodi humores incidunt.
<lb/>Quae igitur horum erit cura? ut videlicet affligentes in
<lb/>ventre humores quam celerrime evacuemus. Evacuantur
<lb/>autem ad vomitum proclives facile ab aquae potu, aegre
<lb/>vomentibus vero difficilius, adeo ut etiam digitorum sive
<lb/>pinnularum immissione venter ad vomitum irritatus quibusdam
<lb/>nihil amplius effuderit. His igitur conabimur quamprimum
<lb/>cibum boni succi ac stomacho commodum exilihere,
<lb/>si res ita serat, a balneo, si non, ante balneum tantum
<lb/>cibi olim cinus, ut ne laedantur inde postea lavantes. A coena
<lb/>autem modicum absinthium in potu dabimus, atque ita et
<lb/>postridie faciemus, coque modo in posterum diaetam ipsis
<lb/>constituemus, donec valde bene concoquentes ipsos videamus,
<lb/>atque tum sane panis pauxillum eis praebebimus circa
<lb/>tertiam aut quartam horam aut paulo prius, vel etiam sePius,
<lb/>ut satis amplum spatium ad consuetam balnei horam
<pb n="12.537"/>
<lb/>interfit. Quicunque vero panem citra obsonium edere non
<lb/>possunt, iis olivas aut palmulas aut uvas aut tale quiddam
<lb/>addemus, per experientiam cognoscendo quid ex eis praestet,
<lb/>quum aliud alio melius fit juxta naturae proprietatem.
<lb/>Caeterum ad vitiosorum in ventre humorum redundantiam
<lb/>tum facultatis concoctricis debilitas tum oris ventris infirmitas
<lb/>plurimum conserunt. Quemadmodum etiam sensus
<lb/>exquisitus et ad haec caput ad ejusmodi humorum vapores
<lb/>suscipiendos aptum, quemadmodum et in quibusdam
<lb/>oculi. Ego quidem igitur saepe et in multis expertus sum
<lb/>hanc quam narravi curandi viam, ad capitis ex stomacho
<lb/>dolorem commodam. Archigenes vero quum simpliciter ad
<lb/>omnem capitis dolorem citra sebrem cibi parcitatem auxistarem
<lb/>scribat, palam facit se nillil de eo, qui ex bilioso
<lb/>hunlore oboritur scire. Quod sane etiam amplius quis erediderit,
<lb/>qui postremam ejusi dictionem legerit, quae hoc
<lb/>modo llabet. <hi rend="italic">Archigenes</hi>. In llisi vero, qui exi stomacho caput
<lb/>dolent llatuoseque distenduntur, acetum in quo papaverisi

<pb n="12.538"/>
<lb/>capita incocta sint affundito, aut spongias eo imbutas
<lb/>imponito, deinde polentam cum mentha et aceto fronti
<lb/>pro cataplasmate imponito. Aut puh gium cum iisdem. Aut
<lb/>solani succum cum rosaceo illinito. Stomachum quidem os
<lb/>ventris appellat, quum et medici hanc partem ita appellare
<lb/>sint alliuti, qui etiam ltomacllica animi deliquia appellant,
<lb/>et quosdam stomachicos esse dicunt, a quopiam videlicet
<lb/>in eo loco oborto affectu ita appellantes, velut etiam
<lb/>hepaticos ab hepate et colicos a colo et nephriticos a reniluis
<lb/>et splenicos a splene affectos. Unam autem ex stomacilo
<lb/>affectionem dolorosam scripsit, quae caput occupet,
<lb/>eorum quos ipse llatuose distentos vocavit, quam ex vini
<lb/>largi potu magis oboriri scio. Qui enim propter humores
<lb/>acres caput dolent, mordacem dolorem non distendentem
<lb/>percipiunt. l ames igitur in distensionibus commoda est, at
<lb/>non iis qui mordaces humores in ore ventris habent. Quum
<lb/>itaque hic mordax humor fudit amarus, pallida et flaVa
<pb n="12.539"/>
<lb/>bilis appellatur, quae ob naturalem levitatem ad ventris
<lb/>os sursum sertur, quum vero pituitosusi aut acidus aut salsus
<lb/>suerit, magis in totius ventris spatio continetur, quam
<lb/>quod in ore ipsiusi firmetur. Optimum autem fuerit, quantum
<lb/>sane nunc in his dicere licet, in fundo ventris ipsum
<lb/>contineri, facile enim relicto ventre in intestinum delabitur,
<lb/>pessima autem fit affectio, ubi vitiosi humores in ventris
<lb/>tunicas ineluibiliter suerint imbibiti, quorum optimum
<lb/>remedium. est ex aloe medicamentum, quod aliqui picram,
<lb/>id est amarum, aliqui hieram, id est sacrum, ex aloe appelv
<lb/>lant, inque ejus compositionem aloës drachmas centum con-jiciunt
<lb/>et sex uniuscujusque reliquorum, quae etiam seXi
<lb/>numero existunt, cinnamomum, spica nardi, xylobalsamum,
<lb/>mastiche Cllia, asarum, crocus. Praestantius autem fit medicamentum,
<lb/>ubi minus de aloë additur. Visa namque mihi
<lb/>est, nimia ejus copia centum drachmae esse, ad proportionem
<lb/>reliquorum, quibus llae adduntur, quapropter etiam
<lb/>per ex drachmas ipsum composui et per lxxx. Quin et
<pb n="12.540"/>
<lb/>per pauciorem aliquando crocum, propterea quod quidam
<lb/>ex ejus usu capite laedantur, quod ipsum saepe ex fido
<lb/>croci odore perpetimur. Quare optimam ejus esse compotidonem
<lb/>judicans, quae ex aloes drachmis xc et croci drachmis
<lb/>v constat, hac ego utor. Ilis vero qui neque croci
<lb/>odorem citra molestiam serunt, sed statim capite replentur,
<lb/>ex quatuor croci drachmis medicamentum compono. Cogor
<lb/>autem assidue hoc medicamentum praeparare, propterea
<lb/>quod non solum ilis de quibus jam dixi, sed et suffusorum
<lb/>speciem patientibus, aut etiam alia svmptomata ex stomachi
<lb/>affectione habentibus, id ipsum exhibeam et praeterea iis,
<lb/>qui alvo astricta laborant, et mulieribus, quae non probe
<lb/>purgantur. in quibus majorem efficaciam habent, ubi aloes
<lb/>drachmae lxxx et croci vj suerint commixtae. Praestat
<lb/>autem et carpefium pro asaro conficere, quamquam etiam
<lb/>utrisque conjectis aliquando composnerim. Datur ad sumlnum
<lb/>ex medicamento lioc drachma una cum aquae calidae
<lb/>cyathis non pluribus quam tribus, minimum vero dinlidium

<pb n="12.541"/>
<lb/>ejus praebetur. Datur et intra hos modos quantitate
<lb/>juxta aetatem, corporis magnitudinem confuetudinemque
<lb/>permutata.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Archigenes consequenter ad primam dictionem
<lb/>scripsit, in quibus est etiam Caleni censura</hi>.</label> De iis
<lb/>quidem igitur qui caput ex stomacho dolent haec fuffecerint.
<lb/>Transeundem itaque jam ad ea quae Archigenes post
<lb/>primam dictionem deinceps scripsit. Faciam autem juxta
<lb/>singula ipsorum consimilem expensionem, qualem circa priniam
<lb/>Ieci, connectendo ad ipsa propter rerum consequentiam
<lb/>etiam ultimam dpfiusi dictionem. Sed nunc a secunda
<lb/>initium Iaciam. Irrigationes autem si quidem a frigore aut
<lb/>hieme patiantur, conveniunt oleum tepidum et illino narium,
<lb/>lucens e baccis lauri expressus, aut oleum laurinum
<lb/>aut unguentum Syriacum aut cicinum aut styracinum aut
<lb/>gleucinum aut tale aliquod aliud calefactorium. Ut igitur
<lb/>a postremo exordiar, opinor ipsum resinam, quae sila sponte
<lb/>.emanat, dicere, quae plurima in Lacedaemone provenit,
<lb/>et capnelaeon Ciliciae, et amaracinum ac styracinum in
<pb n="12.542"/>
<lb/>tyzico et quod in perga apparatur irinum. His vero nuguentis
<lb/>nares oblinere operae pretium ducit, quo per odorem
<lb/>ipsorum caput calebat, quod ipsum inde evenire manifeste
<lb/>apparet adeo, ut et idiotae vulgo llis utantur et
<lb/>maxime eis, quae facile parari ponunt. Parabilia autem sunt
<lb/>aliis alta, quae videlicet apud singulos redundant. Et apud
<lb/>nos Iane in Asia agrestibus et ruri degentibus hominibus
<lb/>cedrino appellato uti mos esc et si quando ejus inopia sit,
<lb/>pisselaeo, quo nomine id appellant quod ex oleo et liquida
<lb/>pice constat. Admiscent autem tum huic tum cedrino
<lb/>oleum aliqui Idus, aliqui minus, in quantum virium ipsorum
<lb/>vehementiam exolvere velint. Utuntur autem omnibus
<lb/>quae dixi et circa caput et praesertim circa sinciput, veluti
<lb/>dixi. Illinunt et spontem ex eis et aurium meatus, quidam
<lb/>etiam vestigia pedum ao sedem. Caeterum quum Arcliigenes
<lb/>succum e baccis lauri expressam dicit, quod simpliciter lauvinum
<lb/>dicitur, ipsum nominare putandum est, velut id
<lb/>quod oleum admixtum habet, laurinum oleum appellatur.
<pb n="12.543"/>
<lb/>Syriacum vero unguentum eum dicere Comagenum exilli
<lb/>m o, quandoquidem id ipsum nobis ex Syria asportatur.
<lb/><hi rend="italic">Architrenes</hi>. Aestate vero aut ubi alias aestuoso distenduntur
<lb/>per acetum et oleum aut aquam et rosaceum. Amplius
<lb/>vero et per polygoni succum aut portulacae aut solani aut
<lb/>aliquo alio ex refrigerantibus irrigato, spongiasque posca
<lb/>imbutas capiti imponito. In hoc sane sermone videbitur
<lb/>forte quibusdam negligentius legentibus, unum simplicem
<lb/>affectum Archigenes curare, verum non ita habet. Ex eo
<lb/>enim quod <hi rend="italic">aestuosa</hi> dicit, calidum affectum indicat, ex eo
<lb/>vero quod addit <hi rend="italic">distenduntur</hi>, affectionem quae hoc modo
<lb/>a flatu ventoso affligitur ostendit, ut non solum secundum
<lb/>intemperiem mutata fit, sed etiam vaporosis flatus redundantia
<lb/>adsit. In principio itaque in ejusmodi utrisque affectibusi,
<lb/>refrigerantium auxiliorum facultas apta est, quae intemperiem
<lb/>calidam refrigeret et llatulenti spiritus proventum
<lb/>repellat et retundat. Atque mea quidem opinione praestiterit
<lb/>diligentiorem rei inquisitionem facere. Aliquando
<pb n="12.544"/>
<lb/>etenim ex corpore llatulentus spiritus affertur, quemadmodum
<lb/>in doloribus capitis ex stomacho relatum est, aliquando
<lb/>vero in ipso capite generatur. Venter namque interdum
<lb/>aegre solubili modo instatur, interdum vero etiam post ipsum
<lb/>sita intestina, quandoque quidem jejunum aut tenue intestinum,
<lb/>quandoque etiam colum. Nihil igitur mirum est
<lb/>neque impossibile eundem affectum in quibusdam juxta caput
<lb/>partibus obortum flatulentum spiritum generare, cujus
<lb/>generationis in locis circa ventrem causam invenimus, tanti
<lb/>caloris inopiam, ut ex cibis ac potibus vaporosum et flatalentum
<lb/>spiritum generet, propter infirmitatem vero comprehensivae
<lb/>facultatis interna ita affectarum partium capacitas
<lb/>instetur et expleatur, ut propter expletionem quidem
<lb/>distendatur, propter tensionem vero dolore afficiatur. Inventum
<lb/>equidem et hoc nobis in commentariis est, in quibus
<lb/>communes et generales dolorum causas considerabamus,
<lb/>quod ob dissolutionem continuitatis similarium partium dolor
<lb/>oboriatur. Dillolvunt autem ipsam erodentia, incidentia,
<pb n="12.545"/>
<lb/>distendenda et vehementer calefacientia ac refrigerantia;
<lb/>Quapropter in doloribusi circa caput aegros interrogare
<lb/>consuevi, qualisnam eorum qualitas sit. Quidam enim velut
<lb/>erodantur corpora doloris sensum perreptant, quidam vero
<lb/>velut distendantur aut graventur aut tundantur aut solius
<lb/>vehementer invalescentis caliditatis aut frigiditatis. Siquidem
<lb/>enim velut erodantur aut pungantur senserint, vel
<lb/>humorum vel ejusmodi flatus acrimonia Causa putanda est,
<lb/>si vero citra morsum distendantur, repletionem dissensurum
<lb/>partium vel per flatulentum spiritum vel per multi humollis
<lb/>influxum causam putabimus, in quo genere et inflammatio
<lb/>et erysipelas existit, inflammatio quidem, ubi inflammata
<lb/>corporis parsi mustum sanguinem in se continuerit,
<lb/>erysipelas vero, ubi biliosum continuerit humorem, quod
<lb/>si ex utrisque redundantibus parsi aliqua expleatur, aut inflammatio
<lb/>erysipelacea aut erysipelas inflammatum oborietur.
<lb/>Et ne existimet quis longum nos sermonem de una
<lb/>parte juxta unum symptoma affecta facere; communis enim
<pb n="12.546"/>
<lb/>omnium dolore assertarum ratio est, et si quis diligenter in
<lb/>articulos digesserit, promptior ac expeditior ad auxiliorum
<lb/>inventionem in omni affecta parte sueti t. Quod enim artis
<lb/>conjecturale est, id maxime in affectuum cognitione con.sistit.
<lb/>Quae ubi inventae luerint, curationem non conjectu..
<lb/>taliter, sed scientifice indicant, cum lioc, quod et agnoscere
<lb/>datur, quam aegre aliqui affectus medelis cedant, in quibusi
<lb/>rationabiliter juxta indicationem remediis utimur, etiam
<lb/>si nihil efficere in principio appareant. Atque lioc est. quod
<lb/>in aphorismo dictum est, in quo ait, <hi rend="italic">omnia secundum rut
<lb/>tonem iacienti, st juxta rationem non succedat, ad alia
<lb/>transeundum non est innuente eo, quod tusum est a principio</hi>.
<lb/>Aliquando enim adeo vehementer in angustis meatibus
<lb/>status vapidus insarcitur, atque eo adhuc magis lentus
<lb/>aut crassas humor, ut multo tempore opus sit ad curationem.
<lb/>Etenim quae sic insarcta sunt, attenuare oportet,
<lb/>meatusque dilatare per quos excernantur, habita simul providentia
<lb/>ne quid aliud, puta humor aut ejusmodi statuo
<pb n="12.547"/>
<lb/>amplius influat, et ad haec corroborandum est affectum
<lb/>membrum, ut neque ipsum flatulentum spiritum gignat.
<lb/>Qui igitur primi ad ejusmodi affectiones medicamenta comPofuerunt,
<lb/>merito varia materia opus habuerunt. Siquidem
<lb/>influentem substantiam, sive humor sive vapor suerit, repetdele
<lb/>necessarium existit, impactam vero concoquere et at.
<lb/>tenuare eandemque issam discutere, atque nihilominus, imo
<lb/>magis, circa affectam partem firmitatem inducere, ne videlicet
<lb/>quod influit suscipiat, attenuatum vero excernat, impactumque
<lb/>concoquat et attenuet. Verum in mixtione mestramentorum
<lb/>hac facultate praeditorum astus aiio sesi-ciore
<lb/>conjectura usus, alius minus, alius magis commodam
<lb/>fecit compositionem. Quapropter velut nostris, ad vos enim
<lb/>sodales Ioquar, quibus maxime haec scribuntur, duo omnino
<lb/>vidistis mihi praeparata medicamenta eundem effectum promittentia,
<lb/>quandoque etiam tria et quatuor et ex horum
<lb/>mixtura in aegre Curabilibus affectibus a me saepe quod
<pb n="12.548"/>
<lb/>oportuit Iactum esse. Considero namque in quonam eorum
<lb/>copia simplex medicamentum calefaciens superet aut sii
<lb/>llesacien.s, velut etiam resecans aut humectans aut tenuium
<lb/>partium aut crassarum, deinde contemplans quid est cepit,
<lb/>quod aegro jam suit admotum, secundum usum aut per
<lb/>aliud quoddam aut per lioc ipsum Iacio, saepe quidem ad
<lb/>aliud quod idem promittit transeo, aliquando vero utraque
<lb/>committo, ac medium quiddam ex eis conjicio. talia autem
<lb/>omnia abunde a me non universim tantum, sed et
<lb/>particulatim in medendi methodo relata sunt, nosseque
<lb/>oportet, quod et jam ante dixi, hanc tractationem illam sequi.
<lb/>et cogor tamen etiam nunc nudus meminisse, quo magis
<lb/>ea quae istic tradidi assequamini. in praedicto itaque
<lb/>affectu, calore doloroso praedominante una cum flatu veli-
<lb/>tuso, in principio quidem repostoria curatione utendum est,
<lb/>quae ex refrigerantium facultate constat, quod ubi moderate
<lb/>factum est, ex muigatoriis ac concoctoriis medicamentis i
<pb n="12.549"/>
<lb/>quippiam admiscere ad depulsoria oportet. Deinde etiam
<lb/>disco floria addenda, ita ut paulatim repulsorio medicamenta
<lb/>detrahamus, donec ad contrariam mixtionem perveniat nledicamentum
<lb/>ei, quam a principio habuit, hoc est ut plurimum
<lb/>quidem disausserium fit et attenuatorium, minus vero
<lb/>concmctorium et mitigatorium, minimum autem repulsorium.
<lb/>Portulacam quidem igitur refrigerantis et aquosae
<lb/>substantiae esse didicistis, minus ea polygonum, in solano
<lb/>autenl tantum admixtum esse crassae et terreae, quantum
<lb/>astrictione. Acetum vero repulsorium simul et attelluatorianl
<lb/>et discussoriam habet facultatem, tanquam quod temperamento
<lb/>tenui frigiditate praepolleat, quemadmodum exacte
<lb/>serenus aquilonaris aer. Didicistis etiam rosacei facultatem,
<lb/>quod videlicet et repulsorium quiddam habeat, habet
<lb/>autem et concoctorium et mitigatorium et ad haec etiam
<lb/>discussorum. Merito igitur Archigenes in praedicto affecto
<lb/>ejusmodi medicamentis utitur, ipsum quidem per se fidum
<lb/>acetum neque alibi exhibenti neque hic ob facultatis ipsius
<pb n="12.550"/>
<lb/>velit mendam ; admiscet autem est vel rosaceum vel aquam.
<lb/>Transeamus autem jam ad sequentem Archigenis dictionem.
<lb/><hi rend="italic">Si vero augescat affectus, perfecta cibi abstinentia
<lb/>congrua est. Deinde venae sectio e cubito ei alvi evacuat
<lb/>io per validum clysterem</hi>. De his auxiliis dictum a me
<lb/>prius est, quando Apollonii diota considerabam. Ubi sane
<lb/>in biliosis caulis fami renunciavi, velut etiam venae sectionem
<lb/>in pueris et senibus ac viribus debilitatis fieri prohibui,
<lb/>laudavi autem evacuationem per clysterem, non solum
<lb/>propter evacuationem eorum, quae in intestinis consinentur,
<lb/>sed etiam ob revullionem eorum quae ad caput
<lb/>feruntur. Atque ob id probe in his quae scripsit Arelligenesi
<lb/>non simpliciter dixit Evacuatio alii per clysterem,
<lb/>sed addidit validum; multum enim in hujusmodi clystere
<lb/>situm est, quantum ad revulsioneni attinet ultra hoc, quod
<lb/>non solum ea, quae circa ventrem et mesaraeum sunt, evaenat,
<lb/>sed etiam quae circa hepatis sima haerent. <hi rend="italic">Archiaetus</hi>.
<lb/>Irrigationes autem ruta cum aceto et oleo trita. Memores

<pb n="12.551"/>
<lb/>affectus ad quem auxilia scribere proposuit, sic judicamus
<lb/>unumquodque eorum, quae recensere coepit. Allëctum
<lb/>itaque sic scripsit; aestate vero aut ubi alias aestuoso
<lb/>distenduntur Deinceps vero refrigerantis facultatis auxilia
<lb/>subiecit. Et postea inquit. <hi rend="italic">Si vero augescat affectus; perfecta
<lb/>cibi abstinentia. et venae sectio et clyster validus
<lb/>adhibeatur</hi>. Et post haec propositam conscripsit dictionem,
<lb/>in qua cum aceto et oleo tritam rutam adhibere jussit, non
<lb/>apponens an viridem an aridam velit, est enim non parva
<lb/>disserenda, quum arida multo acrior et calidior quam vi-udis
<lb/>existat. Mihi Iane viridem consulere videtur; neque
<lb/>enim acervatim subitove a refrigerantibus ad contraria
<lb/>transgressus est. Acetum vero ad hoc quod refrigerat et
<lb/>repellit disin storium quid habere antea dictum est. Mitigatoriae
<lb/>autem et laxatdriae facultatis existens oleum merito
<lb/>ipsis admiscuit. <hi rend="italic">Alia</hi>. Succus. e lauri baccis expressas cum
<lb/>aceto et ruta. Haec priore longe efficacior existit, ad suecum
<lb/>namque e lauri baocisi expressum sortitor calefacientem

<pb n="12.552"/>
<lb/>rutam admiscuit Cum aceto, relicto oleo. <hi rend="italic">Alia</hi>. Succus
<lb/>radicum iridis cum aceto. hoc remedium nihil calefactorium
<lb/>habet, melius itaque suerat ipsum primum in transitu ad
<lb/>praeclariora auxilia positum esse. <hi rend="italic">illa</hi>. Salicis solia trita
<lb/>cum aqua. Hoc praescripto ex iride imbecillius est, atque
<lb/>iis quae omnium primum scripta sunt simile, ut intempestive
<lb/>nunc ab eo Iit relatum. <hi rend="italic">illa</hi>. Serpyllum cum aceto
<lb/>et oleo tritum. De aceto et oleo prius dictum est, adiecit
<lb/>autem nunc eis serpyllum acris qualitatis medicamentum et
<lb/>ob id etiam calefactoriae facultatis. Negligenter vero etiam
<lb/>Ilie reliquit, an vivide aut aridum velit; praestiterit autem
<lb/>fortassis viride intelligere. <hi rend="italic">Alia</hi>. Polygonum cum ruta, oleo
<lb/>et aceto dilutum. Polygoni succo primo sermone ut restigelante
<lb/>usus est, nam et re vera talis existit. Quare etiam
<lb/>ad inveteratos dolores juxta primum transitum rationabilitor
<lb/>quis eo utetur ruta admixta. Animadversione autem
<lb/>dignum est in singulis contrariae facultatis medicamentorum
<pb n="12.553"/>
<lb/>mixtionibus, ut in principio parum ex praestantiore admilceamus,
<lb/>juxta secundum vero et tertium usum copiam
<lb/>augeamus. <hi rend="italic">Alia</hi>. Amygdalae amarae delibratae tritae cum
<lb/>aceto et oleo irrigationis modo adhibitae, aut Cerati crassitudine
<lb/>in linteolo fronti impositae. Et hoc ad primum transiitum
<lb/>pertinet, didicimus enim discussoriam citra mordacitatem
<lb/>facultatem amygdalas amaras habere. <hi rend="italic">Alia</hi>. Ruta filvestris
<lb/>cum oleo et aceto eodem modo. Inordinate rursus
<lb/>hoc valde sorte medicamentum interposuit, in doloribus
<lb/>multum inveteratis merito adhibendum. <hi rend="italic">Alia</hi>. Populi albae
<lb/>fructus cum aceto tritus. Discussoriae facultatis est albae
<lb/>populi fructus. In quibusdam autem exemplaribus non cum
<lb/>aceto, sed cum polca scriptum reperitur. <hi rend="italic">Alia</hi>. Ocimi semen
<lb/>cum aqua. Ocimi semen calefactoriae et attenuatoriae
<lb/>est facultatis, non tamen vehementer, cum aqua autem sola
<lb/>in inveterato affectu minimo rationabiliter quis eo utatur,
<lb/>melius enim erat oleum et acetum, velut in aliis dixit,
<lb/>etiam huic admiscere. Aliut. Iacit et balsamum, peucedanum,
<pb n="12.554"/>
<lb/>castorium, simulet sigillatim unumquodque cum oleo et aceto.
<lb/>iloc medicamentum rursus vehemens est, maxime quum
<lb/>ipsum peucedanum solum adhibeatur citra castorii adtnixtionem.
<lb/>Quid vero balsamum nunc vocet, non habeo dicere,
<lb/>num videlicet plantae st lictum aut succum, quem ttpobalsamum
<lb/>vocant, aut ramulos ipsius xylobalsamum appellatos.
<lb/>Melius tamen milii videtur opobalsamum accipere, quod
<lb/>tenuium partium et dlscussoriae substantiae existit, non tamen
<lb/>manifeste calentis. <hi rend="italic">Alia</hi>. Lauri solia et populi albae
<lb/>et viticis cum oleo et aceto. Et hoc medicamentum ex simplicibus
<lb/>facultatibus differentibus composuit, lauri enim solia
<lb/>calidissima, viticis vero moderate refrigerantia sunt, in medio
<lb/>utrorumque populi folia existunt. <hi rend="italic">Aliti</hi>. Panacem cum
<lb/>oleo illinito. Nihil hic resi sperantium admixtum est, et ob
<lb/>iti valde inveteratis affectibus et nihil amplius caliditatis
<lb/>habentibus utile existit. Quapropter merito quis ipsum reprehenderit,
<lb/>citra distinctionem medicamenta conscribentem.
<pb n="12.555"/>
<lb/>Panacem vero negligenter nunc ipsum dicere puto panacis
<lb/>radicem ; neque enim opopallaca putandum est ab ipso pa-.
<lb/>nacem dictum esse, differt autem a radice hic non parvo
<lb/>caliditatis excessu. <hi rend="italic">Alia</hi>. Viticem aut mentham, amygdalas
<lb/>amaras, iridem, aequali mensura cum aceto et rosaceo mixta
<lb/>adhibeto. Aliorum vires supra relatae sunt, menthae autem
<lb/>nunc primum mentionem fecit, medicamenti calefactoriae
<lb/>facultatis. <hi rend="italic">Alia</hi>. Aut mororum succo cum aceto admixto
<lb/>rigato. Hoc medicamentum evidenter apparet refligeran tiu m
<lb/>medicamentorum generls ab ipso conscriptorum esse^ quasv
<lb/>incipiente affectu conveniunt minimeque recte nunc ad medicamenta
<lb/>auctis affectibus commoda admiscetur. <hi rend="italic">Aliti</hi>. Inveterato
<lb/>autem affectu pilis denudato illitionibusque eq rigationibus
<lb/>praedictis, crassius tamen apparatis utitor. <hi rend="italic">Alia</hi>.
<lb/>Resinam cum melle temporibus et fronti illine. Aut musicerssas
<lb/>cum aceto et rosaceo. Tertium hoc tempusi ^st et
<lb/>opportunitas in capitis remediis adhibendis. Primum namque
<lb/>erat incipiente affectu, secundum vero, ut ipse scrso
<pb n="12.556"/>
<lb/>psit, augescente. Tertium autem hic, quum ait inveterato
<lb/>quod ipsum vehementioribus auxiliis opus habet, quorum
<lb/>aliqua non recte prioribus admiscuit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.10">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Asclepiades ad capitia dolorem in pruno externorum
<lb/>scripsit</hi>.</label> Ad recentes capitis dolores irrigatio,
<lb/>qua usus est Nicomedes. Foliorum rutae drachmas duas,
<lb/>menthae drachmas duas, peucedani drachmas quatuor, iridis
<lb/>drachmas fluas, seminis ocimi drachmas octo, seminis papaveris
<lb/>nigri drachmas quatuor, poseae Ileminas duas. Ad
<lb/>dimidium coquito, et expressum succum cum rosaceo conquassato,
<lb/>et caput assidue ex eo ii rigato.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.11">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud, quo usas est Charicles</hi>.</label> Amygdalarum ama
<lb/>rarum depuratarum drachmas duas, seminis viticis drachmas
<lb/>duas, peucedani radicis drachmas duas, menthae viridis
<lb/>sive aridae drachmas duas, ramulorum rutae drachmas
<lb/>duas, baccarum lauri depuratarum drachmas duas, serpylli
<lb/>drachmas duas, sphondylii drachmas duas, castorii drachmas
<lb/>duas, rosarum Viridium aut siccarum drachmas quatuor,
<pb n="12.557"/>
<lb/>aceti heminas duas, rosacei quod satis est apparato ac
<lb/>utere, ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.12">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Pastillus ad capitis dolorem, quo usus est Antonius
<lb/>herbarius</hi>.</label> Succi peucedani drachmas sex, succi papaveris
<lb/>drachmas quatuor, croci drachmas quatuor, myrrhae drachmas
<lb/>quatuor, scammoniae drachmas quatuor, omnia trita
<lb/>cum aceto in pastillos redigito, eosque in umbra resiccato.
<lb/>Usus autem tempore aceto dilutos flenti illinito, a tempore
<lb/>altero initio sumto et usque ad alterum tempus progrediendo.
<lb/>In febricitantibus ex aqua illinito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.13">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quo Alexander usas esu sto habet</hi>.</label> Peucedani radicis
<lb/>aut succi drachmam unam, croci drachmam unam,
<lb/>myrrhae drachmam unam, opii drachmam unam, aceto excipe
<lb/>ac redige in pastillos; usu vero exigente aceto distolutos
<lb/>locis sensum doloris perceptantibusi illinito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.14">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud Antlgoni, qui in castris exercitus ipsignts
<lb/>medicus sua</hi>.</label> Baccarum lauri siccarum, purgatarum, tritarum,
<lb/>drachmas quatuor, scammoniae drachmas quatuor,
<pb n="12.558"/>
<lb/>sueti papaveris drachmas quatuor, seminis apii drachmas
<lb/>octo, croci drachmas octo, myrrhae drachmas quatuor,
<lb/>omphacii drachmas quatuor, serpylti draclimas octo, aceti
<lb/>quod latis est. praepara et utere, ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.15">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad inveteratum capitis dolorem. epahitna. quo tbaricles
<lb/>usas elisi</hi>.</label> Detrimentorum, quae ab expresse irino
<lb/>unguento supersunt, peucedani, castorii, singulorum partem
<lb/>unam, baccarum lauri partes II. seminis viticis partes II.
<lb/>rosarum siccarum partes II. ramulorum rutae partes IV.
<lb/>aceto dissoluta cerato ex rosaceo apparato excipito, deinde
<lb/>linteolo impacta praelatis capillis per omne caput imponito,
<lb/>et lusciosis obligato atque usque in sequentem diem
<lb/>obligata custodito. rursusque imponito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.16">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De iis qui ob biliosum humorem caput dolent</hi>.</label> Signa
<lb/>in his similia sunt eis, quae ex ardore oboriuntur, accedit
<lb/>Ilis major morsus et lactei pallor et aliquando olus amaror.
<lb/>Aetati autem vigoris et temperamentis calidioribus et vitae
<lb/>solicitae et iis qui flavam bilem congregant haec affectio
<pb n="12.559"/>
<lb/>praecipue contingere solet. Itaque balnea temperata et unctiones
<lb/>et potus dilutus eis exhibenda sunt, omnisque viotus
<lb/>ratio liquidior et boni succi constituenda. Evacuandus
<lb/>item biliosus humor per absinthii cremorem aut per aloen
<lb/>et per ipsam picram antidotum per se datam aut modica
<lb/>addita scammonia, vel per catapotia ex aloë consecta. Illinenda
<lb/>situlis pastillo croceo aut trigono appellato aut aliquo
<lb/>alio his consimili.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.17">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De dolore captus per consensum</hi>.</label> Siquidem universo
<lb/>corpori caput per consensum coalficitur, illi cum adversiis
<lb/>intemperiem tum adversiis exuperantem materiam instandum.
<lb/>Et si quidem humorum multitudo et maxime in vellis
<lb/>fuerit, venam siccabimus. Si vero qualitas magisi invaluerit,
<lb/>purgante medicamento utemur. Si vero uni alicui parti
<lb/>condoleat, velut hepati aut ventri aut stomacho, his ipsis
<lb/>auxiliabimur: calida quidem in ipsis existente intemperie,
<lb/>panem ex vino diluto exhibendo et sorbitiones ex alica,
<lb/>et Ibris irrigationes moderate refrigerantes et robur addelltes,

<pb n="12.560"/>
<lb/>velut antea dictum est. Si vero propter viscosos et
<lb/>Crassos in stomacho contentos humores caput doleant, etiam
<lb/>hos exturbabimus, acetum mulsum in potu praebendo, oxymeli
<lb/>dicunt tum simplex tum Julianium appellatum. Ex
<lb/>hyssopo etiam ac origano potionibus et quae his adhuc
<lb/>fortiores sunt, magisque incidendi vi praeditae, utemur et
<lb/>vomitu a raphanis irrigationibusque ac cataplasmatis calidiol
<lb/>ibus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.1.18">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De captas in subrisus dolore</hi>.</label> in doloribus capitis,
<lb/>qui in principio cum febribus irruunt, vena secanda est
<lb/>post primam aut secundam remissionem, nili quid impediat,
<lb/>et praesertim in corporibus boni habitus et multo sanguine
<lb/>redundantibus. Animadvertendum autem num ob vapores
<lb/>a ventre sublatos aut ob alvi suppressionem capitis dolor
<lb/>contingat. Quoti si setius post septimum tandem irruat diem,
<lb/>alvo per clysterem, qui aliquid operae pretii Iaciat, praeevacuata
<lb/>clu ursinae ad occiput, sive cervicem affigantur caputque
<lb/>rigationibus ex oleo mitigetur, rosaceo quidem in calidioribus
<lb/>ac hora aestiva et cum exiguo aceto, chamaemelino

<pb n="12.561"/>
<lb/>vero in frigidioribus habitudinibus ac hieme, quinta
<lb/>acesi parte adjecta. Illinenda frons ex cyphi in frigidiora
<lb/>bus, ex crocomagmate in calidioribus. Caeterum ad capitis
<lb/>dolores ob febris magnitudinem obortus medelae praescriptae
<lb/>sunt in saluium tractatu. Porro vitare oportet haec,
<lb/>non solum in dolore capitis per consensum stomachi oborto,
<lb/>sed omnibus etiam aliis circa caput obortis affectibus, sunt
<lb/>autem ea quae sequuntur, viticis semen, absinthii succus, lac
<lb/>in potu, glandes querelose in cibo, olivae nigrae, arbuti
<lb/>functus, ervum, quod ipsum etiam articulos dissolvit. Amplius
<lb/>autem offendunt myrrha, thus, hederae cacumina. Mentem
<lb/>etiam perturbant lentisci fructus, crocus, peucedanum, cyclaminus
<lb/>sicca cum vino potata. Styrax paucus quidem
<lb/>potatus tristitiam vultus discutit, multus vero somnos mnltum
<lb/>turbulentos inducit.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="2">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.2.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="2">Cap. II.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De cephalaea</hi>.</label> Cephalaea inveteratus et
<lb/>aegre cedens capitis dolor appellatur, qui ex facili occa
<lb/>sione maximas exacerbationes habet adeo, ut neque strepilus

<pb n="12.562"/>
<lb/>neque vocem vehementiorem neque lumen sistendidum
<lb/>neque vini potum, neque odoramenta caput replentia
<lb/>tolerare possint, neque item motum, sid in quiete et tem bris
<lb/>ob dolorum magnitudinem decumbere velint, tanquam
<lb/>a malleo enim pertundi sibi videntur. Quidam enim veluti
<lb/>contundantur aut distendantur ea, quae circa caput sunt,
<lb/>sentiunt, non paucis vero usque ad oculorum radices do-,
<lb/>Ior progreditur. Habet autem liaec affectio aliquando quidem
<lb/>continuos dolores, aliquando vero exacerbationes ett
<lb/>intervalla sive ordinata sive inordinata. intermittunt enim
<lb/>quandoque ejusmodi exaCerbationes, velut in comitiali morbis
<lb/>apprehensis, interceditque tempus aliquod, quod omnino
<lb/>accusari non potest. Manifestum igitur est, hunc astëctumi
<lb/>consimilem aptitudinem capitis, ut facile laedatur, velut in t
<lb/>cephalalgicis habere, verum ad majorem debilitatem deve-niunt
<lb/>in lioc affectae capitis partes. Et quidam ex eis ceie.
<lb/>bri involucra desistant, quidam vero membranam tantum i
<lb/>calvariam ambientem. llotores igitur cum gravitate bunion
<lb/>l um multitudinem lignisicant, cum mordacitate vero aut!
<pb n="12.563"/>
<lb/>humorum aut vaporum acredinem, cum pulsis autem inflamlnationem,
<lb/>cum tensione vero, si quidem citra gravitatem
<lb/>et pulsum fiat, spiritus tenuis et flatulenti multitudinem
<lb/>demonstrant, cum pulsa vero membranosi corporis
<lb/>inflammationem. Si vero cum gravitate distentio fiat humorum
<lb/>multitudinem intra membranulas contentam et dotores
<lb/>quidem in superficie haerentes, membranae osi calvae
<lb/>ambientis affectionem significant, qui vero in profundo sunt
<lb/>cerebri involucrorum ; quibuscunque enim affectus intra calvariam
<lb/>est, his usque ad oculorum radicesi dolores procedunt,
<lb/>propterea quod oculorum tunicae ex cerebri iuvoilucris
<lb/>habeant ortum. Si vero humor putrefactus calidior
<lb/>lfiat, cum febre caput dolitant. Febricitant autem omnino
<lb/>iet qui ex phlegmone dolent. Si quidem igitur humorum
<lb/>aut vaporum multitudinem repereris causam, si quidem
<lb/>propter totius corporis repletionem facta est, universo corpore
<lb/>evacuato, capitis dolorem sanabis. Si vero velut de-.
<lb/>bile existens caput ad se sublatosi humores ac vapores fusiceptet,
<lb/>materiam revellere onortet in totum cornusi alone
<pb n="12.564"/>
<lb/>ita parti mederi. Per clysteres itaque revulsio fit et ligaturis
<lb/>extremitatum et pluribus infernarum partium confrictionibus,
<lb/>interdum etiam sanguinis ex. cubito detractione,.
<lb/>quod si amplius sanguis redundare videatur, etiam ex naribus
<lb/>aperta vena et quantum sufficere videtur, sanguine evaenato.
<lb/>Deinde hieram dabimus exacutam. Et postea apophlegmaticis
<lb/>pituitam detrahentibus et medicamentis, quae
<lb/>naribus induntur, utendum est, qualia sunt quae exi elaterio
<lb/>et cyclamino cum lacte et porro apparantur. Caput
<lb/>autem curabis, quandoquidem revulsoriisi uti oportet per
<lb/>repulsores irrigationes. Caeterum post totius corporis evacautionem
<lb/>jam caput evacuantibus uteris, deinde iisi quae
<lb/>firmitatem addere possunt admotis. Repellit igitur oleum
<lb/>ompllacinum et rosaceum per se et <hi rend="italic">cum aceto</hi>, et quod ex
<lb/>papaveris capitibus et oleae tenet is germinibus et hedelae
<lb/>cacuminibus ac menta viridi apparatur. Afferantur autem
<lb/>remedia tepida quidem, ubi frigidior et crudior fuerit humorum
<lb/>multitudo, frigida vero ubi calidior et biliosior extitelit

<pb n="12.565"/>
<lb/>Discutit autem oleum dulcissimum calidum et magis
<lb/>inveteratum itemque sicyonium. Si vero crassior fit humorum
<lb/>multitudo, spondylium aut serpillum aut pulegii colnam
<lb/>aut calaminthen aut mentam oleo incoquendo, multstudinem
<lb/>evacuabis. Eadem haec etiam firmitatem parti
<lb/>addunt, quapropter usque ad perfectam curationum eis uti
<lb/>convenit. Omnium porro longe maxime discutit et perfecte
<lb/>corroborat verbenaca recta, maxime viridis, imo et arida
<lb/>cum radicibus et simul cum serpillo oleo incocta. Conjicienda
<lb/>etiam ad ea crocodiliadis maximae, juxta aquas nal
<lb/>silentis radix. Quin et ipsam per se verbenacam si oleo
<lb/>t incoxerit caputque inde ligaveris, omni capitis dolori an.</p>
<p rend="indent">
<lb/>siquo ex frigiditate, aut ex Crassis humoribus oborto medeberis.
<lb/>Maxime etiam prosunt sub aquario vase nascentes
<lb/>aselli, <hi rend="italic">millepedae appellati</hi>, si oleo incoquantur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.2.2">
 <p rend="indent">
  <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Archigenis de apophlegmatilmis</hi>.</label> Post haec vero
<lb/>apophlegmatismi, quibus pituita a capite detrahitur ex sinapi
<lb/>aut hyssopo cum passo cocto, aut ex staphide silvestri cum
<pb n="12.566"/>
<lb/>pipere et melle trita, aut ex oleo admixto melle, aut ex
<lb/>staphide silvestri per se, vel cum melle trita. Medicamentorum
<lb/>quippe, quae pituitam a capite evacuant et medicis
<lb/>pro more apophlegmatismi appellantur, materiam postea referam,
<lb/>nunc autem tantum ostendere commodum suerit,
<lb/>quod llocce auxilium pituitae infestantis est medela, quemadmodum
<lb/>sane et ipsum nomen ejus ostendit. Archigenes
<lb/>autem calidum et llatuosum affectum se curaturum pollicitus
<lb/>est, non frigidum et pituitosum. Iuvantur autem plulimum
<lb/>lauri aut rutae aut panacis aut papaveris capitum
<lb/>aut baccarum lauri decocto perfusi. Valide calefacientibus
<lb/>medicamentis, nescio quomodo papaveris <hi rend="italic">cupita</hi> non inserenue
<lb/>refrigerantia annumeraverit, quum in sermonis contextu
<lb/>singulis dictis aliquem per se uti posse ostenderit et
<lb/>fortasse etiam aliquando simul mixtis, non tamen manifestum
<lb/>fecerit, num quippiam ex papaveris capitibus ipsis
<lb/>adiiciendum sit, quo videlicet aliorum medicamentorum vehumentia
<lb/>minuatur et mitigetur, an et salis aliquando utendum
<lb/>sit, quod sane incipiente et augescente affectu tempestivius

<pb n="12.567"/>
<lb/>fieret, inveterato enim affectu non solum non prosilnt,
<lb/>sed etiam noxia capita papaveris existunt. Commodum
<lb/>est et ex salibus fomentum. Omnem rationem Archigenesi
<lb/>hic confudit, quum fomenti mentionem faciat per medicamentum
<lb/>desiccans quidem non strenue, verum et calesectorium
<lb/>quiddam in se habens. Meminisse enim eum oportebat,
<lb/>quod quum calidum affectum curare assumpsisset aut
<lb/>semper ab illo ipso indicationem servaret, aut de transmutatione
<lb/>in diversam speciem quippiam diceret, juxta
<lb/>quam temporisi progressu calore sedato obduratio aut intenfio
<lb/>aut tale quiddam accessisset, quod contraria curatione
<lb/>indigeat et non ea quae in principio luit determinata. Post
<lb/>perfusiones vero aut fomenta iuvantur, si lini semen rola-^
<lb/>ceo infactum adhibeas, et lanas sordidas ex aceto rosaceo
<lb/>calidas circumponas ac obliges. Hoc mitigativum est auxilium.
<lb/>quum vehementer infestat dolor, una cum hoc quod
<lb/>et subjecto conserat affectui. Quare ubi ad intensum capitis
<lb/>dolorem remedia scripsit, istic praestiterat etiam de hoc somento
<lb/>mentionem sacere. Verum pro praetenti temporis
<pb n="12.568"/>
<lb/>opportunitate, de qua nunc sermo instat, si quis fomentis
<lb/>aut cataplafmatis uti velit, fomenta ex milio meliora fuerint.
<lb/>Quemadmodum enim Hippocrates ait, <hi rend="italic">leve et lene
<lb/>milium existit</hi>. Sales vero ob gravitatem molesti sunt praesertim
<lb/>capiti admoti.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.2.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De cataplasubatio in capitis dolore</hi>.</label> Cataplasmatis
<lb/>vero utere hordeacea cruda salina, quae iridem contusam
<lb/>habeat admixtam. Aut rutae semine eodem modo. Aut foeniculi
<lb/>radice similiter. Aut cruda hordeacea farina cum
<lb/>aceto mulso apparata. Aut polenta et pulegio mixtis. Et
<lb/>haec cataplasmata ad secundam temporis opportunitatem
<lb/>pertinent, quam supra augescente capitis dolore constituit,
<lb/>nam et hunc mitigant et affectum iuvant Aut Nilei alsistramentum,
<lb/>castorii et iridis decima parte admixta, cum
<lb/>aceto et rosaceo imponito. Nilei quidem igitur medicamentum
<lb/>quod ad emplastri formam paratum est, jam olim nobile
<lb/>et laudatum medicamentum est et ob id omnibus notum,
<lb/>promittit autem reliquiarum inflammationum in praecordus
<lb/>inveteratarum curationem, verum eorum quae ei admiscentur,

<pb n="12.569"/>
<lb/>castorii videlicet et iridis, Archigenes obscure
<lb/>mixtionem conscripsit, incertum enim num alterius ipsorum
<lb/>decimam Niliacei malagmatis partem esse velit an utriusque.
<lb/>Verum mihi praestabilius videtur utriusque decimam
<lb/>partem admiscere. Opotet autem castorium atque iridem
<lb/>probe trita esse et Nilei medicamento diligenter emollito
<lb/>paulatim haec admisceri, manibus partim rosaceo partim
<lb/>aceto madefactis. Aut nuces amaras decorticans et rutam
<lb/>ac parum ex iride cum aceto et rosaceo committito, et
<lb/>malagmatis forma imponito. Quum ejusmodi multa medi..
<lb/>camenta circa secundum propositi affectus tempus Arelligenesi
<lb/>conscripserit, facultatis ip forum expositionem illis
<lb/>feci. Aut viticis seminis Persaeae viridis foliorum et myrrhae
<lb/>aequales partes cum unguento Aegyptio fronti cataplafmatis
<lb/>modo imponito. In sola Alexandria Persaeae arhorem
<lb/>vidi, et in nulla alia Romanis subdita gente. Quidam
<lb/>Persion ipsam appellant, ajuntque in Persis lethalem
<pb n="12.570"/>
<lb/>ejus arboris fructum esse, quum qui in Aegyptiorum regione
<lb/>innocuus existat. At vero Aegyptium unguentum non
<lb/>solum sic, sed et Mendesium nominatur. Quidam etiam Megattum
<lb/>vocari ajunt, utroque cognomine a Megalo, qui
<lb/>ipsum composuit, accepto, et ab illius quidem proprio nomine
<lb/>in denominativorum forma Megaleum, a patria vero.
<lb/>ipsius Mendelium appellari. Est autem laxatorium et sedat
<lb/>dolores. Aut sulsur, castorium, baccas lauri, aequis portio.nibus
<lb/>cum cerato rosaceo inserta, temporibus et fronti imponito.
<lb/>Hoc medicamentum multum calesucit et frigidos affectus
<lb/>relaxare potest. Aut castorium et peucedanum pari
<lb/>mensura. Consimilis est et hujus medicamenti facultas cum
<lb/>praescripta. Quod si affectus perseveret, venae sectione a
<lb/>nato aut fronte aut cucurbitis ad occiput affixis utitor.
<lb/>Sanguinis a locis affectis detractiones in affectionibus inveteratis
<lb/>convenire omnes fere medici confitentur Verum
<lb/>cucurbitae ad occiput allixae ex repulsoriis auxiliis sunt,
<pb n="12.571"/>
<lb/>quum humores ad oculos aut ad anteriorem capitis partenl
<lb/>ferri consuetos avertere conamur. Aut sternutatorio
<lb/>quopiam concutito, sasciolaque collo circumposita spiritum
<lb/>cohibere iubeto. Utilitatem ex hoc auxilio indicavit per
<lb/>verbi concutito adjectionem. Quod vero sasciolam collo
<lb/>circumdare jubet, ad vehementiorem affectum pertinet. Aut
<lb/>per nares purgato. Hoc praesatus deinceps ea, quae per
<lb/>nares purgant, recenset, de quibus ego sermonem deinceps
<lb/>faciam, velut etiam de apophlegmatismis, ubi medicamentorum,
<lb/>quae capiti adhibentur tractationem absolvero. At
<lb/>vero in vehementer inveteratis sinapi, ut m ori si est, capiti
<lb/>adhibe et perure. In omnibus plurimum inVeteratis affectionibus,
<lb/>quum nihil profecerint reliqua auxilia, curationem
<lb/>metasyncriticam a methodicis appellatam omnes fere
<lb/>adhibere consueverunt, prioribus medicis haud scio qua
<lb/>ratiocinatione primum ad ejus usum progressis. Ego vero
<lb/>quum intemperies quaepiam humida et frigida aut per se
<lb/>ipsam in partibus affectis adest, aut propter ejusmodi humorum

<pb n="12.572"/>
<lb/>frigiditatem fuerit oborta, ex sinapi et thapsia ac
<lb/>similibus adhibeo medicamenta, calidis vero et siccis non
<lb/>adhibeo. Caeterum hi qui affectus cognoscere non possent,
<lb/>ad ejusmodi medicamenta velut ad sacram appellatam anchoram
<lb/>confugiunt et ob id saepe quod convenit persicitur,
<lb/>quod plerosque hominum ejusmodi affectus propter
<lb/>pravam diaetam infestent.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.2.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Archigene de iis qui ex ebrietate caput dolent</hi>.</label>
<lb/>In iis qui ex ebrietate caput dolent iridem siccam et viticis
<lb/>solia ex aceto et rosaceo adhibe, aut apii comas coctas
<lb/>in vino impone, aut pulegium ex vino eodem modo, aut
<lb/>Mendesium unguentum per se vel cum anserino adipe irrora,
<lb/>aut myrrham cum vino Mendeslo impone, aut rutae
<lb/>folia, baccas lauri, viticem, populi albae fructum aequali
<lb/>mensura trita, cum aceto et oleo tepefacta irrora. Caeterussi
<lb/>ab ebrietate praeservantia hujusmodi utique essent.
<lb/>Absinthium mane jejunis bibendum praebe, aut myrti florem
<lb/>et myrrham ac rutam trita ex aqua. De iis qui ex
<pb n="12.573"/>
<lb/>ebrietate caput dolent satis dictum a me est, quum ea quae
<lb/>Apolloniusi ad hanc rem tradidit expenderem. At vero post
<lb/>hanc praescriptam Archigenis dictionem alia sequitur de
<lb/>iis, qui caput ex stomacho dolent, de qua jam dictum est.</p>
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Dlsusdem Archigenis amuleta ad dolorem capitis</hi>.</label>
<lb/>Quandoquidem vero et amuleta adi dolorem capitis Archigenesi
<lb/>scripsit, quae quidem nullam medicam rationem habent,
<lb/>ea his qui talia per experientiam cognoverunt et
<lb/>secundum mirabilem quandam antipathiam homini ineognitam
<lb/>efficacia esse dicunt relinquam, quae vero ab eo
<lb/>juxta medicam rationem tradita sunt, selecta reseram tantum,
<lb/>juxta illius ipsius dictionem, quemadmodum hactenus
<lb/>de medicamentis sacere consuevi. Polygoni duos ramulos
<lb/>coronae modo imponito. Quod polygonum calidis et flatllofis
<lb/>capitis doloribus conveniat ipse prius dixi. Nihil
<lb/>itaque mili est in talibus saepe ipsum iuvisse, nam propter
<lb/>ardorem et ebrietatem dolores capitis assidue contingunt.
<lb/>At vero quod duos omnino ramulos esse oporteat,
<pb n="12.574"/>
<lb/>ab illis adsertum est, qui polvgoni utilitatem ex incognita
<lb/>antipathia et non ex ipsius temperamento procedere volunt.
<lb/>Aut cichorium, quod Romani intybum olus appellant,
<lb/>aegri capiti imponito, et maxime si ex ardore doleat. ilectissime
<lb/>apposuit, si ex ardore, ego vero etiam apponam, si
<lb/>ex ebrietate, sic enim et rosaceae coronae juvant. Eas
<lb/>igitur volenti itidem licebit ascribere, numerumque quemcunque
<lb/>tandem velit addere et ex totidem rosis nexam
<lb/>coronam capiti mederi asseverare. Deinceps callitricho coTonare
<lb/>caput operae pretium ducit, quod tlichomanes, inquit,
<lb/>quidam appellant. Ego vero eos, qui de herbis scripserunt,
<lb/>adiantum magis appellare callitrichum scio quam
<lb/>trichomanes, Deinde paulo post philanthropio herba coronari
<lb/>jubet, et palmulae masculae cortice summo. Et post
<lb/>haec in haec verba scribit; aut adversus solem aegrum expositum,
<lb/>donec dolor quiescat, sinito. In amuletorum sermone
<lb/>et hoc ab eo relatum est, quod quidem ex frigiditate
<lb/>dolens caput juvare potest, si neque humoribus omnibus

<pb n="12.575"/>
<lb/>aequaliter redundet homo, neque ex cruditate laboret
<lb/>aut aliquem vitiatum humorem in ventre, maxime circa
<lb/>cavitatem ejus, habeat, verum calidos capitis dolores, ex
<lb/>quorum numero sunt et ex ardore ac ebrietate oborti,
<lb/>non parum laedet. Consimilia his deinceps scribens ad
<lb/>chamaemelum pervenit, cujus experientiam habemus, quod
<lb/>capitis dolorem juvet siquis eo velut ante dictum queat
<lb/>uti. Appellat autem Archigenesi anthemium hanc herbam,
<lb/>quemadmodum alii multi, et ait florem quidem ipsius tritum
<lb/>olfactum prodesse, solia vero olfactu summe nocere.
<lb/>Liberat a capitis dolore verbenaca herba, quam aliqui sacram
<lb/>vocant tum coronae modo circumposita tum illita exi
<lb/>rosaceo et aceto. Hoc auxilium oportebat eum non nunc
<lb/>inter amuleta, sed prius inter medicamenta referre, si quidem
<lb/>re vera ei confidit, per longam experientiam cognito
<lb/>et probato. Aut testudinis palustris, quam quidem lutariam
<lb/>vocant, sanguinem fincipiti instilla. Et hoc si quidem verum
<lb/>est, inter medicamenta et cum discrimine reserri conveniebat.

<pb n="12.576"/>
<lb/>Nisi sane hoc vult, quod omnem capitis dolorem juvet,
<lb/>idque omni temporis occasione. Ita enim et nos antipatlliae
<lb/>testimonium ei praebebimus, non efficaciae, quam
<lb/>ex temperamento habet. Absoluto igitur de anluletis sermone
<lb/>deinceps haec scribit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.2.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Archigenis de sessuris et contusionibus in capite suctis</hi>.</label>
<lb/>De vulneribus autem in capite factis deinceps dicetulle
<lb/>Parva autem fissura facta, aliqui myrrham aceto tritam,
<lb/>aut aloen cum linamentis indunt, glutinaturque ita
<lb/>et absque inflammatione mirabiliter asservatur. Caeterum
<lb/>in contusionibus. citra disparationem ac fissuram circa caput
<lb/>iactis, polenta imposita commoda est. Amplius vero et oesypum,
<lb/>atque ipsae adeo lanae sordibus sudoris succidae eodem
<lb/>modo. Magis autem proprie similaginem ex aqua pro
<lb/>cataplasmate impones. Aut origanum cum polenta. Haec
<lb/>utilia judicata esse quid attinet referre? verum alterius
<lb/>negocii atque operis sunt, quam ut ob hujusmodi causam
<lb/>caput dolentibus apta esse judicans, ea ascripsisse putandus
<pb n="12.577"/>
<lb/>sit, sed ut quae obortas inflammationes curare aut easdem
<lb/>prohibere possint. Atqui in aliquibus exemplaribus haec in
<lb/>totum non habentur, velut in aliis etiam plura his in hunc
<lb/>modum. In mediocribus capitis vulneribus, aut quae omnino
<lb/>legitimo medico non habent opus, in quibus quidem nudi
<lb/>tas per se non adest pilos rademus, fibulisque impositis constringamus
<lb/>ac glutinantibus experimento cognitis utemur.
<lb/>Egregie glutinat vulneratam cerebri membranam calaminthae
<lb/>succus inlusus et farina milii arida inspersa, deinde
<lb/>butyro et rosaceo ac adipe suillo veteri mixtis ac tepel
<lb/>factis infusis. In quibus vero os denudatum est, divisa memlhrana
<lb/>calvariam ambiente, os ipsam scalpemus et per suiturae
<lb/>adductionem, tanquam non sit denudatum, curabimus.
<lb/>l Si vero non permaneant suturae, juxta syflarcofim velut
<lb/>letiam aliorum vulnerum curam faciemus. Reseretur autem
<lb/>hujusmodi curationis ductus in proprio loco. Caeterum in
<lb/>quibus vulneribus aut propter parvitatem aut alias suturis
<lb/>uti non licet, linamentum convulsum cum aceto et oleo
<pb n="12.578"/>
<lb/>imponito, aut cum myrti succo aut lentisci aut ruhi aut
<lb/>Conyzae tenuia solia habentis, ad aliquem eorum exiguo
<lb/>admixto melle, ita ut linamentum ex liis imbutum imponas.
<lb/>Et foliis alicujus ex praedictis pro cataplasmate utitor.
<lb/>Aut spongiam novam aceto et oleo imbutam imponito. Aut
<lb/>lanam sordidam eodem nlodo. At vero ad ipsum vulnus
<lb/>brassicae folia apponito, aut polentam aceto subactam per
<lb/>se imponito, aut cum brassicae loliis tritis. Haec quidem
<lb/>Archigenes scripsit ad capitis dolorem, discriminibus simul
<lb/>quibusdam additis, quemadmodum etiam Apollonius fecit.
<lb/>Asclepiades vero varia quidem medicamenta scripsit, sed
<lb/>eorum discrimina juxta affectus non ita multum apposuit,
<lb/>sed saltem in incipientibus et inveteratis, quamquam neque
<lb/>hoc in multis fecerit, sid in primo solum et postremis
<lb/>duobus. Postrema igitur credere quis possit inveteratis eflicacia
<lb/>esse, utpote ex forubus simplicibus medicamentis composita.
<lb/>Primum vero ob id fortastis solum quis in usum
<lb/>talem assumpserit, quod papaveris succum non paucum admixtum

<pb n="12.579"/>
<lb/>habet; hujusmodi autem didicimus non propterea
<lb/>quod affectibus prosint, sed quod sensilem facultatem stupefaciant,
<lb/>dolores mitigare sidere. Quare etiam ea omnia
<lb/>deinceps a me conscribentur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.2.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Asclepiades ad Capitis dolorem in primo externorum
 <lb/>scripsit</hi>.</label> <hi rend="italic">Ad recentes capitis dolores irrigatio
<lb/>qua usus est Nicomedes</hi>. ♃ Foliorum rutae Ʒ ij, menthae
<lb/>Ʒ ij, peucedani Ʒ iiij, iridis Ʒ ij, seminis ocimi Ʒ viij, seminis
<lb/>papaveris nigri Ʒ iiij, alii ℥ vsij, poscae heminas ij. Ad
<lb/>dimidium coquito et expressum succum cum rosaceo conquassato,
<lb/>et Caput assidue ex eo irrigato. <hi rend="italic">Aliud quo usus
<lb/>est Charicles</hi>. ♃ Amygdalarum amararum depuratarum
<lb/>drach. ij, floris viticis Ʒ duas, radicis peucedani Ʒ ij, nlellthae
<lb/>viridis five aridae Ʒ ij, ramulorum rutae Ʒ ij, hact
<lb/>carum lauri depuratarum Ʒ isu Iërpilli Ʒ ij, spondylii Ʒ ij,
<lb/>castorii Ʒ ij, rosarum viridium aut siccarum Ʒ iiij, aceti he minas
<lb/>duasi, rosacei quod satis est. Apparato ac utere ut
<lb/>ldictuln est.</p></div>
<pb n="12.580"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.2.7">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Pastillus ad capitis dolorem, quo usus est Antonius
<lb/>herbarius, qui multa artis experientia clarus scit</hi>.</label> ♃
<lb/>Succi peucedani Ʒ sex, succi papaveris Ʒ quatuor, croci Ʒ
<lb/>quatuor, plyrrhae Ʒ quatuor, scammoniae Ʒ iiij. Omnia trita
<lb/>cum aceto in pastillos redigito, eosique in umbra resiccato.
<lb/>Usus autem tempore aceto dilutos fronti illinito, a tempore
<lb/>altero initio sumpto et usque ad alterum tempus progrediendo,
<lb/>in febricitantibus ex aqua illinito. <hi rend="italic">Quo Alexander
<lb/>usus est, sic habet</hi>. n Peucedani radicis aut succi Ʒ j,
<lb/>croci Ʒ j, myrrhae Ʒ j, opii Ʒ j. Aceto excipe ac redige in
<lb/>pastillos, usu vero exigente aceto dissolutos locis dolorem
<lb/>sentientibus illinito. <hi rend="italic">Aliud Antigoni, qui in castris exorcitus
<lb/>tnflgnis medicus scit</hi>. n Baccarum lauri siccarum
<lb/>purgatarum tritarum Ʒ quatuor, scammoniae Ʒ quatuor,
<lb/>succi papaveris Ʒ quatuor, seminis apii Ʒ octo, croci Ʒ octo,
<lb/>myrrhae dracln quatuor, omphacii Ʒ quatuor, serpylli
<lb/>drach. octo, aceti quod satis est. Praepara ac utere ut
<lb/>dictum est.</p></div>
<pb n="12.581"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.2.8">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad inveteratum capitis dolorem epithema, quo Cha-.
<lb/>rudes lessus est</hi>.</label> n Retrimentorum, quae ab expresse irino
<lb/>unguento supersunt, peucedani, castorii, singulorum partem
<lb/>unam, baccarum lauri partes duas, seminis viticis partes
<lb/>duas, rosarum siccarum partes duas, ramulorum rutae partesi
<lb/>quatuor. Aceto dissoluta cerato ex rosaceo apparato
<lb/>excipite, deinde linteolo impacta praerafis capillisi per omne
<lb/>caput imponito et sasciola obligato, atque usque in Iequentem
<lb/>diem obligata custodito rursusique imponito. <hi rend="italic">Aliud
<lb/>valde bonum</hi>. -l Amygdalarum amararum, floris viticis,
<lb/>peucedani radicis, menthae viridis, ramulorum rutae, haccarum
<lb/>lauri, serpylli, spondylo, castorii, singulorum partem
<lb/>unam, rosarum partes duas. Appara et utere ut dictum
<lb/>est. Post h aec praescripta medicamenta Archigenes et Apollenius,
<lb/>itemque Asclepiades, medicamenta conscripserunt
<lb/>quorum aliqua per os, aliqua per nares caput purgant.
<lb/>Caeterum quae Archigenes tradidit haec sunt juxta illius
<lb/>ipsius dictionem.</p></div>
<pb n="12.582"/>
  <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.2.9">
   <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Archigenis de apophlegmatismis et quae naribus
<lb/>insunduntur</hi>.</label> Post haec vero apophlegmatisimi ex sinapi,
<lb/>aut hyssopo cum pasto cocto, aut ex. staphide silvestri cum
<lb/>pipere trita, aut ex melle oleo admixto aut ex staphide
<lb/>silvestri per se et cum melle trita. Haec quidem Archigenes
<lb/>inter remedia doloris capitis scripsit. Apollonius vero
<lb/>de iis, quae ad dentium dolores, in primo passibilium tradidit,
<lb/>haec verba scripsit: <hi rend="italic">Quae naribus tnlu.ndantur in
<lb/>dentium dolore</hi>. Badicis betae succum per se in nasum infundito
    <lb/>et dolores dentium solvet. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Cumini quantum
<lb/>tribus digitis apprehendi potest et myrrhae ad magnitudmem
<lb/>fabae, medullae cucumeris silvestris duplum, trita
<lb/>et lacte muliebri subacta in collyria redigito, eaque in
<lb/>utramque narem ludito, deinde quamdiu quis quinque stadia
<lb/>percurrere possit, attrahere et postea emungere iubeto.
<lb/>Hoc medicamentum et ad aurium dolorem facit. Asclepiades
<lb/>autem in primo exteriorum ita scripsit: <hi rend="italic">Asclepiades de iis,
<pb n="12.583"/>
<lb/>quae naribus induntur et de steruutatoriis et apophlegmatismis.
<lb/>Errhina quae naribus indita caput purgant. Conserunt
<lb/>etiam veteri lippitudine oculorum intestatis, faciunt
<lb/>et ad Comitiali morbo apprehensus, ducuntque multam
 <lb/>humiditatem</hi>. ♃ Melanthii Ʒ viij, salis ammoniaci drach. j,
<lb/>elaterii drach j. trita et quam tenuissime laevigata sicyonio
<lb/>oleo, aut irino unguento aut cyprino excipe, quoad cerati
<lb/>liquidi crassitudinem perducantur, et reconditisi <hi rend="italic">in cornea</hi>
<lb/>pyxide utitor, subsilis inde naribus atque aegrisi attrahere
<lb/>Iussis. <hi rend="italic">Aliud Citra molestiam purgans doloremque vestigio
 <lb/>sedans</hi>. ♃ Cyclamini siccae Ʒ viij, iridis siccae drach. ij, nitri
<lb/>rubri drach. j. Ego elaterio ususi sum diligenter trito et
<lb/>per arundinem insufflare, aegro ipsum attrahere jusso, atque
<lb/>deinde deorsum inclinari, quo videlicet coactus liquor
<lb/>destillet. Post haec vero Asclepiadesi in haec verba scripsit.
<lb/><hi rend="italic">De sternutatoriis. Sternutatoria caput purgantia Heraclidae
 <lb/>Tarantini</hi>. ♃ Cumini Aethiopici, piperis albi, struthii,
<lb/>castorii, singulorum aequales partes contusas et cribratas in
<pb n="12.584"/>
<lb/>aerea pyxide reponito. Usu vero exigente, pyxidem concutito
<lb/>et apertam naribus admoveto, aut cum digito adinbeto,
<lb/>aut etiam per arundinem insufllato. <hi rend="italic">Aliud</hi> ♃ ihingiberis
<lb/>drach. ij, struthii drach. ij, piperis albi drach. j,
<lb/>casiae drach. j, utere ut dictum est. <hi rend="italic">Ad veterem capitis
<lb/>dolorem flernutatoria Ptolemaei. Facit ad vertiginem et
<lb/>comitiali affectus</hi>. n. Veratri albi dracln iiij, alii unum llahent,
<lb/>radicis cucumeris silvestris drach. j, struthii drach. j,
<lb/>nitri rubri drach. j, castorii drach. j, piperis albi drach. j.
<lb/>Utere ut dictum est. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Veratri albi, radicis cucumeris
<lb/>silvestris, struthii, singulorum partes duas, castorii,
<lb/>acori, nitri. rubri, cumini Aethiopici, singulorum partem
<lb/>unam, euphorbii partem unam. Tritis ut dictum est utore.
<lb/>At vero post dictorum sterllu tatoriorum descriptionem Asusupiades
<lb/>in hunc modum scripsit. <hi rend="italic">Quae mansu caput purgent
<lb/>et multam humiditatem ducant</hi>. n Piperis albi Ʒ ija staphidis
<lb/>silvestris drach. ij, origani Ʒ ii, casiae ℥ ii. Lxeipa
<lb/>uvarum passarum exacinatarum aut siCuum pinguium oafue
<pb n="12.585"/>
<lb/>et mandenda praebe. Mandentes vero deorsum inclinari
<lb/>oportet et per intervalla hiare, quo collectus humor desisse
<lb/>let. Post vero etiam aqua calida in ore continenda, quae
<lb/>etiam, ubi multam perceperint mordacitatem, eis etiam frigida
<lb/>exhibenda est. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Staphidis silvestris, pyrethri,
<lb/>piperis albi, hyssopi, cardamomi, singulorum aequales partes,
<lb/>polentae duplum. Aqua subigito ac utitor ut dictum
<lb/>est. Porro ex subscriptis medicamentis quibusdam praeceptores
<lb/>meos usos scio, quibusdam amiCos, aliqua etiam ipse
<lb/>in usum assumpsi, ut ex multo usu fidem suam mihi probaverint.
<lb/>Sunt autem haec. Foliorum cucumeris silvestris
<lb/>succus naribus insunditur tum per se solus, tum betae addito
<lb/>decocto aut succo. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Myrrham melle coctam
<lb/>naribus insundito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Aloësi, nitri, melanthii, <hi rend="italic">nigesulae,</hi>
<lb/>parem mensuram, cum oleo veteri ad stramentorum
<lb/>crassitudinem redacta. <hi rend="italic">Aliud quod manditur</hi>. ♃ Nitri sexuncem,
<lb/>anisi trientem, staphidis silvestris quadrantem, sohorum
<lb/>lauri viridium et uvae passae exacinatae parem mensuram,

<pb n="12.586"/>
<lb/>excipe et ex hac mixtura pastillos trium drachmarum
<lb/>coge et singulos usu expetente mandendos praebe.
    <lb/><hi rend="italic">Aliud quod naribus inditur</hi>. ♃ Euphorbii Ʒ ẞ. thapsiae Ʒ j,
<lb/>iridis Ʒ j, mellis cocti sesquidrachmam, succi radicis betae
<lb/>quantum sufficit. Ex hoc ad milii magnitudinem accipe et
<lb/>aqua dilutum, specilloque exceptum naribus infunde. <hi rend="italic">Aliud
<lb/>quod naribus insu n da ur</hi>. ♃ Succi cyclamini cyathos ij,
<lb/>succi foliorum hederae cyathum unum, peucedani obolum
<lb/>unum, elaterii obolum unum. In vitreo vase recondito, usu
<lb/>vero expostulante lacte muliebri difloluta naribus infundito.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Myrrhae trientem, euphorbii trientem, piperis
<lb/>albi grana xxv. Myrrham aqua prius dissolvito, unaque
<lb/>ipsum eupliorbium, deinde piper tritum addito et adjecto
<lb/>olei gleucini sexunce utitor. <hi rend="italic">Aliud, quod naribus insessam
 <lb/>multam pituitam per os detrahit</hi>. ♃ Olei communis sextarios
<lb/>duos, saponis libram unam, resinae frictae sesquilibram,
<lb/>opopanacis ℥ j. Per anchusam colorato ac utitor
<lb/>ore prius aqua expleto. <hi rend="italic">Aliud quo os illinitur</hi>. Saponem
<pb n="12.587"/>
<lb/>betae succo dilutum juxta palatum illinito, atque itidem
<lb/>juxta oris columellam. Idem etiam naribus infundi potest.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.2.10">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Crito in primo de medicamentis scripsit his
<lb/>verbis</hi>.</label> <hi rend="italic">Apopltlegmatismt</hi>. Staphis filvestris per se et cum
<lb/>pulegio mansa. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Staphidis silvestris et origani,
<lb/>utriusque acetabulum, nitri Ʒ ij, trita cochlearii mensura
<lb/>manducanda praebeto, donec os pituita repleatur, deinde
<lb/>aperto ore effluere sinito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Origani ℥ iiij, hyssopi
<lb/>Ʒ iiij, staphidis silvestris Ʒ iiij, spumae nitri Ʒ ij, sinapis
<lb/>Ʒ ij, pyrethri drach. iij. tritis utere. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Sinapis
<lb/>partem unam, staphidis filvestris partem unam, contusis
<lb/>utere. Hoc pharmacopolae utuntur. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Hyssopo, thymo,
<lb/>origano tum per se tum simul mixtis utere. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Me^
<lb/>duliae colocynthida in aceto ad multum tempus coctae,
<lb/>aut etiam per longum tempus in vino maceratae, liquorem
<lb/>in ore contineto. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Allia cum erucae semine et nitro.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Staphidis silvestris drach. vij, pyrethri drach. iiij,
<pb n="12.588"/>
<lb/>hyssopi Ʒ j, contusa in orbiculares pastilli cogito^ eosique
<lb/>drachmae pendete formatos manducandus exhibeto.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.2.11">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae medicamenta naribus indenda Crito ictericis
<lb/>conscripsit</hi>.</label> <hi rend="italic">Medicamentum quod naribus insunditur osi
<lb/>tum per nares tuln per os excernit. Ch id ipsum vero
<lb/>consternare, st palatum calefaciat aut exasperat rttsu;
<lb/>enim avocat ac transfert humores</hi>. ♃ Staphidis silvestris
<lb/>Ʒ j, melantllii Ʒ iis cum aceto trita, ;id formam strigmento,
<lb/>liqui florem redigito et per dies quinque in nartsg infundito,
<lb/>donec expurgetur aeger, id autem alternis diebus sucito.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Hederae folia decem, lauri seilsu decem
<lb/>cum oleo terendo ad strigmenti crassitudinem redi^titϽ
<lb/>naribus similiter instillato. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Egregie faou elatePium
<lb/>inlustlatum in ipsorum nares. Caeterum siquid hem
<lb/>citra detrimentum lacere velit, in calidae solium aegrum
<lb/>immittet, atque ita toto corpore praeter faciem m
<lb/>merso elaterium insufflabit, large enim bilem pasp naro
<lb/>educit. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Elaterium ad magnitudinem eri m sutte
<lb/>muliebri dilutum naribus infundito, atque ubi purgatio
<pb n="12.589"/>
<lb/>prodierit, in calidae labrum demittito ac Iavato et per
<lb/>diaetam reficito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.2.12">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Aeneas per experientiae pituitam detrahentia
<lb/>tradidit</hi>.</label> Quorum experientiam per Aeneae usum habeo,
<lb/>a quo etiam descriptiones accepi. <hi rend="italic">Medicamentum quod narubus
<lb/>inditur atque pituitam detrahit</hi>. ♃ Saponis ℔ vj,
<lb/>adipis caprini ℔ j, cerae lb iij, picis aridae trientem, quidam
<lb/>vero quadrantem habent, nitri tantundem, lixivii acris
<lb/>cyathosi ij, aqua diluito et dum uteris per specillum insundito
<lb/>attrahereque jubeto. Caput vero irino praeligato et
<lb/>post usum aquam mulsam saepe gargarizandam praebeto.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Euplrorbii Ʒ vj, lycii Illdici Ʒ iiij, succo betae
<lb/>excipe, ac melle addito coge. Usus tempore aqua aut lacte
<lb/>dilue. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Succi cyclamini cyath. ij, succi cacuminllm
<lb/>hederae cyath. j, succi peucedani obolum unum, ela-terii
<lb/>obolum unum. Utere in balneo cum lacte muliebri.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Pyrethri, piperis, hyssopi, staphidis filvestrisi parem
<lb/>mensuram in pastillos drachmae pondere cogito, quorum
<lb/>unum manducandum praebeto et post factam ab ipso
<pb n="12.590"/>
<lb/>purgationem, lale et melle curato. <hi rend="italic">Sternutatoriuln</hi>. ♃ Piperis
<lb/>albi, veratri albi, castorii, euphorbii, struthii, succi
<lb/>cyclamini aridi, aequali mensura penna praeornatis insufllato.
<lb/></p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.2.13">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De usu omnium vehementium medicamentorum</hi>.</label>
<lb/>Quam utendi rationem de praedictis medicamentis dixero,
<lb/>eam ad omnia alia, quaecunque validam vim habent, transiferre
<lb/>oportet. Non enim statim a principio efficacissima adhibeere
<lb/>convenit, sed a debilioribus auspicari. Quin et ipsa
<lb/>valida medicamenta mitigatoriorum admixtione lenita moderasa
<lb/>fiunt. Et ob id ego quaedam ex eis muliebri lacte
<lb/>recenti et aqua diluo et post hoc oleo dulci, deinde betae
<lb/>succo et anagallidis, quae coeruleum florem llabet, itidem
<lb/>luceo, atque ita sensim in usu eorum progredior, donec
<lb/>postremum etiam per opobalsamum talia disselvo. suo pr,mum
<lb/>quidem lacte admixto adhibeo: quod ubi leviter se-runt
<lb/>aegri, etiam citra lactis adjectionem admoveo. Porro
<lb/>parabili saepe medicamento usus sum, quod naribus insunditur,

<pb n="12.591"/>
<lb/>melanthio aliquando quidem aceto acri rigato ac
<lb/>pridie macerato, deinde sequenti rursus cum aceto trito et
<lb/>naribus infuso, aut aegro ipsum absorbere in nares jusso.
<lb/>Aliquando vero oleo veteri idem melanthium contrivi, atque
<lb/>ita intro instillans usus sum, quo modo etiam Arelligenes
<lb/>eo utitur in narium obturatione. Priore vero, quod
<lb/>cum aceto insunditur, Crito utitur in ictericis.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="3">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.3.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="3">Cap. III.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De Fsomicrania</hi>.</label> Hemicrania affectio dolorifica
<lb/>circa dimidiant capitis partem aliquando dexteram,
<lb/>aliquando alteram contingit, quae juxta suturam secundum
<lb/>longitudinem ejus extensam terminatur et ut plurimum per
<lb/>circuitum exacerbatur, influxu vaporum aut humorum five
<lb/>.multorum five calidorum sive frigidorum causam dolori suggerente.
<lb/>Quidam igitur ipsorum circa temporum musculos
<lb/>vehementer dolitant et pleraque sane ipsorum pars hoc
<lb/>modo affligitur. Quidam vero dolorem ad sublimiora ascendentem
<lb/>habent. Et quidam adeo vehementer dolent, ut
<lb/>neque manuum Contactum facile ferant, in quibus palam
<pb n="12.592"/>
<lb/>est, pelliculam calvam ambientem esse affectam et neque
<lb/>cutem ipsam omnino ab affectione immunem existere. Itationabile
<lb/>igitur est vaporum aut humorum aut utrorumque
<lb/>influxum sive per venas sive per arterias sive per utrasque
<lb/>contingere, quum interdum ea sola, quae intra calvam
<lb/>continentur, hoc est cerebrum ejusque membranae, quod
<lb/>in ipsis redundat foras protrudant, interdum vero corpus
<lb/>intra caput positum vitiatos vapores aut humores sursum
<lb/>mittat. Quapropter ubi quis hemicraniam curare aggreditur,
<lb/>prius quali purgatione aut venae sectione aeger opus habeat
<lb/>consideret, atque ita deinde ad capitis auxilia progrediendo
<lb/>tum per digitos suae manus tum per linteum
<lb/>dimidiam frontis partem, et eam maxime quae circa temporum
<lb/>musculum est, confricando excalefaciat, atque id ante
<lb/>irritationis tempus faciendum est. Post exacerbationem tero
<lb/>medicamentis hemicranicis a medicis appellatis utendum, si
<lb/>quidem multa caliditas in doloribus percipiatur, iis quae
<lb/>resiigerans quippiam habent, citra vero hanc iis quae
<pb n="12.593"/>
<lb/>multum excalefaciant. Utriusque vero aliquid ex iis, quae
<lb/>robur addunt misceatur, quod astringentem videlicet habeat
<lb/>facultatem. Demiror autem quod neque Apollonms neque
<lb/>Archigenes neque Asclepiades quicquam de hemicranicis
<lb/>medicamentis, quae merito post doloris capitis totius medicamenta
<lb/>subiicienda erant, conscripserunt. Decebat enim
<lb/>ipsos, tametsi nihil privatim in se habeant, propterea quod
<lb/>inter ea quae totius capitis dolori destinata sunt contineantur,
<lb/>id ipsum saltem annotare. Similiter autem et ab Hera
<lb/>et a Critone uberior de hac affectione tractatio neglecta
<lb/>est. Caeterum per quae medicamenta inveterato capitis doi
<lb/>lori medentur, per eadem constat eos etiam hemicranicis
<lb/>affectibus auxiliari. Heras itaque in medicamentario libro
<lb/>statim a principio in haec verba ad capitis dolorem medicamenta
<lb/>conscripsit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_2.3.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamenta ex libris .Perae ad Capitis dolorem</hi>.</label>
<lb/>♃ Crocomagmatis partem j, gallae partem j, trita ex vino
<lb/>fronti ac temporibus illinito. <hi rend="italic">Pastillus ad capitis dolorem
<lb/>egregie faciens, a tempore ad tempus bis aut ter illitus</hi>.
<pb n="12.594"/>
<lb/>♃ Croci Ʒ xv, atramenti sutorii Ʒ x, aluminis scissi Ʒ xiij,
<lb/>myrrhae Ʒ iij, opii Ʒ iij, omphacii Ʒ iij, chalcitidis Ʒ isc
<lb/>gummi Ʒ xv. Tritis omnibus vini Falerni austeri quod sati,
<lb/>est affundi et ut collyrium tere, indeque in pastillos omusa
<lb/>redige. Clu vero expetente posca aut aceto dilutis utopt,.
<lb/><hi rend="italic">Malagma ad capitis dolorem</hi>. ♃ Aeruginis rasilis Ʒ ini
<lb/>aeris usti Ʒ ij, squamae stomomatis Ʒ ij, cimoliae Ʒ iiij,
<lb/>chalcitidis Ʒ iiij, pumicis crudi Ʒ iiij, terebinthinae ℥ j^
<lb/>cerae Ʒ xxxvij, et dimidiam, olei veteris cyathos ij. Aridi,
<lb/>tenuissime tritis, liquabilia liquefacta affunde, emolli
<lb/>utere. Quod si durius videatur medicamentum, oleo amygdalino
<lb/>emollito. Haec quidem medicamenta Heras ad capitis
<lb/>dolorem scripsit. Utuntur autem eis quidam etiam ad
<lb/>hemicranicos dolores, quemadmodum etiam aliis medicamentis,
<lb/>quae praedicti viri ad inveteratos capitis dolores
<lb/>destinaverunt Non tamen per omnem Irontem medicamentum
<lb/>extendunt, sed per affectam solum partem. Caeterum
<pb n="12.595"/>
<lb/>ex praeceptoribus nostris quispiam hoc medicamentum ad
<lb/>inveteratas hemicranias in usu habebat. ♃ Piperis albiƷ ij,
<lb/>crocomagmatis Ʒ ij, euphorbii Ʒ ẞ utere. Porro de euphorhii
<lb/>facultate jam mihi relatum est, quod cito exolvatur,
<lb/>quare in ejusmodi medicamenta non vetus conjicere oportet.
<lb/>Dictum etiam recens albidius esse, quod vero inveteratum
<lb/>est, flavioris aut pallidioris coloris reddi. Verum
<lb/>si non valde vetus fit euphorbium, sed duorum aut trium
<lb/>annorum, duplum ejus adjicies, hoc est Ʒ i. Quemadmodum
<lb/>autem euphorbium recens conjiciendum est, sic itidem stereoris
<lb/>columbini drachmae dimidium, ex columbis montanis
<lb/>quasi in turribus nutriunt sibi ipsis victum quaerentes, non
<lb/>velut quae in urbibus intra domos nutriuntur. At vero et
<lb/>atramenti scriptorii aequa portio, hoc est drachmae dimidium
<lb/>ad columbinum stereus iniicitur, atque ad hanc rem
<lb/>nostrum Pergamenum praestat, eo enim semper praeceptor
<lb/>noster utebatur. Aut igitur illud ipsum ex Pergamo atramentum

<pb n="12.596"/>
<lb/>inficere oportet, aut aliquod aliud optime praeparatum.
<lb/>Atque ita omnibus lds mixtis et probe subactis
<lb/>acetoque acerrimo imbutis ac dilutis temporis musculus et
<lb/>dimidium frontis et affecta capitis pars illinenda est. <hi rend="italic">Aliud
<lb/>medicamentum, quod non solum in llernicrania, sed et in
<lb/>olnni inveterato capitis affectu illinitur, in cephalalgiis
<lb/>per omnem spontem, in hemicrania vero per mediam capais
<lb/>pultem affecta</hi>. ♃ Croci Ʒ v, atramenti sutorii drach.
<lb/>decem, aluminis scissi drach. nj, myrrhae drachmas tres,
<lb/>opii drachmas tres, chalciteos drachmas tres, omphacii
<lb/>drachmas tres, gummi drach. xv. Omnibus tritis vinum
<lb/>Falernum adjice et rursus ut collyrium tere, deindeque in
<lb/>pastillos redige. Usus vero tempore pasca dilutos aut aceto
<lb/>illinc. <hi rend="italic">Aliud ad eosdem affectus</hi>. ♃ Scammoniae drachmas
<lb/>sex, croci drachmas duas, comae hederae drachmas st x,
<lb/>sulfuris vivi drachmas quatuor, seminis anili drachmas
<lb/>octo, seminis apii drachmas octo, diligenter trita cum ocimi
<lb/>succo in pastillos cogito. Hoc medicamentum multo rosaceo
<pb n="12.597"/>
<lb/>dissolutum capitibus lethargicorum rigandis fit commodum.
<lb/><hi rend="italic">Aliud medicamentum non iisdem conveniens, sed et vertiginosis
<lb/>auxiliare</hi>. ♃ Radicisi peucedani Ʒ iiij, iridis lllyricae
<lb/>Ʒ ij, aeruginis Ʒ j, acori Ʒ j, spondylo Ʒ iiij, piperis
<lb/>nigri Ʒ ij ẞ, castorii Ʒ ij ẞ, serpilli Ʒ iiij ẞ, myrrhae Ʒ ij,
<lb/>baccarum lauri numero xxxv, rutae vilidisi Ʒ visa menthae
<lb/>viridis Ʒ iiij, opii Ʒ j, aceto excipe et in pastillos redige.
<lb/>Usu exigente aceto et rosaceo dilutos illine. Verum cerato
<lb/>rosaceo exceptum hoc pharmacum ut malagma imponitur.
<lb/><hi rend="italic">Pastillus non solum hemicrania laborantibus commodus,
 <lb/>sed et ischiadicis auxiliaris</hi>. ♃ Thapsiae Ʒ iij, euphorbii
 <lb/>Ʒ iiij, laseris sive succi medici Ʒ iij, myrrhae Ʒ j, opopanacis
<lb/>Ʒ j. Simul contusa in pastillos cogito, quos deinde
<lb/>usus tempore aceto tritos illinito. Haec quidem composita
<lb/>sunt medicamenta. Saepe vero et ipsis ac simpliciter euphorbii
<lb/>illisione usus sum, exigua cera ad consistentiam adlecta.
<lb/>Sufficit autem in libram olei, sive Sabini sive alterius
<lb/>ei propinqui, cerae quadrantem injicere et euphorbii ℥ j,
<pb n="12.598"/>
<lb/>atque ex hoc dimidiam frontis partem illinere una cum
<lb/>temporis videlicet musculo. Caeterum in quibus suspicionem
<lb/>llabueris a calidis vaporibus aut humoribus hemicraniam
<lb/>fieri, in his ne admoveris hoc medicamentum, iis
<lb/>vero qui ob frigidasi causas infestantur commodissimum adeo
<lb/>est, ut saepe semel ante balneum illitum quam citissime affectionem
<lb/>persanet, ut a balneo omnino sani aegri evadant.
<lb/>Iuvat etiam hos, si oleum tepidum in aurem instilletur,
<lb/>modico euphorbio ad oleum insecto, nimirum ad libram
<lb/>olei unam, euphorbii uncia dimidia, Ii validum euphorbium
<lb/>existat, sivero non, etiam amplius iniicere convenit. Verum
<lb/>in corporibus molli aC tenero sensu praeditis, etiam si minus
<lb/>quam dimidiant unciam injeeeris mestus res procedet.</p>
 </div>
</div>
</div>
<pb n="12.599"/>   
<div type="textpart" subtype="book" n="3">


<div type="textpart" subtype="chapter" n="1">
<head>GALENI DE COMPOSITIONE MEDICAMENTORUM
<lb/>SECUNDUM LO COS
<lb/>LIBER III.</head>
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="1">Cap. I.</num></label> Aurium dolores aliqui ex frigiditate fiunt,
<lb/>quosi sane in peregrinationibus a frigidis ventis perflati
<lb/>patiuntur, aliqui vero ex balneis frigidis et quibusdam
<lb/>medicatis aquis oboriuntur, in quibus quidam ob delicias
<lb/>lavant, quamquam sint qui et ob corpori^ commoditatem
<lb/>id saciant. fiunt et auris dolores ex. inflammatione, interdum
<lb/>quidem solius circa meatum cutis, interdum vero in
<pb n="12.600"/>
<lb/>profundum progressa, quando videlicet nervus auditores
<lb/>ad inflammatam affectionem pervenit. Qua vero ratione
<lb/>inflammatio partes inflammatas distendens dolorem producit,
<lb/>juxta eundem modum etiam flatulentum spiritus transitum
<lb/>non habens dolorem excitat. At vero consimilis dolor
<lb/>est ex fero sis et saniosis humoribus in corpore aurium generatis
<lb/>ei, qui ex mordacium humorum illapsu forinsecus
<lb/>facto contingit.</p>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De dolore auris ex fetgidate</hi>.</label> Dolores quidem igitur
<lb/>a sola frigiditate obortus calefacientia quam celerrime
<lb/>curant. Atque in hunc usum quosdam rurales homines magnas
<lb/>caepas exculpere vidi, deinde oleo eas explere et in
<lb/>fervente cinere moderate Calefacere, atque ita auribus infundere.
<lb/>Quosdam vero non caepas tantum, sed et allium
<lb/>in oleo contundere vel fervefacere, atque ita Infundere vidi.
<lb/>Ego vero euphorbio omnino exiguo ad multum vetus oleum
<lb/>admixto utor, vehit etiam pipere exquisitissime trito, aurium
<lb/>enim dolores a frigiditate inductos ejusmodi calefacientia
<lb/>magnopere iuvant. Prodest etiam amaracinum oleum
<pb n="12.601"/>
<lb/>eis infundi et optimam nardum et quod apud Romanos
<lb/>foliatum, itemque quod spicatum appellatur, prodest eis et
<lb/>Commagenum. Atque si rutam quoque oleo non astringens
<lb/>ampliusque tenuium partium incoxeris, velut est Sabinum,
<lb/>magnopere iuveris.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De dolore auris ex aqua medicata</hi>.</label> Quum vero ex
<lb/>aqua medicata quippiam circa auditorium meatum contineatur,
<lb/>oleum assidue infundere convenit, quo ipsum eluamus,
<lb/>deinde lana molli extergere rursusque infundere. Magnifice
<lb/>autem eos mitigat ovi candidum, quo etiam ad lippitudines
<lb/>utimur, itemque lac muliebre. Manifestum vero
<lb/>est, quicquid adhibetur mediocriter calidum esse oportere.
<lb/>Plurimum iuvantur quoque ex adipe anserino, atque item
<lb/>vulpino.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De dolore auris. ex ipsi animatione oborto</hi>.</label> Quod si
<lb/>inflammatio adsit, optimum ad eam medicamentum unguentum
<lb/>nardinum cum exiguo basilico appellato medicamento
<lb/>infunditur, idem etiam tetrapharmacum appellatur, et Commagenum

<pb n="12.602"/>
<lb/>quoque aptum est, et ex.adipibus medicamentum,
<lb/>cujus compositionem paulo post describam. Cogente vero
<lb/>dolore necessarium est etiam iis quae sensum stupefaciunt
<lb/>uti, quemadmodum etiam in iis, qui colum alit renes aut
<lb/>quamcunque tandem partem affecti vehementi dolore allsiguntur,
<lb/>facere consuevimus. Miscetur autem opium muliebri
<lb/>lacti et ovi candido, quae ipsa et per se saepe aulium inflammationibus
<lb/>profuere, miscetur et castorio opium. Verussi
<lb/>multo ante usum tempore, sive pati pondere sive daplo,
<lb/>castorio admisceatur, praeparatum id esse convenit et
<lb/>miscetur quidem in vehementissimis doloribus pari, in minuribus
<lb/>vero duplo. Liquor vero, quo haec diluuntur, ex
<lb/>musto sapa sit: multo enim magis quam dulcia vina dolorem
<lb/>liaec sedat. Statim itaque in principio praedicta medicamenta
<lb/>diligenter trita cum sapa misceantur, castorium
<lb/>quidem diligenter prius tritum et Levigatum, papaveris
<lb/>vero saccus ipsa sapa dissolutus, atque ita haec tria nnxta
<lb/>probe laevigalltulle Deinde vero usu postulante rursus sapa
<pb n="12.603"/>
<lb/>diluantur in ejusmodi consistentiam, ut per aurisusoria specilla
<lb/>ad lucernam tepefacta infundi possint. Verum. ego
<lb/>nullum medicamentum. dolore vexatis infundo, neque etiam
<lb/>per lanam instillo, utpote qui experientia edoctus sim quod
<lb/>praestat neque omnino contingere doloris tempore auditorium
<lb/>meatum, sed per auriculare specillum lana mollissima
<lb/>obvolutum dolore vexatos foveo, et medicamentum ita moderato
<lb/>tempore in aurifuforio specillo praeparatum inlicio,
<lb/>ut interrogato per nos aegro, num. tepidum ei videatur et
<lb/>num calidius ipsum ferre possit, ad tantam caliditatem procedam,
<lb/>ut nihil amplius ostendat. Tinctum itaque in hoc
<lb/>modo praeparato medicamento specillum ad principium
<lb/>meatus moderate imponito et in altum defluere ex eo medicamentum
<lb/>permittito, et postea iterum iterumque et saepius
<lb/>fingito, idemque facito nullo tempore intermisso. Palam
<lb/>est autem quum hoc fit, etiam foris omnino aliquid
<lb/>effluxurum esse, expleto nimirum toto auditorio meatu; hoc
<lb/>igitur quantum possibile est moderate excipe, nec aurem
<pb n="12.604"/>
<lb/>contingas. Postquam vero probe foveris, meatum medicamento
<lb/>expletum linito et mollem lanam forinsecus tum meatus
<lb/>osculo tum universae auli imponito, atque ubi rursus
<lb/>fomenta adhibere oportebit, incumbentem sin is lanam leni ter
<lb/>tollito, rursusque similiter foveto quantum posti bile suerit,
<lb/>diligenter cavens ne vel auditorium meatum vel aliam
<lb/>quampiam aulis partem attingas. Ad hoc vero praeceptum
<lb/>maxime animum advertas, utpote quod omnium potissimum
<lb/>sit in aulium curatione. Fomenta vero fiant per ea quae,
<lb/>velut dictum est, dolorem sedant, quale est optimum nardinum
<lb/>unguentum paucissimo in eo tetraplrarmaco dissoluto.
<lb/>Deinde etiam Commagenum et Susinum et pretiosa divitum
<lb/>muliereularum unguenta, quae ipsae spicata et foliata appellant.
<lb/>Sunt autem spissiora quam ut infundi queant, quapropter
<lb/>per nardinum unguentum ea dissolvere oportet, et
<lb/>aestatis tempore et si coloris sensus aegrum circa inflammatam
<lb/>aurem infestet, per rosaceum bonum : aut si lioc non
<lb/>adsit, amygdalinum. Memineris autem quod bonum semper
<pb n="12.605"/>
<lb/>rosaceum dico, in quo plurimae rosae maceratae sunt, verum
<lb/>oleum, in quo hae macerantur, omphacinum sit ex
<lb/>crudis olivis et nec dum penitus maturis expressum, citra
<lb/>salis additionem praeparatum. Imo neque etiam aliud quicquam
<lb/>ad rosas conjiciatur, quemadmodum illi faciunt, qui
<lb/>spissamenta addunt, quo videlicet per multum tempus ipshm
<lb/>rosaceum odoratum permaneat.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De dolore auris ex statulento spiritu aut Crassis
<lb/>et viscosos humoribus</hi>.</label> Si vero flatum ven totum ac cralsum
<lb/>aliquem et viscosum humorem, qui transitum non habeat,
<lb/>inclusum esse conieceris, etiam medicamentis ab obstructione
<lb/>liberantibus quippiam admisse. Artificiosa enim conjeCtura
<lb/>causarum dolorem efficientium tibi continget, si tum
<lb/>praegressa tum praesentia pereunctatus sueris. Frigiditate
<lb/>enim antegressa flatus ventosus congeritur, gravitate vero
<lb/>capitis cibisque pituitofis et mali succi frigidi et Crassi humores.
<lb/>His enim si frigiditas accedat, dolores contingunt,
<lb/>eis nimirum, quae prius dissiabantur, propter densitatem inclusis

<pb n="12.606"/>
<lb/>et retentis. l n his igitur spuma nitri et nitrum ipsum
<lb/>molle ejusmodique aphronitrum et oleum amygdalinum
<lb/>appellatum rationabiliter in auricularia medicamenta miscentur.
<lb/>Ex hoc genere album item ac nigrum veratrum est
<lb/>et struthium ac amygdalae amarae et ex tribus aristolochiis
<lb/>quaecunque fuerit ad manum et iris lllyrica. Injicies autem
<lb/>et cinnamomum, si habueris, aut casiam, illo non praesente,
<lb/>tum eam quae zigir, tum quae motodes appellatur, item
<lb/>carpesium, quod plurimum in Sida Pamphyliae nascitur et
<lb/>ob id vilissimo pretio venditur. Quintus sane, quum cinnamomi
<lb/>inopia esset, carpesium pro ipso lnjecit duplo pondere,
<lb/>velut aliqui ejus loco casiam. Caeterum aurium mea
<lb/>tus ab obstructione liberant etiam quae lapides in renibus
<lb/>atterunt, omnisque insuper temnunt partium citra mordacitatem,
<lb/>ut ne dolorem exacerbent. Ex quorum numero
<lb/>est etiam cucumeris silvestris radix, itemque bryoniae et
<lb/>ari et dracunculi ac centaureae et polii et omnino omnium
<lb/>amarorum citra mordacitatem, namque et absque molestia
<pb n="12.607"/>
<lb/>expurgant haec meatus, dissjicmntque et incidunt obturata.
<lb/>Verum ob id multa hujusmodi exempla scribo, quamvis
<lb/>sane omnia in libris de simplicium medicamentorum facultalibus
<lb/>retulerim, quod videlicet omnibus terrae locis remediis
<lb/>vos abundare volo, ut ipsorum memoriam in promptll
<lb/>habeatis. Alia enim in aliis regionibus abundant et
<lb/>meliora iis quae alibi nascuntur existunt. Alioqui sane ex
<lb/>adipibus compositum medicamentum tibi sufficiet et ex simplicibus
<lb/>quaecunque paulo ante recensui doloris mitigativa.
<lb/>Mirari porro subit medicos, qui citra distinctionem ad auPium
<lb/>dolores medicamenta quaedam conscripserunt. Quae
<lb/>etenim a frigiditate dolent per calefacientia celerrime curantur,
<lb/>si vero a mordaci acredine aut a pulsatili inflammatione
<lb/>dolor fiat, maximum detrimentum continget, si
<lb/>ejusmodi medicamenta adhibeantur. Atqui moderatae inflammationes
<lb/>et non pulsatiles etiam per ejusmodi medicamenta
<lb/>curantur, quale est acetum cum rosaceo tepefactum, utrisque
<lb/>diligenter simul commixtim Sic etiam glaucium in cote
<pb n="12.608"/>
<lb/>medica Cum aceto tritum moderatis inflammationis doloribus
<lb/>prodest. Praestet autem pastillum ex glaucio multae
<lb/>falle utilitatis medicamentum plius praeparatum habere, qui
<lb/>sit ex glaucio probe cum aqua pluviali trito, deinde in pastillum
<lb/>redacto et exiccatos Si vero fragilius videatur glaucium
<lb/>quam ut in pastillos formari possit, parum gummi ei
<lb/>addes, sufficit autem id duodecimam aut quintam et decimam
<lb/>glaucii partem esse. Quin et collyria ex glaucio
<lb/>eodem modo cum aceto trita eis prosunt auribus iussitlata,
<lb/>atque his nihilominus collyria ex croco. Haec quidem
<lb/>igitur sunt doloris et inflammationis remedia. Caeterum de
<lb/>aliis affectibus, qui in auribus oboriuntur, ubi medicamenta
<lb/>quae per experientiam cognovi recensuero, ita deinde ad
<lb/>ea quae, a prioribus medicis scripta sunt transibo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De ulceribus aurium</hi>.</label> Ulcera aurium recentia tum
<lb/>glaucium solum cum aceto tritum, ut jam dictum est, curat
<lb/>tum collyria ex eo omnia et collyria^ ex croco et ex rosis
<pb n="12.609"/>
<lb/>medicis appellata, velut etiam quod Nilo inscribitur. Curat
<lb/>item ea Damocratis collyrium ex myrrha. Quae vero pure
<lb/>manant citra dolorem atque id moderate patiuntur, per eadem
<lb/>curantur. Verum quae fortiter affliguntur per ejusmodi
<lb/>qualis est pastillus Andronius et pastillus Musae, cum
<lb/>sapa et exiguo acetoAlilutus. In quibus componendis varietas
<lb/>rursus dicetur. Ubi vero et haec a malo vincantur,
<lb/>recrementa ferri ad plurimos dies in sole cum acerrimo
<lb/>aceto trita et Levigata confidenter utere, etiam si praeter
<lb/>rationem videatur aurem acerrima medicamenta sustinere
<lb/>posse, quam paulo ante dixi neque mollissimorum inlusoTum
<lb/>admotionem et allapsum citra molestiam sustinere, sed
<lb/>et haec ipsa offendere ipsam videri.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De audiendi dsastcultate et de sonitu aurium</hi>.</label> Restat
<lb/>itaque adhuc de audiendi disslcultate et de sono aulium
<lb/>disserere, quae nillil cum doloribus et ulceribus commune
<lb/>habent. De quibus deinceps dicam, ubi prius compositiones
<lb/>auriculares a celeberrimis medicis magnifice laudatas recensuere,

<pb n="12.610"/>
<lb/>juxta quam rationem eas composuerint tandem
<lb/>illi, initio ab ea quam Heras scripsit sumpto.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Compositio auricularis</hi>.</label> aed Heras quidem igitur
<lb/>ita scripsit. <hi rend="italic">Compositio auricularis ad omnem dolorem
<lb/>omneque ulcus, hac in schliente quodam usas sum et ob
<lb/>dolores delirante, et s licium successit</hi>. ♃ Myrrhae Ʒ j,
<lb/>tlm lis Ʒ iij, alii vih spumae nitli Ʒ iii, croci Ʒ i v, alii i,
<lb/>succi papaveris Ʒ iii. Galbani ℥ ii, amygdalas amaras delibratasxx,
<lb/>aceto excipito. Usus vero tempore, si quidem
<lb/>dolor adsit, rosaceo diluta inlltllato, si vero audiendi difficultas
<lb/>adiit, aceto. Heras itaque unum hoc medicamentum
<lb/>scribere contentus luit, ad omnem dolorem ac aurium exulcerationem
<lb/>remedium. Ego vero dolores per medicamentum
<lb/>ex adipibus constans et per nardinum unguentum tetra- .
<lb/>pharmaco admixto leniri dico, unaque et affectus ipsas
<lb/>iuvari, velut etiam ovi candido et lacte muliebri, per papaveris
<lb/>vero succum mitigari solum dolores, nihilque juvaii
<lb/>affectus. Aerum per accidens non primario etiam affectus
<pb n="12.611"/>
<lb/>inde opem sentire quis dicere posslt, sedato enim dolore
<lb/>et somno consequente natura affectus dolorem efficientes
<lb/>concoquit. Caeterum ulcera in auribus omnino cum glaucino
<lb/>ex aceto curavi, quemadmodum etiam quae cum fluxione
<lb/>aut purulentia consistunt, per pastillos a mitioribus
<lb/>auspicatus, qualis est Polyidae et post eum Andronius et
<lb/>ab illo Bitllynus appellatus, cui similis est meus, hoc est
<lb/>ex charta usta constans et, velut ego pulmo, eo etiam praestantior.
<lb/>Minime vero semper omnium usu opus habemus,
<lb/>sed susficit omnino unus, si quis uti nolit, aliquando quidem
<lb/>per sapam diluto, siquidem mitius reddere medicamentum
<lb/>velit, et rursus per vinum dulce, deinde per acetum non
<lb/>acre, deinde etiam per acre, ac postrefno per longe acerrimam.
<lb/>Quapropter quum per ejusmodi mixturam alias
<lb/>aliter parabilem hujuscemodi medicamenti vehementiam
<lb/>exolvere postis, fortissimum tantum praeparatum habere
<lb/>poteris. Verum mirari rite, velut dixi, licet plerosque medicos,
<lb/>qui citra discrimen omnigena aurium doloris medicamenta

<pb n="12.612"/>
<lb/>conscripserunt estque commiscuerunt, in unum ordinem
<lb/>redacta quae vel maxime contrarias habent vires.
<lb/>Quemadmodum statim, a veteribus enim auspicari praestat,
<lb/>Apollonius Herophili sectator in partibilium medicamentorum
<lb/>descriptione in principio quidem libri capitis doloris
<lb/>remedia scribens primum omnium ea, quae ex ardore oborto
<lb/>conveniunt locavit, deinde consequenter ea quae dolori
<lb/>congruunt ex frigiditate, deinde ea quae ex ebrietate et meri
<lb/>potu oborto medentur, sic enim ipse appellavit. Quarto
<lb/>loco ea quae plagae aut casui dolores capitis inducentibus
<lb/>adhibenda sunt subjeciL Et postremum juxta illius praescriptum
<lb/>ea, quae ad temporum et totius capitis dolores
<lb/>Litra manifestam causam obortos conducunt. Verum in aurium
<lb/>dolore nullam omnino apposuit distinctionem, sid
<lb/>simpliciter ad aurium dolores titulo praescripto, deinceps
<lb/>medicamenta recenset, aliqua calefacientia, aliqua refrigerantia,
<lb/>quaedam humectantia, quaedam resiccantia, et juxta
<lb/>secundas facultates ac qualitates, austera, amara, actia,
<lb/>aclda, salsa, et ad haec insuper alia discutientis, alia astrion
<pb n="12.613"/>
<lb/>gentia et cogentia ac repellentia influxiones, alia extrallentia
<lb/>e profundo corporis, alia ab obstructionibus liberantia,
<lb/>alia repurganda et extergentia, alia sensum stupefacientia.
<lb/>Siquidem igitur una affectio dolorum est causa,
<lb/>rationabile est etiam unam esse remediorum ipsius facultas
<lb/>tem, st vero multae, tantum remediorum numerum esse
<lb/>oportet, quantus est efficientium causarum. Quum itaque
<lb/>Herophilus distinotiones in tantum, ut haud sciam si quis
<lb/>alius, laudet, ipseque Apollonius capitis doloris medicamenta
<lb/>distincte scripserit, magis utique miror quod circa aurium
<lb/>dolores ita indiscriminatim omnia tractavit. Et quintum insuper
<lb/>medicamentorum genus penitus indistinctum reliquit,
<lb/>illud scilicet quod postremum ad capitis dolores citra mainsessam
<lb/>causam obtutos descripsit. Quamquam et hujusmodi
<lb/>capitis dolores necesse fit primum communibus generibus
<lb/>causarum dolores efficientium subjectosi esse, solutioni
<lb/>videlicet continuitatis aut intemperiei, quemadmodum a
<lb/>nobis est demonstratum, deinde etiam iis quae has ipsas
<pb n="12.614"/>
<lb/>operantur. Quae omnia a me proprio huic rei et tractationi
<lb/>loco sunt determinata. Nunc autem eorum, quae ad
<lb/>aurium dolores pertinent solum mentionem faciam, quum
<lb/>omnium postrema, velut saepe in methodi medendi libris
<lb/>dictum est, haec tractatio existat. Etenim curandi methodos
<lb/>illic tradens unum atque alterum particulare exemplum
<lb/>apposui multitudine medicamentorum, quae ex multis compono,
<lb/>in praesentem t iactationem resecta. Quare medendi
<lb/>methodum de simplicium medicamentorum facultate libri xi,
<lb/>merito praecedunt, post hos vero xiv de medendi methodo
<lb/>lite consequuntur, Ilis demum de compositione medicamentorum
<lb/>libri, quos nunc in manibus habemus, succedunt.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.8">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Apollonius ad aurium dolores scripserit</hi>.</label>
<lb/>Quod vero Apollonium deliquisse dixi in eo, quod non
<lb/>distinxerit, in quali aurium dolore unumquodque eorum
<lb/>quae describit medicamentorum utile existat, ne salso virum
<lb/>reprehendisse coarguar, ex paucis exemplis demonstrabo
<lb/>Quum enim praescripsisset, ut dixi, ad aurium dolorem infundenda

<pb n="12.615"/>
<lb/>inter eaque sclipsisset, anserinum aut gallinaceum
<lb/>adipem liquesactum sensim instilla, rursus deinceps scribit,
<lb/>fel taurinum aut caprinum cum porri succo instilla. Adeps
<lb/>quidem igitur horum quae dixi animalium maxime mitigat
<lb/>omnes affectus dolores inducentes, simulque ipsarum
<lb/>aliquibus magnifice auxiliatur. Fel vero ipsum cum porro
<lb/>tum ex inflammatione tum ex acribus et mordaeibus humolibus
<lb/>obortus dolores augent, solos autem iuvant ob
<lb/>obstructionem aut frigiditatem inductos, five ob nudam intemperiem
<lb/>frigiditatis solidae partes dolore vexentur, five
<lb/>propterea quod in ejusmodi affectibus ventosi flatus et fiigidi
<lb/>humores generentur, excerni autem prohibeantur pro-.
<lb/>pter continentis corporis condensationem, citra inflammationem
<lb/>sactam. Ubi enim ab hujusmodi acribus et calidis
<lb/>medicamentis dolorum causae fuerint exclusae, curatio simul
<lb/>et doloris sudatio contingit. Gallinaceus itaque et anserinus
<lb/>adeps, fiquidesn evacuatum corpus invenerint et humorem,
<lb/>qui inflammatum affectum excitat, non amplius influentem,
<pb n="12.616"/>
<lb/>duabus rationibus tum mitigandi tum curandi profuerint.
<lb/>Si vero influente adhuc causa adhibeantur, affectui quidem
<lb/>nihil auxiliantur, leniunt tamen doloris accessionem sive
<lb/>symptoma, quemadmodum etiam si ob humorum acredinem
<lb/>mordacitas contingat. Verum fel cum porri succo nunquam
<lb/>in ejusmodi affectibus quicquam commodum efficere potest,
<lb/>quemadmodum neque piper, et tamen eo etiam medicum
<lb/>quendam usum scio in muliereula, ex calidarum naturae
<lb/>sponte aquarum usu aurem dolente. Quum enim per omnia
<lb/>parabilium medicamentorum Apollonii libris sideni haberet
<lb/>et jam ante feliciter saepe ex pipere remedio usus esset,
<lb/>etiam tunc speravit se in auris dolore opstulaturtim, verum
<lb/>adeo ab ipso exacerbata est muliereula, ut parum abesset
<lb/>quin se ipsam strangularet. Scribit itaque Apollonius in
<lb/>hunc modum: Piper in vino fervefactum terito et mediocri
<lb/>crassitudine instillato. Scribit autem consequenter post lioc
<lb/>etiam haec i Lycio et papaveris succo pari pondere lacte
<lb/>muliebri dilutis utere. Et post hoc rursum aliud, hoc scilicet,

<pb n="12.617"/>
<lb/>castorii et papaveris succi par pondus in testa, praecipue
<lb/>quidem Attica, sin minus, Romana, torresacito, et
<lb/>trita passe diluta instillato. Medicamenta igitur ex papaveris
<lb/>succo omnia sensum stupefaciunt, et ob id sane necessario
<lb/>cogimur ipsis uti, ubi nullum aliud mitigativum
<lb/>opem tulit. At vero ex pipere medicamentum alterius ge -.
<lb/>neris est, quemadmodum etiam quod ex adipibus constat,
<lb/>et velut id quod deinceps scriptum est hoc modo. Galba-num
<lb/>Solino unguento diluito et mel ac rosaceum admisceto,
<lb/>atque lanam sordidam auriculario spicillo Obvolutam in eis
<lb/>agitando imbuito et tepefacta instillato. Discussorium est
<lb/>citra molestiam hoc medicamentum, inflammationibus conducens,
<lb/>in quas nihil amplius influit- Probe etiam fecerit
<lb/>in iis, qui ex frigiditate dolore vexantur. Caeterum quaeret
<lb/>fortassis aliquis, quam ob causam, quum non solum Apollonius,
<lb/>sed alii etiam quidam celebres viri papaveris fuecum
<lb/>et castorium torresacere j usserint, quo videlicet vehementha
<lb/>virium ipsorum minueretur, ego ad priorem meum
<pb n="12.618"/>
<lb/>sermonem id apponere reliquerim, nimirum supra quum
<lb/>auris doloris curandi rationem scriberem. Huic ego respondebo
<lb/>in hunc modum, castorium quidem igitur neque
<lb/>omnino torreri operaept setium existimo, neque enim tanquam
<lb/>sensus stupesactivum ad papaveris succum admiscemus,
<lb/>sed ob contrariam omnino rationem, ut videlicet velamentiam
<lb/>resi sperandae facultatis in eo obtundat. Quare qui papaveris
<lb/>succum torreri bibent probe ili sariunt, in castorio
<lb/>vero omnino absurde id praecipiunt, ipsum enim per se
<lb/>concoctoriam aegre solubilium et in scirrllum induraturum
<lb/>assecutum vim habet. Abunde igitur latis esset papaveris
<lb/>succi lenitas, quae ex eorum compositionis perennitate comparatur,
<lb/>torresuctus enim etsicaciam amittit. At si castorio
<lb/>misceatur, perennaret, quippe manet et nunc abunde etsicacia,
<lb/>ejus vero malignitas obscuratur, ex qua etiam aliqui
<lb/>laeduntur, ut obscurius videant per multos omnino Ilies et
<lb/>Capitis gravitatem sentiant et neque probe concoquant cibos,
<lb/>si bibatur, et ob hanc sane ejus malignitatem plerique medici

<pb n="12.619"/>
<lb/>ad torresactioneln confugerunt. Verum quum rursus in
<lb/>torresaciendo esficacia ipsius pessumdari vldeatur, id quod
<lb/>saepe sum expertus, melius esse existimavi in tostum quidem
<lb/>misceri, sed post tempus aliquod inveterata jam compositione
<lb/>in usum assumi. Haec itaque extra rem dicta sunt,
<lb/>sed quae tamen utilia existant. Caeterum ut ad id quod
<lb/>propositum erat revertamur, non parum noxae inserunt illi,
<lb/>qui indefinitis medicamentorum descriptionibus fidem per
<lb/>omnia habent. Porro multi alii juxta eundem modum in
<lb/>plerisque tum locis tum affectibus indefinita medicamenta
<lb/>scripserunt, neque cognoverunt quantam vim habeat certa
<lb/>distinctio ad artis constitutionem. In quibus sane nihil miror,
<lb/>quod omnia indiscriminatim consuderunt, quemadmodum in
<lb/>Apollonio Heroplrili sectatore milli accidit, utpote qui norit
<lb/>quod jubeat Ileropllil us, medicum omnino anniti debere
<lb/>ut salat quae et qualis et quanta fit morbi Causa et ubi nlaxime
<lb/>ea dominetur, quo videlicet et curationem unicuique
<lb/>convenientem faciat. Magis vero adhuc Alehigenem quis
<lb/>miretur, qui et ipse non pauca indefinite et indistincte scripsit

<pb n="12.620"/>
<lb/>cum in aliis curationibus tum in eis praesertim, quae
<lb/>ad aurium dolores destinavit. Una enim tantum in ipsis
<lb/>distinctione usus est, a vehementia nimirum et mediocritate
<lb/>doloris. Atqui et ipsius totam tibi ascribam dictionem.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae medicamenta Archigenes ad aurium dolores
<lb/>conscripta</hi>.</label> in priolie de medicamenti secundum genus
<lb/>libro Archigenes in hunc modum haec verba scripsit. in
<lb/>aurium dolore, praecedente alia victus ratione, quam ad capisis
<lb/>dolorem ordinavimus, si quidem moderatus suerit, simplicia
<lb/>unguenta tepida instilla, velut crocinum aut irinum
<lb/>aut rosaceum aut nucum amararum succum aut calide nuguentum
<lb/>aut simplicem nardum aut susinum aut amvgdalinum
<lb/>aut rosarum aut nlali puniri aut papaveris succum
<lb/>cum oleo calido aut porri semen tritum. Aut veratrum album
<lb/>cum rosaceo tritum, tepidum per strigilem infunde.
<lb/>Aut opii parum cum lacte muliebri. Aut opii succum eliquatum
<lb/>cum lacte eodem modo. At vero ubi vehemens sit
<lb/>dolor, alvus per clysterem valide subducatur et sanguis a
<pb n="12.621"/>
<lb/>cubito detrahatur et quaecunque similia adhibeantur. Indeque
<lb/>lomentum ex decocto lauri aut simili quopiam fiat aut
<lb/>ex sulsure vivo in aquam insperso. Exprimantur autem vehelnenter
<lb/>spongiae auribusque apponantur, facillime enim
<lb/>ab humore solvuntur ac laxantur. Quapropter fomenta siccca
<lb/>longe commodiora eis existunt, ex sale videlicet aut milio
<lb/>aut delicatis pileis molliterve esfigiatisi. Aut rutam serve-facito,
<lb/>ej usque decoctum in angusti oris vasculum transfundito,
<lb/>lanaque os ejus obturato et auriculae admoveto,
<lb/>quo vapor inde per lanam ad aurem penetrare possit. Quidam
<lb/>in oxycrato et exiguo oleo rutam coquunt, atque ita
<lb/>liquorem in vasculum iusundunt, ex coque fomentum parant.
<lb/>Post fomenta vero aurem concussio et balsamum cum
<lb/>rosaceo dilutum infundito, aut aliquod ex praedictis unguentis
<lb/>tepidum. Aut aliquod aliud conveniens ad aulis
<lb/>dolorem ex iis quae mox describentur imponito. Aut papaveris
<lb/>calicem tenuem farina admixta et in aqua multa
<lb/>coctum. Aut papaveris calicem cum hordeacea salina in
<pb n="12.622"/>
<lb/>vino coctum. Aut soenumgraecum aqua mulsa coctum. Aut
<lb/>semen lini eodem modo. Summe auxiliatur spongia ocularis
<lb/>melle cocto atque adhuc calido imbuta et imposita. Aut
<lb/>ceratum ex irino, stvracc ad ipsum admixto. Egregie facit
<lb/>ad aurium dolorem aloe rosaceo permixta et mellis cratlitudine
<lb/>infusa. Aut chalcitis vino diluta. Aut perdicii succus
<lb/>tepidus instillatus per se et cum melle. Aut nitrum exigua
<lb/>aqua diluito admixtoque oleo tepidum instillato. Aut aristolochiae
<lb/>radicem cum oleo. Aut veratrum album cum rosaceo
<lb/>tritum tepidum per strigilem instillato. Probe facit
<lb/>opium in testa tot resectum, similiterque castorium pari pondere
<lb/>cum rosaceo et passo ad mellis spissitudinem redacta,
<lb/>in quibus deinde post fomentum specillum lana obvolutum
<lb/>intingitur et imponitur. Aut succum faeniculi cum aliquo ex
<lb/>praedictis unguentis in principio instilla. Aut anguis lenectam
<lb/>cum calicibus papaveris coquito et infundito, aut cum
<lb/>quopiam ex praedictis unguentis. Aut garum Hispanum calefactum
<lb/>per strigilem instillato. Iacit et acopon foetidum
<pb n="12.623"/>
<lb/>tepidum infusam. Aut papaveris succus rosaceo et exiguo
<lb/>crocino dilutus. Omnino tamen praestat Hiera aromatica
<lb/>cum quopiam ex unguentis. Egregie facit et veratrum album
<lb/>tritum, cum melle et rosaceo infusam meatu per pllrpurae
<lb/>lanam obturato. Praeclare facit et veratrum cum
<lb/>irino oleo vel unguento. Facit et cedria cum nardino usiguellto
<lb/>infusa. Severus autem asellos in aquariis vasisi nascentes,
<lb/>millepedas Latini vocant, cum unguentis tritos ulceratis
<lb/>infundebat. Quidam vero frigidam aquam dolenti
<lb/>auriculae infundunt, et confestim quidem longe magis dolitant,
<lb/>paulo post vero perfecte a dolore liberantur. Alii
<lb/>melius faciunt et in alteram non dolentem aurem frigidam
<lb/>infundunt, quemadmodum Lucius. Praeclare faciunt et aloë
<lb/>et crocinum cum unguento amygdalino instillata. Aut aes
<lb/>tritum cum aceto et aliquo unguento. Summe prodest et
<lb/>silphium cum rosaceo, si exulceratio adsit. Mirabiliter confert
<lb/>in excellenti aurium dolore porri succus et caprina
<lb/>urina et rosaceum, cum exigua myrrha insufa. Aut lciuri
<lb/>adeps in strigili tepefactus instillatus. Aut alumen scissum
<pb n="12.624"/>
<lb/>et mentae saccum cum passo instilla. Aut piper album et
<lb/>salem pari pondere cum sapa sinistra manu ter aut quinquies
<lb/>aut septies infunde. Aut cochleam sive limacem Africananl
<lb/>putridam compungito et rosaceo impleto et servefactum
<lb/>calidius per strigilem infundito. Quod si ex plaga
<lb/>externa pars auriculae doleat, ad micam thuris lac assamdito,
<lb/>semelque atque iterum diffundito ac tertio macerari
<lb/>in eo finito et agitatum infundito, statim enim dolorem
<lb/>sedat. Haec quidem Archigenes valde indistincte scripsit,
<lb/>possit autem quispiam mente praeditus, revocatis in memoriam
<lb/>iis quae prius dixi, facile animo concipere quale tandenl
<lb/>ex praedictis medicamentis singulis relatis aurium doloribus
<lb/>conveniat, nimirum si memor sit facultatis eorum,
<lb/>de qua simplicium medicamentorum libris mentionem feci.
<lb/>Verum ego jam ad auriculares compositiones ab Andromacho
<lb/>scriptas transibo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.10">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Auriculares compositiones Andron. achi nu. xxiiii</hi>.</label>
<lb/>Quatuor et viginti compositiones auriculares ex ordine
<lb/>Andromachus conscripsit, quarum aliquibus distinctionem
<pb n="12.625"/>
<lb/>quandam, aliquibus nullam apposuit. Et prima quidem ex
<lb/>eis hoc nlodo scripta est. <hi rend="italic">Compositio Auricularis six libris
<lb/>Calli, qua utor</hi>. ♃ Myrrhae Ʒ j, salis Ʒ iiij, thuris Ʒ iij,
<lb/>spumae nitri Ʒ iij, croci Ʒ iiij, succi papaveris Ʒ iij, amygdalas
<lb/>amaras xx, galbani Ʒ ij, aceti boni quantum satis
<lb/>est. Descriptio haec ad Menemachum referturle Multi usus
<lb/>hanc compositionem auricularem Andromachus scripsit multis
<lb/>simul affectibus aurium destinatam. Verum antea a me
<lb/>dictum, quod hujusmodi compositiones nihil magnopere
<lb/>corrigunt, neque etiam error ex earum usu nobis contingit.
<lb/>Quae vero uni affectioni congruunt, illam ipsam optime
<lb/>curant, alias vero aliquando ultra hoc quod nihil iuvant,
<lb/>amplius etiam exacerbant. Secundam deinceps compositionem
<lb/>post praedictam scripsit hanc. <hi rend="italic">Compositio auricularis
<lb/>Aelii Calli ad inflammationem et intensos dolores</hi>. ♃
<lb/>Galbani Ʒ viij; cinnamomi Ʒ q, myrrhae Ʒviu, croci Ʒ Aiij,
<lb/>thurfs Ʒ iij, spumae nitri ℥ iij, succi papaveris ℥ iij, aceti,
<lb/>ut mellis accipiat spissitudinem. Oportet autem nitro plius
<pb n="12.626"/>
<lb/>praeparare, ne pingue quicquam adsit, deinde medicamentum
<lb/>ipsum iulhndere. Iit hic ruistis ab obstructione liberantia
<lb/>et concoctoria et laxatoria et discussoria medicamenta
<lb/>mixta sunt, quae vehementes dolores sanare non possunt
<lb/>et ob hoc ipsis papaveris succus admixtus est. Tertiam auricularem
<lb/>hujusmodi conscripsit. <hi rend="italic">Auricularis compositio
<lb/>Faodici regis, qua assidue utor</hi>. ♃ castorii ℥ ij, succi pa-paveris
<lb/>Ʒ iiij, opopanacis hi ij, spumae lycii ℥ j, passe excipe
<lb/>et tepefactis utere. Haec evidenter intensis doloribus convenit,
<lb/>non tamen aliis affectibus. Ego vero quemadmodum
<lb/>dixi, in unoquoque affectu proprio medicamento litor, sem.perque
<lb/>papaveris succum fugio, neque nisi urgente Decessitale
<lb/>ad ejus usum pervenio. Quartam deinceps auricolarem
<lb/>sic scripsit. <hi rend="italic">Alia ad inflammationem et purulentus
<lb/>ac veteres affectus</hi>. ♃ Fabae Aegyptiae internae amarae,
<lb/>aluminis scissi, piperis albi, spumae nitri, croci, opii, malicolii,
<lb/>myrrhae, thuris, nardi, singulorum ℥ ij, castorii ℥ j,
<lb/>aceti et mellis quantum fulficit, alii mellis Ʒ vj, conjiciunt
<pb n="12.627"/>
<lb/>In hac compositione medicamenta alia discussoris et reliccantia
<lb/>et obstructione liberantia sunt, et quaedam etiam concoctoria,
<lb/>velut myrrha et thus, existunt. Alumen autem
<lb/>scissile fortiter astringens medicamentum quum sit, ad restecandum
<lb/>purulenta admixtum est. Adjectum est et opium
<lb/>doloris sedandi gratia, oppositumque est ei castorium, velut
<lb/>antea dixi, sed in ejusmodi affectibus non solum ut oppositum,
<lb/>sed et ut concoctoldufn earum et tanquam resecativum
<lb/>merito inlicitur. Quintam deinde auricularem Andromachus
<lb/>scripsit his verbis. <hi rend="italic">Alia Nenocratis, qua saepe usus
<lb/>sum</hi>. ♃ Spumae lycii Ʒ ij, myrrhae Ʒ j, croci obolos tres,
<lb/>thuris Ʒ j, aluminis scissi obolos iij, spumae nitri obolos ij.
<lb/>Trita cum aceto reponito. litere cum aceto. Et haec multi
<lb/>ustis est, non tamen in dolore forti convenit, ut quae neque
<lb/>opium neque castorium habeat neque quippiam ex adipibus
<lb/>sudantibus dolorem neque galbanum. Sexta compositio
<lb/>auricularis consequenter liac verborum serie scripta
<lb/>est. <hi rend="italic">Alia Prytanidts concordat Cum Ala rp a si compositione</hi>.
<pb n="12.628"/>
<lb/>♃ Myrrhae obolos iij, nardi obolos ii;, croci obolos iij,
<lb/>aeris ulli obolos v, opii obolos ij, castorii obolos iiij, aluminis
 <lb/>scissi Ʒ j, et rotundi Ʒ j. Excipe passo, ubi fluxus fuerit,
<lb/>quum dolor, rosaceo, ubi vero vermiculi generentur,
 <lb/>veratri nigri Ʒ, duas admisceto. Probe fecit, quod in sine
<lb/>usum ejus adiecit, quem nos sane dixissemus, si ipse ascribere
<lb/>neglexisset. Septima similis praescriptae in hunc modum
<lb/>descripta est. <hi rend="italic">Alia divi Gaji compositioni consona</hi>. ♃.
 <lb/>Veratri nigri obolos Ʒ j, myrrhae obolum j et dimidium,
<lb/>opii obolos iij, aeris ulli obolos iiij, aluminis scissi obolos ij,
<lb/>castorii obolum j, croci obolos iiij, nardi obolos iiij, cum
<lb/>pasto utere. Octava praescriptis omnino similis est. De nona
<lb/>vero hoc modo ipse scripsit. <hi rend="italic">Alia qua utor in doloris vex
<lb/>t i te et sonitu</hi>. ♃ Nitri Ʒ j, myrrhae Ʒ j, rosacei cyathum
<lb/>j, aceti cyathum j, simul tritis utere. Hoc medica
<lb/>mentum non ad dolorem in inflammationibus convenit, sed
<lb/>ad eos dolores, qui ex obstructione et flatu frigido ac vaporoso,

<pb n="12.629"/>
<lb/>similiterque ex humore oboriuntur. Decimam deinde
<lb/>hoc modo scripsit. <hi rend="italic">Ad aures purulentas Harpocrationis</hi>.
<lb/>♃ Florum mali pollici, malicorii, aristolochiae, chalcitidis,
<lb/>misyosi Cyprii, gallae, squamae aeris, singulorum drachmam
<lb/>j, myrrhae, thuris, utriusque obolos iij, atramenti
<lb/>sutorii assati, aluminis scissilis, utriusque obolos iij, cum
<lb/>passe pastillos formato ac utitor. Quod si etiam ipsa medicamenti
<lb/>promissionem non praescripsisset, facillimum tamen
<lb/>erat nobis eam animo assequi, memoria repetentibus
<lb/>ea quae in principio praefatus sum. Est enim aurium purulentarum
<lb/>reliccativum hoc medicamentum, quod ipsum
<lb/>malum ex fluxione quapiam ex capite delabente contingit,
<lb/>ob quam si diu perseveret, etiam exulcerationes accidere
<lb/>videmus. Undecimam auricularem sic scripsit. <hi rend="italic">Auricularis
<lb/>compositio in multis consona</hi>. ♃ Croci Ʒ j, myrrhae Ʒ j,
<lb/>castorii Ʒ ij, aluminis scissi Ʒ iiij, thuris Ʒ j, cum passo ad
<lb/>mellis crassitudinem redigito, deinde etiam sic dilutis utitor.
<lb/>Et haec moderatos affectus sanat, quemadmodum etiam ea
<lb/>quae hanc sequitur. Caeterum quae deinceps post hanc ab
<pb n="12.630"/>
<lb/>Andlomacho astu istae sunt auriculares compositiones, eas
<lb/>citra meam expositionem ascribam, quum ipsas per se di judicare
<lb/>possint, qui praedicta memoria tenent. verum qua-russi
<lb/>ipse cum distinctione fecit descriptionem, earum nulla
<lb/>amplius nostra interpretatione opus habet. Deinceps igitur
<lb/>omnes describentur, ne videlicet amplius alicujus alterius
<lb/>auricularis compositionis, ab aliquo alio medico conscriptae
<lb/>mentionem facere opus habeam. In his enim varietas
<lb/>omnium lpsarum comprehensa est. <hi rend="italic">Auricularia ut Solotl
<lb/>diaetarius</hi>. n Myrrhae Ʒ iiij, aluminis scisti Ʒ iiij, castorii
<lb/>Ʒ ij, thuris Ʒ j, croci Ʒ j, opii Ʒ j. cum Cretico aut vino
<lb/>mulso ad mellis crassitudinem redige. <hi rend="italic">Auricularis compositio
<lb/>Antipatri ad doloris vexationes</hi>. n Croci sextantem,
<lb/>alii une. j, Illvn hae une. j, salis ammoniaci unc. j. aluminis
<lb/>scissi, ammoniaci thymiamatis utriusque unc. dimidium
<lb/>faecis unguenti irini aut Syriaci sextantem. Cum vino mulso
<lb/>aut Cretico ad mellis tenuis spissitudinem redige ac utere.
<lb/><hi rend="italic">Auricularia alia valde commoda</hi>. ♃ Opopanacis Ʒ ij, succi
<lb/>papaveris Ʒ iiij. spumae lycii Ʒ iiij, castorii Ʒ ij, aluminis
<pb n="12.631"/>
<lb/>scissi obolos iij, croci obolos iij, myrrhae Ʒ j. Usus ejus est
<lb/>cum lacte muliebri. <hi rend="italic">Ad aures purulentas compositio Spendusce</hi>.
<lb/>♃ Fellis porci castrati partes ij, mellis Attici partem
<lb/>j. Vase vitreo simul indita in servido cinere, usque
<lb/>ad dimidium calefacito atque ita utitor. <hi rend="italic">Auricularis Alarpoenalis
<lb/>ad affectus et dolores</hi>. ♃ Spicae nardi Ʒ vj, myrrllae
<lb/>Ʒ vj, piperis Ʒ Uj, spumae nitri Ʒ vj, stolis falis Ʒ vj,
<lb/>croci Ʒ vij, nuces amaras x, succi papalis Ʒ xij, vini veteris
<lb/>quantum sufficit. Stanneo vasi medicamentum infundito.
<lb/><hi rend="italic">Adgravitatem auditus et sonitus</hi>. ♃ Veratri albi Ʒ j,
<lb/>castorii obolum j, spumae nitri fesquiobolum, cum aceto
<lb/>optimo utere. <hi rend="italic">Alia ad sonitus pulchra</hi>. ♃ Struthii Ʒ j,
<lb/>croci Cilicii Ʒ j, castorii Ʒ j, veratri albi Ʒ iiij, nitri Ʒ j,
<lb/>Redigito in pastillos et usu expetente, vino dilutis utere.
<lb/><hi rend="italic">Ad aures purulentas</hi>. Alumen scissum ustum et myrrham
<lb/>cum melle terito et praeelota auricula pharmacum lana exceptum
<lb/>imponito. <hi rend="italic">Auricularis Cllrysanti Cratiam ad inflammationes
<pb n="12.632"/>
 <lb/>et exulcerationes</hi>. ♃ Blattas detractis pennis
<lb/>xij, vini veteris et mellis utriusque sexuncem, mali
<lb/>punici putamen unum, succi porri sesquicyathum. In olla
<lb/>nova, donec mali punici putamen flaccidum fiat, coquito,
<lb/>deinde terito et unguenti Syriaci unciam unam adiicito,
<lb/>picis liquidae sesquiunciam caeparum quatuor succum exprelium
<lb/>et contrita simul reponito. Usu vero expetente
<lb/>tepefacta lana excepta indito. <hi rend="italic">Auricularis compositio ad
<lb/>phlegmonas et purulenta</hi>. ♃ Nardi Indicae Ʒ j, aluminis
<lb/>scisti Ʒ si, opii Ʒ iiij, malicorii Ʒ iiij, croci Ʒ iij, myrrhae
<lb/>Ʒ iiij, thuris Ʒ iiij, mellis Attici Ʒ iiij, spumae nitri Ʒ iiij,
 <lb/>castorii Ʒ ij, amygdalarum amararum Ʒ viij, piperis albi
<lb/>grana xxx, aceti cyathum j, urinae suis silvestris tantundem,
<lb/>fabae Aegyptiae viridis internae amarae Ʒ iiij. Trita
<lb/>simul in stanneo vale reponito. Usus tempore cum rosaceo
<lb/>instillato et lanae purpura infectae tomentum indito. <hi rend="italic">Auricularis
<lb/>ad desperata, velut Zoilus ophthalmicus tradidit</hi>.
<lb/>♃ Seminis hyoscyami obolos iij, aluminis Ivisti oboli dimidium,
<lb/>myrrhae Ʒ j, castorii obolos iij, succi papaveris
<pb n="12.633"/>
<lb/>obolos iij, gallae obolos iij, croci obolos iiij, cinnamomi
<lb/>obolos iiij, thuris obolos ij, spumae nitri obolos ij, fandarachae
<lb/>obolos ij, opii recentis Cochlearia iij, urinae suis
<lb/>ferae masculae cochlearia tria, sanguinis conchylii obolos iij,
<lb/>succi mandragorae obolum j, mellis Attici quantumjisusficit,
<lb/>conchylio aurem obturato. <hi rend="italic">Auricularis alia ad phlegmonas
<lb/>et purulenta mirabilis</hi>. ♃ Rutae obolos iij, myrrhae
<lb/>obolos iij, baccarum lauri amotis corticibus obolos iij, succi
<lb/>hyoscyami Ʒ j, opii Ʒ j, croci Ʒ j, cum lacte muliebri utere
<lb/>et tepidum insunde. <hi rend="italic">Auricularis compositio valde bona et
<lb/>probata, ex Ap obolui libris</hi>. ♃ Myrrhae Ʒ ij, thuris Ʒ j,
<lb/>nucum amararum Ʒ j, spumae nitri Ʒ j, aluminis scissilis
<lb/>Ʒ j, malicorii Ʒ j, spicae nardi Ʒ j, aloës Ʒ iij, vini mulsi
<lb/>veteris cyathos iij. Arida trita vino mulso admisce et cocta
<lb/>in stanneo vase repone, usu vero exigente tepido utere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.11">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Compositiones auriculares ab Asclepiade in primo
<lb/>externorum scriptae</hi>.</label> Auriculares compositiones ad dolores
<pb n="12.634"/>
<lb/><hi rend="italic">aulium recentes, quibus Eicerat usi usus est. inter eas
<lb/>optima haec est</hi>. Asellorum domesticorum, est autem animal
<lb/>multipes in aquariis vasis et sterquiliniis enascens, quod ad
<lb/>digitorum contactum in orbem se contrahit, horum tres aut
<lb/>quatuor in oleo fervefacito et expressum oleum auribus infundito.
<lb/>l Iacit et cucurbitae succus cum rosaceo aut nardina
<lb/>mixtus et tepefactus. Et perdica herbae succus cum oleo
<lb/>coctus. Et centaureae suceus aqua mulsa dilutus. Et hyoscvami
<lb/>succus rosaceo mixtus. facit et papaveris succi parum
<lb/>lacte muliebri dissolutum. Et perosus cruor qui a carnibus
<lb/>bubulis dum torrentur destillat. llas itaque crudas
<lb/>recentes prunis imponere oportet et crudas adhuc exprimere
<lb/>et expressum liquorem calidum infundere. Facit etiam
<lb/>nucum putresactarum intimarum liquor aceto dilutus addito
<lb/>rosaceo. Iacit et Africana limaca in propria testa, cum
<lb/>oleo nardino aut rosaceo serve sarta. l ai ut it suis quae non
<lb/>peperit fel pan melle Attico admixtum. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Succi
<pb n="12.635"/>
<lb/>papaveris, castorii utriusque Obolos ij, passo diluito, et
<lb/>pauco rosaceo adjecto tepida infundito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Succi papaveris
<lb/>et succi peucedani aequales partes dissolutas infundito.
<lb/></p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.12">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad inflammationes cum exulceratione Cllarixeni</hi>.</label>
<lb/>♃ Myrrhae, opii, castorii, singulorum aequales partes passo
<lb/>dilutas tepidas infunde. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Hyoscyami succi, succi
<lb/>papaveris, myrrhae, castorii, singulorum Ʒ iiij, piperis Ʒ j,
<lb/>passi protropi quantum satis est. <hi rend="italic">Ad siccas et non humentes
<lb/>ulcerationes. Optime convenit et in pessb oppositum</hi>. ♃
<lb/>Oesypi o iiij, medullae cerUinae Ʒ iiij, butyri Ʒ iiij, adipis
 <lb/>anserini Ʒ iiij, cerae Tyrrhenicae Ʒ iiij, terebinthinae Ʒ iiij,
<lb/>olei cicini cyatln ij, olei amygdalini cyath. ij, olei cyprini
<lb/>cyath. ij, olei picini cyath. j. Componito et utitor quantum
<lb/>susslcit oleo nardino diluto et ad mellis crassitudinem
<lb/>redacto. <hi rend="italic">Aliud valde commodum. Facit et ad nervorum
<lb/>affectus</hi>. ♃ Olei cyprini Cyath. ij, rosacei, amygdalini, Olei
<lb/>veteris, fing. cyath. ij, pisselaeo cyath. ij, cerae sextantem,
<pb n="12.636"/>
<lb/>terebinthinae ℥ j, adipis anserini ℥ j, componito et utitor.
 <lb/><hi rend="italic">Aliud ad abscessus in profundo Alu. Musae</hi>. ♃ <hi rend="italic">Croci</hi>
<lb/>Ʒ ij, myrrhae Ʒ ij, bdellii Ʒ iiij, nucum amararum Ʒ viij,
<lb/>succi marrubii heminae dimidium, passi protropi heminae
<lb/>dimidium. Liquores coquito et admixtis reliquis excipite.
<lb/>Utere in passo dissolvens quantum sulsicit. <hi rend="italic">Aliud</hi> ♃ Croci,
<lb/>myrrhae, castorii, centanreae, singul. Ʒ ij, spumae nitri Ʒ j,
<lb/>amygdalarum amararum depuratarum Ʒ viij, succi helxines
<lb/>sesquisext. passi protropi sesquisext. componito ac utitor ut
<lb/>dictum est. <hi rend="italic">Ad inflammationes cum fluxu, quo usus est
<lb/>Cleon</hi>. ♃ Myrrhae, aloes, thuris, succi papaveris, singul.
<lb/>Ʒ ij, misyos Crudi Ʒ j, aceto excipe et usu expetente palla
<lb/>diluta infunde. <hi rend="italic">Aliud Arii Tarsensis</hi>. ♃ Myrrhae Ʒ iiij,
<lb/>thuris Ʒ iiij, misyos crudi Ʒ ij, lycii Indici Ʒ iiij, aceto excipe.
<lb/>Usus jam indicatus est. Quod si multus fluxus oboriatur,
<lb/>subscriptis compositionibus utentium est. ♃ Croci,
<lb/>thuris, myrrhae, opii, seminis vuicis, singul. ℥ j, lycii ludici,
<lb/>florum mali puniri, florum rosarum, singul. Ʒ iij, aceti
<pb n="12.637"/>
<lb/>heminam unam. Viticis semen, mali punici flores, rosarum
<lb/>flores in aceto coquito, et ubi dissoluta suerint, reliquis adi
<lb/>jicito et excepta reponito. Usus tempore passo diluta infundito.
<lb/><hi rend="italic">Aliud ad purulentas aures cum dolore quo usus
<lb/>est Canon</hi>. n Castorii Ʒ ij, aluminis scissi, croci, myrrhae,
<lb/>thuris, lingul. Ʒ j. Passo aut vino myrtitae excipe ac utere,
<lb/>ad recens malum cum vino mulfo, ad inveteratum cum
<lb/>aceto. <hi rend="italic">Aliud Claudii Damonici ad purulenta et inveteratos
<lb/>affectus</hi>. Croci Ʒ iij, myrrhae Ʒ j, nuces asnaras deparatas
<lb/>numero xxx, spumae nitri, nardi Syriacae, aluminisi
<lb/>scissi, singul. Ʒ unam, thuris obolos iij. Aceto acerrimo
<lb/>excipiuntur et per acetum diluuntur. <hi rend="italic">Ad sectorem et nor
<lb/>meu compositio .Discanorum appellata</hi>. n Gari nigri, quod
<lb/>Romani sociorum appellant, sextarium unum, aceti scillitici
<lb/>sextarium unum, mellis Attici sesquisextarium, ad consisten-fiam
<lb/>Coquito et in vitreo vase repostis utitor. In aliis descriptionibus
<lb/>sic legere est, succi cucurbitae sextarium unum
<pb n="12.638"/>
<lb/>componito, facit ad foetorem cum inflammatione. <hi rend="italic">Cllarixeni
 <lb/>ad corruptiones et sectores</hi>. ♃ Aluminis Milesii libram
<lb/>unam, atramenti sutorii ℔ viij, aloes Ʒ viij, crocomagmatis
<lb/>Ʒ viij, myrrhae Ʒ viij, vini myrtitae sextarium dimidium.
<lb/>Alumen et vinum ipsum coquito, atque ubi in consistentiam
<lb/>coierint, reliqua aceto dissoluta inlicito, et repositis utitor.
<lb/><hi rend="italic">Ad carnium incrementum, quo usus est Heraclides Tarentinus</hi>.
 <lb/>♃ Aeruginis rasae Ʒ viij, squamae aeris Ʒ viij, in
<lb/>alio exemplari Ʒ iiij, mellis heminae dimidium. Arida trita
<lb/>ac melle excepta, donec rubebant, coquito et ablatis utitor.
 <lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Aerugitus Ʒ iiij, atramenti sutorii iiij, myrrliae
<lb/>iiij, succi marrubii cyath. tres, mellis quantum sonit It,
<lb/>praepara ut dictum est. <hi rend="italic">Chalcedonia ad inveteratos affectus</hi>.
 <lb/>♃ Veratri albi Ʒ iiij, croci Ʒ iiij, myrrhae Ʒ iiij, caltorii
 <lb/>Ʒ iiij, thuris iiij, opii Ʒ iiij, atramenti sutorii Ʒ xvj,
<lb/>piperis Ʒ i. Myrrham, opium, thus, castorium, in aceto, cui
<lb/>malicorium incoctum est, usque ad dissolutionem macerato,
<lb/>deinde veratrum, crocum, piper, atramentum sutorium
<pb n="12.639"/>
<lb/>contusa inlicito, atque omnia simul diligenter terito, quod
<lb/>ubi probe factum fuerit, vini mulsi quantum satis est assemdito,
<lb/>ut ad diluti mellis crassitudinem redigantur Usu vero
<lb/>expetente tepefacta infundito. Ex hujus medicamenti usu
<lb/>saepe egregie mihi succestit, verum temporis progressu
<lb/>omphacii Ʒ j ad hanc descriptionem adjeci. <hi rend="italic">Aegyptia ad
<lb/>eosdem affectus, etiam st sint connati</hi>. ♃ Amygdalarum
<lb/>amararum dep stratarum Ʒ ij, fabarum Aegyptiarum interioris
<lb/>partis amarae, piperis albi, croci, myrrhae, opii, singulorum
 <lb/>Ʒ ij, thuris Ʒ ij, omphacii Ʒ iiij, aluminis scissi Ʒ iiij,
<lb/>castorii Ʒ ij, atramenti futorii Ʒ iiij, spumae nitri Ʒ ij, aceto,
<lb/>in quo mahCorium incoctum est excepta, ad limi crassitudinem
<lb/>redigito. Usus vero tempore quantum suffecerit ex
<lb/>medicamento acceptum ac nardino unguento dilsolutum
<lb/>infundito. <hi rend="italic">Ad sanguinis ex auribus eruptiones Aleraclidae
<lb/>Paramini. Iacit ut ne in grumos coeat</hi>. Marrtibii succum
<lb/>coquito et admixto aceto insundito. Aut mali panici in
<lb/>aceto cocto succum exprimito et insundito. Aut polygonn
<lb/>succum cum exiguo aceto. Aut acaciam aut amurcam aut
<pb n="12.640"/>
<lb/>lycium cum aceto. <hi rend="italic">Aliud Botryes, sistit sanguinis eraptiones</hi>.
<lb/>Succum rubi et succum gabalum in aceto coctarum
<lb/>simul mixtos infundito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.13">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae medicamenta Archigenes post prius scripta subsecerit</hi>.</label>
<lb/>Medicamenta ad aurium dolores ab Archigene scripta
<lb/>siqua relata sunt. Nunc vero etiam ea quae ad alios affectus
<lb/>conscripsit apponam. Humentibus vero polygotsi,
<lb/>succum cum pari rosarum succo insundito. Aut crocum
<lb/>et myrrham cum passo et rosaceo tepefacta insundito. Issiludentis
<lb/>autem prodest quidem polygonum cum rosaceo infusum.
<lb/>erum egregie con lenit eis vinum, in quo conyzae
<lb/>tenuia lolia habentis solia sint incocta, instillatum. Quidam
<lb/>etiam Illusi ad vinum admiscent. Aut lucium rosaceo
<lb/>dilutum instillato. Aut marrubii silvestris semen cum
<lb/>aceto et rosaceo eodem modo. Aut cumini et croci, aequale
<lb/>pondus cum vino austero. Aut croci et myrrhae
<lb/>utriusque Ʒ q, nuces amaras excorsseatas numero xxxv. Nuces
<lb/>tritas cum mellis hemina dimidia et porri succi hemina
<pb n="12.641"/>
<lb/>dimidia commisceto et reliqua item probe trita iisdem liquoribus
<lb/>diluito, ac simul deinde tepesacta instillato.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.14">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De auribus exulceratis</hi>.</label> Caeterum. exuperatis auribus
<lb/>et cruentis ac dolentibus galbanum et opium cum
<lb/>passo et rosaceo mellis crassitudine instilla. Aut pro galbano
<lb/>peucedani succum admisce, et magis succedet. Aut cinerosam
<lb/>assatam cum rosaceo tritam insundito. Aut lycium cum lacte
<lb/>muliebri. Magnifice opitulatur etiam ipsum mel per se
<lb/>tepidum infusum, praesertim si foetores simul adfint. Quidam
<lb/>afellos, qui in aquariis vasis reperiuntur, cum unguento
<lb/>quopiam instillant et eximie opem sentiunt. Aut
<lb/>blattas domesticas cum rosaceo instillato. Probe facit ad
<lb/>omnem auris affectum adeps vulpinus inveteratus, liquatus
<lb/>et instillatus. Aut spondylii interiorem velut medullam cum
<lb/>melle et rosaceo insunde. Aut elota et conscalpta auricula
<lb/>porri aut marrubii succum cum melle insunde. Aut lixivium
<lb/>figulatum cum melle fervefactum. Aut thus cum aceto
<lb/>in mali punici putamine fervefactum infunde. Aut crocum
<pb n="12.642"/>
<lb/>et alumen scissile cum vino mulso in mali puniri putamine
<lb/>eodem modo servesuctuin infunde. Aut gallum tritam lili-.
<lb/>teolo illigatam in vino coquito et ex hoc instillato, statim
<lb/>a dolore liberat.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.15">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De vermibus aurium</hi>.</label> Porro in quibus vermes sunt.
<lb/>veratrum album cum melle immitte aut aridum insullla. Aut
<lb/>rubi succum infunde. Quod si vero auriculae osi corrosum.
<lb/>fissura retro aurem impacta ipsum scalpito, deinde urito ac
<lb/>citra molestiam cicatricem ind licito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.16">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De sunau in auribus</hi>.</label> Sonitus quidam ex llatuoso
<lb/>spiritu generantur. Quidam ob exquisitam sensus audiendi
<lb/>subtilitatem fiunt, quemadmodum in oculis imaginariae sus
<lb/>fusiones propter vapores ex ore ventris exhalantes. t iloteram
<lb/>neutrius affectus certa cognitio in principio haberi
<lb/>potest. Non convenit tamen citra artem aut cognitionem
<lb/>aut curationem auspicari. Dictum enim jam saepe est. atque
<lb/>etiam demonstratum, non unum conjecturalis spei genua
<pb n="12.643"/>
<lb/>esse, atque artistcialem quandam conjecturam ex causis procatarcticis
<lb/>appellatis facere licet, Ii quis ipsarum vires norit,
<lb/>quum alius affectus ex frigiditate, alius ex ardore fiat.
<lb/>Quemadmodum etiam ex praegressa plaga aut tali Vel tali
<lb/>morbo, velut et ex cruditate aut largo vini potu aut violento
<lb/>et multo vomitu, aliquando et ob medicamentorum
<lb/>auricularium usum sonitus quidam fiunt. Quin et si vel
<lb/>paulatim congregetur vel coacervatim irruat sonitus, id
<lb/>ipsum quoque ad inventionem affectus conducit. lnsuperque
<lb/>si per intervalla repetat, vel continenter hoc symptoma
<lb/>perseveret. Verum certa cognitio tempore contingit, post
<lb/>usum medicamentorum artificiali conjectura exhibitorum.
<lb/>Siquidem igitur in febribus sonitus fiant, minime interturhausissent,
<lb/>ut plurimum enim statim sedantur. Si vero ob
<lb/>flatum ventosum, cui transitus interelusas sit, sonitus fieri
<lb/>suspicatus quispiam suerit, et ob hanc rem difflantibus et
<lb/>attenuatoriis ac discusseriis medicamentis admotis nihil profecerit,
<lb/>simulque apophlegmatismis usus sit et tota capiti
<pb n="12.644"/>
<lb/>prospexerit, huic merito in hanc suspicionem inclinatus animus
<lb/>erit, santus audiendi videlicet subtilitatem sonitus causam
<lb/>esse, praesertim si acuto audiendi sensu aeger praeditus
<lb/>appareat. in ejusmodi itaque quendam, qui praedictis
<lb/>medicamentis usus erat, neque quicquam opis senserat,
<lb/>quum ego sorte incidissem, ex stupt Iacientibus sensum quippiam
<lb/>admiscui, velut est mandragorae succus et papaveris
<lb/>succus, ex eisque a solutus symptomata liber evasit. Quae
<lb/>igitur a prioribus medicis ad hujusmodi symptomata et accessaria
<lb/>mala conscriptae sunt auriculares compositiones, ex
<lb/>discussurus et incidentibus medicamentis constant. Supra
<lb/>itaque in catalogo et enumeratione compositionum auricolarium
<lb/>ab Andromacho descriptarum, ex ejusmodi materia
<lb/>compotita, quaedam recensebantur, quas ipse ad sonitus
<lb/>convenire scripsit. Nunc vero eas, quas Archigenes ad hanc
<lb/>rem conscripsit recensebo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.17">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Compositiones ab Archigene ad sonitus conscriptae</hi>.</label>
<lb/>in sonitibus repentinis acetum cum rosaceo instilla. Aut
<lb/>cuminum et oleum Crassitudine mellis. Aut radicis cucumeris

<pb n="12.645"/>
<lb/>filvestris succum. Aut ipsam radicem oleo incoctam.
<lb/>Si vero ad multum tempus perseverent, omnibus amaris et
<lb/>acribus attenuatoriisque et disculsoriisi, quae ad dolorem ex
<lb/>Crassis humoribus obortum descripta sunt, utaris singulis in
<lb/>aceto coctis et admixto melle. Aut reclinato aegro et nitro
<lb/>crudo trito in aurem insperso, acre acetum tepidum insunde,
<lb/>ac postquam fervere desierit, lana scalpendo exterge et nucum
<lb/>amararum succum insunde et lana obtura. Aut nitrum
<lb/>et myrrham probe unita, cum rosaceo et aceto ac atramento
<lb/>scriptorio crasso instilla, aut penna in eis immersa
<lb/>bis in die inde. Aut castorio ac nardino pari mensura
<lb/>cum aceto et rosaceo utere. Aut aceto ac nitro melleque
<lb/>mixtisi collue. Caeterum quibus ob multam sensus subtilinatem
<lb/>sonitus oboriuntur, castorium et cicutae semen cum
<lb/>aceto trito instilla. Ex morbo vero obortis sonitibus, ubi
<lb/>fomentum ex decoctione abfinthii adhibueris, acetum et rositceum
<lb/>instilla. Aut raphani succum cum rosaceo, aut aloen
<lb/>optimam cum vino mulso dilutam. Si vero perdurent, vePatrum

<pb n="12.646"/>
<lb/>nigrum aceto decoctum adhibe. Hujusmodi quidem
<lb/>Archigenes ad sonitus aurium conscripsit, verum Apollonius
<lb/>in primo partibilium subscripta habet.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.18">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Apollonvt.s ad sonitus et susurros, flbilosque
<lb/>ac iugationes aurium conscripsit</hi>.</label> Acetum acre tepidum
<lb/>instilla. Oleum et acetum tepidum instilla. Mel Atticum calidum
<lb/>instilla. Laurinum oleum eodem modo. Porri suecum
<lb/>cum lacte muliebri aut rosaceo infunde. Cucumeris siivestris
<lb/>soliorum aut fructus succum per linteolum instilla.
<lb/>Cucurbitae silvestris medullam oleo dilutam insunde. Cnminum
<lb/>tritum cum medulla vitulina instilla. Cucumeris silvestris
<lb/>medullam oleo dilutam insunde. Glandem unguentariam
<lb/>terito et adipe anserino ac resina pari mensura admixtis
<lb/>instillato. Semen lini tritum et unguento Arabico
<lb/>dilutum instilla. Misy terito et unguento rosaceo dilutum
<lb/>instillato. Rutam et cuminum pari mensura trita et aceto
<lb/>diluta, admixto melle insunde. Hyssopum tritam et cedrino
<lb/>oleo dilutam instilla. Amygdalarum amararum oleum melle
<pb n="12.647"/>
<lb/>mixtum eodem- modo. Quod si efficacius reddere velis, hoc
<lb/>cum priore committito. Viticem et stellionis caput pari pondere
<lb/>trita admixto oleo instilla. Nitrum et resinam et adipem
<lb/>anserinum aequis partibus cum oleo admixto disto
<lb/>luta instilla. Caepas et allium et adipem anserinum pari
<lb/>mensura trita et excolata insunde, et aqua collutis prius
<lb/>calida, nitrum tritum inlhsfla.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.19">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad aures exulceratas et purulentas ejusdem</hi>.</label> Plimum
<lb/>quidem collutionesi Apollonius scripsit. Secundum
<lb/>deinde locum insufilia habent. sertium resiccatoria et q nartum
<lb/>quae insufstantur, juxta subscriptam ipsius dictionem.
<lb/><hi rend="italic">Collationes</hi>. Aqua calida assidue collue. Lenticulae decocto
<lb/>eodem nlodo. Aqua mulsa calida similiter. Hederae crembre
<lb/>aut decocto cum vino utitor. Malicorii cremore aut decocto
<lb/>similiter cum vino. Gallae plenae decocto cum vinoMyrto
<lb/>in vino decocto elue. Vino cum exiguo alumine trito
<lb/>utere. Stoebes semine in vino cocto elue. Urina et vino
<lb/>mixtis ac calefactis elue. Picis serum infunde. Oleae lolia
<pb n="12.648"/>
<lb/>exuccato et admixto meste coquito ac utitor. Papaveris
<lb/>succum passo dilutum instilla. Caeparum succo cum melle
<lb/>utere. Rutae silvestris succum cum vino et oleo rosaceo
<lb/>in mali panici putamine calefactis instilla. Fel bovis vel
<lb/>suis in putamine mali punici tepefactum infunde. Fel caprae
<lb/>vel ovis vel marinae testudinis cum muliebri lacte tepefactum
<lb/>insunde. Cardamomum tritum cum melle instilla.
<lb/>Peucedani succum rosaceo dilutum instilla. Aloen et crocomagma
<lb/>diluta instilla. Absinthio cum melle trito utere.
<lb/>Myrrham et resinam ac an seri num adipem cum oleo trita
<lb/>insunde. Pinguedinem caseo in figulinum vas recens coacto
<lb/>superstantem tepefactam instillato. Diphryges tritum cum
<lb/>melle instillato. Alumen scissum tritum cum jpasso et aceto
<lb/>ad mellis crassitiem coquito ac utitor. <hi rend="italic">Behiccatol itt</hi>. Cedriam
<lb/>melle mixtam instilla. Piperis albi grana tria unguento Aegyptio
<lb/>diluta, et in parva concha trita instilla. Crocum et
<lb/>cerussam pari mensura trita et rosaceo diluta insunde. Melanthium
<lb/>et sulfur pari pondere terito et rosaceo diluito et
<pb n="12.649"/>
<lb/>unguento irino adipeque anserino pali mensura additis
<lb/>rursus terito ac utitor. Myrrham et suitur aequis partibusi
<lb/>trita et oleo mixta instillato. Myrrham et putamen mali
<lb/>pumici dulcis aequis partibus trita ac melle diluta infundito.
<lb/>Animalcula ex arboribus, velut rubri vermes, trita et
<lb/>oleo diluta instilla. Animalculum, quod intestinum terrae
<lb/>appellatur, coctum et excusatum instilla. Resinam et mel
<lb/>ac oleum pari mensura mixta ac dissoluta instilla. Malum
<lb/>pullicum dulce accipito et execto ejus umbilico acinosi esucito,
<lb/>deinde passi cyathum unum insundito et atramenti sutolli
<lb/>triti obolos duos inservito et ad mediocrem crassitudinem
<lb/>coquendo redigito ac tepido utitor.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.20">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae insusistantuVo</hi>.</label> Gallam tritam insuffla. Piper
<lb/>rotundum cum vino contritum insperge. Eodem etiam Illugis
<lb/>diluto pro inlhfili utendum est. Omphacium et gallam
<lb/>torresactam aequis partibus trita insuffla. Cinerosam Cypriam
<lb/>Levigatam insuffla. Utendum etiam deambulationibus
<lb/>et ventris evacuationibus et ciborum subtractione et purgatione
<lb/>aurium diligentiore. <hi rend="italic">Ad aures humidas</hi>. Caeterum
<pb n="12.650"/>
<lb/>ad aures humore madidas, ita enim Apollonius appellat,
<lb/>subscripta medicamenta commoda esse ait. Misy in linteolo
<lb/>ustum et cum ipso laevigatum insusllato. Galla usta ac trita
<lb/>similiter utitor. Spodio trito eodem modo, attamen in testa
<lb/>torrelactum et affuso oleo tritum instituam. Caeterum eadem
<lb/>diligentia circa diaetam utitor.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.21">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad auditus gravitatem</hi>.</label> Porro in lubsurdis, sive
<lb/>graviter et difllculter audientibus, aut etiam surdastris appellatis,
<lb/>utpote qui exiguas voces penitus non audiunt, magnas
<lb/>autem vix percipiunt, hoc ipsum symptoma valde suspectum
<lb/>habere oportet, paulatim enim augescens temporis
<lb/>progressu perfectam surditatem inducit. Quapropter per bieram
<lb/>purgandi sunt et per catapotia ex colocynthide, pituitaque
<lb/>eis per apophlegmatismos detrahenda, ac caput resiccandum
<lb/>est, omnique modo curandum ut robur ei adfatur,
<lb/>quemadmodum jam saepe est demonstratum. tltendum
<lb/>etiam attenuatoria victus ratione. Atque in Ipsam auriculam
<lb/>medicamenta conjicienda sunt, quae Crassos et visissos
<lb/>humores findant ac incidant attenuentque, quorum
<lb/>silva ejusmodi est.</p></div>
<pb n="12.651"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.22">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Apollonius in primo palpabilium ad auditus
<lb/>gravitatem medicamenta conscripsit in haec verba</hi>.</label> <hi rend="italic">Ad
<lb/>auditus gravitatem repentinam et ex dolore capitis obortam.
<lb/>Fomenta</hi>. Absinthium cum aqua decoquito et per fiipusum
<lb/>fomentum inde facito, quomodo alias per arundinem
<lb/>id fieri demonstravimus. Baccis lauri aut foliis ejusdem in
<lb/>aqua decoctis similiter utitor. Similiter etiam origano atque
<lb/>item hystopo. Aqua quoque marina et aceto eodem .modo.
<lb/>Eisdem autem et in olla coctis utendum est. Fomentum
<lb/>vero per ollam quomodo fiat jam demonstratum est. <hi rend="italic">Collationes</hi>.
<lb/>Aceto albo et aqua pari menscra cum nitro trito
<lb/>fervesactis ad plures dies eluito, atque inde aqua simplici
<lb/>calida eluito. Infusiones. Et sic ea, quae ad hanc rem descripta
<lb/>sunt infundito. Marrubii thecum et irinum unguentum
<lb/>mixta infundito. Fel tauri et caprae ac unguentum^
<lb/>rosaceum mixta instillato. Caeparum sucoo et resina oleto
<lb/>dilutis aequaliter utitor. Oleo nucum et resina mixtis pa riter
<lb/>utitor. Alumen aceto dilutum instillato. Myrrham et
<pb n="12.652"/>
<lb/>alumen pali pondero trita et aceto diluto infundito. Adipem
<lb/>anserinum et fel bovis ac laurinum pari mensura mixta
<lb/>instillato. Hederae silvestris baccarum succum per linteolum
<lb/>expressum instillato. Veratrum nigrum aceto tritum, melle-que
<lb/>multum cocto exceptum in parva collyria ad formam
<lb/>glandis redigito, eaque meatui indito, ac per dies quinque
<lb/>linito. Senectam anguium aceto tritam instillato. Eadem et
<lb/>cum felle bubulo aut caprino aut testudinis marinae aut
<lb/>callionymi piscis diluta utitor. Nasturcii quantum sufficit et
<lb/>nitri parum, carne ficus resectis granis excipito, indeque
<lb/>collyrium audi tuam nleatui congruum formato ac indito,
<lb/>per triduum autem. ipsum eximito. hoc multas sordes educit
<lb/>et confestim levius malum reddit. Caeterum reliqui corporis
<lb/>quoque cura habenda est. Deambulationibus itaque
<lb/>pro viribus multis utendum est et capitis reliquormnque
<lb/>membrorum frictione. insuper et apophlegmatismis et collotionibus,
<lb/>quae pituitam extrallere possunt. Cibis utendum
<lb/>est copia moderatis et ex genere eorum, quae facile exolvuntur

<pb n="12.653"/>
<lb/>sacileque excernuntur. Plurimum autem auxiliatur
<lb/>in hujusmodi affectu constitutis spongia tenuissime contrita
<lb/>in orbemque convoluta melleque imbuta et auriculae indita.
<lb/>Idem remedium commodum est et ad carnem in auditorio
<lb/>meatu enascentem. Post haec vero inquit utendum esse ollae
<lb/>fomento jam ante a se indicato. Indicavit autem hoc ipse
<lb/>inter reliqua auditus praesidia, verum ego ipsum velut a
<lb/>me condemnatum reliqui, propterea quod ad elotionem qui
<lb/>dem praestet in aurium dolore, utilitatem autem de se
<lb/>omnino nullam praebeat. Quapropter nunc ipsum apponam,
<lb/>verisimile est enim surdastros inde iuvari, utpote qui
<lb/>contrariis praesidiis opus habeant his, qui aurium doloribus
<lb/>vexantur. In doloribus enim affectae partes exquisita quiete
<lb/>opus habent. Surdastri vero vehementi motu, et fere dixerim
<lb/>transmutatione in contrarium ei, qui jam adest, affectui
<lb/>indigent.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.23">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Fomenta ad aurium dolorem ab Ap o ilo usu his veVo
<lb/>bis Conscripta</hi>.</label> Fomentis porro utendum est per spongias
<pb n="12.654"/>
<lb/>aqua calida imbutas ac susslcien ter expressas, itemque per
<lb/>cucurbitas affixas. Amplius vero et per vaporem ex armldinibus
<lb/>perforatis allatum. Oportet autem alterum arandinisi
<lb/>extremum cavitati auriculae congruens esse, alterum
<lb/>vero in ollam perforatum operculum habentem et undique
<lb/>obturatum incumbere. Sit autem in olla absinthium in aqua
<lb/>fervefactum, quo vapor inde sublatus ad auditorium meatum
<lb/>perseratur. Similiter et per adipem in veru assatum
<lb/>fomentum adhibendum est. Vehementer etiam subscriptus
<lb/>lomenti modus convenit. Urinam tauri maxime, aut certe
<lb/>bovis vetustissimam, in ollam novam angusti oris insundito,
<lb/>et aceti tertiam urinae partem ac myrtum contusam admisceto,
<lb/>deinde testas pro ollae magnitudine satis multas,
<lb/>igni candesactas in ollam conjicito, posteaque hominem inclinatum
<lb/>apposita ad aurem olla fomentum admittere iubeto.
<lb/>Circum aurem vero fasciculum ex sena in orbem circumponito,
<lb/>ne videlicet circumsitae partes exurantur. t rendum
<lb/>et farina hordeacea ac tritlcea in vino cocta, itemque unguento

<pb n="12.655"/>
<lb/>irino calido gratia fomenti: Superne vero auriculae
<lb/>imponendae sunt lanae molles ac purae, vino et oleo imbutae.
<lb/>Hordeacea itidem et triticea farina, aliquando qui
<lb/>dem per se cocta, cum vino et unguento irino, aliquando
<lb/>vero columbino stereore et aristolochia tenui aequis partibusi
<lb/>admixtis. Confert autem cibi abstinentia et diaeta tenuis
<lb/>et alvi evacuatio larga et memorabilis. Insuper et quies
<lb/>ocium, capitis velamen. In potu aqua calida, aqua mulsa
<lb/>ptisanae succus cum melle donec remiserint dolores.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.24">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Archigene ad auditus gravitatem ac surditatem
<lb/>his verbis colisorlpflt</hi>.</label> In auditus gravitate. Succum
<lb/>corticis raphani cum rosaceo aut cyprino tepesactum in
<lb/>stilla. Aut galbanum cum aceto et melle fervesactum. Quot
<lb/>si surditas succedat, veratrum nigrum ervi magnitudine il
<lb/>cocto melle indito, ac donec quod impedit erodat finito
<lb/>Aut ubi abfinthii decocto elueris, mel et oleum instilla to
<lb/>Aut collyrio ex nitro, ficu et finapi immisso per triduum
<lb/>id non extrahimus. Postea vero acutis vocibus assiduis et
<pb n="12.656"/>
<lb/>vicissim gravibus inclamamus et per tubam sonitu immisso
<lb/>malum depellere conamur. Post haec et asphodeli radices
<lb/>oleo veteri incoctas utiliter insundimusi, caprinaque urina
<lb/>assidue eluimus. Caeterum surditate ex capitis dolore oborta,
<lb/>raphani succum cum rosaceo insunde, aut foliorum cucumeris
<lb/>silvestris succum. Aut castorium cum baccis lauri et
<lb/>aceto, aut nigrum veratrum albo aceto irrigatum, sub orobi
<lb/>quantitate cocto melli miscens, glandulasque componens
<lb/>impone. <hi rend="italic">Ejusdem de corpusculis^quae auribus illabuntur</hi>.
<lb/>Quod si aqua in aurem illabatur, auxiliatur acetum et altero
<lb/>pede affectae auriculae propinquo exilire, alienaliter
<lb/>se ipsum reclinando, hoc enim modo facile excernitur. Quin
<lb/>et exuctio simplex per os, aut etiam per stipulam egregie
<lb/>aquam extrahit, quod ubi factum fuerit, conscalpta per lanam
<lb/>auricula, ex praedictis unguentis aliquod instilla. Si vero
<lb/>calculus aut faba aut consimile quippiam in auditorium
<lb/>meatum illapsum suerit, eluito aut lana circa auricularium
<lb/>specillum obvoluta et resina tincta extrahit^. Item et per
<pb n="12.657"/>
<lb/>glutinosum aliquod medicamentum fieri potest. Quod si neque
<lb/>sic sequatur, sternutatorio in nares injecto, os ac nares
<lb/>obturato, facta enim spiritus conclusi extensione, id
<lb/>quod incidit efflatur, idque assidue donec excidat facito; si
<lb/>enim intus manserit, aure inflammata convulsiones inducet.
<lb/>Optime etiam confert ad eorum quae illapsa sunt ejectionem
<lb/>concussio. Si itaque puer fuerit, pede comprehensum
<lb/>et in caput elevatum cum concussione vibrabis. Si vero
<lb/>perfectae aetatis quispiam ita fuerit affectus, ipsum in tabutam
<lb/>secundum affectam aurem reclinatum caput ad tabulam
<lb/>firmare iubeto, deinde levata tabulae circa caput parte,
<lb/>deferri sinito idque saepe repetito. Movebitur enim quod
<lb/>incidit et ad expeditiores meatus partes progredietur, atque
<lb/>ita angusta et concava specilli parte immissa scite extrahito.
<lb/>Si vero faba aut consimile quippiam in aurem illapsum
<lb/>in ea maneat madesactumque et tumefactum dolo.res
<lb/>inducat, imposslbile quidem est ipsum integrum eximere.
<lb/>Quare per specilli concavum industrie partiri ac dividere
<pb n="12.658"/>
<lb/>ipsum oportet atque ita particulatim extrahere, deinde lapam
<lb/>aut vinum dulce calidum infundere ac lenire meatum
<lb/>ex lancinatione offensum. At vero si animal aliquod illapsum
<lb/>sit, scammoniam aceto dilutam aut absinthii succum i
<lb/>aut peucedani succum nitrumque ac sulfur cum raphani l
<lb/>succo instillato.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.25">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">spollonii de .Isdem</hi>.</label> Apollonius autem de iisdem
<lb/>sic scripsit. <hi rend="italic">Ad pulices et i vermiculos in aures reliquaqur
<lb/>earum polos illapsu</hi>. Acetum et oleum instilla. Aut capparis
<lb/>succum instilla. Aut amygdalas amaras terito et oletus
<lb/>sum ab Ipsis expressum instillato. Veratrum album trinum
<lb/>inspergito. Aut aristolochiam tritam inspergito. Aut cala^
<lb/>mintllae succum insundito. Alit cinnabarim viridem instilu
<lb/>lato. Aut veratrum allium cum vino insundito. Aut aluminis
<lb/>et seminis cucurbitae silvestris, sive medullae eïust
<lb/>aequas partes tritas cum oleo cedrino instilla. Aut caepann
<lb/>tritam et hyssopum aequis partibus in vino diluito ac in-.
<lb/>fundito. Aut myrrham tritam, acetoque ac meste par. teri
<pb n="12.659"/>
<lb/>dilutam adllibe. Aut chalcitidem crudam tritam ac melle
<lb/>dilutam insunde. In universum vero eximendum est quicquid
<lb/>in meatum incidit hoc modo. Per auriscalpium nimirum
<lb/>aut volsellam aut lanam mollem specillo obvolutam
<lb/>et resinam, aut etiam, quae uncinum habeat tenuem appensem.
<lb/><hi rend="italic">Ad aurium sordem</hi>. Nitrum assatum tritum auriculae
<lb/>inspergito et acetum instillato, ac lana apposita per noctem
<lb/>sinito, sequenti vero die aqua et oleo calido eluito. Caeterum
<lb/>ad aquam in aurem acceptam caepae succum et adipem
<lb/>anserinum tepesactum instilla. Aut mali punici nucleo
<lb/>carentis dulcis et acidi succum in aereo vase, donec duae
<lb/>partes supersint, coquito, indeque duas guttas instillato. Aut
<lb/>myrrham ex aceto et melle tritam intundite.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.26">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Auricularia medicamenta a Crilone Conscripta his
<lb/>verbis</hi>.</label> <hi rend="italic">Ad sonitus aurium a morbis</hi>. Abfinthium in aqua
<lb/>decoctum pro fomento adllibe et rosaceum cum melle instilla.
<lb/>Aut raphani corticis succum cum rosaceo instilla.
<lb/>Aut aloën cum vino et melle. Aut thus cum aceto et rosacco

<pb n="12.660"/>
<lb/>in malicorio ad mellis spissitudinem coquendo redactum.
<lb/>Aut hyoscyami succum cum rosaceo tepidum. Aut
<lb/>radicum calami Viridis succum cum lacte. Aut rhamni succum
<lb/>cum Celtica nardo. Aut gallam nigram cum pari
<lb/>myrrha ex melle. Aut lvcium cum vino mulso instilla.
<lb/>Aut vulpis adipem. <hi rend="italic">Ad dolores aurium absque humiditate
 <lb/>et purulentia</hi>. ♃ Vini veteris ℥ j ẞ, mellis Corsici ℥ j,
<lb/>nitri rubri ℥ ẞ, lycii ℥ j. Lycium cum vino et nitro tritum
<lb/>Levigato ac mel admisceto, et in vitreo vase reposita
<lb/>infundito, hieme quidem bis in die, aestate vero saepius, et
<lb/>tomentum lanae conchylio insuetae indito. <hi rend="italic">Ad aures purulentas</hi>.
<lb/>Alumen scissile terito et affuso aceto ad liquidiorem
<lb/>strigmento consistentiam redactum lana convoluta
<lb/>excipite et resiccata lana ex ipsa in aurem indito, aut hoc
<lb/>ipsum medicamentum liquidum per lanam specillo obvolutam
<lb/>in aurem demittito, eamque ex eo quotidie illinito.
<lb/>Expedit et paululum passi affundere, ne medicamentum
<lb/>exarescat.</p></div>
<pb n="12.661"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.27">
 <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Archigenes ad aurium affectus extra meatum</hi>.</label> Caeterum
<lb/>ad affectus aulium extra meatum auditorium Archigenes
<lb/>haec conscripsit. <hi rend="italic">Ad aures contusas</hi>. Myrrham,
<lb/>libanum, terram nigram, qua aliqui se tanquam smegmate
<lb/>confricant, cum acri aceto probe unita, cerati crassitudine
<lb/>imponito et nequaquam amplius irritato. Aut cerussam et
<lb/>apii semen pariter accepta cum melle obline, quidam absensilium
<lb/>pro cerussa scribunt, aut sulfur vivum, myrrham
<lb/>et thus, cum pice liquida in splenio imponito, aut glutinum
<lb/>fabrile et asphaltum five bitumen eodem modo, quidam
<lb/>etiam mannam admiscent. Aut cephalico .Asclepiadeo emplastro
<lb/>utere, aut pastillis pudendis destinatis illine. Porro
<lb/>in quibus contusae sunt aures, intrinsecam expeditiorem
<lb/>cavitatem cartilaginum figulina terra expleto, et sequenti
<lb/>die ubi exaruerit, solanum cum cerussa illinito usquequo
<lb/>in integrum restituantur. Verum in aurium vulneribus et
<lb/>fissuris cartilagine probe coaptata fibulas imponito : deinde
<lb/>inflammationem arcentibus et reliquo glutinator^ ductu
<lb/>utitor. At vero inflammata in aulium puerorum pulpis
<pb n="12.662"/>
<lb/>foramina oleum, quod in aerea lucerna aeruginem contraxerit,
<lb/>illinendo persanatus. Caeterum Asclepiades hujusce-t
<lb/>modi ad contusas et fractas aures compositione usus est.
<lb/>Parvas cochleas ubi cum testis contriveris et rubrica line
<lb/>xeris appone. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Aloes partem unam, glutinis sa-^
<lb/>brilis cum aceto cocti partem unam mixta imponito, aliquit
<lb/>mannam admiscent.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.28">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> lspitl.emata ad contusas aures</hi>.</label> ♃ Cotyledonis her-t
<lb/>bae Ʒ viij, amygdalarum amararum depuratarum Ʒ ij, tra.^
<lb/>gacanthi Ʒ ij, aceto dilue et visco quereino excepta et linteolo
<lb/>insulta impone. Aut cerae Ʒ viij, galbani Ʒ viij, Ulle
<lb/>cum amararum Ʒ Viij, visci quereini Ʒ xvj, thuris Ʒ viij,t
<lb/>nnTyos allati Ʒ Viij, componito aC utitor. Apollonius autem
<lb/>hoc motio tum aulium inflammationes in superficie cutis
<lb/>ex humorum impressione aut plaga obortas, tum tumore^
<lb/>ac rubores culavit. Butvrum recens excusatum instilla, aut
<lb/>adipem anserinum pereolatum instilla, aut adipem anserinum
<lb/>et lac muliebre mixta instilla aut glandis unguenta^
<pb n="12.663"/>
<lb/>riae succum et resinam liquidam tepidam affunde aut adi-
<lb/>pem bubulum ac anserinum aequis partibus liquesactosi instilla,
<lb/>aut oicmi succum ac adipem anserinum aequis porlienibus
<lb/>misce et instilla. <hi rend="italic">Aliud quod illini potest</hi>. Papaveris
<lb/>succum aqua dilutum penna illinito, aut crocum tritum
<lb/>et muliebri lacte dilutum illinito aut argenti spumam
<lb/>cum aqua et nardo tenui tritam illinito aut cerussam corsc
<lb/>andri aut polygoni aut solani succo dilutam illinc. <hi rend="italic">Cataplasmata</hi>.
<lb/>Absinthium tritum ex aqua pro cataplasmate
<lb/>impone, aut sesamum aqua tritum impone. Lentem in aqua
<lb/>coctam ac tritam cum melle impone, aut mali punici dnlCis
<lb/>putamina cocta et trita in vino; hoc valde commodum
<lb/>medicamentum existit, aut myrrham, adipem anserinum vel
<lb/>butyrum vel resinam et conchylii partem internam, aequis
<lb/>partibus trita, super aurem et propinqua tempora impone.
<lb/>Convenit autem ad haec ciborum abstinentia, alvi evacuatio,
<lb/>insuper quies et velamen capitis et corporis requies
<lb/>Longe vero remota esse debent ardor, frigiditas, balneum,
<lb/>vomitus, clamor et omnis distentio.</p></div>
<pb n="12.664"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.1.29">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Isusdem ali exulceratas ex plaga et structas aures</hi>.</label>
<lb/>Panem calidum internum cum melle tritum impone. Myrrhain
<lb/>cunl vino veteri tritam illinc. Cochlearum colla una
<lb/>cum testis terito, et dimidiam myrrhae partem addito ac
<lb/>imponito. Absinthii et apii seminis aequales partes tritas
<lb/>cum melle imponito. Picem circumline et sulfur tritum aut
<lb/>thuris micas insperge. Verum ne obliges ista, neque srequenter
<lb/>repetito epitllematum detractiones.</p></div>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="2">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.2.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="2">Cap. II.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De parotidibus</hi>.</label> Parotides e genere quidem
<lb/>sunt inflammationum, fiunt autem glandulis circa aures
<lb/>affectis, non tamen in ipsis utimur prima parte curatitulis
<lb/>partium inflammatarum. In illis enim, ut plurimum
<lb/>curatione reprimente ac repulsorio a medicis appellata uti
<lb/>convenit, atque id maxime, quum neque malignum sit neque
<lb/>multum quod insiliit neque corpus humoribus ex aequo
<lb/>redundet. Sic namque spongia sola ex posca imposita
<lb/>incipientes inflammationes repressit, neque quicquam ex eo
<pb n="12.665"/>
<lb/>totum corpus fuit ostensum. Verum in parotidibus ipsum
<lb/>contrarium facimus, medicamenta attractoria adhibentes, atque
<lb/>si haec nihil memorabile efficiant, etiam cucurbitam
<lb/>affigentes aut somenta assidua adhibentes. Annitimur enim
<lb/>ut affligens humor ex profundo ad cutem attrahatur, praeserti
<lb/>m si in capite affectio fit firmata, humoribus Videlicet
<lb/>in ipso obfirmatis. Quin et quum citra capitis affectionem
<lb/>in febribus acutis natura superfluos humores ex vasis esfundens,
<lb/>ad regionem inter cutem et subjecta corpora deponit,
<lb/>quando sane et glandulae ex essetis humoribus partsuipant,
<lb/>melius utique etiam tunc videtur naturam adjuvare
<lb/>per humorem ex loco in locum impetuosum illapsum
<lb/>febres curantem. At vero quum vehementi impetu fluxus
<lb/>illabitur, nihil nos curiosius agentes omnia naturae permittimus.
<lb/>Si enim five cucurbitam, sive aliud medicamentum
<lb/>humores ex alto ad cutem attrahens admoveamus,
<lb/>vehemens dolor hominem apprehendit, unde et vigiliae
<pb n="12.666"/>
<lb/>fiunt et febres succedunt, ac vires exolvantur. Mitigare itaque
<lb/>tunc et non humorum inlluxui opitulari convenit per
<lb/>cataplasmatunl maxime lenientiunl usum. Velut est quod
<lb/>ex frumenti aut hordei aut seminis lini farina, cum aqua
<lb/>mulsa aut foenigraeci aut altheae aut chaniaemt lorum decocto
<lb/>coquitur et quaecunque ad hoc quod moderate huinlectam
<lb/>habent caliditatem, per quam mitigare dolores valcnt,
<lb/>etiam influentes humores concoquere possunt ac fuppinare,
<lb/>quemadmodum de Ilis in cataplasmatunl tractatu ser…
<lb/>monem fecimus. Quod si etiam sanguis redundare videat
<lb/>ur, per venae sectionem ipsum evacuabimus, praesertim si
<lb/>id vires permittant. Nunc vero ad medicamentorum compositionem
<lb/>progredientes, quam etiam a principio nos tractaturos
<lb/>recepimus, qua ratione tum compositio ipsorum
<lb/>tum usus constet docebimus. Si itaque tumor non discuturtur,
<lb/>suppurantibus medicamentis utendum est, velut est
<lb/>st umenti farina cum caricarum decocto et oleo. item quod
<lb/>ex polline et quod ex sarmento constat medicamentum. Si
<pb n="12.667"/>
<lb/>vero suppuratae fuerint parotides, tunc aut per sectionem
<lb/>pus elicere oportet, ulcusque velut in ejusmodi fieri moris
<lb/>est ac omnibus notum, curare, aut sane per medicamentum
<lb/>acre abscelsum rumpere, quale est milium appellatum,
<lb/>et quod ex alliis constat. Aut tentare ut ipsam per medicamenta
<lb/>attractorum. et tenuium partium vim habentia discutiamus,
<lb/>bis per diem iisdem ablatis et fomentis admotis,
<lb/>donec remiserint et laxati fuerint dolores. Quando vero
<lb/>jam plurimum puris fuerit discussum, tunc jam primum semel
<lb/>solvere ea medicamenta et sementa adhibere oportet,
<lb/>deinde vero neque ex re est id sacere, sed ipsis medicamentis
<lb/>permittere, ut si quid reliquum in probando haereat,
<lb/>id ipsum discutiat. Quod si duritiesi adsit, ea ipsa quoque
<lb/>molienda est, quare hoc tempore ex mixta medica r,
<lb/>mentorum facultate compositio parabitur, emollientibus videlicet
<lb/>ad attractoria admixtis. Postquam vero omnis purulentia
<lb/>suerit evacuata et adhuc duritiesi alispra relinquatur,
<lb/>emollientibus medicamentis utendum est, quorum materiae
<pb n="12.668"/>
<lb/>itemque compositionis varietatem, in malagmatum sermone
<lb/>demonstravi. Manifestum autem est, quod moderatas parotidas,
<lb/>in quibus neque humorum multitudo redundans in
<lb/>particulas irruit, in tantum ut vehementes dolores excitet,
<lb/>neque caliditas cum humore adest, facile per haec sanare
<lb/>possimus, neque enim ad suppurationem festinant neque vehementem
<lb/>dolorem inducunt. Verum licet etiam lomentis
<lb/>ex muria uti et cataplasmata magis Calefacientia et disamnentia
<lb/>adhibere et medicamenta eandem facultatem prope
<lb/>attingentia. Quum vero plerique medici et parotidum medicamenta
<lb/>indistincte con sin usserint, liquis praedictis in memoriam
<lb/>revocatis ad eorum usum accesserit, facile intelliget
<lb/>quibus tandem ad lingulas parotidas utendum sit. Verum
<lb/>praeexercitabo etiam ego vos ad hanc rem per exempla,
<lb/>quae Arcliigenes in primo medicamentorum secundum genus
<lb/>his verbis snipsit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.2.2">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">.trchlgenis ad parotidas</hi>.</label> Parotidas dissolvere volentes
<lb/>plantaginem cum sale tritam assidue pro cataplasmate
<pb n="12.669"/>
<lb/>imponimus. Aut caprinum stereus ex aceto. Aut rumiCis
<lb/>silvestris radices coctas in vino. Aut ficum tritam cum atramento
<lb/>sutorio. Aut ficum coctam cum absinthio et vino tritis.
<lb/>Aut buccina marina aut purpuras ustas, melle aut
<lb/>axungia exceptas imponito et confestim discutientur. Idem
<lb/>etiam ostreorum testa usta et cum melle imposita sacit. Aut
<lb/>ceratum rosaceum sive cyprinum ruta admixta, aut sulsure
<lb/>vivo addito emollitum aut cimelia cum aceto, discutit maxime
<lb/>ficus aqua marina aut muria cocta ac trita imposita.
<lb/>Idem sacit et marrubium tritum cum sale. Et lana butyro
<lb/>imbuta ac imposita inchoantibus parotidibus opitulatur.
<lb/>Quemadmodum huic postremo loco ab eo relato recte Arclligenes
<lb/>discrimen apposuit, incipientes parotidas e butyro
<lb/>opem sentire testatus, sic conveniebat ipsum etiam circa
<lb/>alia nledicamenta utendi tempus adjicere, velut ego paulo
<lb/>ante suci. Quin et circa hoc ipsum butyrum, non satis est
<lb/>ex solo parotidum principio sacere discrimen, nisi apponam
<pb n="12.670"/>
<lb/>tur num vehementer aut molliter concitetur et num dolenter,
<lb/>velut cum pulsationibus et vigiliis infestet, an cum modelato
<lb/>dolore. Deinde qui sit morbi status. Num magna
<lb/>omnino laxitate opus habeat, an per minorem judicari ac
<lb/>finiri possit, tali namque sullecerit butvrum, in corporibus
<lb/>praesertim mollibus eunuchorum, puerorum et mulierum et
<lb/>eorum qui teneram habent carnem. Si vero cum vehementi
<lb/>dolore stat, cataplasmate dolorem sedante opus llabet simulque
<lb/>assiduo fomento vel per solam aquam vel etiam cum
<lb/>exiguo injecto ad eam sale. Quandoquidem vero primum
<lb/>omnium medicamentum conscripsit plantaginem cum sale, ab
<lb/>illo sane etiam nos rursus initium faciemus plantaginis nautram
<lb/>recordantes ex mixtis facultatibus, disco ssoriaque et
<lb/>repul solia Compositam esse. Ego vero nunquam medicamentis
<lb/>ad parotidas destinatis repul foria admisceri operae pretiunl
<lb/>existimo, praeterquam si aliquando, raro tamen, ad
<lb/>multam disam simiolum copiam parum quiddam ex eis addatur,
<lb/>atque id tum demum ubi citra vehementem dolorem
<lb/>parotides irruant. Quod vero deinceps scriptum est, sternis
<pb n="12.671"/>
<lb/>caprinum ex aceto inveteratae ac induratae, nullumque
<lb/>amplius memorabilem dolorem habentis parotidis medicamentum
<lb/>esse possit, velut etiam lienis in scirrhum indurati.
<lb/>Tertio deinde loco consequenter radices rumicis silvestris
<lb/>in vino coctas tradidit. Si sane et qualitatem et aetatem
<lb/>vini apposuisset, fortassis et ego tentassem de eo judicium
<lb/>ferre, quum vero non adjecerit multumque differat acerbuln
<lb/>aut austerum aut acre aut dulce aut recens aut vetus
<lb/>aut Crassum aut tenue aut fulvum aut album aut nigrum
<lb/>vinum esse, ob id etiam ego nihil habeo, quod de hot
<lb/>medicamento dicam. At quum vobis hoc cognitum fit, quod
<lb/>majori discutiendi vi praeditum fit vetus, praesertim si CN
<lb/>genere natura calidiorem fit, velut sunt in totum salva.
<lb/>contraria vero huic secundum vires tum austerum tum acmbum,
<lb/>hujusmodi quidem ^lnum vitare oportet. In fulUo
<lb/>vero et mediocriter vetusto et tenuium partium rumicis
<lb/>radices coquentes, in parotidibus citra vehementem dolorem
<lb/>obortis iis uti poteritis. Scribit deinceps: FiCum tritam cum
<pb n="12.672"/>
<lb/>atramento sutorio. Discutientis quidem igitur et concoquentis
<lb/>facultatis est ficus, praesertim arida, recens vero discufiendi
<lb/>quidem facultatem habet, verum concoquere non
<lb/>potest. Verum atramentum sutorium, quod vehementissimum
<lb/>sit medicamentum, nemo ignorat utrasque facultates
<lb/>fortes repellentem et discutientem complecti, quapropter
<lb/>etiam vehementia ejus vitanda est. Cocta deinde fico nimirum
<lb/>arida cum absinthio et vino tritis uti jubet. Ilis sane
<lb/>etiam vos utemini in tenipore, ad medias magnitudine ac
<lb/>tempore inflammationes, quemadmodum etiam buccinis et
<lb/>purpuris et ostreis ustis indurescentibus ac vetustis, est enim
<lb/>medicamentum, quod omnem afflictionem et acrimoniam
<lb/>mitigat et discutit, non fidum si melle quis eorum cinerem
<lb/>imbuat, sed et multo magis si adipem suillum insulsum vetustum
<lb/>et a libris depuratum admisceat, citra omnem enim
<lb/>molestiam omnes inveteratas inflammationes discutit, etiam
<lb/>si ex rheumatica affectione sint obortae. Deinceps cerato
<lb/>rosaceo et cyprino cum ruta uti jubet, quod discussoriam
<pb n="12.673"/>
<lb/>quidem medicamentum est, verum nihil vehemens neque
<lb/>violentum in se habet. Paulo vero efficacior sit compositio,
<lb/>si sulfur vivum pro ruta admisceamus. Quae sequitur deinde
<lb/>cimolia cum aceto, neque fortem neque dolorosam neque
<lb/>magnam parotidem curare potest. Ficus vero aqua malina
<lb/>cocta in inveteratis jam commoda fuerit, utpote discussoria
<lb/>vi praedita, velut etiam si aquae marinae penuria muria
<lb/>quis utatur. Simile huic est, quemadmodum etiam ipsa Archigenes
<lb/>dixit, marrubium cum sale. Post haec vero de hutyro
<lb/>scripsit, cujus ut ultimi circa illius dictionis ordinem
<lb/>paulo ante mentionem feci. Post quod rursus ad generosum
<lb/>medicamentum transit, pyrethrum tritum fico excipi
<lb/>jubens. Deinde calce viva cum melle trita uti praecipit. Et
<lb/>post hoc mustelae sanguinis illinendi meminit. At vero talia
<lb/>tanquam curiosa et supervacanea et quae magnam rei medicamentariae
<lb/>egestatem indicent, si per alia auxilia citra
<lb/>sanguinis mustelae adhibitionem parotidas curare nequeat,
<lb/>neque in usum assumpsi, neque eorum experimentum habeo.
<pb n="12.674"/>
<lb/>Sed neque ex amicis nostris quispiam alius uti tentavit.
<lb/>Verum cerebrum illinire quodcunque tandem, mediocrium t
<lb/>parotidum medela exiliit. Post lioc vero haec verba scribit.
<lb/>Aceto ferventi pertundito, aut spongiam in acida muria imnutam
<lb/>imponito. Fossorum ac messorum fortassis ea fueriti
<lb/>medela, non hominum urbanorum. Deinceps acris mentionem
<lb/>facit medicamenti ex mustela usta, cujus cinerem t
<lb/>cerato irino excipi jussit. Verum ejusmodi medicamentis,
<lb/>quando diu durant et in scirrhum indurantur, utendum
<lb/>est, pleraque enim ab eo scripta veterascentium et aegre
<lb/>solubilium parotidum remedia existunt. Quapropter^
<lb/>etiam ipsa ad medicamentum hoc adjecit, quod etiam stru-^
<lb/>mas probe sanare possit. Post hoc vero ejusmodi dictia
<lb/>inordinate inserta est, tum assidua calidae aspersio tum allidua
<lb/>crudae hordeaceae farinae impositio. Quod ipsum livet
<lb/>quis per se legat sive prioris dictionis finem hujus dictio-i
<lb/>nis principium faciat, utrumque male dictum est. Manifestum si
<pb n="12.675"/>
<lb/>vero hoc erit, ubi praecedentis dictionis finem praepositesumus,
<lb/>ut totus sermo ejusmodi fiat: mirabiliter discutit et
<lb/>strumas, saepe etiam parotidas, tum assidua calidae aspersis
<lb/>tum assidua crudae hordeaceae farinae impositio. Etenim
<lb/>apertum mendacium est dicere strumas atque parotidas mirabiliter
<lb/>ex assidua aquae calidae aspersione, assiduaque crudae
<lb/>hordeaceae farinae impositione discuti. Si vero de parotidibus
<lb/>solum dicatur, certa distinctio aberit quae doceat
<lb/>nos in quibus et qualibus parotidibus aquae calidae asperfio
<lb/>et assidua crudae hordeaceae farinae adhibitio conveniat.
<lb/>Non enim in omni, sed quam citissime velimus suppurare
<lb/>haec facienda sunt, quemadmodum in superiori sermone est
<lb/>indicatum. Hoc itaque vitiose, ut dixi, interfectum est. Caeterum
<lb/>Archigenes ad consequentia transgressus rursus medicamenta
<lb/>scribit, non apponens quod induratis et inveteratis
<lb/>parotidibus salutaria existant, quum nos ex materia ipsorum
<lb/>ipsa talia esse cognoscamus. Ascribam autem jam vobis
<lb/>ipsius Archigenis dictionem quae sic habet. Proprie velo
<pb n="12.676"/>
<lb/>lupinorum amarorum farinam cum melle coctam, exigua
<lb/>calce viva addita pro cataplasmate imponito. Egregie discutit
<lb/>et hoc. ♃ Picis brutiae, mannae thuris aequales partes,
<lb/>terebinthinae, palmarum Syriacarum non vetustarum pinglutini
<lb/>carnis purae, utriusque duplum, galbani dimidium
<lb/>mannae, probe unitis utitor, si vero dura sit, resinam misceto,
<lb/>aut nitrum et rubricae sinopidis tertiam partem cum
<lb/>unguento cyprino ad strigmentitiam crassitudinem redacta,
<lb/>ac linteolo inserta imponito: aut calcem vivam cum strigmentis
<lb/>eodem modo, aut caricas, galbanum, nitrum, pari
<lb/>mensura, sulfuris tertiam partem, terebinthinae, opopanacis,
<lb/>utriusque parum quiddam, unitis utere, aut calcem vivam
<lb/>cum aceto tritam impone. Quod si neque per liaec discutiantur,
<lb/>adjuvabimus per mutationem in suppurationem per
<lb/>frequentia ex calida crudaque hordeacea farina cataplasmata.
<lb/>Dehinc rursus discutiendum per largam et frequentem de^
<lb/>cocti lauri aut baccarum ejus perfusionem, aut sulfure, vel
<lb/>consimili quopiam in aquam insperso, sive nitro sive columbino
<lb/>stereore in ea admixto, aut etiam cucurbita cum IbaPiscatione

<pb n="12.677"/>
<lb/>affixa. Deinde ad chirurgiam perveniendum est
<lb/>et crudi abscessus sectionem, optimum enim in his ut quam
<lb/>celerrime fluxio foras evellatur. Haec quidem Archigenes
<lb/>scripsit. Sunt autem et multa emplastra, quae parotidas
<lb/>disentiunt, aliqua quidem jam inveteratas et induratas, aliqua
<lb/>vero eas, in quibus sedate dolore nulla amplius puris
<lb/>suspicio est, quemadmodum etiam aliqua quae jam suppuratas
<lb/>curare possunt. Talia vero inter discussoria emplastra
<lb/>singula cum virium suarum professione conscripta sunt, velut
<lb/>etiam ea quae simplices parotidas curant, lavatoria appeltata,
<lb/>omnibus nota sunt. Exempla biferum sunt emplastrum
<lb/>Mnafeae et quod ex succis constat et quod ex plifana.
<lb/>His etiam praestant quae molliora sunt et cerati forsua
<lb/>constant,— cum ex butyro tum ex oesypo conflata,
<lb/>ostreis aut buccinis aut purpuris ustis additis cujusmodi elt
<lb/>haec. ♃ Adipis porcini veteris insulsi ℥ iij, butyri ℥ j, Cerae
<lb/>℥ ij ostreorum ustorum quam tenuissime tritarum Ʒip
<pb n="12.678"/>
<lb/>Liquabilia liquesacito ostreaque infarcito, ac unitis utitor
<lb/>confidenter, eflicacissimum hoc ad parotidas existit.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="3">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.3.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="3">Cap. III.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De affectionibus narium</hi>.</label> Ex genere tumorum
<lb/>praeter naturam polypodes in naribus generantur,
<lb/>ex genere vero ulcerum ozaenae. Secundum genus autem
<lb/>excretionum praeter naturam sanguinis eruptiones fiunt in
<lb/>morbis acutis juxta rationem earum, quas recentiores medici
<lb/>privatim superexcretioneh appellant, nimirum in quibus
<lb/>natura ad judicatorium auxilium concitata modum excessit.
<lb/>Primum itaque de ozaenis sermonem faciam, quae
<lb/>ex humorum acrium et putridorum influxu generantur, ita
<lb/>ut si acres solum sint, aegre curabilia ulCera producere
<lb/>consueverint, non tamen graveolentia. Caeterum cura com-.
<lb/>munis ambobus Ilis est itemque polypi, ut videlicet plimum
<lb/>caput siccetur et firmetur, quum palam sit, ob vitiatorum
<lb/>humorum redundantiam defluxum ex eo in nares
<lb/>provenlre. Quomodo vero caput in totum corroborare oporteat,
<lb/>quo nullum recrementum ex eo ad inferas partes delegetur,

<pb n="12.679"/>
<lb/>saepe jam dictum est. Quum igitur per illa caput
<lb/>validum reddideris, ad naris progredieris curationem, scopo
<lb/>in ozaenis proposito, ut affecta parsi per mixtae facultatis
<lb/>medicamenta tum repellentia tum discutientia restccetulx
<lb/>Repellunt itaque tum austera tum acerba, quae communem
<lb/>astringentium appellationem habent, discutiunt autem calida
<lb/>et sicca facultate praedita, quorum silva talis est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.3.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Archigene medicamenta ad oliaenas</hi>.</label> Quum ozaena
<lb/>in naribus fuerit, calaminthae saccum infunde. Aut ipsam
<lb/>calamintham aridam per fistulam illfusfla, aut veratrum album
<lb/>cum seminis nasturtii clleme quotidie insuffla, post hoc
<lb/>vero caput perfunde. Obline autem eos chalcitide aut atramento
<lb/>sutorio aut psorico cum melle, aut instillato in narem
<lb/>melle et per sternutatorium saeta concussione tectoria
<lb/>ulceri obducta excutito, deinde praescriptum ex nasturtio
<lb/>et veratro medicamentum per narem attrahere quamplurimum
<lb/>jubeto, et postea amurcam cum melle illinito, aut
<pb n="12.680"/>
<lb/>myrrham et nasturtium cum melle aut ranunculi succum
<lb/>cum alumine liquido in narem insunde aegrumque resupinatum,
<lb/>donec ad eos penetret, attrallere jube, atque id usquequo
<lb/>perduraveris identidem repete. Si vero vetera sint
<lb/>ulcera, etiam acetum vetus admisse aut sulfur tritum. Acre
<lb/>item acetum in vasculum angusti oris susum ad multum
<lb/>tempus ad respirationem ipsorum appone, deinde misy cyprinus
<lb/>et dimidium ejus nardi Indicae cum vino Chio ad
<lb/>mellis crassitudinem redige, ex coque meatus penna obline
<lb/>et per lanam obtura.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.3.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad ulcera in naso</hi>.</label> Ulcera in naso ex malorum pumeorum
<lb/>succo in aereo vase ad medietatem cocto pertine.
<lb/>Aut malum panicum dulce integrum in vino coctum terito
<lb/>et forinsecus imponito, aut aeris squamam et aeruginem
<lb/>cum alba viola ex aqua astricam, aut rubi succum et alumen
<lb/>Melium, cum aqua diluta eodem modo. Si vero vetus
<lb/>sit ulcus, cum aceto diluito, aut iridem et sandaracham
<lb/>cum melle oblinito, aut adipem vitulinum et resinam illinito.</p></div>
<pb n="12.681"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.3.4">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De polypo narium</hi>.</label> Polypus tumor est, qui praeter
<lb/>naturam in naribus generatur polypodis carni assimilis juxta
<lb/>substantiae proprietatem. Manifestum itaque est affectionem
<lb/>hanc ex Crassis et viscosisi humoribus generali, atque ob id
<lb/>mixta materia medicamen talia opus habet, ut videlicet partim
<lb/>astringat, partim secet et attenuet, partim etiam discutiat
<lb/>et condensat. <hi rend="italic">Archigenis ad polypodas</hi>. In polypode
<lb/>nasturtii tenuis chemen, five Ʒ si, cum veratri albi obolis
<lb/>duobus nare attrahere jube. Ubi vero exciderit, linamentis
<lb/>cum florido emplastro ex melle utere, aut lycio eodem
<lb/>modo. <hi rend="italic">Asclepiadae ad oxaenas et polypos</hi>. Asclepiades in
<lb/>quinto externorum sic scripsit: <hi rend="italic">Aridum ad oxaenas</hi>. ♃
<lb/>Aluminis scissi Ʒ iiij, myrrhae Ʒ iiij, sandarachae Ʒ iiij, gallae
<lb/>Ʒj, atramenti sutorii usti Ʒ j. Tritis utere, naribus prius
<lb/>vino odorato elotis et medicamento per specilli extremum
<lb/>sive nucleum admoto. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Fructus elicaeƷ viij, myrrhae
<lb/>Ʒ viij, nitri rubri Ʒ iij, malicorii Ʒ viij, seminis tamaricis

<pb n="12.682"/>
<lb/>Ʒ i, crocomagmatis Ʒ ij, tritis utere. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Soreos
<lb/>Aegyptii sriabilis Ʒ ij, cllalcitidis ustae Ʒ ij, seminis talliaricis
<lb/>Ʒ j, croci Ʒ j, myrrhae Ʒ j, tritis utere. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃
<lb/>Chalcitidis ustae Ʒ ij, atramenti sutorii assati ℥ ij, misyos
<lb/>Ʒ ij, amomis j, myrrhaeƷ iiij, croci Ʒ i, tritis utere. <hi rend="italic">Alia
<lb/>compositio quae flavescens appellatur</hi>. n Aluminis scisti
<lb/>Ʒ Ussi, cllalcitidis crudae Ʒ vj, landaracliae Ʒ iii, putaminis
<lb/>mali punici ij, atramenti sutorii usti Ʒ ij, milies allati
<lb/>Ʒ ij, tritis utere. <hi rend="italic">Alia</hi>. ♃ Atramenti sutorii ulli Ʒ iiij,
<lb/>diphrygis Ʒ ij, calcis vivae Ʒ ij, samlaracllae Ʒ ij, arida
<lb/>admove, aut linamentum tortum aqua madefactum ac medicamento
<lb/>imbutum inde. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Misyos assati Ʒ ij, mannae
<lb/>thuris Ʒ ij, chalcitidis assatae Ʒ ij, squamae aeris Ʒ j si,
<lb/>aeruginis Ʒ j, arida adhibe.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.3.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Lamponis ad ozaenas, aegilopas, potypodas et multa
<lb/>alta</hi>.</label> <hi rend="italic">Ad Canenas et aegilopas et polypos et quaccunque
<lb/>velis citra sectionem ac ustionem sublnovere. Dirimil
<lb/>etiam ossa corrupta. Idea et ad ulcera serpentia ac
<pb n="12.683"/>
<lb/>putrida inspersa, et ad sordida ulcera linamento excepta
<lb/>ac indita cum melle</hi>. ♃ Scobis aeris rubri unc. i, salis
<lb/>ammoniaci sextantem, ammoniaci thymiamatis sextantem,
<lb/>aluminis rotundi quadrantem, aceti acerrimi heminas vi.
<lb/>Arida terito et affuso aceto omnia in vas aeris rubri transferto,
<lb/>in coque ad fidem sub caniculae ardore cum aeris
<lb/>rubri radio agitato, donec medicamentum exarescat, deinde
<lb/>in mortarium translatum diligenter terito et in fictili recondito.
<lb/>Usu vero exigente aquam absorbendam dato, deinde
<lb/>etiam in ore continendam, medicamentum vero per
<lb/>fistulam insusflato. <hi rend="italic">Scribonii Largi, sucit ad omnem extuberationem</hi>.
 <lb/>♃ Misyosi usti, chalcitidis ustae, atramenti sutorii
<lb/>usti, soreos, squamae aeris, singulorum Ʒ viij, arida admoveto.
<lb/>Oportet autem praecedenti die quiscere, deinde sequenti
<lb/>medicamentum post cibum indere. Illinendae etiam
<lb/>nares antea cum bitumine aut liquida pice aut myrrlla stacte.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.3.6">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Philoxeni Chirurgi ad polypodas, ozaenas, omnem
<pb n="12.684"/>
<lb/>excrescentem carnem, haemorrhoides et quibuscunque crustant
<lb/>inducere velis</hi>.</label> n Aeris usti, auripigmenti torresacti,
<lb/>misyos assati, singulorum Ʒ ij, diphrygis Ʒ iij, chalcitidis
<lb/>ustae, atramenti sutorii usti, squamae aeris, singulorum Ʒ iiij,
<lb/>tritis utere. Caeterum post medicamentorum adhibitionem
<lb/>etiam sternutatoriis utimur, quo videlicet tectoria ulceri
<lb/>obducta excutiamus, quae tribus aut quatuor diebus fere
<lb/>excidere consueverunt. t. bi vero exciderint, adipe anserino
<lb/>ac butyro cum rosaceo cerato curantur. Verum asclepiades
<lb/>in primo medicamentorum exteriorum sic scrijdit. <hi rend="italic">Asclepilulae
<lb/>atl o-aenas, quo usas est d teges</hi>. n Ii octus Uricae
<lb/>Ʒ iiij, myrrhae Ʒ iiij, nitri rubri Ʒ iiij, putaminis mali pu..
<lb/>niti Ʒ iiij, croci Ʒ ij, costi Ʒ ij, trita inlulllato. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃
<lb/>Aluminis scissi Ʒ iiij, myrrhae Ʒ iiij, sandaracbae Ʒ ij, rhois
 <lb/>rubri Ʒ duas, salis fossilis Ʒ ij, colli Ʒ ij, croci Ʒ ij, trita
<lb/>i usti silam. Ante curam vero nares vino odorato et optimo
<lb/>nulle eluere conamur. <hi rend="italic">Ad narium polrpos, quo usus esi
<lb/>Antipater</hi>. ♃ Aeris usti Ʒ iiij, minii sinopici Ʒ j, trita per
<pb n="12.685"/>
<lb/>arundinem insusstato: quin et per specilli nucleos admoveto.
<lb/><hi rend="italic">Aliud Antonii Musce</hi>. n Atramenti sutorii partem j, Iandarachae
<lb/>partem j, trita insuffla. <hi rend="italic">Aliud Charixenis post
<lb/>chirurgiam</hi>. ♃ Cornu cervi usti Ʒ iiij, squamae aeris rubri
<lb/>Ʒ iiij, auripigmenti Ʒ j, trita insulsa. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ brycuiae
<lb/>radicis ustae Ʒ iiij, atramenti sutorii Ʒ iiij, spumae nitri Ʒ iiij,
<lb/>elaterii Ʒ iiij, trita insuffla.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.3.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad ulcera in naribus</hi>.</label> -l Recrementi plumbi, vini
<lb/>veteris, olei myrtei singulorum aequales partes. Plumbi recrementum,
<lb/>ut quam saevissimum fiat, terito et affuso vino
<lb/>rursus Levigato, deinde myrteum addito omniaque fimus
<lb/>misceto ac conquassato, et in figulinum vas conjecta prunis
<lb/>imponito assidueque agitato, atque ubi strigmentosum redditum
<lb/>suerit medicamentum, sublatum in pyxide plumbei.
<lb/>servato. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Plumbi usti et loti Ʒ viij, vini rosati
<lb/>quantum sufficit, olei myrtei quod satis est, apparato et
<lb/>utitor ut dictum est. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Spumae argenti Ʒ vj, cslu
<lb/>russiae Ʒ octo, malicorii Ʒ iv, aluminis scissilis Ʒ iv, vim
<pb n="12.686"/>
<lb/>Aminaei quantum sufficit, olei myrtei quod satis est. Arida
<lb/>tusa et cribrata, in mortarium conjecta cum vino ad strigmentitiam
<lb/>crassitiem redigito, postea vero myrteo oleo asfuso.
<lb/>conquassato et ablatis in pyxide plumbea reconditis
<lb/>ut dictum ell utitor. Sint autem myrtei heminae quatuor,
<lb/>vini cyathi iiij. <hi rend="italic">Diogenis medicamentum accommodatum</hi>.
<lb/>♃ Adipis anserini Ʒ iiij, oesypi sesquidrachmam, medullae
<lb/>cervinae Ʒ ij, cerae lyrrhenicae Ʒ Viij, plumbi usti et loti Ʒ
 <lb/>quatuor, stibii ulli et loti Ʒ viij, ladani Ʒ ij, adipis vitulini
<lb/>Ʒ ij, terebinthinae Ʒ iiij, cerussae Ʒ ij, spumae argenti Ʒ j,
<lb/>rosacei quantum sufficit. Liquida cum aridis committito et
<lb/>repositis utitor. Usu autem expetente quantum satis fuerit
<lb/>tollito et rosaceo dilutum naribus sublinito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.3.8">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Fx pruno de partibilibus Apollonii ad affectus iit
<lb/>naribus</hi>.</label> <hi rend="italic">Ad narium exulcerationes et putredines ac soetores</hi>.
<lb/>Mali puniet nucleo carentis dulcis, itemque acidi succum
<lb/>in aereo v a se, donec duae partes supersint coquito, ac
<pb n="12.687"/>
<lb/>utitor quam penitissime illinenda. Facit et malum pullicum
<lb/>dulce cum vino coctum et contrltum et forinsecus impotitum
<lb/>atque intro illitum.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.3.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad excrescentem carnem in nttribus et polypos</hi>.</label>
<lb/>Diphryges tritum admoveto et linamento nares disparato.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Veratrum terito eique origani par pondus tritum
<lb/>addito, ac naribus bis in die insufflato. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Veratrum
<lb/>nigrum cum pari sandaracha terito et admixto oleo lana
<lb/>excipito, eoque narem expleto. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Florem aeris et aerugi
<lb/>nem ac silphii succum pali mensura oleo admixto terito,
<lb/>et ad unguenti crassitudinem redacta ad dies quinque naribus
<lb/>sublinito, deinde per volsellam eximito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Auripigmentum
<lb/>et calcem trita cum specillo large adhibeto. Ubi
<lb/>vero intumuerit et elevatus suerit polypus, veratro nigro
<lb/>arido trito moderate utitor, ut plurimum enim in diebus
<lb/>septem nasus vacuus redditur. Deinde diphrygis cum melle
<lb/>usu expurgato. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Auripigmentum et calcem ac veraUrum
<lb/>album trita cum specillo admoveto.</p></div>
<pb n="12.688"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.3.10">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad ea quae in nares illabuntur</hi>.</label> Quae naribus silabuntur,
<lb/>auriscalpio aut volsella extrahite, aut llernutatorio
<lb/>admoto, os apprehendite atque alteram narem comprinuto,
<lb/>si quidem non in utraque nare affectio existat. Haec
<lb/>quidem Apollonius quibus ipse usus est tradidit. Verum ut
<lb/>ego usus sum et in polypis ac ozaenis narium probatissima
<lb/>reperi subscripta, ac primum quidem quod ex malis
<lb/>puniris constat medicamentum. Sint autem pari numero
<lb/>ac magnitudine ex tribus eorum differentiis accepta, aliqua
<lb/>enim ex his sunt austera, aliqua dulcia et quaedam acida.
<lb/>Contundenda itaque sunt recentia et matura atque integra
<lb/>diligenter confringenda, quo succus ex eis exprimi possit,
<lb/>quem in vase stanneo depositum asservare oportet modice
<lb/>coctum, si quidem liquidior quam oporteat videatur. Quod
<lb/>vero ab eo reliquum est solidum et Crassum, rursus diligenter
<lb/>contundendum est, ut a contusione rursus in pila atteri
<lb/>ac Levigari possit, indeque collyriorum formae effingi, quae
<pb n="12.689"/>
<lb/>congruam ad aegri nares proportionem habeant. Induuntur
<lb/>enim haec in naris, quam polypus obsedit meatum, quo
<lb/>citra mordacitatem et consensum, .natem acria medicamoutq
<lb/>excitare solent, per longiorem moram ipsum expurgent.
<lb/>Quod si humectior et mollior tibi appareat polypus, plus
<lb/>ex austeris malis puniris conjicies, si durior, acidis.
<lb/>Quandoquidem vero perpetuo tolerare collyrium molestum
<lb/>est, ab ejus usu interquiescere convenit, atque eo temptum
<lb/>quo ipsum non indis per expressum succum aegrum curare
<lb/>et sane oris diducto rictu hianti, etiam circa illas partes,
<lb/>juxta quas nasus ad palatum perforatus est, liquidum ipsum
<lb/>expressum medicamentum illinere vel cum penna vel cum
<lb/>lana specillos duos nucleos live cuspides habenti obvoluta.
<lb/>Caeterum ex aridis medicamentis diphryge citra mordacitatem
<lb/>aliquando per multum tempus consumptum polypum
<lb/>novi, probatur etiam in ipsis praedictum collyrium ex malis
<lb/>punicis effictum, si ubi exaruerit probe contundatur orso
<lb/>breturque ac laevigetur, indeque insuffletur aut etiam per
<pb n="12.690"/>
<lb/>specilli nucleum indatur. Omnia autem haec assidue sacere
<lb/>oportet, ut nunquam ab affecta parte medicamentum absit,
<lb/>quum facile ab humiditate eluatur. Quemadmodum igitur
<lb/>in lippientibus, sic et in Ilis semper, si posti bile est, medicamentum
<lb/>adhibere oportet, abluitur enim facile, ut dixi, ab
<lb/>insiliente humiditate. Porro quum eunuchus quidam nullius
<lb/>medicamenti ferre posset adhibitionem, sed ab omnibus irlitaretur,
<lb/>rosis aridis contulis ac probe tritis atque inditis
<lb/>mirum quam viderim hominem magnopere citra omnem
<lb/>mordacitatem adjutum. Quare in corporibus mollibus et.
<lb/>ll umidis aut quibus aegre ulcera ipsa sanescunt, rursus eo-,
<lb/>dem medicamento usus sum, contigitque ex duobus alterum,.
<lb/>aut ut nihil noceret, aut omnino citra molestiam opus suium
<lb/>perficeret, pleraque enim eorum quae polvpodas exteruntl
<lb/>eos exacerbant, ubi a scopo aberrent. Caeterum ulcera itu
<lb/>natium meatibus semper per pastillos curavi, Androni. vi-.
<lb/>delicet et Pusionis et Polyidae et Bithyni et per eum, queun
<pb n="12.691"/>
<lb/>ego Composui, his ipsis aliquando vino dulci dissolutis aliquando
<lb/>austero et quandoque moderatae aetatis, quandoque
<lb/>veteri. Interdum etiam aceto dilui vel vinoso vel simpliciter
<lb/>acido vel etiam acri valde et vetusto, juxta praedictas
<lb/>indicationes, usu medicamentorum secundum symptomata
<lb/>affectionum reperto. In divite vero quopiam, qui odoratum
<lb/>medicamentum sibi adhiberi expetebat in ozaenae curatione,
<lb/>hedychroi usum excogitavi, ipsumque vino falerno veteri
<lb/>dissolvi, et mirum quam brevi affectio ipsa fit curata. Relata
<lb/>est hedychroi compositio circa theriaces antidoti descriptionem.
<lb/></p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.3.11">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Heraclidae ad eruptiones sanguinis e naribus ad
<lb/>Antiochidem</hi>.</label> Sufficienter quidem de sanguinis eruptionibus
<lb/>in curandi methodi libris dictum est, verum nunc quae
<lb/>ex silva usu cognita constant et majoribus nostris probata
<lb/>sunt referentur. Ubi grumos sanguinis eduxeris, sanam specisio
<lb/>obvolvito, eamque in lycio aqua diluto imbuito et sanguine

<pb n="12.692"/>
<lb/>manantem locum illinito. Aut linamentum longum
<lb/>lycio imbutum indito, deinde forinsecus cum digitis apprehensum
<lb/>nasum comprimito, donec constiterit sanguis. Aut
<lb/>chalcitidem mediocriter laevigato et linamentum ex ellychnio
<lb/>contortum in frigidam aquam demittito, deinde in
<lb/>chalcitide obvolvito. Aut linamentum priapi forma naribus
<lb/>indito. Aut linamento lillili utitor quam penitissime intruso
<lb/>Praestat autem digitum ad palatum immittere, ne eo lin..
<lb/>mentum fissile deseratur. Aut tllus Consi hlgito et polygot i
<lb/>aut seminis poi ri succo diluito, in coque linamentum sistit
<lb/>aut ex ellvchnio obvolutum indito. Aut mentam tritam indito.
<lb/>Aut spongiam siccam immittito. Aut spongiam in acie
<lb/>et fervidum acetum conjectam imponito, et sanguine luit
<lb/>nantem narem specillo forinsecus, donec impellatur, appiimito.
<lb/>Praestat autem spongiae principium silo per acum
<lb/>transmitti, quo facile extrahi possit, extrahito autem quum
<lb/>opus suum perfecisse existimaveris. Si vero inarescat spond
<lb/>gia lntustjue agglutinetur, per auricularem clysterem frigidam
<lb/>amiam immittito ac infundendo humectato atque ita
<pb n="12.693"/>
<lb/>extrahit. Utere etiam conlpositionibus vulnerariis et sanguinem
<lb/>sistentibus quae describentur. Accommodatum est et
<lb/>frontem spongiis refrigerare, itemque partes quae ad caput
<lb/>sunt sublimes facere, brachia autem et manuum iuncturas
<lb/>foemoraque et inguina atque genua, qua parte contracta
<lb/>sunt, deligare, quemadmodum in venarum sectionibus lacere
<lb/>moris est, jubendiq.ue sunt ut. ea membra moveant, manus
<lb/>quidem confricando, pedes vero ambulando, expletis enim
<lb/>sanguine quae in eis sunt venis nares sanguine manare
<lb/>pellant. In potu amplius exhibenda sunt ea, quae ad sanguinisi
<lb/>resectionem conscribentur. Aures quoque intense per
<lb/>linteola ac ceram obturentur et in ore aqua pluvialis siigida
<lb/>contineatur. Quod si quid ex sanguine deglutitum esse
<lb/>videatur, etiam id ipsum, ubi multa ejus fit copia, per evacuativum
<lb/>educito, in ventre enim et intestinis in grumos
<lb/>Coactum inflammationem sacit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.3.12">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamenta Asolepiadae su quinto externorum ad
<lb/>sanguinis narium eruptiones scripta, quae Marcellae inscribit</hi>.</label>
<lb/>Platani pilulas collectas in umbra exiccato et desiccatas

<pb n="12.694"/>
<lb/>super pannum asperum in discum diffundito, easque
<lb/>aspera ipsius panni parte consricato, aut in panno ex
<lb/>pilis sive setis composito obvolvito, ac semen quidem pilularum
<lb/>adjicsto, tomenta vero collecta in testaceum vas novum
<lb/>reponito. Usu autem expetente ea ipsa lanuginosa
<lb/>platani tomenta in arundinem, cujus geniculi recisi sunt,
<lb/>indito, et qua parte excavata est arundo, naribus imponito
<lb/>ac insilssiato, compendio hoc vincit sanguinis eruptionem.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Atramentum sutorium diligenter tritum reponito,
<lb/>usu vero postulante rasuram quampiam linteolerum in medicamentum
<lb/>immersam indito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Spongiam cruda pice
<lb/>imbutam exurite, ubi vero aliquid hujus linamento torto
<lb/>exceperis indito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Putaminis ovi partem j, gallae
<lb/>acerbae partem unam, trita linamento torto aqua aut aceto
<lb/>madefacto excipite et indito, frontem vero et nasum gypso
<lb/>aut luto figulino integito, aures autem fortiter continete
<lb/>jubeto. Quidam spongiam Africanam aceto acerrimo incoquunt,
<lb/>deinde exprimunt eamque in ignito lapide frequenter

<pb n="12.695"/>
<lb/>obvolvunt, atque ita sufsitum et vaporem excitant quem
<lb/>naribus attrahere jubent.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_3.3.13">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Andromacllus scripsit</hi>.</label> Ad sanguinis quidem
<lb/>ex naribus eruptiones nihil privatum Andromachus Ibripsit.
<lb/>Verum intrr ea, quae sanguinem cohibent, pleraque
<lb/>etiam haemorrhagias narium sistunt. Quapropter etiam ego
<lb/>ascribam ejusmodi medicamenta, quo modo ab ipso descripta
<lb/>sunt. <hi rend="italic">Compositio sanguinem sistens qua utor</hi>. ♃ Chalcitidis,
<lb/>misyos, mannae thuris, singulorum Ʒ iiij, tritis utitor. <hi rend="italic">Flava
<lb/>qua utor</hi>. n. Chalcitidis Ʒ c. atramenti sutorii Ʒ l. misyos
<lb/>assati Ʒ xxv, aeris usti Ʒ xij ẞ, tritls utere. <hi rend="italic">Compositio
<lb/>sanguinem sistens magna</hi>. ♃ Misyos Cyprii Ʒ vij, atramenti
<lb/>sutorii Ʒ vij, corticis pini Ʒ iiij, squamae aeris Ʒ iiij, mannae
<lb/>thuris Ʒ iiij, alii Ʒ xv habent, aeris usti Ʒ xv, chalcitidis
<lb/>Ʒ xv, calcis vivae Ʒ xvii, alii xl. gypsi torrefacti
<lb/>℥ iiij, alii viij, tritis utere. <hi rend="italic">Compotatio sanguinem sistens
<lb/>Aph.rodae</hi>. ♃ Chalcitidis Ʒ vj, mannae thuris Ʒ ij, resinae
<lb/>terebinthinae frictae Ʒ iiij, alii tres accrpiunt, tritis utitor.</p>
</div>
</div>
</div>
<pb n="12.696"/>

<div type="textpart" subtype="book" n="4">


<div type="textpart" subtype="chapter" n="1">
<head>CALENI DE COMPOSITIONE MEDICA
<lb/>MENTOREM SECVNDVM LOCOS
<lb/>LIBER in</head>
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="1">Cap. I.</num></label> Non quidem alia est componendi, alia
<lb/>utendi methodus in his medicamentis. lpsa enim compositio
<lb/>velut ad usum relata conficitur, ita ut ii qui medicamenta
<lb/>componunt, scopum habeant utilitatem ex usu ipsorum
<lb/>emergentem. Verum quemadmodum in aliis fio etiam
<lb/>in Ilis affectionibus quidam indefinite medicamentorum usus
<lb/>scripserunt, verbi gratia, quod ad dolorem accommodatum
<pb n="12.697"/>
<lb/>est hoc medicamentum, non apponentes affectum, in quo
<lb/>dolor fit obortus, quidam vero etiam affectus ascripserunt,
<lb/>alii quidem magis juxta experientiam, alii autem magis secundum
<lb/>rationem, juxta experientiam quidem magis, quicunque
<lb/>ex conspicuis circa oculos signis discrimen fecerunt,
<lb/>secundum rationem vero magis, qui ex obscure apparentibus
<lb/>aut neque in totum apparentibus idem fecerunt. Conspicue
<lb/>itaque apparet fluxus multus et modicus, mordacitas
<lb/>et lenitas, ruborque plus aut minus, velut itidem venae
<lb/>pauco et multo sanguine plenae et inflammationis tumor
<lb/>minor aut major, quemadmodum etiam coloris praeter naturam
<lb/>variegati et oculorum sordes, plures aut pauciores,
<lb/>aut minores aut majores progredientes. Apparent item nobis
<lb/>manifeste asperitates in palpebris oculorum. Quid vero
<lb/>attinet dicere, quod et ulcera et pustulae tum secundum
<lb/>locos, tum magnitudine non parvam differentiam habent,
<lb/>itemque quaecunque ejus generis alia existunt^ Quin juxta
<lb/>alium sane modum ex eorum, quae conspicue apparent numero
<lb/>sunt etiam ipsi adeo dolores; nihil enim interest five
<pb n="12.698"/>
<lb/>nobis sive aegris appareant, etenim quod dolent et quo
<lb/>modo dolent, quippe quod cum compressione aut tensione
<lb/>aut obturatione aut corrosione aut quibusdam pulsationibus
<lb/>dolent, nobis aperte denunciat. Caeterum ejusmodi disarimina
<lb/>non apparent, velut aliqui scribunt, ad fluxum qui ab
<lb/>iis quae intra Granium sunt, aut ad fluxum qui ab iis quae
<lb/>extra cramum sunt, aut etiam per lavem ad eum qui ex
<lb/>arteriis aut ex venis affertur. Et quum quidam dicant distensionem
<lb/>aut obturationem in profundo oculorum esse,
<lb/>humoribus videlicet Crassis aut viscosus aut multis impactis,
<lb/>nullum symptoma adeo aegros gravat, velut vehemens dolor
<lb/>circa quodcunque tandem membrum, non sane circa
<lb/>oculos solos, adeo ut mortem abstini ultro elegerint, melius
<lb/>fore rati hanc semel obire quam unum integrum diem dolorem
<lb/>ferre. Ego vero cum in aliis quibusdam, cum 12. de
<lb/>curandis morbis methodi in universum manifeste scripsi
<lb/>tum de differentia affectuum, in quibus vehementer dolent,
<lb/>tum quae causa uniuscujusque ipsorum exisset. Scripsi item
<pb n="12.699"/>
<lb/>in 13. ejusdem operis omnia, quae necesse est medicum de
<lb/>oculorum affectibus nosse et quae ad ipsorum curationes
<lb/>requiruntur. Reseram nihilominus tamen et nunc brevibus
<lb/>capitibus tantum repetitis eorum, quae ad praesentem tractationem
<lb/>utilia sunt, hoc est eorum quae cum materiae
<lb/>medicae doctrina cohaerent. Nam et liquores et succi et
<lb/>semina et fluctus et plantarum particulae ocularibus compositionibus
<lb/>induntur, veluti etiam non pauca ex iis, quae
<lb/>metallica appellantur, aliqua quidem extreme austera et
<lb/>acerba atque aoria, aliqua vero his moderatiora et tamen
<lb/>fortia, quemadmodum item aliqua omnia mordacitatis expersia
<lb/>ac lenissima per lotionem reddita.</p>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.1.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De medicamentis mordacitatis expertibus</hi>.</label> Pompholyx
<lb/>igitur lota nulli medicamentorum mordacitatis expertium
<lb/>inferior est, atque ob id ea utimur ad tenues et
<lb/>acres fluxiones, capite videlicet prius simulque universo
<lb/>corpore evacuato. At vero manifestum est, quod per venae
<lb/>sectionem ac purgationem totum corpus evacuamus, per
<lb/>apophlegmatismos vero caput a pituita vindicamus. Potest
<pb n="12.700"/>
<lb/>enim pompholyx lota, quemadmodum etiam spodium atque
<lb/>amylum, simul et moderate humores reliccare, limulque ne
<lb/>per tuniculas evacuetur ea, quae in magnis ipsorum venis
<lb/>superflua humiditas continetur, prohibere. Quare si quis
<lb/>prius quam caput ab humoribus ad oculos desim usibus ex..
<lb/>purget, obstruentlbus medicamentis utatur. vehementem dolorem
<lb/>ex distentis tunicis esstciet et ex multitudine influentium
<lb/>humorum aliquando rupturam aut erolionem ipsorum
<lb/>inducet. Ejusdem generis cum praedictis medicamentis subtenuis
<lb/>ovorum liquor existit, ex redundanti potens humiditates
<lb/>abluere et exasperata oblinere. Verum obturandi
<lb/>meatus vim cum illis aequaliter non habet, sicut neque vim
<lb/>resiccandi. Atqui soenigraeci succus, quod ad visCositatem
<lb/>attinet, similis est albo ovorum liquori, discussoriam autem
<lb/>habet facultatem et moderate Calefactorium, atque ob id
<lb/>multos dolores mitigare consuevit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.1.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De medicamentis acribus</hi>.</label> Praedictorum mediosmentnrum

<pb n="12.701"/>
<lb/>silvae secundum genus maxime contraria acrium
<lb/>llquorum materia est, veluti llquoris Cyrenaici et Medici et
<lb/>sagapeni et euphorbii, atque simpliciter loquendo ominum
<lb/>vehementer calefaciendum citra exasperationem. Atque haec
<lb/>ipsa silva non solum in liquoribus, seli et in succis et seminibus
<lb/>et floribus et plantarum fructibus continetur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.1.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De extergentibus</hi>.</label> Tertio consequenter post praedictas
<lb/>fortis facultas est extergendum medicamentorum, qua
<lb/>lis, squamae aeris est et chalcitidis ustae et aeris usti, item
<lb/>que floris ejus et misyos ac soreos itemque stibii.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.1.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De putrtsucientibus</hi>.</label> His adhuc aliud quid gemo
<lb/>adjacet, putrescentium videlicet, quale est auripigmentum
<lb/>et sandaracha et Asiae petrae flos ; participat et misy pau
<lb/>lutum ejusmodi facultate.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.1.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De astringentibus</hi>.</label> Est et aliud genus medicamen torum,
<lb/>quod in oculares compositiones inlicitur, eorum Usi
<lb/>delicet quae natura astringunt. Quae igitur mediocriter hanc
<lb/>vim habent, influxiones repellunt, quae vero Vehemeiltei
<pb n="12.702"/>
<lb/>ampliorem dolorem infligunt tunicas exasperando, quam juvant
<lb/>influxionum impetu repellendo. Miscetur autem aliquando
<lb/>utiliter ex eis parum quid in compositiones oculorum
<lb/>aciem exacuentes, utpote quae oculorum substantiam
<lb/>cogant et astringant. Verum quae mediocriter astringunt,
<lb/>lippitudinibus commodissima existunt, conserunt autem et
<lb/>reliquis fere omnibus affectionibus cum ulcerum tum pustolarum
<lb/>tum fluxiollum. Sunt vero ejusmodi folia rosarum
<lb/>et flores et succus, elicaeque fructus et nardi spica
<lb/>ampliusque et malabatllri folium et crocus et lycium et
<lb/>quae hypocyssis appellatur. Porro vehementiorem Ilis allringendi
<lb/>vim acacia habet et omphacium, quae et ipsa in succorum
<lb/>genere numerantur, item balaustium et cytini et
<lb/>gallae omphacitides, ex genere eorum sunt quae multum
<lb/>astringunt.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.1.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De concoquentibus</hi>.</label> Inflammationes itemque alios
<lb/>affectus concoquunt haec, myrrha, crocus, castorium et thus
<lb/>et foenigraeci cocti succus, quae etiam discusseria vi praedita

<pb n="12.703"/>
<lb/>sunt et praesertim ex eis myrrha. Atque haec quidem
<lb/>est ocularium medicamentorum silva. Et quicunque sane
<lb/>naturali intelligentia praestant ratiocinationeque exercitati
<lb/>sunt, nihil amplius opus habent mea instructione, potentes
<lb/>nimirum ad singulas oculorum affectiones aptum componere
<lb/>medicamentum. Quandoquidem vero pauci tales existunt et
<lb/>multorum utilitatis potiorem rationem habere convenit,
<lb/>praestabilius mihi visum est compositionis ipsorum rationem
<lb/>integre recensere, ubi repetiVero prius perspicuitatis gratia
<lb/>communem in genere vim singulorum, quorum mentionem
<lb/>suci medicamentorum, quae universim quidem in
<lb/>quinto de simplicium medicamentorum tractatione commentatio
<lb/>a me relata est et per consequentes sex fibros particulatim
<lb/>usque ad extremum. Utar autem appellationibus
<lb/>facultatum in medicamentis iisdem, quas in praedicta tractatione
<lb/>posci, velut exempli clarioris gratia quaedam substantia
<lb/>terrestri dico, citra refrigerationem manifestam aut
<lb/>caliditatem, in medio quodammodo utriusque consistentia,
<pb n="12.704"/>
<lb/>atque ex ilis aliqua quidem parum quid ex frigiditate aut
<lb/>caliditate complectuntur, aliqua vero in totum nullam ejtismodi
<lb/>facultatem ex se ostendunt. solum autem hoc genus
<lb/>medicamentorum emphlsticum appellari, contrariam habena
<lb/>facultatem ecphracticis <hi rend="italic">deolflruentibus</hi>, qualis est Samius
<lb/>aster, magis tenuium partium existens quam quae simpliciter
<lb/>Samia terra appellatur, et pompholyx lota, velut etlan
<lb/>cinis ejus lotus et cadmia usta ac lota. Videtur autem mil,
<lb/>parum quid extersorium in ipsa cadmia messe, sive pol.
<lb/>ustionem sive citra eam lavetur. Pompholygi vero el
<lb/>spodio parum quid astringens inest, quemadmodum etiam
<lb/>plumbo post ustionem et lotionem, nam et hoc medicamentum
<lb/>omnis acrimoniae expers est, parum quiti astringens
<lb/>habens, neque refert sive masculino sive muliebri genere
<lb/>pom pholvgem dicere velis. Eodem modo etiam amylum hi.bet,
<lb/>quod et ipsum lotum exquisite mordacitatis expers eit
<lb/>et medium, ut neque astrictionem neque acredinem habeat.
<lb/>hoc est neque frigiditate neque callditate participet. Quin
<pb n="12.705"/>
<lb/>et cerussa lota proxime ad facultatem usti ac loti plumbi
<lb/>accedit, manisustumque signum stringenti exhibetur, quod penitus
<lb/>qualitatis omnis expers sit, id quod amylum et Samius
<lb/>aster gustu et odore ostendunt. Universum igitur hujusmodi
<lb/>medicamentorum genus, five exiguam in gustu aut
<lb/>odore qualitatem exllibeat, five penitus nullam ostendat,
<lb/>consimiliter ut purissima aqua qualitatis expers nominatur
<lb/>et per solam terrestrem substantiam moderate a natura resiccat.
<lb/>Quapropter etiam longiori tempore commoditatem ex
<lb/>se proficiscentem sensui perceptibilem faciunt, utpote quae
<lb/>per primos dies nihil iuvisse putentur. Adhibentur tamen
<lb/>a medicis tanquam acrimoniae expertia circa aegre curabiles
<lb/>affectus, in quibus ulcus est five sedum sive cum ero .
<lb/>sione corneae tunicae et prolapsu rhagoeidis, ferofis humoribus
<lb/>longe mordacissimis affluentibus. In his enim nullum
<lb/>aliud medicamentum convenire potest, utpote quum astringentia
<lb/>collibeant esstuentesi humores, atque per hoc dolorem
<lb/>ex mordacitate ipsorum obortum intendant, acria vero
<pb n="12.706"/>
<lb/>effectionem simul adaugeant, sive in sitlis oculis affectio sit,
<lb/>in ejusmodi malum habitum partibus perductis, ut quod
<lb/>influit corrumpant, sive etiam ipsum quod inlluit vitiatum
<lb/>sit, aut propter solum caput, aut etiam ob totum corpus
<lb/>tale existens. Unde etiam affectam partem, quo ad curationem
<lb/>apta fiat, praeparamus tum totius corporis purgationibus
<lb/>tum revullionibus, primum quidem ad infernam corporis
<lb/>partem, deinde etiam ad occiput et capitis cutem.
<lb/>Utimur etiam sectionibus arteriarum quandoque retro Caput
<lb/>porrectas juxta aures arterias incidentes. Excidimus quoque
<lb/>partem arteriarum in temporibus, tantum ut curemus in
<lb/>tunicis oculorum factum affectum, ob quem etiam bonus .
<lb/>sanguis per venas ad ipsas tunicas delatus corrumpitur.
<lb/>Ad llos igitur affectus solos convenire videtur praedicto-^
<lb/>russi medicamentorum genus, citra mordacitatem resiccaastl
<lb/>in affecta parte vitiatos humores, qui, ut dictum est, id si
<lb/>quod influit corrumpunt Astringentium enim facultas neque

<pb n="12.707"/>
<lb/>resecat talem affectum, cohibetque mordacium humorum
<lb/>feroforum effluxus. Calidorum vero et acrium facultas
<lb/>non solum nihil juvat, sed etiam simul auget mordacium
<lb/>humorum qualitatem. At vero relaxandum ac discusseniorum
<lb/>medicamentorum vis evacuare quidem potest quod
<lb/>generatur, verum ulceratum neque renutrire aut ad cicatricem
<lb/>perducere potest, neque quod procidit retrudere et
<lb/>concludere. Quemadmodum etiam neque concoquentem
<lb/>facultas id praestare potest, etiam si concoquere affectus non
<lb/>parvum commodum complectatur. Ex eorum vero genere
<lb/>sunt crocus, myrrha et thus, quemadmodum dixi. Quid
<lb/>porro dicere refert de his medicamentis, quae acidas aut
<lb/>amaras habent vires, quod mordacia et exacerbati va ejusmodi
<lb/>affectuum existant? Verum his adhuc ampliore masitia
<lb/>praedita sunt quae nitrosam aut falsam aut austeram
<lb/>vim habent Reliquum igitur est genus id, quod ulcera cum
<lb/>acri fluxione curare potest, eorum videlicet quae paulo ante
<lb/>mordacitatis expertia medicamenta dixi, quae longiori tempore
<lb/>affectae partis vitiatum humorem consumunt Appellanttlr

<pb n="12.708"/>
<lb/>talia a medicis collyria libiana et cygni, ob colorem
<lb/>quidem album, qualem etiam cygni habent, praevalente in
<lb/>ipsis amylo et terra Samia ac cerussa Rhodiaca. Nam et
<lb/>alias optima haec est et colore albidior ac levior magisque
<lb/>tenuium partium quam quae in alio quopiam loco conticiantur.
<lb/>Caeterum in quibus alia medicamenta praedam,neantur,
<lb/>colorem juxta suam ipsorum substantiam elliciunt,
<lb/>velut si quis albo cololi paucum coeruleum admisceret. Haee
<lb/>ipsa vero collyria quidam in cotibus terunt boni sacci sucte
<lb/>ex nutricum uberibus instillato, ut obductoriam lllpiituum
<lb/>vim, quae in ipsis ovis est evitent, quum in lacte se..
<lb/>rosit quaedam extersoria vis contineatur, cujus usus congruens
<lb/>est ad propositam curationem. Relatum enim m ter.tio
<lb/>curandi methodi est, quod ulcera explenda citra acri-.
<lb/>molliam extergentibus medicamentis opus habent. Quod Ii
<lb/>hujusmodi lac haberi nequeat, per foenigraeci decoctum
<lb/>collyria terere praestiterit, utpote quod extersoriam quandam
<lb/>vim habet, qua ova ipsa itr totum careat.</p>
 </div>
</div>
 <pb n="12.709"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="2">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.2.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="2">Cap. II.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De palpebrarum scabritias</hi>.</label> Quum aegre
<lb/>curabiles praedicti affectus existant, adhuc molestius se extendunt,
<lb/>ubi accesserint scabritiae palpebrarum, a quibus
<lb/>etiam in lippitudinibusi oculorum tunicae concisae dolore
<lb/>affliguntur. Verum in illis audemus ad inflammationis propria
<lb/>medicamenta miscere paulum quid se extergentibus,
<lb/>velut est collyrium ex vino scabritlis accommodatum, quo
<lb/>primum ea quae palpebris succreverint deprimantur, ubi
<lb/>.Vero inflammatio oculorum mitior evaserit, aspritudines repurgentur.
<lb/>In his vero qui ulcus habent cum mordaci sinxione
<lb/>impossibile est ejusmodi uti medicamento, cornea
<lb/>enim tunica amplia credetur et ragoeides magis procidet
<lb/>sit vehemens dolor hominem apprehendet, augebiturque madignitas
<lb/>fluximus. In hujusmodi itaque affectuum complexu
<lb/>medici ad consilii inopiam redacti solum remedium velut
<lb/>in desperatis Pepererunt, ut palpebras ipsas inversas citra.
<lb/>medicamentorum usum repurgent et abstergant, aliqui quidem

<pb n="12.710"/>
<lb/>specilli concavo superficiem deridentes, deinde molli
<lb/>spongia id quod definit excipientes, palpebra.sque, quod ad
<lb/>reliquum aspritudini.s, ad aequalitatem redigentes. Aliqui
<lb/>vero etiam marinorum quorundam animalium coria in superficio
<lb/>aspera in ejusmodi usum congrue assumunt. Quidam
<lb/>ex praeceptoribus meis etiam ex pumice collyrium fecit,
<lb/>atque eo versis palpebris aspritudines deradebat. Manifestum
<lb/>est autem pumicem exquisite Levigatum esse oportere,
<lb/>atque ubi id factum fuerit, cum tragacantha aut gummi
<lb/>in collyrium formari. Caeterum ubi temporis progressa per
<lb/>praedicta collyria fluxio fuerit sedata, audemus jam medicamenta
<lb/>quae extergant palpebris admovere, parum tamen
<lb/>quippiam ex eis principio admiscendo, tplod ubi homo perpeti
<lb/>posse videbitur, paulatim copiam augebimus. Postquam
<lb/>vero palpebrae moderate habuerint et fluxus suerit resiccatus,
<lb/>cava ulcera collyrio ex thure explere oportet, ita
<lb/>ut in principio pauxillum collyrii ex vino ei admisceamus^
<lb/>et paulatim ejus copiam extendamus, ut ne palpebrae emplius
<pb n="12.711"/>
<lb/>tunicas oculorum infestent et ulcera munda reddita
<lb/>exacte impleantur, et ad cicatricem perducantur. De his
<lb/>itaque sulficienter dictum est. Transeundi enim jam tempus
<lb/>ad reliquas oculorum tum assactionesi tum pharmacorum
<lb/>compositiones.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="3">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.3.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="3">Cap. III.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De ophthalmia</hi>.</label> Exordium autem a
<lb/>srequentissima oculorum affectione sumam, quam proprie
<lb/>ophthalmiam appellant. Est autem, velut didicistis, inflammado
<lb/>tunicae os capitis et calvariam ambientis. Neque refert
<lb/>st pelliculam quis aut quocunque tandem nomine appellare
<lb/>Velit. Vocant autem et membranam agnatam, propterea
<lb/>quod aliis quae oculum ipsum constituunt tunicis sorinsecusi
<lb/>assnata Iit, libamentum existens toti oculo ad circumlita
<lb/>ossa, et ob id omnia quae circumcirca oculos sita sunt usque
<lb/>ad malas quandoque in vehementi ophthalmia si,mul
<lb/>attolluntur. In propatulo itaque est omnia medicamenta
<lb/>hujusmodi affectionem curantia sub communem omnium inflammeorum
<lb/>curationem cadere, assunlereque necestario
<pb n="12.712"/>
<lb/>quippiam pro partis ipsius natura, quae excellentem mollitienl
<lb/>et ad hoc, ut laedatur, aptitudinem super omnem totius
<lb/>corporis cutem nacta est, propter sensus subtilitatem
<lb/>et substantiae raritatem. Adhibenda sunt autem medicamenta
<lb/>repostoria non exasperantia, hoc est non vehementem sortita
<lb/>astrictionem, sed quae tum propria sua substantia sunt
<lb/>moderatiora tum lenitiva liquoris admixtione adhuc magis
<lb/>talia fiant. Lenitivos autem liquores dixi ovi candidum et
<lb/>foenigraeci decoctum et ad haec amplius ipsum lac, in quo
<lb/>providum esse convenit, ut iuvenculae simulque boni succi
<lb/>heminae existat, uberibus ipsius in cotem in qua collyrium
<lb/>telitur expressis, quo calidum adhuc oculis infunditur.
<lb/>Caeterum hoc in vehementi dolore amictis aut propter
<lb/>inflammationis magnitudinem aut ob influentium humorum
<lb/>acritudinem facere cogimur. Ut plurimum vero
<lb/>albus ovi liquor cum accommodatis medicamentis ophthalmias
<lb/>curare sufficit, per collyria videlicet monohemera, hoc
<pb n="12.713"/>
<lb/>est unius diei, appellata. Adeo enim haec non parum saepe
<lb/>magnas inflammationes mitigaverunt, ut in vesperam quidem
<lb/>homo balneo uteretur, in sequenti vero die nardillq
<lb/>collyrio ad instaurationem et Corroborationem inungeretur.
<lb/>Admiscere autem ei circa primam inunctionem minimum
<lb/>quiddam acrium et fidentium medicamentorum oportet et
<lb/>circa secundam paulo amplius quiddam priore. Sufficiunt
<lb/>enim llae duae medicamenti adllibitiones et deambulatum .
<lb/>cula aliqua non multa ante balneum. Porro collyria monohemera
<lb/>appellata quaedam privatim faeculenta dicta multam
<lb/>in se habent acaciam, quaedam sive omnino exiguam
<lb/>sive neque in totum habent. Complectuntur autem alia quidem
<lb/>aeris squamam, alia vero aes ustum exiguum additis
<lb/>multis aliis, quae mediocriter astringunt et concoquunt et
<lb/>discutiunt. Talia autem sunt crocus, myrrha, lycium Indicum,
<lb/>et castorium quidem et thus citra astrictionem concoquunt,
<lb/>simulque disentiunt. In quibus igitur astringentia
<lb/>praedominantur, plurimum ovi liquorem et paucissimum
<pb n="12.714"/>
<lb/>medicamentum esse oportet, praesertim si quid ex metallicis
<lb/>medicamentum in se complectatur; in quibus vero croCtis
<lb/>et myrrha castoriumque ac thus et lycium praevaleant,
<lb/>paulo crassiore medicamento utendum est. Fomentum
<lb/>praeterea omnino adhibendum est ipsis per spongiam, liqui.dum
<lb/>mediocris sit dolor, semel aut bis in die, si vero vehementior
<lb/>dolor urgeat, praestat ter aut quater et saepius
<lb/>uti in longis praesertim aestivis diebus. Piat autem sumentum
<lb/>per meliloti et soenigraeci decoctum. De ophthalmia
<lb/>itaque satis dictum est. deinceps de ulceribus dicam.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="4">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.4.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="4">Cap. IV.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De ulceribus oculorum</hi>.</label> Ulcera oculorum
<lb/>eandem secundum genus curationem requirunt quam alia
<lb/>ulcera, eam videlicet quam per longum in tertio et quarto
<lb/>curativae methodi recensui, verum ob partis naturam quam
<lb/>lenissima adhibenda sunt, ex quorum numero id quod ex
<lb/>pompholyge lota constat esse dixi. Admiscentur eis etiam
<lb/>succi quidam non solum omnino mordacitatis expertes, sed
<pb n="12.715"/>
<lb/>qui etiam vehementissimos dolores mitigare possunt, velut
<lb/>est mandragorae succus. Quidam etiam polygoni succum
<lb/>admiscuerunt, quemadmodum alii ipsorum etiam ovorum
<lb/>candidum. Manifestum vero est, quod ubi jam propemodum
<lb/>instat tempus praeparandi medicamentum, tum demum hujusmodi
<lb/>admittentur propterea quod facile acescant. Eodem
<lb/>tempore etiam rosarum additur saccus. Caeterum clarum
<lb/>est fylvam medicamentorum, quae proprie ad oculorum ulcera
<lb/>pertinet, scopum habere ut ulcus mundum servetur,
<lb/>utpote partium natura ipsum explente et ad cicatricem perducente,
<lb/>quemadmodum in aliis ulceribus est praedictum.
<lb/>Si itaque inflammatio adhuc circa oculum existat aut quispiam
<lb/>etiam dolor, collyria ex thure et metallicis lotis et
<lb/>succis mordacitatis expertibus adhibentur, ubi vero sordida
<lb/>reddita ex eorum usu ulcera suerint, de repurgantibus
<lb/>quippiam admiscere oportet, quale est Paccianum ex vino
<lb/>croceum, quo utimur, minimum quid ex eo praedictis medementis
<lb/>addentes. Habet autem hoc plurimum in se cro cum,
<lb/>unde etiam croceum appellatur, habet etiam ex repurnantibus

<pb n="12.716"/>
<lb/>metallicis aliqua, quapropter etiam aspritudines
<lb/>exstirpat nop parvas motio, sed magpas, quas seco suis appellant,
<lb/>alle uniat item pterygia, <hi rend="italic">oculorum ungues</hi>. De his
<lb/>itaque medicamentis paulo post dicetur. At vero ulcera
<lb/>quae per erosionem tunscae corneae fiunt, ut etiam ex uniformi
<lb/>quid pronuat manifestum est, quod tum propter se
<lb/>ipsa,tum ob prolapsionem repellentibus et alti ingentibus
<lb/>medicamentis opus habent. Conandum est autem ut ex ipsis
<lb/>Ligamus quae nullam aspritudinem faciunt. Verum his
<lb/>contraria medicamenta, hoc est discn storia, pustulae expetunt
<lb/>et pus quod intra corneam est generatum. Recentia
<lb/>igitur et adhuc inflammata medicamentis ex myrrha, thure
<lb/>et croco sedantur, vetustiora autem ex di seu storiis etiam
<lb/>quid deposcunt, quemadmodum nem induratae inflammationes
<lb/>tunicarum. In Ilis enim et per acres liquores liaec
<lb/>ipsa medicamenta in collyriorum formam redacta prosiaiunt
<lb/>et quae privatim a medicis inunctiles liquidae compositiones

<pb n="12.717"/>
<lb/>appellantur, quales etiam in iis, qui suffusionis
<lb/>principium sentiunt apparant. In pterygiis Vero et sycoli
<lb/>repurganda, ut dixi, medicamenta adhibentur, partim in
<lb/>collyriorum formam redacta, partim arida citra alicujus figurae
<lb/>inductionem, in quibus aliqui etiam ex erodentibus
<lb/>medicamentis aliquid addiderunt. His vicina sunt quae scabrosi
<lb/>in palpebris affectus persanant, atque ob id psorica
<lb/>appellantur. Fortissima vero omnium sunt, quae antiquos
<lb/>callos liquefaciunt et quae pterygia dicta curant, ex rep urgantibus
<lb/>et erodentibus medicamentis conflata.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="5">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.5.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="5">Cap. V.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De oculariam medicamentorum viribus</hi>.</label>
<lb/>Porro quum jam omnium fere in oculis affectionum medicamentorumque
<lb/>eorundem secundum genus expositionem
<lb/>fecerim, relataque sint a me medicamenta secundum genus
<lb/>mordacitatis expertia, qualia ex lotis metallicis componi
<lb/>dixi, melius fore mihi videtur si etiam aliorum ocularium
<lb/>medicamentorum vires exponam. Ex hoc enim existimo ad
<lb/>componendum promptiores futuros et de jam .compositis
<pb n="12.718"/>
<lb/>felicius judicaturos eos, qui in ipsis fuerint exercitati. Quum
<lb/>igitur mordacitatis maxime expertia sint medicamenta quae
<lb/>dixi, sintque acrimoniae omnis expertes tres liquores, quorum
<lb/>primus soenigraeci decoctum erat, alter lac, tertius tenuis
<lb/>ovorum liquor, in lioc genere esse existimandum est
<lb/>tum gummi tum tragacantham. Et nili praedicta tria <hi rend="italic">go-</hi>
<lb/>piaque et usu prompta et expedita essent, possimus parum
<lb/>gummi aut tragacanthae in multa aqua maceratum in ouudem
<lb/>usum velut illa assumere, ita ut per ipsa in medior
<lb/>cote collyria tereremus et per sola etiam infusa serososi in
<lb/>affectis oculis generatos humores emeremus. Sed tamen
<lb/>etiam nunc ipsis circa omnia fere collyria utimur; paucissimis
<lb/>enim demptis, omnia postquam trita sunt, moderate hi,
<lb/>ipsis medicamentis madefacta excipiuntur. Unum sane hoc
<lb/>genus ooulatium medicamentorum numeretur, in tribu, liquoribus,
<lb/>tragacanthaque ac gummi et lotis metallicis contentum.
<lb/>Alterum vero genus eorum est quae exiguam habent
<lb/>mordacitatem propterea quod quaedam eis admixta
<pb n="12.719"/>
<lb/>sunt, quae parum astringunt et extergent, qualia medicamenta
<lb/>sunt rosae et thus, rosae quidem paucam habentes
<lb/>astrictionem, thus vero modicam vim extergendi. Et quum
<lb/>thus mediocriter calida vi praeditum existat, eam ob rem
<lb/>habet quid concoctorium et ljuod dolorem sedat. Ex eodem
<lb/>genere cum ipso, quantum ad concoctionem et discus[follem
<lb/>attinet, censendus est crocus et myrrha, quae inter
<lb/>se in eo differunt, quod crocus moderate astringat, myrrha
<lb/>vero citra astrictionem non ingenerose discutiat et reliccet
<lb/>humiditates. Suntque sane haec vilibus praestantiora thure,
<lb/>et ob id etiam majorem discutiendi Vim habent, verum extersoria
<lb/>vi carentia, ad ulcerum curationem thure inferiora.
<lb/>existunt. Hujus generis medicamentorum, concoctorii in
<lb/>quam et discussorii, lycium quoque est et castorium, neque
<lb/>obscurum esse puto Indicum lycium a me dici non hoc
<lb/>quod apud nostros populos provenit. Proxime vero ad ho
<lb/>rum facultatem accedit sarcoColla dicta, quae concoctorium
<lb/>et discussoriam est medicamentum ; atque ipsa magis adlusio
<pb n="12.720"/>
<lb/>galbanum praedictas vires habet. Meliloti vero decoctum
<lb/>ad concoctoliam facultatem assumpsit etiam quid astrictorium,
<lb/>ejusdem fere generis cum croco existens. Iniicitur
<lb/>etiam in oculares compositiones lapis haematites appellatus,
<lb/>humores resiccandi vim habens, velut et cadmia. Mitius
<lb/>autem medicamentum lapis ipse quam cadmia existit,
<lb/>utpote ex humida substantia, non terrestri velut cadmia,
<lb/>generationem adeptus. Hanc enim ejus naturam indicat solutto,
<lb/>quae fit in medica cote, quum per attritionem cum
<lb/>liquore quopiam in succum resolvitur. Quin et quum solus
<lb/>per se citra liquoris alicujus allusionem teritur, non in terrea
<lb/>fragmenta dissolvitur velut cadmia, sed in aequalium
<lb/>partium et cohaerens corpus. Consimilis substantiae ei est
<lb/>et lapis subisses appellatus, sed fortiorem facultatem habet.
<lb/>Quod vero stibium appellatur, illutum quidem fortem ex se
<lb/>ostentat astringendi facultatem, lotum vero evolvitur, ut
<lb/>prope ad mordacitatis expertium vim accedat. Vehementem
<lb/>autem extersoliam facultatem aes ustum habet, itemque
<pb n="12.721"/>
<lb/>squama ejus et flos. Neque minus efficax, sed minus mordacitatis
<lb/>expers chalcitis usta est. Quod si laventur talia
<lb/>medicamenta, extersoria quidem adhuc manent, tanto autem
<lb/>efficacia imbecilliora, quantum mordacitatis magis expertia
<lb/>fiunt. Hujus generis sunt etiam misy et aerugo, validissima
<lb/>medicamenta iis, quae sycofi et callis conveniunt admixta.
<lb/>Quidam vero ipsis etiam gallas iniecerunt, vehementer
<lb/>astringens medicamentum, quemadmodum aliqui chalcanthum
<lb/>neutro genere appellatum, atque etiam ut aliqui usurpant,
<lb/>chalcanthum tum masculino tum muliebri genere,
<lb/>quod ad adtingendum una cum acredine vehementissimum
<lb/>inter haec omnia medicamentum existit. manifestum est autem,
<lb/>quod multo moderatius redditur ustum et lotum. Ad
<lb/>hanc silvam pertinet etiam stomomatis squama. At thuris
<lb/>cortex astringit quidem et ipse non ingenerose, verum praedictis
<lb/>omnibus longe inferior est. Atqui et misy ipsum tum
<lb/>ad eosdem affectus tum amplius ad scabras palpebras quidam
<lb/>in collyria miscuerunt. Quandoquidem vero et mannae
<lb/>quidam mentionem fecerunt et videtur aliquibus nihil a
<pb n="12.722"/>
<lb/>thure trito ac Levigato differre, cognosse operae pretium
<lb/>est, quod mannam proprie appellant, id quod excessum
<lb/>est a thure circa magna onera confracto, auferuntur enim
<lb/>simul ab ipso fragmenta quaedam parva corticis thuris.
<lb/>Quare a thure disiert tale medicamentum in lioc, quod parussi
<lb/>quid amictorium assumpsit. Quaecunque igitur ex
<lb/>astringentibus multam terream consistentiam habent, aspritudines
<lb/>et sycoseis ac callos consumunt. Caeterum quae ex.
<lb/>succorum genere sunt, velut omphacium et hypocystis,,
<lb/>eluuntur facile in lhblitionibus effluentia simul cum l acrimis.
<lb/>Ex hoc genere est et glaucium et acacia. Citra mordacitatem
<lb/>vero exterget cervi cornu ustum, velut etiam capratum.
<lb/>Dictum est autem et thus ex talium genere esse,,
<lb/>verum lioc velut dictum est, omnino exiguam obtinet extergendi
<lb/>facultatem, doloris sedativum et concoctorium existens…
<lb/>Cornua vero praedictorum animalium extergendi quidem t
<lb/>vim habent, sed neque dolorem sedant neque ctssncoctoria.
<lb/>facultate praedita sunt, frigidi nimirum et sicci temperamenti
<lb/>existentia. Habet autem et quod Armenium vocatur
<pb n="12.723"/>
<lb/>extergendi vim, quemadmodum et atramentum Indicum appellatum
<lb/>et ob id sane ulceribus inflammatione carentibus
<lb/>citra molestiam adhibetur. Mixtae vero quodammodo sacristatis
<lb/>est aloë, velut etiam rosa, habet enim quid in se amarum,
<lb/>quod extergendi a natura aptitudinem habet, inest autem
<lb/>ei etiam quid astrictorium, ut committat et ad cicatricem
<lb/>ulcera perducat.</p></div>
 
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.5.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae ad scabros affectus Conveniant</hi>.</label> Ex medicamentorum
<lb/>ad scabros in palpebris affectus convenientium
<lb/>numero sunt sales ammoniaci et lapis Astus tum ipse tum
<lb/>flos ipsius, et quod psoricum appellatur, non simplex neque
<lb/>sponte naturae productum, sed praeparationis modum quendam
<lb/>habens, quem etiam Dioscorides conscripsit et alii fere
<lb/>omnes, qui de medica materia commentati sunt. Admiscetur
<lb/>his et misy ustum et fandaracha, et quod a veteribus Graecis
<lb/>arrhenicum, nostro vero aevo arfenicum appellatur. Ex
<lb/>medicamentis vero aromaticis cassia et malabathri folium.
<lb/>Quin et amomum et cinnamomum quidam ocularibus compositionibus
<lb/>admiscuerunt, quum discussoriam quidem vim
<pb n="12.724"/>
<lb/>habeat cinnamomum, reliqua vero etiam astringendi facultatem
<lb/>obtineant. In communi porro de omnibus extergeotibus
<lb/>medicamentis id nosse oportet, tum eis quae moderata
<lb/>sunt tum eis quae fvcosais et callos consumunt, quod
<lb/>haec omnia etiam ad cicatrices crassas conveniant. Attenuant
<lb/>enim ipsarum crassitudinem et substantiam superficiei daradunt
<lb/>ac removent.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.5.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae indu ratis auxilientur</hi>.</label> Compositiones quae ad
<lb/>induratas oculorum tunicas conveniunt, ex succis constant
<lb/>et ammoniaco thymiamate, quemadmodum etiam antea dixi.
<lb/>Miscentur autem eis moderatiora quaedam, quae viribus
<lb/>eorum tamen non obluctentur, myrrha videlicet et thus et
<lb/>galbanum aliaque consimilia.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.5.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae sussttsts conveniant</hi>.</label> Ad fuflufos vero quidam
<lb/>medici liquida medicamenta composuerunt. Ac prima fere
<lb/>omnium compositionum est, quae ex foeniculi succo et hyaenae
<lb/>felle: ac melle Attico constat ; quidam vero etiam caprinum
<lb/>fel addiderunt. Verum postea alius aliud fel admispuit,

<pb n="12.725"/>
<lb/>alius galli, alius viperae, alius testudinis marinae, alius
<lb/>callionymi piscis. Nunc vero in pretio est medicamentum
<lb/>ex felle scalarum, quemadmodum et quod ex myrrha stacte
<lb/>constat. Promissiones itaque omnium horum medicamentosum
<lb/>magnae sunt, verum effectus aliquando nullus, aliquando
<lb/>valde exiguus.</p></div></div>
 
 <div type="textpart" subtype="chapter" n="6">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.6.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="6">Cap. VI.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De aridis medicamentis oculis conducentibus</hi>.</label>
<lb/>Ex praescripta materiae medicae silva composita
<lb/>sunt a medicis medicamenta arida, quae privatim ab ipsis
<lb/>arida collyria appellantur. Quorum aliqua quidem callosi
<lb/>et sycoseisi consumunt, excrescentem item juxta nasi angulum
<lb/>carnem et ungues. Aliqua vero scabris palpebris
<lb/>conveniunt et ad palpebrarum defluvia, quae milphae appellantur
<lb/>conducunt, verum aliam ab acribus collyriis facultatem
<lb/>habent, unde etiam a quibusdam medicis desuetimativa
<lb/>et repostoria appellantur, velut etiam ipsa collyria
<lb/>visa sunt appellari. Ex hili autem pleraque etiam obtuse
<lb/>cernentibus, live per aetatem sive crassitudinem aut frigidilatem
<lb/>humorum in oculis, aut etiam flatus caliginosi redundantium

<pb n="12.726"/>
<lb/>id contingat, non parum prosunt. Aliqua deinde
<lb/>ex aridis medicamentis affectionem aliquam in oculis
<lb/>colligi prohibent, impediendo videlicet influxiones humonun,
<lb/>ex quibus oculi laedi consueverunt. Praestantissimum
<lb/>vero horum apparuit et experientia judicatum est, quod
<lb/>ego composui, et ob id apud multos in usu est, ac fere per
<lb/>omnes gentes, quibus imperant Romani. Ac primum sane
<lb/>ipsius compositionem scribam, quum praestantius putem esse
<lb/>nullis omnino affectionibus corripi quam eas quae jam
<lb/>praeoccuparent optime sanare. Quando vero etiam Asidepiades
<lb/>plurimam et optimam tum aridorum, tum liquidorum
<lb/>collyriorum conscripsit silvam, ab aridis primum initio
<lb/>Iacto, et ego sane mihi recte facturus videor, si Consimili
<lb/>scribendi ordine utar. Quare ubi meum aridum ascripsero.
<lb/>deinceps omnia quae Asclepiades liabet in primo externorum,
<lb/>quem Marcellae inscribit, juxta ipsius ordinem
<lb/>subjungam. Et post haec cataplasmata oculis accommodata,
<lb/>agglutinatotiaque et inunctilia medicamenta ab Asclepiade
<pb n="12.727"/>
<lb/>destricta adiiciam. Praestabilius enim mihi videtur et istorllm
<lb/>ordinem in scribendo servare, atque ita ad collyria
<lb/>ac liquida medicamenta transire omnibus appositisi, velut
<lb/>Asclepiades ipse recensuit illius ipsius verbis.</p></div>
  <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.6.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamentum aridum ad tuendam oculorum vdletudinem
<lb/>a me .compositum</hi>.</label> Utilissimum fanis oculis praeservativum
<lb/>ego compositi medicamentum, quod omnes jam
<lb/>in usu habent. Uritur lapis Phrygius in minutas partes
<lb/>confractus, ut major tamen fit nuce quae pontica a quibusdam
<lb/>vocatur, ab aliis nux parva. Modus urendi idem qui
<lb/>in aliis est, lapide in ollulam novam conjecto, deindeque
<lb/>ollula forinsecus luto circumlita operculum perforatum, vel
<lb/>in solo vertice, vel quod melius est etiam circa alias pluresi
<lb/>partes imponimus, quo per ipsa foramina fuliginosae et
<lb/>sdmosae eorum, quae uruntur, exhalationes similius efferantur.
<lb/>Postquam vero totus lapis ignitus factus luerit, tum
<lb/>sane ollulam in purum quoddam vasculum evacuare oportet,
<lb/>butyrumque infundere non vetustum et circumagitstre
<pb n="12.728"/>
<lb/>ulli lapidis partes, donec omnes extinguantur, atque tunc
<lb/>cessare. Et sic rursus easdem in ollulam conjectas urere,
<lb/>rursus prunis candefactis ab igne ollulam imponendo, ut
<lb/>nihil fumosum in se habeant, ventilatione etiam easdem exCitare
<lb/>convenit, quo citius ustio perficiatur. Deinde quum
<lb/>jam igniti facti fuerint lapides et nulla amplius [uligo esu
<lb/>feratur, rursus eosdem eximere oportet et vino Falerno
<lb/>extinguere, aut aliquo fulvo et odorato, velut est fundites
<lb/>Ariuliumque et Lesbium. Deinde rursus in ollulam conjectos
<lb/>tertio urere, et postquam ignitus fuerit lapis, rursus
<lb/>extinguere melle Attico non multo, reddetur enim medicamentum
<lb/>non aridum, sed viscositate aliqua praeditum.
<lb/>Caeterum pluribus diebus trita et praelaevigata in promptu
<lb/>habere oportet, ita ut in tenuissimum pulverem redacta sint
<lb/>subscripta. ♃ Aeris usti ℥ j, quod est Ʒ viij, piperis albi
<lb/>tantundem, folii malabathri tantundem, stibii hemiolium quod
<lb/>est Ʒ xij, his admisce lapidis usti ssij, et postquam omnia
<lb/>probe fuerint Levigata et reponere medicamentum velis,
<pb n="12.729"/>
<lb/>adjice opobalsami Syriaci ℥ j [s quod totum Ʒ xij saciL
<lb/>Sit vero opobalsamum tenue et pellucenti consistentia, non
<lb/>crassem, quemadmodum solet in vasis circa sundum censidere
<lb/>ac spissari, quod enim ita crassem est, ariditatem medicamenti
<lb/>impediet. Porro usus ipsius ad solas palpebras
<lb/>competit, cum specillo inducti citra tunicarum ipsius oculi
<lb/>contactum. Ut plurimum itaque sufficit circa solam infernam
<lb/>palpebram specillum inducere. Nihil vero vetat etiam
<lb/>supernam palpebram similiter illinere, ubi praesertim medicamento
<lb/>opus fuerit, hoc est ubi jam manifeste perturbationem
<lb/>quandam perceperit oculus, non tamen expectare
<lb/>convenit donec id fiat. Verum praeoccupare oportet circa
<lb/>primum affectionis sensum, in omni tempore diei, etiam
<lb/>fiquis biberit et coenaverit. Et plane frequens ejus competit
<lb/>usus cum cautione, ut dixi, ne tunicae oculorum eo contingantur.
<lb/>Oportet autem et eum cui inducitur medicamen^
<lb/>tum palpebras exertas et extentas exhibere et quum inullgitur
<lb/>nequaquam cum ipsis nictare. Hoc sane medicamentum

<pb n="12.730"/>
<lb/>a me compositum est, non permittens eum, qui ipso
<lb/>recte utatur, oculorum ophthalmia apprehendi. Deinceps
<lb/>vero quae ad affectus commoda sunt medicamenta conseribam,
<lb/>initio ab iis quae Asclepiades scripsit sueto.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="7">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.7.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="7">Cap. VII.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Arida medicamenta ad oculos ab Asotoplitdo
<lb/>conscripta</hi>.</label> In primo libro medicamentorum externurum,
<lb/>quae Marcellae inscribit, in hunc modum haec
<lb/>verba scribuntur. <hi rend="italic">Aridum ex psoricsu Heraclidae ad circu.nrosos
<lb/>oculorum angulos</hi>. ♃ Spodii Cyprii drach. iv,
<lb/>omphacii aridi drach. duas, nardi obolos iij, piperis fricti
<lb/>grana quindecim, tritis utere. <hi rend="italic">Psoricum AeltT</hi> n Cadmiae
<lb/>dtach. iij, aeris Iisti drach. ij, cum aceto in sole terito et
<lb/>resecato, rursumque laevigatis et repositis utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
<lb/>n Cadmiae drach. j, aeris usti drach j, nardi indicae
<lb/>drachmam j, piperis fricti obolos ij, tritis utere, ut medicanlento
<lb/>vehementer commodo. <hi rend="italic">Aliud</hi> ♃ Chalcitidis part.-
<lb/>duas. cadmiae partem unam, tusa et cribrata terito in
<lb/>sole, adjecto vino susslcienti, deinde resiccato et laevigatis
<pb n="12.731"/>
<lb/>repositis utitor. <hi rend="italic">Ex libris Philoxeni aridum acharlston,</hi>
<lb/>♃ Cadmiae dracll. ij, cllalcitidis drach. viij, aloësi obolos ij,
<lb/>aeruginis obolos duos, piperis grana x, florum rosarum
<lb/>drachmam unam, tritis utitor. <hi rend="italic">.Eiusdem ad llppitudinem
<lb/>siccam et sucofln, putrescentia et excrescentem carnem</hi>.
<lb/>♃ Cadmiae drachmas decem, chalcitidis Ʒ viij, piperis grana
<lb/>xv, nardi Celticae drachmam unam. Cadmiam et chalcitidem
<lb/>cum vino terito, atque ubi exaruerint, nardum et
<lb/>piper injicito, ac in pulvillum redactis utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi> ♃
<lb/>Cadmiae drach. xx, chalcitidis drach. quadraginta, nardi Indicae
<lb/>drach. duas, myrrhae torresactae drach. duas, piperisi
<lb/>grana triginta quinque cum aceto acerrimo apparato.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.7.2">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Capitonis ad ltppiludines siccas et oculos humootos
<lb/>ac angulos Circumeroscs et palpebras flcosas</hi>.</label> Cadmiam
<lb/>Cypriam ad polentae magnitudinem confringimus,
<lb/>deinde Attico melle subactum in vasculum fictile conjicimus.
<lb/>Hujus autem ore obturato ac luto circumlito foramen
<lb/>juxta medium oris facimus, quod id quod assatur inde
<pb n="12.732"/>
<lb/>transiliret. Ipsum vero vasculum intra prunas erectum statutus
<lb/>succensis prunis risimus. Atque ubi exignitum luerit,
<lb/>exhalationum per foramen elatarum animdvel lienem
<lb/>habemus, quae si nigriores efferantur, amplius mimus, quum
<lb/>vero albidiores apparuerint, allationem lulficientem saetam
<lb/>putamus, ablatoque vasculo et dempto operculo cadmiam
<lb/>vino italico extinguimus et in pilam translatam terimus,
<lb/>reliccatamque ad medicamenti conlectionem reponimus, quae
<lb/>hoc modo habet. Cadmiae drach. octo, aeris ulli Ʒ Usa,
<lb/>subii Ʒ viij, tritis et ablatis utere, cum specilli extremo
<lb/>palpebris mane et vespere ex eo subsilis. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Caduliae
<lb/>ustae, velut. praedictum est, drach. octo, aeris usti
<lb/>drach. octo, stibii Ʒ quatuor, Armenii drach. duas, tritis
<lb/>et repositis utitor. Nos cadmiam et reliqua adipe viperae
<lb/>excepta asserimus, deinde vino extinctis ac tritis usi sumus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.7.3">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">lhedicamenta ex lapide llaematite ad scabras patpebras
<lb/>accommodata, Capitonis oculata</hi>.</label> n Cadmiae Cyuriae

<pb n="12.733"/>
<lb/>drachmas viginti quatuor, lapidis haematitae drachmas
<lb/>sex, in alio exemplari drachmas sedecim, aeris usti drachmas
<lb/>viginti quatuor, arida ad polentae magnitudinem contunduntur,
<lb/>melleque excepta velut praedictum est assantur
<lb/>ac vino extinguntur, deinde resiccata Levigantur, Usus demonstratus
<lb/>est. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Cadmiae drachmas viginti, aeris
<lb/>usti draehmas decem, lapidis haematitae drachmas decem,
<lb/>semen torum purpurae Laconicae drachmas octo, melle excepta
<lb/>et usta componito, ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.7.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Soscndri ad palpebrarum defluvia et inveteratos
<lb/>affectus. Facit et ad eucanthidas</hi>.</label> ♃ Cadmiae, stibii,
<lb/>chalcitidis crudae, misyos peregrini, singulorum drachmas
<lb/>octo, contusa et melle excepta velut dictum est assato, deinde
<lb/>vino extincta tritaque et resiccata reponito at utitor.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Cllalcitidis crudae, cadmiae, stibii, misyosi pere^
<lb/>grini, singulorum drachmas octo, nardi indicae drachmas
<lb/>duas, croci torresacti drachmas duas, piperis j. Metallica
<lb/>melle subj unguntur ac uruntur, ut dictum est, deindo vino
<pb n="12.734"/>
<lb/>extinguntur et teruntur, adjiciturque his nardus et crocus
<lb/>torresactus itemque piper, postea vero simul Levigatis ac
<lb/>repositis utimur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.7.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamentum exornandis palpebris accommodum.
<lb/>Facit et ad inveteratas ophthalmiam</hi>.</label> n Stibii usti ac
<lb/>vino extincti Ʒ xvj, plumbi usti et loti Ʒ viij, fuliginis thulis,
<lb/>spicae nardi, myrrhae torresactae, crocl, squamae aeris.
<lb/>singulorum Ʒ j. Omnibus tlitis ac repositis utitor. <hi rend="italic">Aliud
<lb/>ex croco</hi>. n Croci ℥ j, .glaucii ℥ j, sarcocollae ℥ j. Ego
<lb/>etiam opii ℥ j atljeci. <hi rend="italic">Aliud Serenianum</hi>. n Cadmiae ustae
<lb/>et lotae sextantem, salis ammoniaci, piperis albi, utriusque
<lb/>sextantem, folii drach. ij, probe tritis utitor. <hi rend="italic">Aliud pueris
<lb/>martine commodum</hi>. n Stibii drachmas sedecim, plumbi
<lb/>drachmas octo, squamae aeris drach. unam, croci drach. j,
<lb/>florum rosarum Ʒ j, myrrhae Ʒj, nardi Indicae, thuris aliisculi,
<lb/>piperis albi, singulorum drachmam unam, palmularum
<lb/>ossicula decem. Omnia in figulinam vas conjecta diligenter
<lb/>assato, deinde in pilam transistis ac tritis opobalfami

<pb n="12.735"/>
<lb/>cochlearia duo adiicito, deinde conquassato, resecato
<lb/>et utitor. <hi rend="italic">Aridum Philoxeni ad pruriginssos ac circumrosus
<lb/>angulos. Facit et ad obtusam visam</hi>. ♃ Cadmiae
<lb/>Ʒ iv, falis ammoniaci drachmas duas, piperis albi Ʒ unam,
<lb/>tritis utere. <hi rend="italic">Fgo haec ita apparo</hi>. ♃ Cadmiae drachmas
<lb/>octo, croci drach. duas, piperis albi drachmam unam, salis
<lb/>ammoniaci drach. duas, nardi Indicae drach. j, tritis utitor.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="8">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="8">Cap. VIII.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Liquidae oculares compositiones adflcosus
<lb/>eminentias ac omnem exuberantiam carnis, sumsi et
<lb/>ad encanth.idas et ad incipientes oplltltalmias, qua usas est
<lb/>Philippus in Caesaria</hi>.</label> ♃ Misyos assati Ʒ viij, myrrhae Ʒ iv,
<lb/>cadmiae drach. viij, croci Ʒ ij, falis ammoniaci Ʒ ij, nardi
<lb/>Indicae, piperis albi, utriusque drachmam unam, mellis Attici
<lb/>cyathum unum. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Misyos assati Ʒ vj, atramenti
<lb/>sutorii drach. quatuor, myrrhae drach. iv, aeris usti Ʒ j,
<lb/>mellis Attici cyathos decem.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Prorsae utilis compositio Frasistrati ad ascrtludtnes
<lb/>ac omnes ophthalmias auresque purulentas et ad ut
<pb n="12.736"/>
<lb/>cera aegre recipientia cicatl suem et ad serpentia oris ulcera</hi>.</label>
<lb/>♃ Aeris usti dracli. duas, myrrhae Ʒ j, piperis oliolos
<lb/>duos, misyos allati drach. j, croci obolos iij, vini Chii
<lb/>heminam unam, palli Cretlci heminae dimidium. Arida terito
<lb/>affuso vino, atque ubi imbibitum suerit vinum, aliunde
<lb/>etiam passum, et conquassata in aereum vasculum transferto,
<lb/>ac ad lentum ignem coquito, deinde in pyxidem
<lb/>aeream reponito. <hi rend="italic">Ad callos et omnem eminentiam,</hi> ♃
<lb/>Aeris usti drach. ij, milvos usti Ʒ j, myrrhae drach. unam,
<lb/>croci dracln unam, omphacii Ʒ j, vini Chii cyathos duos,
<lb/>mellis Attici ss ẞ, utitor. <hi rend="italic">Philoxeni liquida tusum. exacuens,
<lb/>cicatrices et callos exterit</hi>. ♃ Ammoniaci thymiamatis
<lb/>drach. iv, aeruginis dracln duas, vino diluta et contrita
<lb/>melle Attico exciplilo. <hi rend="italic">Aliud</hi>. n Ammoniaci thymiamatis
<lb/>Ʒ xij, aeruginis dracli. sex, myrrhae dracln ij, componito,
<lb/>ut dictum est. <hi rend="italic">Aliud. Phaedri lunula</hi>. ♃ Ammoniaci tbymiamatis
<lb/>drach. quatuor, aeruginis dracln unam, alcvonii
<lb/>torrefacti Ʒ j, floris lapidis Alii obolos tres, componito ac
<pb n="12.737"/>
<lb/>utitor ut dictum est. <hi rend="italic">Aliud</hi>. n. Ammoniaci thymiamatis
<lb/>drach. viij, aeruginis Ʒ viij, floris lapidis Asii Ʒ duas, obol.
<lb/>duos, alcyonii drach. unam, obol. ij, opii drach. j js myrrllae
<lb/>sesquidrachmam componito ac utitor ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aegyptia ad callos et albugines aufert etiam pellicuias
<lb/>confestim</hi>.</label> ♃ Aeruginis Corinthiae drach. vj, ammoniaci
<lb/>thymiamatis drach. vj, obol. iv, salis fossilis Ʒ v,
<lb/>medullae colocynthida Ʒ iv, fellis taurini Ʒ duas, nitri
<lb/>nigri fesquidrachmam, piperis albi grana quadraginta, mellis
<lb/>Attici cyathos vj, componito, ut dictum est et in pyxide
<lb/>ilicea reposito utitor. <hi rend="italic">Alia Aegyptia ad callos et albugines
<lb/>ac inveteratos affectus</hi>. Aeruginis drach. sex, ammoniaci
<lb/>thymiamatis drach. sex, medullae colocynthidisi drach.
<lb/>tres, fellis taurini Ʒ i j, nitri nigri drach. ij, excipe mellis
<lb/>Attici cyathis sex et utere. <hi rend="italic">Compositio exacuens insum,
<lb/>faciens et ad glaucedinem, Antonii Musce</hi>. ♃ Fellis per-^
<lb/>dicis silvestris partem unam, in alio exemplari succi herbae
<lb/>perdicti, aliqui succi centaureae. partes tres, mellis Attici
<pb n="12.738"/>
 <lb/>tantundem. Aliud. ♃ Fellis gallinae veteris partem unam,
<lb/>succi centaureae partem unam, mellis Attici partes tres.
<lb/>Facit ad glaucedines. <hi rend="italic">Compositio Largi exacuens susum</hi>.
<lb/>♃ Succi foeniculi radicis partem unam, mellis tantundem.
<lb/>Reponito in pyxidem aeream ac utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Succi
<lb/>radicis soeniculi partem unam, succi chelidoniae tantundem,
<lb/>mellis Attici tantundem. <hi rend="italic">Aelii Calli ad sustulioltes</hi>. ♃ Fel..
<lb/>lis testudinis marinae drach. octo, mellis Attici tantundem,
<lb/>fellis taurini drach. duas, croci drach. duas, opobalsami
<lb/>drach. duas, contulis utere. <hi rend="italic">Cassii ad sussuffenes</hi>. Fel taulinum
<lb/>in aeream pyxidem evacuatum per dies decem sinito,
<lb/>deinde myrrhae, croci, utriusque drach. duas, opopanacis
<lb/>drach. ij, opobalsami drach. ij, piperis grana xij, mellis
<lb/>Attici duplum omnium accipito, omnisque cum felle
<lb/>misceto et in aereo vase coquito, deinde in aerea pyxide
<lb/>repositis utitor. <hi rend="italic">Liquata Basilia, hanc reparatrix em appellamus</hi>.
<lb/>♃ Omphacii drach duas, myrrhae drach. ij, fellis
<lb/>aquilae drach. ij, opobalsami drach. ij, lachrymae oleae
<pb n="12.739"/>
<lb/>drach. ij, ammoniaci thymiamatis drach. j, sellis hyaenae
<lb/>drach. ij, excipe melle Attico. <hi rend="italic">Aliud. sa</hi> Omphacii drach.
<lb/>duas, myrrhae drach. unam, falis ammoniaci Ʒ j, croci
<lb/>drach. unam, opobalfami Ʒ j, lacrimae oleae drach. unam,
<lb/>ammoniaci thymiamatis Ʒ j, fessis hyaenae drach. viij, excipe
<lb/>Attico melle, in alio, olei veteris cyathos duos. <hi rend="italic">Antonii
<lb/>Musae</hi>. ♃ Fellis hyaenae Ʒ j, fellis ursi drach. duas, opobalsami
<lb/>drach. duas, falis fossilis drach. j, croci drach.
<lb/>unam, myrrhae drach. unam, mellis Attici cyathos duos,
<lb/>succi foeniculi cyathos ij. <hi rend="italic">Philexeni</hi>. ♃ Pellis hyaenae
<lb/>Ʒ j ẞ, adipis viperae drach. j ẞ, croci Ʒj, omphacii drach. j,
<lb/>myrrhae Ʒ ẞ, opobalfami Ʒ j, mellis Attici Ʒ viij.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Tincturae albuginum</hi>.</label> Gallam tritam ac Iaevigatam
<lb/>in prompto repositam servato, usu vero expetente
<lb/>cum specilli nucleo calefacto adhibeto, deinde atramentum
<lb/>sutorium aqua dilutum admoveto. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Malicorium tritum
<lb/>adhibeto, indeque atramentum sutorium aqua dilutum admoveto.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Mifyos, atramenti sutorii, gallarum
<pb n="12.740"/>
<lb/>omphacinarum, singulorum aequales partes, contusas et cribratas
<lb/>reponito. Usus vero tempore aridum adhibeto.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad glaucos oculos, quo pupillae nigrae reddantur</hi>.</label>
<lb/>Malicorii dulcis succum infundito, deinde post temporis interstitium
<lb/>hyoscyami florem cum vino, aut hyoscyami succo
<lb/>tritum instillato. Verum haec opportuno tempore colligere
<lb/>et reponere convenit. Aliud. Acaciae fluctum et gallarum
<lb/>parum quid diligenter trita anemones succo excipito et ad
<lb/>mellis crassitudinem redigito. Deinde expressum per linteolum
<lb/>liquorem reservato ac utitor ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad pilos pungentes in palpebris enascentes, Antonii
<lb/>Musae</hi>.</label> fel aviculae quae cinaedus appellatur et aconiti
<lb/>dimidium ejus mixta reponito. LTu vero exigente, evulso
<lb/>pilo locum medicamento illinito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Fel piscis pbagri
<lb/>et aconiti dimidium cum squama ferri lota adipe subiicito,
<lb/>atque Ilis amygdalini olei parum adiicito et sanguinis vespertilionis

<pb n="12.741"/>
<lb/>quantum suffecerit. Deinde mixtis et repositis
<lb/>utitor ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Agglutinat oria pilorum, Abet a olida e Parentini</hi>.</label> et
<lb/>Cerae Ʒ j, picis Ʒ j, litllocollae Ʒ j, taurocollae Ʒ j, mastichesi
<lb/>Ʒ j, simul liquefacta reponito. Usu vero postulante,
<lb/>specilli summum candelacito et quod ex. .medicamento, dissoluto
<lb/>adhaeserit adhibeto, eoque pilos agglutinat. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
<lb/>♃ Resinae siccae, picis siccae utriusque Ʒ j, sulfuris vivi
<lb/>℥ j, bituminis drachmam unam, cerae Ʒ ij, liquefactis utitor.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.8">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad parvos instar hordei oblongos circa pilos palpobrarum
<lb/>abscessus, orabas et posthias appellant, Antonii
<lb/>Musce</hi>.</label> Galbani partem unam cum exiguo nitro mixtam
<lb/>imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Ceram etmifyos crudi paulum admisceto.
<lb/>Faciunt et ficus aridae in vino mulso coctae et tritae, exiguo
<lb/>simul galbano. contrito. facit et fdrina hordeacea in
<lb/>vino mulso cocta ac trita, itidem exiguo. galbano simul
<lb/>contrito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Dionysii Misisti ad pilos palpebrarum pungentes</hi>.</label>
<pb n="12.742"/>
<lb/>Leporem marinum in figulino novo urito et cinerem tritum
<lb/>caninarum muscarum sanguine excipite et reposito in
<lb/>Carnea pyxide utitor evulsis antea pisis. <hi rend="italic">Aliud</hi> Salamandrae
<lb/>ustae cinerem, terrestrium erinaceorum felle excipito
<lb/>ac utitor ut dictum est. Quidam castorio usi sunt cum melle
<lb/>mixto, aut castorio et hirudinis ustae cinere. Aut cicutae
<lb/>semen tritum ac thunnae sanguine exceptum praevulsis
<lb/>pilis sitiverunt.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.10">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad crahas et chalazia</hi>.</label> Sagapeno Cum aCeto trito
<lb/>usitor. <hi rend="italic">Aliud ad aegilopas</hi>. ♃ Succi illecebrae, succi solani,
 <lb/>utriusque ℔ ẞ, thuris Ʒ viij, mastiehes quadrantem,
 <lb/>galbani ℔ ẞ. Succos cum thure coquito, atque ubi dissolutum
<lb/>fuerit galbanum iniicite, mastichen enim improbamus.
 <lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Thuris drach. octo, ladani drach. quatuor, aluminis
<lb/>scissilis drach. iv, myrrhae drach. viij, cerae drach.iv,
<lb/>spumae nitri drach. iv, coaguli leporis Ʒ iv, contunditur
<lb/>hoc medicamentum et cum unguenti irini faece mollitur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.11">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Cataplasmata in eodem libro primo externorum, ab
<pb n="12.743"/>
<lb/>Asclepiade ad oculos descripta, itemque agglu libatoria et
<lb/>inunotilia</hi>.</label> <hi rend="italic">Cataplasmata lippientium ad doloris vexationes
<lb/>ac maxime eptphoras, quibus usas e si .De ra elides Tareatinus</hi>.
<lb/>♃ Rosarum Viridium aut siccarum drach. iv,
<lb/>croci drach. unam, opii drach. unam, excipe meliloti dCcocto
<lb/>aut passo. <hi rend="italic">Aliud</hi>. n Rosarum, violarum albarum, meliloti,
<lb/>capitum papaveris, singulorum Ʒ ij, croci drachmam
<lb/>unam, opii drach. unam, myrrhae drach. unam, ovi assati
<lb/>vitellum, tritis et pasto subactis utere ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.12">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Illisiones ad dolores, quibus usas est Glaucus</hi>.</label> ♃
<lb/>Aloës, lycii Indici, rosarum viridium, croci, opii, myrrhae,
<lb/>singulorum aequales partes, vino subactas in pastillos formalo,
<lb/>eosque in umbra siccato. Cfu vero exigente, passo
<lb/>dilutos oculis illinito, itemque fronti ac temporibus. <hi rend="italic">Pililo.xelbi
<lb/>ad fluxionem multam et dolores</hi>. n Foliorum rotarussi
<lb/>recentium drach. ij, seminis hyoscyami drach. Viij,
<lb/>thuris drach. tres, myrrhae drach. iv, farinae polentarum
<lb/>acetabulum, ovi assati unius quod intus est, sacci mandragorae

<pb n="12.744"/>
<lb/>drach. iv, croci drach. ii, opii drach. iv, vini austeri
<lb/>quantum sufficit. In pastillos redigito ac utitor veluti dictum
<lb/>est. <hi rend="italic">Illitio anthera</hi>. ♃ Croci drach. iv, thuris drach.
<lb/>ij, cinnabaris drach. iv, gummi draclr ij, vino excipite.
<lb/>Usus tempore ubi triveris et ad solidum redegeris, panxitlum
<lb/>mellis adjicito. <hi rend="italic">Aliud lychnium inscriptum</hi>. ♃ Croci
<lb/>drach. unam, thuris drach. duas, opii draclr duas, gummi
<lb/>drach. ij, cinnabaris drach. duas, aqua pluvia excipite. Alii
<lb/>habent, croci rosei drach. quatuor, cinnabaris drach. ij,
<lb/>myrrhae, opii, utriussple drach. ij, aqua pluviali excipite.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.13">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Illisiones mordaces quae e vestigio fluxionem col.ibent.
<lb/>iaciunt et ad lippitudinem scabram ac aridam</hi>.</label> ♃
<lb/>Aeris ulli drach. iv, croci dracln iv, piperis albi drach. ij,
<lb/>opii drach. ij, gummi drach. iv, cum aqua pluviali forinsecus
<lb/>illitum. Relidit hoc medicamentum maximas epiphorasi,
<lb/>caeterum cavere oportet ne quid ex medicamento in
<lb/>oculum praeterlabatur. <hi rend="italic">Aliud flammeum inscriptum</hi>. ♃
<lb/>Aeris usti et loti draCh. duodecim, croci drach. vj, piperis
<pb n="12.745"/>
<lb/>albi drach. iv, myrrhae dracllo iij, opii drach. iij, gummi
<lb/>drach. duodecim, vino Aminaeo excipito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.14">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Agg lutinatoria quae fluxiones cohibent</hi>.</label> ♃ Pollinis
<lb/>partem unam, myrrhae partem unam, mannae thuris partem
<lb/>unam, candido ovi excipe, deinde in linteolum impacta
<lb/>impone temporibus ac fronti. <hi rend="italic">Aliud</hi> ♃ Seminis hyoscyami
<lb/>drach. ij, opii drach. ullam, croci drach. unam, pollinis
<lb/>drach. iv, ovorum astutorum vitellos duos, castorii drach. j,
<lb/>omnibus simul Coactis utitor. <hi rend="italic">Collyrium ad epiphoram et
<lb/>dolores ac fluxionem multam, quo il.Psuhionsdmiliaris usas
<lb/>est</hi>. ♃ Glaucii Ʒ xvj, sarcocollae drach. viij, croci Ʒ iv,
<lb/>gummi drach. ij, tragacanthae drach. ij, succi mandragorae
<lb/>drach. ij, opii drach. unam, aqua pluviali excipito ac utitor
<lb/>cum ovo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.15">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Heronis ophthalmiam pfllaces, ad dolores et fluxum
<lb/>largum, e vestigio somnum inducit</hi>.</label> ^t Glaucii drach. xvj,
<lb/>croci Ʒ viij, sarcocollae drach. viij, opii Ʒ iv, succi mandragorae
<lb/>drach. ij, tragacanthae drach. viij, aqua pluviali
<pb n="12.746"/>
<lb/>excipe. <hi rend="italic">Ad praedictos affectus Neapositae</hi>. ♃ Glaucii
<lb/>Ʒ xlviij, sarcocollae drach. xxiv, croci Ʒ xxiv, lapidis haematitae
<lb/>Ʒ xij, opii drach. xij, succi mandragorae Ʒ viij,
<lb/>gummi dracln xvj, tragacanthae Ʒ xij, excipe aqua pluviale
<lb/><hi rend="italic">Sergii ophthalmia Babylonii</hi> ♃ Glaucii drach. vigintiquatuor,
<lb/>sarcocollae drach. sedecim, croci drach. duodecim,
<lb/>opii drach. iv, lapidis haematitae drach. vj, gummi drach,
<lb/>xij, excutito aqua pluviali. illinito per unum atque alterum
<lb/>diem, atque ubi affectus non solvatur, ad insequentes illitiones
<lb/>transimus. <hi rend="italic">Aliud. Diascnyrnum Claucidanum inscriptum</hi>.
<lb/>n Glaucii Ʒ xlviij, sarcocollae drach. xlviij, croci
<lb/>Ʒ xxiv, opii dracln vj, myrrllae drach. vj, haematitae
<lb/>dracln vi, tragacanthae Ʒ xlviij, aqua pluvia excipe ao
<lb/>utere cum ovo. <hi rend="italic">Diasmyrnum ex haematite</hi>. ♃ Glaucii
<lb/>drach. lxiv, sarcocollae Ʒxxxij, croci drach. xij, opii Ʒ viij,
<lb/>myrrhae Ʒ vj, haematitae Ʒ xvj, tragacanthae drach. xlviij,
<lb/>grmmi drach. xvj, in alio exemplati dracln xlviij, excip
<lb/>natur aqua pluviali. Usus ejus est cum ovo. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃
<pb n="12.747"/>
<lb/>Glaucii Ʒ lxiv, sarcocollae drach. xxxij, croci Ʒ xxiv, opii
<lb/>drach. vj, myrrhae drach. vj, haematitae drach. vj, tragacanthae
<lb/>Ʒ xvj, gummi drach. xij, aqua pluvia excipito, usus
<lb/>est cum ovo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.16">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Pllosuhorus ad doloris vexationem, omnemque inflammationem
<lb/>et intensas epiphoras</hi>.</label> ♃ Glaucii Ʒ xxiv,
<lb/>sarcocollae drach. viij, croci, opii, utriusque Ʒ Viij, myrrltae
<lb/>drach. viij, misyos usti drach. viij, gummi drach. novemdecim,
<lb/>excipe aqua pluvia, utere cum ovo. <hi rend="italic">Ducllroum excedentis
<lb/>et mirabilis efacaciae</hi>. n Glaucii drach. xx, sarcocollae
<lb/>drach. vij, croci Ʒ vij, myrrhae Ʒ septem, opii
<lb/>Ʒ vij, misyos usti Ʒ vj, gummi Ʒ xij, excipe aqua pluviali,
<lb/>utere cum ovo. <hi rend="italic">.Medicamentum ex succis dolorem sedans.
<lb/>Facit ad omnem doloris vexationem, somnum e vestigio
<lb/>inducit</hi>. ♃ Glaucii Ʒ xlviij, sarcocollae, tragacanthae, utriusque
<lb/>Ʒ xvj, croci drach. octo, opii drach. quatuor, succi rosarum
<lb/>Ʒ iv, lycii Indici drach. iv, hyoscyami Ʒ iv, succi
<lb/>mandragorae drach. iv, succi cicutae Ʒ iv, gummi drach.
<pb n="12.748"/>
<lb/>octo, excipiuntur meliloti decocto, componuntur alitem hoc
<lb/>modo. ♃ Meliloti libram unam et aquae pluvialis heminas
<lb/>xij, ad tertias coquito, et excolato liquore ad medicamenti
<lb/>compositionem utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Glauca Ʒ xlViij, sarcucullae
 <lb/>Ʒ viginti quatuor, croci Ʒ xxiv, opii dracli. xij,
<lb/>lvcii indici Ʒ Xij, lucri hyoscyami dracli. duodecim, succi
<lb/>cicutae Ʒ xij, rosarum viridium resectis extremitatibus
<lb/>Ʒ xlviij, gummi dracli. xlviij, aqua pluviali excipe, utere.
<lb/>cum ovo. -<hi rend="italic">Iledicamentumsusoum inscriptum a cco m nto datum
<lb/>ad doloris motesiias</hi>. ♃ f adustae Ʒ xij, aut xvj, aeris usti
<lb/>drach. vj, myrrhae Ʒ iij, opii drach. iij, acaciae Ʒ vij, excisa
<lb/>pito aqua pluvia, velut demonstratum est. <hi rend="italic">Aliud sasculn
<lb/>ad omnem lluxum et omnem ophthalmiam. Iit alio puerile
<lb/>tegitur</hi>. ♃ Aeris usti drach. duodecim, cadmiae drach. xxxij,
<lb/>gummi draCli. triginta duas, acaciae drach. triginta duas,
<lb/>myrrhae drach. iv, opii drach. iv, aqua pluvia excipe. <hi rend="italic">Aliud</hi>
<lb/>e r <hi rend="italic">libris Phdoxeni</hi>. ♃ Spodii Cyprii drach. xij, aeris usti
<lb/>et loti drach. iij, opii, myrrhae, utriusque drach. iij, aca-.
<pb n="12.749"/>
<lb/>esae, gummi, utriusque Ʒ vij, aqua pluviali excepta cum ovo
<lb/>in usum veniunt, ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.17">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamentum Beryllum inscriptum, quo usus est
<lb/>Straton Beryllus ad maximas epiphoras, e vestigio auxiibatur</hi>.</label>
<lb/>♃ Aeris usti et loti drach. xvj, acaciae drach. xvj,
<lb/>spodii pompholygis drach. xvj, opii drach. sedecim, gummi
<lb/>drach. xvj, croci drach. xij, myrrhae drach. ij, aqua pluviali
<lb/>excipe, utere cum ovo. Oportet hoc assidue insundere.
<lb/><hi rend="italic">Aliud ad eosdem affectus</hi>. ♃ Spodii pompholygis
<lb/>drach. xvj, opii drach. xij, myrrhae drach. xij, gummi
<lb/>Ʒ xvj, aeris usti et loti Ʒ xvj, aqua excipito pluviasi ac
<lb/>utitor cum ovo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.18">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamentum acharistum inscriptum ad maximas
<lb/>epiphoras. Elusas solius usa medici Aegyptii feliciter
<lb/>medicantur, in agrestioribus praesertim corporibus</hi>.</label> ♃
<lb/>Cadmiae drach. xvj, acaciae drach. viij, aeris usti et loti
<lb/>drach. viij, opii drachdv, fructus erucae drach. iv, myrrhae
<lb/>drach. iv, gummi drach. xvj, aqua excipito ac utitor cum
<pb n="12.750"/>
<lb/>lacte muliebri. Temperies media est, ubi vero circa oculos
<lb/>affectus est, ab hoc collyrio abstinere oportet. <hi rend="italic">Quo ipse
<lb/>usus sum sic habet</hi>. ♃ Cadmiae drach. xvj, fructus ericae
<lb/>dracln ij, aeris usti et lotl drach. iv, opii drach. ij, myrrhae
<lb/>drach. unam, acaciae drach. vj, gummi dracln viij, aqua
<lb/>exCipito, usus indicatus est. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Cadmiae dracln vj,
<lb/>fructus ericae drach. iv, opii dracln vj, thuris drach. ij,
<lb/>myrrhae dracln viij, lapidis scissilis drach. ij, acaciae dracln
<lb/>viij, acris usti et loti dracln iv, gummi dracln xx, compo-nito
<lb/>ac utitor ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.19">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Vectarhlm Marci, facit ad incipientem ophthalmiam.
<lb/>ha c it et ad illationem fluxus tenuis, ad chemoscis,
<lb/>tumores, pellicularum eminentias et fere ad omnem opltthalmiam
<lb/>fecit et ad palpebras crustas</hi>.</label> Oportet autem
<lb/>prae omnibus fomentum adhibere, deinde ipsum infundere
<lb/>in principio quidem fluximus cum aquoso ovi liquore, ubi
<lb/>vero processerlt haec curatio, paulatim hanc temperiem
<lb/>extendere et augere oportet. Caeterum ad palpebras asperas

<pb n="12.751"/>
<lb/>collyrio cum aqua utimur. Apud alios sphragis appellatur.
<lb/>♃ Aeris usti et loti drach. iv, cadmiae drach. iv,
<lb/>acaciae drach. iv, croci drach ij, opii drach. ij, gummi
<lb/>dracln vj, aqua excipe ac utere ut indicatum est. <hi rend="italic">Sergii
<lb/>ophthalmioi monohelnerum inscriptum</hi>. ♃ Cadmiae ustae et
<lb/>lotae drach. iv, spodii pompholygis usti et loti drach. i v,
<lb/>aeris usti et loti drach. iv, croci drach. ij, opii drach. ij,
<lb/>acaciae drach. vj, gummi drach. vj, aqua pluviali excipe
<lb/>ac utere cum ovo, Temperies est aquosa. Postquam lacrimae
<lb/>projectae suerint, candidum ovi infundere oportet et
<lb/>rursum sublinere, ubi vero morsus consequeretur, fomentum
<lb/>adhibendum est, rursumque ovi candidum insundendum,
<lb/>postea vero collyrio nigro inscripto illinito. <hi rend="italic">Sphragis
<lb/>Neapositae</hi>. ♃ Cadmiae drach. viij, aeris usti et loti
<lb/>drach. viij, acaciae drach. viij, spodii Cyprii drach. iv, croci
<lb/>drach. iv, opii drach. iv, gummi drach. xij, aqua excipe,
<lb/>usus indicatus est. <hi rend="italic">Sphragis Faceti</hi>. ♃ Cadmiae ustae et
<lb/>lacte caprino siVe muliebri extinctae ac lotae et in umbra
<pb n="12.752"/>
<lb/>siccatae dracln x, aeris usti et loti drach. x, acaciae dracln x,
<lb/>opii dracln vj, croci drach. vj, gummi drach. xv, aqua pluviali
<lb/>excipito. ioili sphragis Paccii consentit. <hi rend="italic">Philotae
<lb/>aphroditarium inscriptum</hi>. ♃ Cadmiae lotae dracln xxiv,
<lb/>acaciae dracln xxxvj, aeris usti et loti drach. xij, croci
<lb/>dracln xij, opii drach. xij, spodii Cyprii loti dracln xij,
<lb/>gummi xlviij, excipe aqua pluviali, ac utere cum ovo assidue
<lb/>infundendo. Post curationem vero lavari iubeto. Hoc
<lb/>assidue usus sum in maximis epiphoris.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.20">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud Neapositae, sacit ad maximas epiphoras,
<lb/>maxime in oculis, qui aegre rigantur et subalbicant
<lb/>circa inflammationes, ut simile quiddam ch.emost appareat.
<lb/>Hoc nas ust sumus post illisiones aegris lavare lassis</hi>.</label> ♃
<lb/>Lapidis subisti drach. viij, thuris dracln vij, aeris usti et
<lb/>loti dracln viij, opii drach. viij, myrrhae dracln iv, gumlui
<lb/>dracln vili, excipe vino ac utere cum ovo. Temperamentum
<pb n="12.753"/>
<lb/>est aquosum. Saepe vero hoc insundere oportet
<lb/>et post intervallum ab illitione lavari jubere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.21">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Fuscum Dlympionico inscriptum sacit ad maximos
<lb/>dolores, sucit et ad chemoscis et omnino ex accommoda tissimis
<lb/>collyriis est, nam statim liberat</hi>.</label> ♃ Cadmiae ustae
<lb/>et lotae drach. octo, acaciae drach. octo, stibii usti et loti
<lb/>drach. octo, aloës Indicae drach. octo, croci drach. iv,
<lb/>myrrhae drach. iv, opii drach. iv, gummi drach. viij, aqua
<lb/>excipe ac utere cum ovo. Temperamentum est Crassum.
<lb/>Ego etiam pompholygis ac thuris, utriusque drach. iv, assa
<lb/>jeci. <hi rend="italic">Aliud Aoflmi inscriptum odorum, sacil ad dolores et
<lb/>recentes affectus</hi>. ♃ Cadmiae ustae et lotae vino Italico,
<lb/>hoc est extinctae drach. octo, aloës drach. octo, stibii drach.
<lb/>octo, aeris usti et loti drach. octo aut duas, croci drach.
<lb/>duas, myrrhae drach. unam, nardi .Indicae drach. unam,
<lb/>opii Ʒ j, acaciae Ʒ xix, gummi Ʒ duodecim, aqua pluviali
<lb/>excipe.</p></div>
<pb n="12.754"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.22">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Hermiae ophthalmici balneum appellatum, ad maAmos
<lb/>dolores, eadem die ad summum auxilians. Iacit
<lb/>et ad inveteratas ophtltalmias</hi>.</label> ♃ Aloes draclr octo, aeris
<lb/>usti et loti drach. vj, opii drach. sexdecim, myrrhae drach.
<lb/>duodecim, croci drach. octo, cadmiae drach. quatuor, Illurisi
<lb/>drach. tres, gummi drach. sedecim, vino Mendetio excipe
<lb/>ac utere cum ovo. Temperies est aquosa. t oportet lioc
<lb/>per intervalla trium aut quatuor horarum infundere et usque
<lb/>ad mali depulsionem sinere, atque tunc lavati jubeto.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.23">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Theodotion pldacianum, Harpocratium inscriptum,
<lb/>ad maximas epiphoras et dolores, liberat citra venae sectionem</hi>.</label>
<lb/>♃ Succi acaciae drach. vigintiquatuor, cadmiae
<lb/>drach. octo, aeris usti et loti dracli. octo, stibii dracli. xvj,
<lb/>aloes dracli. quatuor, croci dracli. tres, myrrhae dracln
<lb/>tres, lycii indici drach. duas, castorii dracln unam, opii
<lb/>Ʒ ij, gummi dracln vigintiquatuor, aqua pluviali excipe ac
<lb/>utere cum ovo. Temperies est crassior. Hoc collyrium tumorem
<lb/>palpebris inducit.</p></div>
<pb n="12.755"/>
  <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.24">
   <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Scy lacium medicamentum accommodatum eadem die
<lb/>curans. E vestigio solvit inflammationes</hi>.</label> ♃ Stibii drach.
<lb/>xl. acaciae drach. xl. cadmiae drach xvj, aeris usti et loti
<lb/>dracln xiv, cerussae drach. viij, myrrhae drach. quatuor,
<lb/>nardi Indicae drach. quatuor, croci drach. duas, lycii Indici
<lb/>drach. quatuor, castorii drach. duas, aloes Ʒ ij, opii
<lb/>Ʒij, chalcitidis assae drach. duas, gummi drach. duas, excipe
<lb/>rosarum decocto ac utere cum ovo. Temperies est crassior.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.25">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Neapositae phanion ad maximas epiphoras et doloris
<lb/>rnolestias. Facit et ad affectus</hi>.</label> ♃ Cadmiae lotae
<lb/>drach. octo, acaciae Ʒ octo, aeris usti et loti drach. sex, stibii
<lb/>loti drach. viginti, cerussae drach. sex, myrrhae drach.
<lb/>duas, aloës drach. duas, nardi celticae Ʒ j ẞ, opi- sesquidracllmam,
<lb/>croci drach. unam, castorii Ʒ ẞ, gummi drach.
<lb/>viginti, aqua pluvia excipe, utere illinenda. <hi rend="italic">Aliud pilanion
<lb/>seraphicum inscriptum</hi>. ♃ Acaciae drach. xl, stibii
<lb/>drach. xl, cadmiae drach. sedecim, aeris usti et loti drach.
<pb n="12.756"/>
<lb/>duodecim, aloes drach. tres, myrrhae drach. quatuor, cerussiae
<lb/>drach. duodecim, opii drach. duas, croci tlracln duas,
<lb/>nardi Indicae sesquidrachmam, gummi drach. vigintiquinque,
<lb/>aqua pluviali excepta illinito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.26">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Malabathrinum nostrum, fecit ad doloris vexationes
<lb/>et affectus in declinatione</hi>.</label> ♃ Cadmiae dracli. xvj,
<lb/>acaciae dracli. xl, aeris usti et loti draclr xiv, opii dracli.
<lb/>duas, lycii indici draclr ij, myrrhae drach. quatuor, malabatllri
<lb/>dracln ij, nardi indicae drach. duas, castorii dracli. ij,
<lb/>croci drach. ij, aloes drach. duas, cerussae dracln octo, sii..
<lb/>hii loti drach. octo, gummi dracln xl, aqua pluviali excipe,
<lb/>et utere cum ovo in principio affectuum et in declinatione
<lb/>lacta illisione medicamenti panchresti appellati. Descriptum
<lb/>hoc inter mordacia collyria habetur. <hi rend="italic">Aliud pltiladelphvtm
<lb/>inscriptum. socii ad declinationes inllaYnmatiomtm et utcera
<lb/>sortltda et pustularum eruptiones, e vestigio auxiliatur</hi>.
<lb/>n. Subii usti et loti drach. xx, plumbi usti et loti drach. x,
<pb n="12.757"/>
<lb/>cadmiae drach. viij, acaciae drach. ij, aeris usti et Ioti drach.
<lb/>tres, aloës drach. tres, cerussae drach. tres, lycii Indici
<lb/>drach. ij et ẞ, myrrhae drach. ij ẞ, nardi Indicae drach.
<lb/>duas, croci drach. duas, castorii drach. unam, opii drach.
<lb/>unam, gummi drach. viij, aquam et ad exceptionem caustidorum
<lb/>ovorum x. <hi rend="italic">Collyrium album ad epiphoras et asa
<lb/>sectiones. Inscribitur trypherum</hi>. ♃ Cadmiae lotae drath.
<lb/>xvj, cerussae drach. octo, amyli drach. quatuor, gummi
<lb/>drach. quatuor, tragacanthae drach. quatuor, opii drach.
<lb/>duas, excipe aqua pluvia, usus est cum ovo. <hi rend="italic">Collyrium ex
<lb/>terra Samia terrenum inscriptum, ad epiphoras et affectiones.
<lb/>Inscribitur trypherum</hi>. ♃ Cadmiae lotae drach. duodecim, cerussae drach.
<lb/>duodecim, terrae Samiae drach. duodecim, opii drach. unam,
<lb/>gummi drach. iv, aqua excipe ac utere cum ovo. <hi rend="italic">Aliud
<lb/>dolorem sedans, fluxum omnis generis, ulcera, dolores,
<lb/>papulas et tubercula, prolapsus, Clbemoscis et omnigenos
<lb/>affectus</hi>. n Cerussae drach. octo, terrae Samiae dracll. octo,
<lb/>spodii pompholygis drach. xij, tragacanthae drach. duas, Opii
<pb n="12.758"/>
<lb/>dlecln duas, gummi drach. iv, aqua pluvia excipe ac utere
<lb/>cum ovo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.27">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud Diocleum inscriptum, ad doloris nbolestsets et
<lb/>epiphoras, ad suppuratus oculos, pullulas, ulcera. Hoc
<lb/>medicamentunt delicatius existit</hi>.</label> ♃ Tragacantliae dracli.
<lb/>octo, gummi drach. quatuor, amyli drach. iv, spodii pompholygis
<lb/>dracli. sedecim, cerussae drach. octo, opii torrefacti
<lb/>drach. duas, aqua pluvia excepta admove cum ovo.
<lb/><hi rend="italic">Medicamentum ex thure accommodatum ad fluxiones et
<lb/>chenlbseis</hi>. ♃ Cadmiae drach. viginti, thuris dracli. xx,
<lb/>cerussae drach. xl, opii drach. vj, gummi drach. vj, aqua
<lb/>pluviali excipito. Caeteram nos sic apparavimus. ♃ Cadmiae
<lb/>Ʒ x, pompholygis drach. x, thuris drach. x, cerussae
<lb/>draclt. xl, opii dracli. vj, gummi drach. sex, aqua pluvia
<lb/>excepta admove cum ovo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.28">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud tryplteron id est delicatum inscriptum, ad epicaumata,
<lb/>pustulas, chemoscis, maxime in as, qui nullam
<lb/>rnordacaatem perferre possunt</hi>.</label> ♃ Cadmiae lotae drach.
<pb n="12.759"/>
<lb/>viginti, amyli drach. viginti, thuris drach. octo, cerussae
<lb/>drach. xlviij, opii drach. sex, gummi drach. xvi, aqua pluvia
<lb/>excipe, usus indicatus est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.29">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Cignus inscriptus reginae, ad maximos dolores et
<lb/>affectus</hi>.</label> n. Cadmiae drach. sedecim, cerussae lotae drach.
<lb/>octo, amyli drach. duas, tragacanthae drach. duas, acaciae
<lb/>drach. duas, opii drach. duas, gummi drach. duodecim, excipe
<lb/>aqua pluviali, et ad excipiendum adiice ovorum crudorum
<lb/>recentium candida quatuor. <hi rend="italic">Aermnum Diomedi inscriptum,
<lb/>Collyrium accommodatum ad epiphoras et veteres
<lb/>affectus itemque recentes. sa</hi> Spodii pompholygis drach.
<lb/>octo, cerussae drach. viginti, aeruginis drach. iv, myrrhae
<lb/>dracll. xiv, thuris drach. tres, opii drach. tres, gummi
<lb/>drach. octo, excipe aqua pluviali ac utere cum ovo. <hi rend="italic">Cygnus
<lb/>ex terra Samia, ad ulcera omnis generis, Hd epiphoras
<lb/>dolores circumcirca molestantes suq^puratosque oculos</hi>.
<lb/>Spodii loti drach. xvj, cerussae lotae drach. octo, terrae
<lb/>Samiae drach. quatuor, amyli drach. quatuor, acaciae
<pb n="12.760"/>
<lb/>dracln quatuor, opii drach. iv, gummi drach. iv, tragacanthae
<lb/>dracln duas, aqua pluviali excipe ac utere cum
<lb/>ovo. <hi rend="italic">Aliud Dionysio inscriptum</hi>. ♃ Cerussae dracln Iligintaocto,
<lb/>aeruginis vermiculatae dracln sedecim, succi papaveris
<lb/>drach. octo, gummi dracln quatuor, excipe aqua
<lb/>pluvia ac utere cum lacte. <hi rend="italic">Aenianum medicamentum nostriam,
<lb/>ad veteres ac recentes affectus accommodatus</hi>^. ♃
<lb/>Cerussae drach. viginti quatuor, cadmiae ullae et lotae
<lb/>drach. x, stibii usti et loti drach. x, thuris drach. x, squamae
<lb/>aeris drach. v, opii drach. tres, myrlhae dracln tres,
<lb/>gummi drach. duodecim, excipe aqua pluviali, ac utere cum
<lb/>ovo. <hi rend="italic">Collyrium Cennadisu</hi> ♃ Cerussae dracln xviij, stibii
<lb/>drach. duodecim, myrrhae drach duodecim, squamae aeris
<lb/>drach. duodecim, opii drach. vj, gummi drach. xxiv, excipe
<lb/>aqua pluviali. <hi rend="italic">Collyrium ex terra Samia, Paccii
<lb/>opl.thalmici ad affectus intensus</hi>. ♃ Cadmiae drach. xv,
<lb/>cerussae drach. sedecim, terrae Samiae drach. quatuor,
<lb/>opii drach. duas, thuris dracln duas, stibii dracln v, gummi
<lb/>drach. v, excipe aqua ac utere cum ovo. <hi rend="italic">Aestivum in-</hi>
<pb n="12.761"/>
<lb/><hi rend="italic">scriptum</hi>. ♃ Cadmiae ustae et lotae drach. viginti, acaciae
<lb/>drach. ij, terrae Samiae Ʒ xx, cerussae drach. xx, squamae
<lb/>aeris ustae et lotae Ʒ xij, corticis thuris drach. ij, tragacanthi
<lb/>Ʒ v, gummi drach. sedecim, aqua pluviali excipe,
<lb/>utere cum ovo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.30">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Collyrium Dygidion appellatum</hi>.</label> ♃ Cadmiae drach.
<lb/>octo, myrrhae drach. viij, acaciae drach. sex, opii drach. ij,
<lb/>aeris usti et loti drach. duas, gummi drach. sex, fructus
<lb/>ericae drach. j, aqua pluviali excipito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.31">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aster inexuperabilis, ad doloris vexationes pastulas,
<lb/>staphylomata, ulcera sordida et serpentia. Facit et
<lb/>ad inveteratos affectus et Cicatrices exterit</hi>.</label> ♃ Cadmiae
<lb/>ustae et lotae drach. sedecim, cerussae lotae dracln sedeci
<lb/>m, amyli drach. duodecim, stibii usti drach. duodecim,
<lb/>spodii drach. octo, plumbi usti, ac loti dracln octo, terrae
<lb/>Samiae drach. octo, myrrhae drach. duas, opii drach. duas,
<lb/>tragacanthae drach. octo, excipe aqua pluviali.</p></div>
<pb n="12.762"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.32">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">bibianum, ad pullulas, illusiones, rupturas, canitales,
<lb/>oculos purulentus, chemoseis, staph plumata. Facit
<lb/>et ad circummolestantem dolorem et affectus et cicatrices
<lb/>extera</hi>.</label> ♃ t admaie ullae et lotae drach. sedecim, cerussae
<lb/>lotae drach. sedecim, stibii usti et loti drach. sedecim,
<lb/>plumbi ulli et loti drach. octo, amyli dracli. duodecim,
<lb/>spodii pompholvgis drach. octo, myrrhae drach octo, terrae
<lb/>asteris dracli. octo, tragacanthae drach. octo, opii drach.
<lb/>duas, aqua esto pluvialis et ad exceptionem ovorum albumina
<lb/>decem. <hi rend="italic">Aliud Bibianum</hi>. ♃ Pompholygis dracli. octo,
<lb/>cadmiae ustae et lotae drach. sedecim, stibii usti et loti
<lb/>dracli. duodecim, cerussae lotae drach. sedecim, amyli
<lb/>drach. duodecim, terrae Samiae drach. octo, nlumbi usti
<lb/>et loti dracli. octo, myrrhae dracli. duas, opii drach. duas,
<lb/>tragacanthae dracli. duas, excipe aqua pluviali.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.33">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Collyrium ex cornu cervino ad ulcera, pullulas. cieatrices
<lb/>exterit</hi>.</label> Cornu cervini usti et loti drach. quatuor,

<pb n="12.763"/>
<lb/>thuris drach. quatuor, plumbi usti et loti drach. quatuor,
<lb/>squamae aeris lotae drach. duas, opii drach. unam,
<lb/>gummi drach. quatuor, excipe aqua pluviali. <hi rend="italic">Aliud ex
<lb/>Cornu cervino Neapositae</hi>. ♃ Plumbi usti et loti drach.
<lb/>sedecim, cornu cervi usti drach. sedecim, thuris drach. octo,
<lb/>acaciae drach. octo, spodii Cyprii drach. oeto, amyli dracln
<lb/>quatuor, opii drach. duas, squamae aeris drach. duas, croci
<lb/>dracln viij, myrrhae drach. iv, tragacanthae drach. j, gummi
<lb/>drach. octo, hyoscyami cremore excipito. <hi rend="italic">Viride ad affeolus</hi>.
<lb/>♃ Spodii Cyprii drach. xvj, amyli drach. sedecim,
<lb/>croci drach. octo, stibii drach. octo, opii drach. quatuor,
<lb/>gummi drach. quatuor, excipe aqua pluviali ac utere cum
<lb/>ovo. <hi rend="italic">Aliud viride Aoili ocularti</hi>. ♃ Spodii Cyprii drach.
<lb/>octo, croci drach. viij, amyli drach. viij, opii Ʒij, stibii
<lb/>drach. viij, gummi Ʒ iv, anagallidis succo excipito. <hi rend="italic">Aliud
<lb/>alia exemplaria ita habent, Acili viride</hi>. n Cadmiae ustae
<lb/>ac lotae et vino Italico extinctae Ʒ viij, croci drach. quatuor,

<pb n="12.764"/>
<lb/>stibii usti et lacte extincti Ʒ iv, amyli Ʒ j, gummi
<lb/>drach. ij, excipito succo anagallidis quae coeruleum liabet
<lb/>florem.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.34">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Fx libris Scribenti Largi, pflttacium inscriptum
<lb/>ad doloris tnolestias, pustulas, inustione^, cicatrices resolutus,
<lb/>prolapsas, consutiones et ubi multussanguis aestate
<lb/>susshnditur. Conseri etiam ad altos affectus et praesertim
<lb/>in oculis molli sensu praeditis, in quibus tenuis lacltrytn.a
<lb/>profluit. Compositio hoc modo habet</hi>.</label> n f cadmiae drach.
<lb/>viij, croci dracli. viij, stibii Ʒ viij, amyli recentis drach.
<lb/>viij, opii Ʒ iv, gummi drach. iv, aqua pluviali excipito, utitor
<lb/>cum ovo. <hi rend="italic">Vauoratitae medicamentum affectibus accommodatum</hi>.
<lb/>♃ Cadmiae dracli. duodecim, croci Ʒ xij,
<lb/>opii dracli. vj, squamae stomomatis purgatae Ʒ v, squamae
<lb/>aeris drach. vj, succi rosarum drach. xvj, plumbi usti et
<lb/>loti Ʒ v, myrrhae drach. iij, nardi Ʒ ij, acaciae drach. duas,
<lb/>gummi drach. xij, excipito aqua pluviali. <hi rend="italic">Anthaci viride</hi>.
<pb n="12.765"/>
<lb/>♃ Cadmiae draclr. xlviij, myrrhae drach. xxiv, croci
<lb/>drach. xlviij, opii drach. Vigintiquatuor, plumbi usti etdoti
<lb/>drach. viij, squamae aeris Ʒ vj, nardi Indicae drach. vj,
<lb/>acaciae drach. vj, gummi drach. vigintiquatuor, aqua pluviali
<lb/>excipito. <hi rend="italic">Medicamentum ex galbano, quo usus est
<lb/>Nicetes ad dolores et opllthalmias</hi>. ♃ Cadmiae drach. viij,
<lb/>spodii Cyprii drach. viij, aeris usti et loti drach. octo,
<lb/>opii drach. octo, myrrhae Ʒ viij, galbani drach. octo, aqua
<lb/>medicamentum excipito. Ex valde approbatis est, recipitque
<lb/>amplius gummi item drach. octo. Alia exemplaria spopium
<lb/>non habent. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Cadmiae drach. xvj, aeris usti
<lb/>et loti drach. viij, myrrhae, galbani, singulorum drach. viij,
<lb/>opii drach. octo, ehalcanthi drach. vj, gummi drach. vj.
<lb/>saqua pluviali excipito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.35">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Collyrium diarrhodon Nili, velut Andreas tradit,
<lb/>ad doloris molestias fluxum uberem ac tenuem, pustulas,
<lb/>prolapsus</hi>.</label> ♃ Foliorum rosarum resectis extremitatibus
<lb/>dracll. quatuor, croci dracln duas, opii obolos j, nardl Indicae
<lb/>obolum j, gummi drach. iij, alii drach. unam habent,
<pb n="12.766"/>
<lb/>aqua pluvia excipe ac utere cum ovo. Temperies dissoluta
<lb/>est. <hi rend="italic">Aliud ex rosis Mli, quo usus est Callia ocularius</hi>.
<lb/>♃ llosarum dracli. quatuor, croci drach. ij, acaciae dracli. j,
<lb/>opii obolum j, nardi Indicae obolum j, gummi dracli. iij,
<lb/>aqua pluvia excipe, utere cum ovo. Temperies est diluta.
<lb/><hi rend="italic">Aliud ex rosis tempestivum appellatum, ad eosdem affectus</hi>.
<lb/>♃. Rosarum resectis unguibus drach. xxiv, croci
<lb/>dracli. Nij, amyli dracli. decem, balaustii dracln quatuor,
<lb/>opii dracln quatuor, tragacanthae dracln octo, hyoscyami
<lb/>foliorum siicco excipe. In praeceptoris et Ioannis libro
<lb/>scriptum erat cupressi succo. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Rotarum dracln
<lb/>octo, croci dracli. quatuor, aeris usti et loti dracln unam.
<lb/>gummi drach. unam, aqua pluviali excipe ac utere cum
<lb/>ovo. <hi rend="italic">Aliud diarrhodon Terentii, constans ex pompholrge</hi>. ♃
<lb/>Rosarum recentium drach. duodecim, spodii Cvprii drach.
<lb/>quatuor, croci dracli. quatuor, opii dracli. quatuor, nardi
<lb/>dracln quatuor, gummi drach. quatuor, excipito aqua pluviali.
<lb/><hi rend="italic">Aliud dsitrrhodon</hi>. ♃ Rosarum recentium dracln
<pb n="12.767"/>
<lb/>duas, croci drach. sex, spodii Cyprii Ʒ ij, amyli drach. ij,
<lb/>acaciae drach. unam, nardi Indicae drach. unam, gummi
<lb/>drach. ij, tragacantllae Ʒ ij, excipite aqua pluviali. <hi rend="italic">Diarrltodon
 <lb/>eueipidium, diasulyr.num appellatum</hi>. ♃ Rosarum
<lb/>Ʒ c, croci drach. l, opii Ʒ octo, myrrhae Ʒ i ẞ, gummi
<lb/>drach. l, vino odoro excipe ac utere cum ovo. <hi rend="italic">Aliud diarrhodon</hi>.
<lb/>♃ Rosarum Ʒ c, croci drach. l, opii drach. octo,
<lb/>myrrhae drach. octo, gummi drach? l, vino odorato excipe
<lb/>ac utere cum ovo. Ego hoc apparavi pro soliis rosarum
<lb/>florum earundem Ʒ c, injiciens, atque feliciter successit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.36">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Diarrllodon ex rosarum lxxn drachmis magnum
<lb/>appellatum. Doc usus est Aeneius praeceptor ad doloris
<lb/>molestias, pustulas, inulliones, staphylomala, prolapsus,
<lb/>ad oculos purulentus, ad fluxiones antiquas, inveteratas
<lb/>ophthalmias et affectus aegre cedentes</hi>.</label> ♃ Rosarum viridium
<lb/>resectis unguibus drach. septuaginta duas, cadmiae
<lb/>ustae ac lotae drach. xxiv, croci drach. sexaginta, opii
<pb n="12.768"/>
<lb/>drach. tres, stibii Ʒiij, alii drach. sex, aeruginis dracln
<lb/>duas, alii tres, squamae aeris drach. duas, nardi Indicae
<lb/>drach. duas, myrrhae dracln sex, alii quatuor, gummi dracln
<lb/>vigintiquatuor, excutito aqua pluviali. <hi rend="italic">Aliud ex drachmis
<lb/>laxis</hi> ♃ Rosarum dracln lxxij, cadmiae ustae et lotae drach.
<lb/>vigintiquatuor, croci drach. sex, alii Ʒ viij, opii dracln tres,
<lb/>stibii dracln tres, myrrhae drach. tres, squamae aeris dracln
<lb/>duas, aeruginis dracln duas, nardi dracln j, alii duas,
<lb/>gummi Ʒ xxiv, excipe aqua pluviali ac utere cum lacte.
<lb/><hi rend="italic">Medicamentum ex violis albis, accommodatum ad eptphorus
<lb/>et affectus</hi>. ♃ Acaciae dracln xlviij, succi violarum
<lb/>albarum dracln xlviij, spodii Cyprii dracln vigintiquatuor,
<lb/>croci drach. vigintiquatuor, myrrhae drach. quatuor, opii
<lb/>dracln iv, alii sex, succi hyoscyami dracln iv, aeris usti et
<lb/>loti dracln iv, gummi drach. iv, excipe vino Paterno.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.37">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Collyrium quo usas est Phlorus, in Ara ania Drltst matre,
<lb/>quae parum abluit ut ab aliis medicis excaecaretur</hi>.</label>
<lb/>♃ Acaciae drach. xlviij, rosarum siccarum drach. xlV iij,
<pb n="12.769"/>
<lb/>melilotorum drach. xlviij, spodii Cyprii drach. vigintiquatuor,
<lb/>malorum mandragorae dracln duas, croci dracln
<lb/>vigintiquatuor, opii drach. vj, seminis hyoscyami acetabula
<lb/>duo, alii drach. vigintiquatuor, myrrhae drach. quatuor,
<lb/>aeris usti et loti Ʒ quatuor, gummi drach. xl, vini Falerni,
<lb/>aquae pluvialis, utriusque heminas tres. Vinum et aquam
<lb/>misceto, eisque rosas, melilotum, semen hyoscyami, mandragorae
<lb/>mala, aut, si haec non adsint, corticem injicito et
<lb/>ad dies tres aut v macerari sinito, deinde expresse liquore
<lb/>ad medicamenti compositionem utitor, probatissimum hoc
<lb/>existit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.38">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Melinum delicatum, Commodum iis qui nullam penilus
<lb/>medicamentorum mordacitatem perferre possunt. Faca
<lb/>ad pustulas, prolapsus, fluxum acrem et uberem inustionesque
<lb/>et ad recentes affectus</hi>.</label> ♃ Cadmiae ustae ac
<lb/>lacte extinctae drach. xvj, cerussae lotae Ʒ octo, croci drach.
<lb/>quatuor, opii drach. unam, tragacanthae drach. duas, aqua
<lb/>pluviali excipito ac utitor cum ovo. <hi rend="italic">Aliud ad inustione.,</hi>
<pb n="12.770"/>
<lb/><hi rend="italic">pustulas, prolapsas, dolores</hi>. ♃ Cerussae Ʒ vigintiquatuor,
<lb/>amyli drach. xij, cadmiae lotae drach. x, thuris dracllo
<lb/>decem, croci dracli. octo, opii drach. octo, gummi drach. x,
<lb/>tragacanthae drach. ij, excipe aqua pluviali et utere cum
<lb/>ovo. <hi rend="italic">Diarrhodtm innoxium</hi>. ♃ cadmiae ullae et lotae dracli.
<lb/>vigintiquatuor, cerussae drach. duodecim, opii drach. sex,
<lb/>florum rosarum drach. sex, croci draclla vj, lapidis sebini
<lb/>drach. duodecim, gummi draclla x, excipe aqua pluviali ac
<lb/>utere ad ulcera sordida cum lacte, ad munda cum ovo.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Cadmiae ustae et lotae drach. vigintiquatuor,
<lb/>cerussae drach. xij, lapidis schissi drach. quatuor, florum
<lb/>rotarum drach. vj, croci drach. sex, opii drach. vj, gummi
<lb/>drach. sex, excipe aqua pluviali, ac utere ad sordida ulcera
<lb/>cum lacte, ad repurgata cum ovo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.39">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Croceum. puerile inscriptum ex pompholyge, ad epiphocas
 <lb/>et molestias doloris et ad affectus ex plagio</hi>.</label> ♃
<lb/>Spodii pompholvgis dracli. sedecim, croci draclla sedet i m,
<lb/>opii draclla sedecim, tragacanthae dracln octo, excipe aqua
<pb n="12.771"/>
<lb/>pluviali, adhibitis simul albuminibus ovorum quatuor. <hi rend="italic">Cosa
<lb/>tyrium Gaii ophthalmioi</hi>. ♃ Spodii Cyprii drach. quatuor,
<lb/>amyli recentis drach. xij, croci drach. duas, myrrhae drach.
<lb/>unam, succi mandragorae drach. unam, gummi drach. iv,
<lb/>excipe aqua pluviali ac utere cum ovo. <hi rend="italic">Atimerri solvens
<lb/>dolorem</hi>. ♃ Atramenti sutorii crudi drach. xl. pompholygisi
<lb/>crudae drach. xl. cerussae drach. vigintiquatuor, opii
<lb/>drach. duas, croci Ʒ quatuor, crocus in aquam conjicitur
<lb/>ac maceratur et ex cremore hoc collyrium apparatur, quod
<lb/>vero reliquum est ex croco teritur, reliquisque admiscetur
<lb/>additis item gummi drach. trigintaduabus. <hi rend="italic">Diomedis lystpontum
<lb/>ad dolores statim solvit dolores</hi>. ♃ Atramenti sutorïi
<lb/>crudi drach. trigintaduas, cerussae drach. triginta unam,
<lb/>spodii pompholygisi drach. sedecim, croci drach. sedecim,
<lb/>thuris drach. octo, myrrhae drach. duas, gummi drach.
<lb/>sedecim, aqua pluviali excipito ac utitor cum ovo, praeclarum
<lb/>est hoc collyrium. <hi rend="italic">Aoili medicamentum secteris ad
<lb/>ophthalmia^ antiquas, myocephalos, staphylomata et flu-</hi>
<pb n="12.772"/>
<lb/><hi rend="italic">xiones antiquas</hi>. ♃ Cadmiae drach. octo, aeris usti dracll.
<lb/>octo, cerussae dracllo quatuor, aloes sesijuidrachmam, folioulla
<lb/>croci, chalcitidis astae, atramenti sutorii, opii, lvcii
<lb/>singulorum dracll. unam, myrrhae drach. duas, acaciae
<lb/>drach. viginti, spicae nardi sesquidrachmam, gummi dracli.
<lb/>viginti, castorii drach. iv, stibii usti drach. octo, excipe
<lb/>aqua pluviali.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.40">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Asclepiadeum Paecii, ad dolorum vexationes, fluxum
<lb/>tenuem et multum, inustumem, pustulas, pellicularum eminentias,
<lb/>scabritiae, inveteratos affectus et eos qui a multis
<lb/>illisionibus laesi sunt, confestim opitulatur. Compositio
<lb/>sic habet</hi>.</label> ♃ Cadmiae drach. duodecim, aeris usti drach.
<lb/>duodecim, croci drach. duodecim, squamae aeris drach.
<lb/>duodecim, myrrhae drach. iv, nardi Indicae Ʒ iv, rosarum
<lb/>siccarum Ʒ iv, opii Ʒ iv, lapidis haematitae drach. quatuor,
<lb/>piperis albi grana xxiv, gummi drach. duodecim, vini Chii
<lb/>quantum sufficit, utere cum ovo. Aliud exemplar habet
<lb/>rosarum dracll. tres, piperis grana vigintiquinque. <hi rend="italic">Medicamentum
<pb n="12.773"/>
<lb/>accommodatuln nectarium inscriptum</hi>. ♃ Cadmiae
<lb/>Ʒ duodecim, squamae aeris Cypriae lotae drach. duodecim,
<lb/>croci drach. duodecim, opii dracln quatuor, aeris usti et
<lb/>loti drach. duodecim, myrrhae drach. quatuor, lapidis haematitae
<lb/>drach. quatuor, rosarum siccarum drach. quatuor,
<lb/>spicae nardi drach. quatuor, misyosi assi drach. quatuor,
<lb/>casiae fistulae drach. quatuor, piperis albi grana xxv, gummi
<lb/>drach. duodecim, vino exceptis utere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.41">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Antigoni croceum leunculus appellatum, propterea
<lb/>quod leonis imago ei imprimeretur. Facit ad epiphoras,
<lb/>molestiam doloris, inveteratas affectiones. Est et aspruuditibus
<lb/>commodum, Cicatrices et collos exterit, maxime
<lb/>vero pueris commodum est</hi>.</label> n Spodii Cyprii drach. xlviij,
<lb/>croci drach. viginiiquatuor, myrrhae drach. xij, lapidis
<lb/>Ilaematitae drach. octo, opii drach. xij, piperis albi grana
<lb/>xxxvj, gummi drach. lxxx, vino Falerno excipito. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
<lb/>♃ Spodii Cyprii drach. lxxx, croci drach. xl, myrrhae
<lb/>drach. viginti, opii drach. xx, lapidis haematitae draCh.
<pb n="12.774"/>
<lb/>duodecim, .piperis grana lx, gummi Ʒ lxxx, vini Falerni
<lb/>quantum susslcit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.42">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Px libris Scribonii Largi Asclepias .lbachaonis, ad
<lb/>veteres affectus et oculos suppuratas</hi>.</label> n Spodii pompholvgis
<lb/>drach. xxxij, aeris usti drach. xxxij, croci Siculi
<lb/>drach. xvj, myrrhae Ʒ sex, lapidis haematitae drach x,
<lb/>nardi Indicae drach. vj, opii dracln vj, piperis grana xl,
<lb/>gummi drach. xl, vino Chio excipite. In libro de Athenippis
<lb/>Asclepiis opii drach. octo habentur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.43">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Bvemeri ad dolorest et affectus</hi>.</label> ♃ Aeris usti et
<lb/>loti drach. trigintaduas, spodii pompholygisi drach. sedecim,
<lb/>croci dracln xvj, myrrhae Ʒ viij, lapidis llaematitae
<lb/>usti et loti drach. viij, spicae nardi drach. iv, misyos usti
<lb/>dracln iv, opii torresacti Ʒ iv, gummi drach. xvj, vini Italici
<lb/>quod satis est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.44">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Diasmyrnum odorum SyYrerotis, medicamentum accotnmodatum
<lb/>ad inveteratos affectus. Facit et ad rltyadae
<lb/>et aegilopas</hi>.</label> ♃ Cadmiae lotae drach. vigintiocto, lapidis
<pb n="12.775"/>
<lb/>haematitae usti et loti drach. xxv, spodii Cyprii drach.
<lb/>xxiv, myrrhae drach. xlviij, croci drach. quatuor, opii
<lb/>Hispani drach. octo, piperis albi grana xxx, gummi drach.
<lb/>sex, vino Italico excipito, utitor cum ovo in recentibus
<lb/>affectionibus. Temperies aquosa est. Aliqui croci drach.
<lb/>duodecim injiciunt.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.45">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Dhtelnatinum Synerotis alpritudinibus commodum,
<lb/>facit ad veteres affectus, ad flcosa et ad omnem extuberantiam,
<lb/>st cum odoro Synerotis commisceatur</hi>.</label> ♃ Aeris
<lb/>usti et loti drach. vigintiquatuor, lapidis haematitae drach.
<lb/>unam, croci drach. iv, opii drach. iv, gummi drachmas
<lb/>xij, excipe aceto acerrimo. <hi rend="italic">Aliud. ^l</hi> Aeris usti drach.
<lb/>xlviij, croci drach. xxiv, opii drach. iv, gummi Thebaici
 <lb/>Ʒ xxiv, pompholygis drach. xviij, myrrhae Ʒ xviij, salis
<lb/>ammoniaci drach. duodecim, lapidis liaematitae drach. unam,
<lb/>aeruginis drach. iv, vino excipito. <hi rend="italic">Pieracis ad aspritudo
<lb/>nes</hi>. ♃ Misyos usti Ʒ viij, croci drach. viij, opii drach. viij,
<lb/>lapidis haematitae loti drach. viij, aeris usti et loti drach.
<pb n="12.776"/>
<lb/>duodecim, myrrhae drach. duodecim, gummi drach. xij,
<lb/>aceto acerrimo excipito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.46">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Apollonti phoenix collyrium hieracium ad asplfrudistes,
<lb/>per hoc catulo egregie medicatus est, sucit et ad
<lb/>palpebrarum destuvia et inveteratos affectus</hi>.</label> ♃ Lapidis
<lb/>haematitae usti et loti Ʒ xxxij, aeris usti et loti Ʒ xvj, aerugitus
<lb/>rasilis Ʒ Tvj. opii Ʒ viij, alii vj, cadmiae botryudis
<lb/>Ʒ iv, chalcitidis assatae Ʒ iv, gummi Ʒ xvj, excipe aqua
<lb/>pluviali.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.47">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Phoenix Apollonii aliter, velut Alnus Asclepiades
<lb/>inscripsit, in libro quo propria medicamenta coacervavit</hi>.</label>
<lb/>♃ Lapidis haematitae Ʒ xxiv, lapidis subisti usti et loti
<lb/>Ʒ xxiv, cadmiae dracln xij, aeris usti drach. duodecim, opii
<lb/>drach. octo, cllalcitidis assatae Ʒ iv, alii Ʒ octo, in alio
<lb/>exemplari etiam aeruginis Ʒ duodecim, gummi Ʒ sedecim,
<lb/>excipe aqua pluviali.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.48">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud collyrium ad aspritudines</hi>.</label> ♃ Chalcitidis
<lb/>ullae Ʒ xij, milvos usti et loti drach. octo, croci, opii
<pb n="12.777"/>
<lb/>utriusque drach. vj, lapidis haematitae drach. octo, gummi
<lb/>Ʒ xij, acerrimo aceto excipito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.49">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Collyrium ad suabricies orbiculares. Cicatrices et
<lb/>callos detergit. Facit et ad veteres affectus</hi>.</label> ♃ Aeris
<lb/>usti et loti Ʒ xxiv, spodii pompholygis Ʒ xvj, myrrhae
<lb/>Ʒ xvj, salis ammoniaci drach. duodecim, lapidis haematitae
<lb/>Ʒ xxiv, opii Ʒ iv, piperis grana xij, alii xvj, gummi drach.
<lb/>octo, vino excipito ac utitor.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.50">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Fvemeri, cicatrices et Callos exterit. Facit et ad
<lb/>inveteratos affectus</hi>.</label> ♃ Cadmiae drach. lx, croci Ʒ l,
<lb/>spicae nardi drach. viginti, squamae aeris torresactae et lotae
<lb/>Ʒ l, myrrhae Ʒ l, opii drach. xxx, aeris usti drach. lx,
<lb/>misyos crudi drach. l, gummi drach. septuaginta, excipe
<lb/>vino Chio.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.51">
  <p rend="indent">
<lb/><choice><sic><hi rend="italic">Aliud Pyraml, Cicatrices et Callos exterons, deserimil
   <lb/>omnem exuberantiam.</hi></sic><corr><label type="head"><hi rend="italic">Aliud Pyraml, Cicatrices et Callos exterons, deserimil
   <lb/>omnem exuberantiam</hi>.</label></corr></choice> ♃ Cadmiae Cypriae Ʒ xl, lapidis
<lb/>haematitae drach. xl, aeris usti Ʒ xl, misyos usti drach.
<lb/>viginti, croci Ʒ xx, ammoniaci thymiamatis drach. viginti,
<pb n="12.778"/>
<lb/>squamae aeris ustae et lotae Ʒ xx, opii Ʒ xx, myrrhae drach.
<lb/>viginti, gummi libram unam, cum acerrimo aceto utere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.52">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud Tvemeri ad eosdem affectus</hi>.</label> ♃ Aeris usti et
<lb/>loti drach. vigintiquatuor, spodii pompllolvgis Ʒ xij, mvrritae
<lb/>drach. octo, salis ammoniaci Ʒ xij, lapidis haematitae
<lb/>Ʒ iv, piperis drach. duodecim, gummi Ʒ viij, vini Cilii quod
<lb/>satis est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.53">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Lynceus, ad affectus callosas exacuit visum, cicatrices
<lb/>et callos exterit</hi>.</label> ^t Cadmiae Ʒ xtj, aeris usti et 
<lb/>loti drach. duodecim, ammontaci thymiamatis drach. duodecim,
<lb/>myrrhae Ʒ xvj, lapidis haematitae Ʒvj, opii dracln vj, aloes
<lb/>Ʒ iv, fellis taurini Ʒ iv, galliani Ʒ iv, aeruginis Ʒ j, opopanacis
<lb/>Ʒ iv, salis ammoniaci Ʒ ij, gummi Ʒ vj, alii duas, aqua
<lb/>pluviali exeunto.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.54">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">celseriam rhinema inscriptum, fecit ad callosos
<lb/>affectus, cicatrices exterit. Facit et ad saffeflones</hi>.</label> ♃
<lb/>Cadmiae drach. xlviij, ammoniaci thymiamatis drach. xlviij,
<pb n="12.779"/>
<lb/>aeris usti drach. xlviij, opii drach. sedecim, aeruginis Cypriae
<lb/>drach sedecim, aloes drach. sedecim, myrrhae ℥ xvj,
<lb/>lapidis haematitae drach. xxiv, galbani drach. xiv, opopanacis
<lb/>Ʒ xviij, fellis taurini drach. octo, falis ammoniaci
<lb/>drach. iv, gummi Ʒ lx, aqua pluviali excipe. Temperies
<lb/>aquosa est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.55">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Collyrium harmatium inscrlptum, quo usus est Plolenbaeus
<lb/>rex exterflva facultate praeditum. Exterit oleatrices,
<lb/>acuit visum, est et ascritudlsiibus commodum</hi>.</label> ♃
<lb/>Aeris usti et loti drach. octo, ammoniaci thymiamatis drach.
<lb/>octo, lapidis haematitae drach. octo, corticis thuris drach.
<lb/>octo, gummi Ʒ viij, excipe aqua pluviali ac utere cum aqua.
<lb/>Alia exemplaria etiam aeruginis drach. duas habent.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.56">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Collyrium oxydereicum ex llaematite, cicatrices et
<lb/>callos exterit</hi>.</label> ♃ Ammoniaci thymiamatis drach. vigintiquatuor,
<lb/>aeris usti et loli drach. vigintiquatuor, lapidis haematitae
<lb/>drach. xxiv, gummi drach. vigintiquatuor, aeruginis
<lb/>drach. octo, excipe aqua pluviali.</p></div>
<pb n="12.780"/>
  <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.57">
   <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Collyrium art emonium insorlptum, quo Bassis soitalis
<lb/>meus usas est. Iacit adsta x tolles antiquas et aspritudines
<lb/>palpebrarum, ad putrescentes et erosos angulos,
<lb/>ad oculos humectos et membranarum eat aberant ius. Cicatrices
<lb/>et callos extera et quod maximum in eo esi, poli
<lb/>.Potiones oculos imperita batos conseri .at</hi>.</label> ♃ Stibii drach.
<lb/>iv, aeris usti drach. duas, cerussae drach. duas, croci drach.
<lb/>unam, myrrhae drach. unam, corticis thuris drach. unam,
<lb/>aeruginis vermiculatae dracll. unam, gallarum omphacinarum
<lb/>drach. unam, piperis albi drach. unam, gummi drach.
<lb/>unam, vino excipe, utere cum aqua. <hi rend="italic">Aliud medicamentum
<lb/>accommodatum</hi>. ♃ Cadmiae drach octo, stibii drach.
<lb/>viij, cerussae dracln octo, aeris usti Ʒ iv, corticis thuris
<lb/>drach. duas, croci drach. ij, myrrhae drach. ij, aeruginis
<lb/>vermiculatae Ʒ ij, gallarum omphacinarum drach. ij, piperis
<lb/>albi dracb. unam, gummi Ʒ iv, excipe vino.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.58">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Collyrium Indicum arrianum inscriptum, praeoccupas,
<pb n="12.781"/>
<lb/>ac praeripit omnes ophthalmias. Facit ad obtusam
<lb/>visam et scabros affectus ac erosos angulos. Cicatrices
<lb/>exterit et, quod maximum est, post illisionem oculos imperturbatos
<lb/>conservat</hi>.</label> ♃ Cerussae Rhodiacae drach. xlUiij,
<lb/>cadmiae Cypriae drach. xxiv, atramenti Indici drach. octo,
<lb/>opii drach. octo, piperis albi drach. viij, aut vj, opobalsami
<lb/>drach. viij, aut vj, gummi drach. xvj, cinnamomi drach.
<lb/>ij, alii xij, aqua pluviali excipito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.59">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Hermophili collyrium thalasserum, accommodatum
<lb/>ad suffeflones et ad omnem hebetudinem visus. Facit et
<lb/>ad incipientem su-ffesconom, estque odoratissimum medicamentum</hi>.</label>
<lb/>♃ Cadmiae drach. xvj, atramenti Indici drach,
<lb/>xvj, piperis albi drach. viij, aeruginis drach. iv, suoci Me
<lb/>dici drach. iv, opobalsami drach. iv, gummi drach. xij,
<lb/>aqua excipe, utere cum aqua. Temperies diversa est juxfv
<lb/>affectus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.60">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Pomponii Bassi, sucit ad incipientem suffeflonem</hi>.</label>
<lb/>♃ Cadmiae drach. xxvij, atramenti Indici drach. xvj, piperis

<pb n="12.782"/>
<lb/>longi drach. xvj, piperis albi drach. xij, succi Cyrenaici
<lb/>Ʒ v, opobalsami Ʒ vj, spicae nardl dracln sex, sagapeni
<lb/>Ʒ v, opopanacis drach. quinque, opii drach. quatuor,
<lb/>euphorbii Ʒ j, cinnamomi drach. j, gummi drach. triginta,
<lb/>foeniculi succo excipito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.61">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Indicum basilicon inscriptura. Facit ad incipientem
<lb/>sussiuflonem et omnem tusus hebetudinem. Cicatrices exterit</hi>.</label>
<lb/>♃ Cadmiae ustae et lotae libram unam et trientem,
<lb/>atramenti Indici Ʒ sex, cerussae trientem, piperis albi sexnucem,
<lb/>fel hyaenae integrum quanticunque ponderis, felles
<lb/>scarorum decem, felles perdicum quatuor, succi papaveris
<lb/>℥ j. opobalsami sextantem, opopanacis sextantem, sagapeni
<lb/>sextantem, gummi libram unam, excipe succo foeniculi
<lb/>aut herbae heracleae appellatae.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.62">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Instillatitium Pacti, ut Themison</hi>.</label> ♃ Cadmiae
<lb/>drach. sexagintaquatuor, misyos dracli. trigintaduas, atramenti
<lb/>sutorii dracli. trigintaduas, stibii Ʒ xxxij, piperis albi
<lb/>Ʒ xxxij, opii drach. sedecim, aeruginis drach. sedecim,
<pb n="12.783"/>
<lb/>opobalsami drach. sedecim, gummi drach. lxiv, excipe aqua
<lb/>pluviali.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.63">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Collyrium chelidonium inscriptum</hi>.</label> ♃ Cadmiae
<lb/>drach. xlviij, stibii drach. duodecim, misyosi drach. octo,
<lb/>piperis albi Ʒ vj, atramenti sutorii drach. sex, opii drach.
<lb/>sex; aeruginis drach. vj, opobalsami Ʒ iv, gummi drach.
<lb/>xxiv, excipe aqua pluviali.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.64">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Hieracium ad obtusam visam et scabros affectus</hi>.</label>
<lb/>♃ Cerussae drach. sedecim, cadmiae drach. octo, aeruginis
<lb/>drach. duas, piperis albi drach. duas, omphacii drach. duas,
<lb/>opii drach. duas, gummi drach. sex, excipe aqua pluviali
<lb/>ac utere cum aqua.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.65">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud. Cicatrices et callos extera</hi>.</label> ♃ Cadmiae
<lb/>drach. sedecim, cerussae drach. octo, piperis albi drach.
<lb/>quatuor, aeruginis drach. duas, opobalsami drach. duas,
<lb/>omphacii drach. duas, gummi drach. quatuor, excipe aqua
<lb/>pluviali.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.66">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Collyrium salvum panchrestum inscriptum, accommodulum
<lb/>ad scabros et circumrosis angulos, ac intensus
<pb n="12.784"/>
<lb/>pruritus et palpebras flcosas</hi>.</label> ♃ Cadmiae draclr octoginta,
<lb/>chalcitidis ustae drach. quadraginta, piperis allii drach.
<lb/>quadraginta, gummi drach. xl, aqua pluviali excipito. In
<lb/>alto exemplati aequalis omnium apponderatio habetur.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Cadmiae drach. octoginta, chalcitidis ustae draclr.
<lb/>x l, piperis albi drach. xl, croci drach. xij, myrrhae drach.
<lb/>xij, gummi Ʒ xl, aquae pluvialis quod satis est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.67">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Irypbonis orbicularem</hi>.</label> ♃ Cadmiae drach. xlviij,
<lb/>squamae aeris drach. trigintaduas, aeris usti et loti Ʒ trigintaduas,
<lb/>piperis albi draeh. trigintaduas, opii drach. octo,
<lb/>myrrhae dracli. octo, opobalfami drach. iv, gummi Ʒxxxij,
<lb/>excipe aqua pluviali.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.68">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Collarium Calli oxydereicum</hi>.</label> ♃ Cadmiae drach.
<lb/>xlviij, cllalcitidis ustae dracli. xxiv, piperis albi drach. sex,
<lb/>squamae aeris dracli. octo, opii dracllo vj, omphacii dracli.
<lb/>iv, myrrhae drach. ij, opobalsami drach. iv, gummi Ʒ xij,
<lb/>piperis albi grana x, aquae pluvialis quantum sufficit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.69">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Collyrium aromaticum appellatum</hi>.</label> n Aeris usti
<pb n="12.785"/>
<lb/>et loti drach. sedecim, aeruginis drach. quatuor, myrrhae
<lb/>dracln quatuor, opii drach. quatuor, piperis albi drach.
<lb/>quatuor, nardi drach. duas, croci drach. quatuor, opobalsauli
<lb/>drach. quatuor, gummi drach. quatuor, aqua pluviali
<lb/>excipito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.70">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Deraclidae aromaticum croceum ex haematite</hi>.</label> ♃
<lb/>Aeris usti et loti drach. xlviij, cadmiae drach. vigintiquatuor,
<lb/>croci drach. vigintiquatuor, lapidis haematitae drach.
<lb/>vigintiquatuor, opii drach. duodecim, myrrhae drach. xij,
<lb/>.piperis albi drach. xij, gummi drach. xxiv, vino Falerno
<lb/>excipito.,</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.71">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Croceum Asclepium oxydereicum</hi>.</label> ♃ Aeris usti
<lb/>drach. xlviij, croci drach. xij, omphacii drach. quatuor,
<lb/>opii drach. duodecim, myrrhae drach. duas, opobalsami
<lb/>drach. quatuor, gummi dracln xij, piperis albi drach. decem,
<lb/>aquae pluvialis quantum satis est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.72">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Collyrium isc chryso n, ad corrosus angulos, scabros
<lb/>affectus, inveteratas ophthalmia^, aspritudines, ficosus
<lb/>eminentias, Cicatrices et Callos exterit</hi>.</label> ♃ Cadmiae drach.
<pb n="12.786"/>
<lb/>sex, lapidis haematitae drach. sedecim, myrrhae drach. sedecinl,
<lb/>opii dracln sedecim, croci dracln vigintiquatuor, piperis
<lb/>longi drach. xij, piperis albi drach. vigintiquatuor,
<lb/>gummi dracln lxiv, vini Italici quantum satis est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.73">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Collyrium Cmnabarvtm, celebris ophthalmia Stati
<lb/>Britannici, ad corrosus angulos, ophthalmiam ad malum habilum
<lb/>perductas, intensos pruritus et inveteratos affectus</hi>.</label>
<lb/>♃ Psorici drach. vigintiquatuor, cadmiae dracln vigintiquatuor,
<lb/>croci drach. xvj, piperis albi dracln sedecim, cinnobaris
<lb/>drach. sedecim, opii drach. duodecim, gummi drach.
<lb/>vigintiquatuor, aquae pluviae quod satis est. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃
<lb/>Psorici drach. vigintiquatuor, piperis drach. ^vigintiquatuor,
<lb/>cadmiae dracln xxiv, Croci Ʒxxiv, sandarachae dracln octo,
<lb/>opii dracln octo, cinnabaris drach. octo, gummi drach. octo,
<lb/>aqua pluviali excipite.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.74">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Melinum atarachum appellatum. Facit ad omnem
<lb/>oculorum hebetudinem et ad affectus antiquos. Cicatrices
<lb/>et callos exterit</hi>.</label> ♃ Cadmiae dracln vigintiquatuor, ompllaCii
<lb/>tlrneh. dnotheim, salis ammoniaci dracln quatuor, ammolliam

<pb n="12.787"/>
<lb/>thymiamatis drach. duodecim, opii drach. octo,
<lb/>gummi drach. vigintiquatuor, cerussae drach. vigintiquatuol,
<lb/>croci drach. sedecim, piperis albi drach. xxiv, aquae pluvialis
<lb/>quantum sufficit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.75">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ducti praeceptoris melinum, ad scabros et corrosus
<lb/>angulos, intensos pruritus, oculos humectos, ad omnem
<lb/>visas hebetudinem, cicatrices et callos exterit</hi>.</label> ♃ Ceruflae
<lb/>drach. xxiv, croci drach. xxiv, ammoniaci thymiamatis
<lb/>drach. vj, falis ammoniaci drach. sex, nardi Indicae
<lb/>drach. sex, opii drach. sex, myrrhae drach. vj, omphacii
<lb/>drach. vj, gummi drach. xxiv, excipe aqua pluvia.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.76">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud collyrium Proteus, cui nullum conferri potest.
<lb/>Facit ad incipientem sussuflonem et ad omnem visas
<lb/>hebetudinem, cicatrices et callos exter it</hi>.</label> ♃ Cadmiae
<lb/>drach. xl, chalcitidis crudae Ʒ xl, cerussae drach. xl, piperis
<lb/>albi Ʒxxx, succi Cyrenaici Ʒ xx, croci drach. xvj, opii
<lb/>Ʒ xij, sagapeni Ʒ xij, lacrimae oleae drach. xij, auripiamenti
<lb/>drach. viij, myrrhae drach. xij, gummi drach. xx,
<pb n="12.788"/>
<lb/>opopanacis dracln xx, opobalsami drach. xij, apparato cum
<lb/>aqua pluviali ac utitor cum aqua.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.77">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">llrgieni collyrium aureum; ad corrosus angulos et
<lb/>scabros affectus</hi>.</label> ♃ Sandarachae dracln xxiv, piperis albi
<lb/>grana xij, myrrhae dracln sex, croci dracln vj, gummi
<lb/>dracln duodecim, cum aqua pluviali apparato. <hi rend="italic">Aliter aureum
<lb/>collyrium</hi>. ♃ Sandarachae dracln xvj, croci dracln
<lb/>xvj, piperis drach. xvj, myrrhae Ʒ iv, gummi drach. xij,
<lb/>usus ostensus est. <hi rend="italic">Alitem</hi> ♃ Sandarachae drach. xxiv, pi
<lb/>peris albi drach. xij, myrrhae dracln vj, croci Ʒ vj, gummi
<lb/>drach. xij, aqua pluviali excipito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.78">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Foetae ri psoricum, sacit ad corrosos angulos et
<lb/>scabras cicatrices ac callos exterit. Facit ad inveteratos
<lb/>affectus et ophthalmia^ ad malum habitum. perducta,,
<lb/>itemque ad aspritudines</hi>.</label> ♃ Psorici drach. vigintiquatuor,
<lb/>croci drach. duodecim, opii, cerussae, utriusque dracln qua..
<lb/>tuor, piperis albi drach. quatuor, omphacii dracln quatuor,
<lb/>gummi dracln quatuor, vino Falerno excipito. <hi rend="italic">Bastlidion
<lb/>psoricum</hi>. ♃ Psorici drach. xlviij, croci drach. vigintiquatuor,

<pb n="12.789"/>
<lb/>opii drach. viij, floris lapidis Asii drach. viij, cerussae
<lb/>drach. viij, piperis drach. vj, opobalsami drach. quatuor,
<lb/>omphacii drach. iv, gummi drach. xvj, vino Falerno excipe.
<lb/><hi rend="italic">Pancllrestum Athenipion</hi>. ♃ Psorici drach. lxiv, croci
<lb/>drach. xvj, chalcitidis ustae drach. xvj, sandarachae drach.
<lb/>viginti, myrrhae drach. viij, piperis albi drach. xvj, casiae
<lb/>fistulae drach. viij, soliorum malabathri drach. quatuor,
<lb/>opii drach. xvj, omphacii drach. iv, misyos usti drach.
<lb/>duas, gummi drach. xxiv, excipe aqua pluviali.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.79">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Plolemaei familiaris medicamentum, accommodatum
<lb/>ad scabros et corrosos angulos, intensos pruritus, destuvia
<lb/>palpebrarum hebetem visam</hi>.</label> ♃ Psorici drach. lx, sandarachae
<lb/>drach. triginta, cllalcitidis ustae drach. vigintiquatuor,
<lb/>croci drach. vigintiquatuor, myrrhae drach. duodecim,
<lb/>opii Ʒ ij, casiae fistulae drach. xij, piperis draclse iv,
<lb/>piperis albi drach. vij, omphacii drach. vj, misyos usti
<lb/>drach. iij, foliorum malabathri drach. j, gummi drach.
<lb/>xxxvj, aquae pluviae quantum sufficit.</p></div>
<pb n="12.790"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.8.80">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> cotti-tuum malobathri oxydereicllm, sacit ad coriosus
<lb/>angulos</hi>.</label> ♃ Stibii drach. vigintiquatuor, acaciae dracll.
<lb/>vigintiquatuor, piperis albi drach. xxiv, nardi Indicae
<lb/>drach. xij, opii drach. sex, croci drach. sex, myrrhae Ʒvj,.
<lb/>omphacii drach. vj, gummi Ʒ xxxvj, aqua pluviali excipite.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Stibii usti et loti drach. xl, acaciae drach. xlvj,
<lb/>nardi celticae drach. sex, myrrhae Ʒ viij, croci drach. octo,
<lb/>omphacii drach. vj, opii dracll. vj, cadmiae Ʒ xxxvj,
<lb/>gummi Ʒ xxxij, aquae pluvialis quod satis est.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="9">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.9.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="9">Cap. IX.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Demedia ad affectos ocultis, ab Arelligene
<lb/>in prvno medicamentorum secundum genus conscripta</hi>.</label>
<lb/>In fluxionibus Circa oculos in principio convenit
<lb/>cibi ao potus parcitas, aquae potus et maxime omnium rei
<lb/>venereae abstinentia. Alvus ipsa subducatur et facies assidue
<lb/>primum multa frigida, deinde etiam aceto admixto
<lb/>proluatur. Quidem atramentum sutorium aqua dilutum proluendum
<lb/>exhibent. fugiant odores acres et jml veres sumumque

<pb n="12.791"/>
<lb/>et tum solis tum lucernarum splendorem. Ad noctem
<lb/>lanas puras ex vino aut sordidas ex aqua frigida
<lb/>imponant, maneque, velut dictum est, se promant. Quod si
<lb/>augescat fluxio, accedatque dolor, venae sectio congrua est
<lb/>et perfecta cibi abstinentia ac sitis, nisi exurantur et nlalum
<lb/>inde augescat. Convenit et solutio ventris valida, sive
<lb/>per purgatorium conveniens medicamentum, sive per clyfleres
<lb/>validos. Post haec vero circa srontem imposita assidue
<lb/>vitis solia viridia auxiliantur. Aut myrti, lentisci aut
<lb/>rubi succus, aut brassicae aut vitis folia cum flore farinae
<lb/>polentae. Aut Cupressus, fampsuchus, ocimum, sisymbrium,
<lb/>oenanthe, crocus hortensis, itemque agrestis, portulaca, mali
<lb/>punici sativi flores cytini appellati, vitex, folia recentia
<lb/>mali cotoneae, singula cum vino et flore salinae pqlentae.
<lb/>Super ipsos vero oculos lana pura ovi candido madesacta
<lb/>imponatur. Aut ovi assi luteum. Aut melilotum in passe
<lb/>coctum. Aut asphodeli radix cum vino et flore farinae polentae.
<lb/>Aut iris contusa cum vino et flore farinae polentae.
<pb n="12.792"/>
<lb/>Aut mali panici succus cum flore farinae polentae. Aut
<lb/>ipsum malum in vino maris experte coctum. Aut iuniperi
<lb/>baccae tritae cum vino et flore farinae polentae fronti imponantur,
<lb/>aut etiam super ipsos oculos adhibeantur. Ad
<lb/>haec vero eryngii et faeniculi silvestris radix trita ex aqua
<lb/>et cicutae semen eodem modo apparatum opitulantur. Caseus
<lb/>item mollis et nuper salsus cum apii foliis cataplasmatis
<lb/>modo impositus. Attt papaver silvestre pasto coctum ac tritum
<lb/>impositum. Similiter et melilotum passo coctum exiguo croco
<lb/>et papaveris succo admixtis. Panis item ex vino, rosaceo
<lb/>admixto mirabiliter auxiliatur. Aut tribulum recentem per
<lb/>se imponito, imo et polenta admixta egregie opitulatur. Et
<lb/>ut summatim dicam, omnia ex astringentium genere et repulsoria
<lb/>in principiis prosunt, velut est cicuta et psyllium,
<lb/>apium, solanum, lentes palustres, serpyllum, sampsuchum folia
<lb/>vitis, coriandrum, portulaca, sempervivum, folia papaveris,
<lb/>urtica. Quae singula ex vino trita imponantur, psylbum
<lb/>varo ex aqua eodemque modo palustris lenticula.</p></div>
<pb n="12.793"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.9.2">
  <p rend="indent">
   <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad fluxionem calidam</hi>.</label> Bralficam tritam cum polentae
<lb/>flore ex aqua imponito. Aut ocimi folia eodem modo.
<lb/>Aut rutae folia cum adipe anserino, aut sampsuchi solia,
<lb/>aut halicacabum tritam. Caeterum largum fluxum fistunt
<lb/>papaveris capita et hyoscyamus cum polentae flore ex vino;
<lb/>oportet autem fomentum prius adhibere atque ita imponere.
<lb/>Postquam vero status et vigor praeterierit et quum non
<lb/>amplius opportunum est astringentibus uti, non incomamdum
<lb/>fuerit tum oculorum tum capitis fomenta adhibere.
<lb/>Magnifice vero auxiliatur inflammationesque solvit et si qua
<lb/>distentio adsit, eam laxat, linteolum molle butyro madefactum
<lb/>ac oculis superpositum.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.9.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De cllymost</hi>.</label> In quibus vero chymosis fortis contingit,
<lb/>ovi luteum cum muscae carne terito, atque ubi ad
<lb/>cerati formam deducta fuerint, linteolo excepta impone,
<lb/>confestim sedant.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.9.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Obliviones oculorum</hi>.</label> Panis purus ustus, acaciae et
<lb/>hederae permixtus cum aqua. Verum ad dolores rosas virides
<lb/>aut aridas passo maceratas terito et admixto ovi assi
<pb n="12.794"/>
<lb/>vitello ac croco susslcienti cum passe utitor. Aut crudam
<lb/>hordeaceam, vel triticeam farinam passo coctam adhibeto. Si
<lb/>vero major dolor suerit, papaveris solia recentia admisceto
<lb/>aut cortioem papaveris capitum. Aut hyoscyami folia drach-marum
<lb/>iv pondere cum ovi vitello. Aut sisymbrium aqua
<lb/>coctum terito sufficienti affufo vino et imponito. Aut papaveris
<lb/>albi capita passo cocta ac trita imponito. Aut apii
<lb/>recentis coma, itemque pulegio recenti similiter utitor. Aut
<lb/>peponis aut cucumeris carne, aut ovi assi luteum cum exigho
<lb/>croco ac pauco vino tritum imponito. Caeterum dolentes
<lb/>ex inflammatione oculos cum panace et pulegio vino
<lb/>subactis integito. Praeclare facit et pini cortex et polenta
<lb/>cum vino, aut hyoscyami folia et opium trita imponito, aut
<lb/>papaveris cortices terito rofisque ac meliloto myrrhaque
<lb/>admixtis albumine ovi diluito atque ita imponito. Aut
<lb/>aloën ac opium cum aqua diluta linteoloque excepta, in
<lb/>emplastri morem appone, vitando ne quid in oculum praeterlabatur.
<lb/>Caeterum in his, qui dolore vexantur, crocum
<pb n="12.795"/>
<lb/>bonum cum lacte instillato. Verum ad vehementes dolorum
<lb/>molestias coriandri succus cum muliebri lacte oculorum
<lb/>angulis instillatus, similiterque papaveris succus torresactus
<lb/>auxiliatur. Folia item platani trita cum sarinae polentae
<lb/>flore oculis superpone, emplastri more apposita. Cataplasmata
<lb/>vero in fluxionibus conveniunt, cupressus viridis cum
<lb/>vino. Aut paliuri folia. Aut portulaca trita cum adipe anferino
<lb/>et Croco, aut iris sicca cum melle, aut miras thuris
<lb/>et myrrham cum ovi candido lana excepta fronti imponito,
<lb/>aut apium cum polenta aut seselis flores vino maceratos
<lb/>imponito, aut papaveris folia recentia agglutinat^.
<lb/>Quod si vigiliae instent, mandragorae radicem et succum,
<lb/>papaveris folia et polentam aequis partibus in massam cogito,
<lb/>eamque odorandam exhibeto es obdormissent. Porro
<lb/>in magnis fluxionibus pulegii recentis semen, et maxime
<lb/>fulvum, cum aceto ad malagmatis formam redigito ac fincipiti
<lb/>imponito, lanis superne additis ac leni vinculo constricsis.
<lb/>Aliqui etiam papaver recens ei admiscent, aut opii
<pb n="12.796"/>
<lb/>minimum quid aut rosas aut melilotum coctum. Aut amylo
<lb/>ex vino aut ovi candido oculos ipsos integito. Praeclare
<lb/>faciunt ad fluxionem uberem, tenuem ac vetustam itemque
<lb/>ulcera pompholygis Ʒ iv, opii torresacti obolos iij, gummi
<lb/>Ʒ iv, aqua pluviali aut fontana excipe. <hi rend="italic">Agglutinat orium
<lb/>ad fluxionem</hi>. Similaginem et mannae thuris dimidium ejus
<lb/>cum ovi albumine ad emplastri formam redigito et in prlllu
<lb/>cipio fronti in linteolo imponito, aut ovi assati vitellum
<lb/>cum tllure, aut cochleam cum testa sua et oVi candido ad
<lb/>strigmenti tiam formam redactam in splenio a tempore altero
<lb/>ad alterum. extendendo imponito. Sua sponte decidit,
<lb/>ubi restiterit fluxus, aut mosclli malagma aut barbarum
<lb/>emplastrum aut viride aut aliquod aliud eorum, quae aceto
<lb/>constant, splenio inditum sronti imponito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.9.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad haemalopas et Ilyposcllagmata</hi>.</label> Ad plagas oculis
<lb/>illatas et ad obolientes ex eis cruentas suffusiones, statim
<lb/>in principio tum ad inflammationem, tum ad dolorem
<lb/>compescendum sacit columbinus sanguis instillatus, et praesertim
<lb/>is, qui ex teneris pennis exprimitur. Candidum
<pb n="12.797"/>
<lb/>etiam ovi eodem modo in oculum instillatum, atque amplius
<lb/>pura lana exceptum et superne impositum. Prodest etiam
<lb/>ovi assi luteum cum vino impositum aut melilotum coctum
<lb/>cum vino eodem modo. Insuper et folia rosarum ac flos
<lb/>per se et cum vino trita, itemque cum flore farinae polentae,
<lb/>aut brassicae solia in cataplasmate. subi. vero diutius
<lb/>q cruentatio perstiterit, thure et bitumine aequis portionibus
<lb/>acceptio ac mixtis oculum suffito, aut hyssopi comam tritam
<lb/>lineo panniculo illigatam in ferventem aquam demittito,
<lb/>oculoque admoveto. Sequitur enim cruor adeo, ut ex
<lb/>linteolo compressu exprimi queat. Aut nitrum et terram
<lb/>.Aethiopicam ac myrrham pari pondere cum aqua illinito,
<lb/>aut foliorum. oleae viridium succum sublinito, aut ammium
<lb/>et hyssopum cum lacte bubulo terito, agitato ac sublinito,
<lb/>aut semen lini tritum cum butyro per linteolum exprimito
<lb/>ac sublinito, caput vero frigido. perfundite.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.9.6">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Curatio tumorum</hi>.</label> Ad tumores ex plaga circa oculos
<lb/>obortos valde convenit fomentum per mollem spongiam
<pb n="12.798"/>
<lb/>assidue factum, ita ut nova spongia postea aceto diluto madesecta
<lb/>imponatur. Convenit insuper sinapi vetustum ex
<lb/>aqua tritum, assidue circumpositum et ablatum. Similiter et
<lb/>nasturtium, si post eorum ablationem loci assidue calida
<lb/>aqua foveantur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.9.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad oculos scabros ac aridos</hi>.</label> Ad oculos propter
<lb/>solem aut omnino pulverem scabros atque aridos factos
<lb/>aqua multa aestate quidem frigida, Itleme vero calida affusa
<lb/>commodat. Convenit et spongiae calida aut lentis decocto
<lb/>imbutae fomentum. Ipsis vero oculorum angulis, rubi, lentisci,
<lb/>myrti, rosarum succum unumquemque per se cum
<lb/>aqua adhibeto. Aut rosas aridas tritas cum vino, aut earum
<lb/>florem. Aut vinum maris expers ac oleum vetus, maxime
<lb/>ubi dormire voluerint, admoveto. Conducit praeterea his
<lb/>ut a salsis, acribus, ampliusque acidis omnibus abstineant.
<lb/>Porro ad inveteratas et callosas circa palpebras affectiones
<lb/>amurcam coctam cum oleo tritam illinito.</p></div>
<pb n="12.799"/>
  <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.9.8">
   <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad eos qui glabras habent palpebras. in iis qui
<lb/>glabras palpebras, quique pilos non habent, egregie saoit
<lb/>ac pilos producit</hi>.</label> ♃ Acaciae Ʒ ij, atramenti librarii aridi
<lb/>aut si fieri potest .Memphitici Ʒ v, succi porri heminas iv,
<lb/>vini .maris expertis heminas iv coquito, donec stligmentitiam
<lb/>formam induant, et repositis in pyxide utitor. Aut
<lb/>muscerdas et caprarum stereora usta pari mensura, cineris
<lb/>calami Graeci duplum bum melle Attico illinito. Hoc vero
<lb/>etiam palpebrarum defluvia emendat. <hi rend="italic">^t</hi> Aeruginis tritae
<lb/>partem unam, ammoniaci thymiamatis tantundem trita adbibetur
<lb/>Facit idem et egregie ad scabros oculos. Aut cadmiam
<lb/>tritam melle subactam in ollula urito ac assato, deinde
<lb/>aeris usti tantundem admisceto ac tritis utitor.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.9.9">
 <p rend="indent">
  <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad pilos inutiles et pungentes in palpebris enasuendos</hi>.</label>
<lb/>Pilosi inutiliter in palpebris supernascentesi evellito
<lb/>et sanguinem cimicum illinito et non enascentur. Papias
<lb/>Laodicenfis Autolyci medicus multa in his Tentabat,
<lb/>evellebat primum ipsos pilos, deinde locum diligenter cum
<lb/>diopace irritabat et cum chamaeleone albo trito Viridium
<pb n="12.800"/>
<lb/>ranarum sanguine permixto, sunt autem ranae quae in
<lb/>arundinibus degunt, illinebat; neque enim postea enascuntrux
<lb/>Potes et evulsis prius pilis cedriam cum testularum
<lb/>cinere mixtam ac tritam illinere. Ad eandem quoque rem
<lb/>aviculae cinaedi appellatae felle utitor, aut phagri malini
<lb/>piscis itidem felle, aut. ricini a cane semina adempti sanguine.
<lb/>Egregie facit hoc. ♃ Fellis et sanguinis erinacei.
<lb/>terrestris pares partes, fellis chamaeleonis tantundem, caflorii
<lb/>parum, ad formam squamularum piscium reducito, et
<lb/>pilis radicitus evulsis utitor, squamulam unam oris saliva
<lb/>matutina dilutam illinendo, locumque ad dimidium horae
<lb/>obligando- Dolitant quidem ex medicamenti hujus usu, sed
<lb/>pili amplius non enascuntur; aut felle hyaenae seminae.
<lb/>mox ab evulsione illinito, aut tellinarum tenuissimum pulverem
<lb/>oblinito, aut evulsis pilis cicutae folium et cedriam
<lb/>aequalibus partibus cum vespertilionis sanguine illine, illitumque
<lb/>donec exarescat tene, si enim hoc oculum contingat,
<lb/>ejus humorem corrumpit, aut ab evulsione caprae fel
<lb/>cum brassicae succo illinito, aut furnariae herbae succo palpebrae
<lb/>alam sive summitatem illinito, deinde pilos eVellito
<pb n="12.801"/>
<lb/>rursusque illinito. Testatus est et Hermeas spumam aquae
<lb/>post dropacum adhibitionem illitam summe conducere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.9.10">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De uvis et albugineus</hi>.</label> Staphylomata tollesi cantharidum
<lb/>succo illito. Albugines vero cito sanat nitrum
<lb/>cum oleo veteri diligenter tritum et illitum, aut lacertae
<lb/>stereus illinc et tolles, aut nycticoracis ovum illinc et tinges
<lb/>ipsas, aut croci, piperis aequales partes cum felisi felle
<lb/>in collyria formato ac illinito, aut sepiae testam tritam melle
<lb/>subigito ac urito et Levigato, postea medicamento hoc
<lb/>sublini to.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.9.11">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Curatio obscuritatis visus et sussustonis</hi>.</label> Obscuritatem
<lb/>omnem aut etiam incipientem suffusionem persanat
<lb/>vulturis fel cum marrubii succo ac melle Attico, aut ♃
<lb/>myrrhae et piperis partes aequales cum melle, aut salanum
<lb/>nigrum illinc. Facit et Cyprus in aerea pyxide reposita,
<lb/>aut foeniculi succum et fel taurinum liquidum paribus
<lb/>partibus, mellis Attici duplum illinito. Aut croci et
<lb/>piperis aequas portiones felle taurino excipito, atque in
<pb n="12.802"/>
<lb/>collyria redigito ac illinito, aut populi nigrae liquorem
<lb/>cum duplo mellls Attici illinito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.9.12">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De humorum susustilnibus</hi>.</label> ♃ Fellis testudinis marinae
<lb/>partem unam, mellis Attici quadruplum illinito. Fel
<lb/>ipsum etiam per se sufficit cum aqua illitum.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.9.13">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad pterygia</hi>.</label> In pterygiis oculorum ♃ atramenti
<lb/>sutorii, salis ammoniaci aequalesi partes, gummi dimidium,
<lb/>cum aceto in collyria formato ac illinito, aut populi nigrae
<lb/>liquorem cum duplo mellisi Attici mixtum ac tritum
<lb/>illinito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.9.14">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad glaucos oculos et lusciosos</hi>.</label> Solani succus instillatus
<lb/>glaucos oculosi denigrat. In lusciosis vero hepar,
<lb/>hircinum assato, ipsumque inter affandum distillantem cruo.e
<lb/>rem- coadunato, atque hoc quidem ipsosi illinito, ipsum vero
<lb/>hepar edendum praebeto. Auxiliatur et columbinus sanguis
<lb/>illitus et sel caprae, aut hepar caprinum coquito, eosique
<lb/>obvelatos in ollam intendere jubeto, quo elatum inde vaporem
<lb/>oculis susceptent. Ipsum vero hepar assidue edendum

<pb n="12.803"/>
<lb/>dato, ex hoc enim cito auxilium sentient, aut ♃ elaterii
<lb/>obolum, seminis portulacae drach. j, cum melle inunge,
<lb/>aut stereus asini recens exuccato ac illinito. Vescatur aeger
<lb/>beta, vulturis jecore assato, ejusque felle illinatur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_4.9.15">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad hordeola quae et posthiae appellantur</hi>.</label> Hordeola
<lb/>circa palpebrarum cilia orta cerae albae fomento
<lb/>discuties, aut muscae caput avellito ac reliquo corpore
<lb/>t abscessum ipsum confricatus.</p>
 </div>
</div>
</div>
<pb n="12.804"/>

<div type="textpart" subtype="book" n="5">


<div type="textpart" subtype="chapter" n="1">
<head>GALENI DE COMPOSITIONE MEDICAMENTORUM SECUNDUM LOCOS LIBER VI.</head>
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="1">Cap. I.</num></label> Quod hypopion sub oculis fiat, nomen
<lb/>ipsum indicat; idem enim est velut si quis hypophthal-:
<lb/>mium dicat, quod ipsum sub oculis sonat. Est autem ex geuere
<lb/>effusionum appellatarum, appellant ita Hippocrates et
<lb/>asii mulsi medici circa cutem affectionem, quum tenuibus
<lb/>in ipsa venis contusis sanguis per fissuras effunditur, non
<lb/>ano loco acervatim, ac statim ita excretum in grumos coiens,

<pb n="12.805"/>
<lb/>sed postquam per diapedesin, ut ipsi appellant, effusio
<lb/>ipsa saeta est. Contingit sane aliquando ubi ita coierit, temporis
<lb/>progressu livescere et denigrari, parvis nimirum grumulis
<lb/>ex disperso in multas cutis partes sanguine ortis.
<lb/>Quare melito ad ejus curationem statim festinant medici
<lb/>priusquam denigrescit, scopum medendi habentes ut sanguis
<lb/>discutiatur, quum sciant id, quod in grumos coierit, ex sanguine,
<lb/>aegerrime discuti poste. Quum vero tunicula venarum
<lb/>ex quibus sanguis exilit rumpatur, parum quiddam ex
<lb/>astringentibus ad discutientia admiscetur; si enim ex sola
<lb/>simplici facultate discussoria medicamentum a principio adhibeatur,
<lb/>non solum quod effusum est discutiet, sed et per
<lb/>fissuras aliquid attrahet ex sanguine in contusis venis contento.
<lb/>Postquam vero in suam naturam redierint venulae^
<lb/>ad discussoria pharmaca citra astringentium admixtionem
<lb/>opportune transimus. Quemadmodum autem in aliis affectibus
<lb/>plerique medicorum indistincte auxilia conscripserunt,
<pb n="12.806"/>
<lb/>ita et in his citra eas, quas jam recensui dictiones, simpliciter
<lb/>sugillatorum remedia prodiderunt. Porro si vos eorum,
<lb/>quae in libris de simplicium medicamentorum facultate didicistis,
<lb/>memores fueritis, facile discernere poteritis, quasnam
<lb/>sugillationes sola discussione digerere oporteat absque
<lb/>astrictione et in quibus admiscere conveniat quippiam ex
<lb/>parce astringentibus. Quin et ex ipsis discussurus imbecilliora
<lb/>primum adhibenda esse manifestum est, fortiora vero
<lb/>inveteratis et denigratis admovenda. Exempli itaque loco
<lb/>primum ea, quibus ipse utor indicabo, inde ad ea, quae probati
<lb/>medici tradiderunt progressurus. Appellatur autem collyrium
<lb/>Nili ex rosis diarrhodon, multis jam annis praeclarum
<lb/>et celebratum, cujus compositionem proximo libro
<lb/>tradidi, hoc ipsum in oculariorum coticula ex aqua contero,
<lb/>atque sugisiationi illino sertulae campanae, ac soenigraeci
<lb/>decocto prius loco fomento admoto, deinde etiam
<lb/>collyrio ex eo decocto dissoluto, postea etiam ipsius solius
<lb/>foenigraeci decocto. Quod si reliquiae quaepiam affectionis
<pb n="12.807"/>
<lb/>restent, in foenigraeci decocto collyria, diasmyrna appellata,
<lb/>solvo ac illino. Conducit autem bis in die medicamentum
<lb/>hoc illinere, simulque sementum decoctorum calidorum
<lb/>per mollem spongiam prius admovere, ita ut primum
<lb/>ex ambobus, foenugraeco et meliloto, decoctum fiat,
<lb/>inveterato autem malo, ex solo foenugraeco. Hic curandi
<lb/>modus ut plurimum perfeote sugillata persanat paucisi omnino
<lb/>subterfugientibus, cumque respuentibus in quibus oosu
<lb/>tyrium ex sandice commodum est et medicamentis ^d
<lb/>sugillata a medicis descriptis, ea quae generosa discutiendi
<lb/>vim habent. Initium autem faciam ab cisi quae Archigenes
<lb/>in primo medicamentorum secundum genus conscripsit, propositurus
<lb/>quidem ipsius verba, postea vero si quid ab
<lb/>ad distinctionem pertinens relictum est appositurus.</p>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.1.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Arcltigenis medicamenta ad sugillata, sexta ipsius
<lb/>dictionem</hi>.</label> Sugillata e vestigio sanat raphanus impositus,
<lb/>auferes autem ipsum postquam mordere inceperit. Recte
<lb/>fecit in eo, quod ascripsit, tollendum esse ubi mordere coeperit;

<pb n="12.808"/>
<lb/>si enim diutius maneat, venulas contusas commordendo
<lb/>oscula ipsarum aperiet. Quapropter et a prlnCipio
<lb/>eo utendum non est, ubi vero inveteratae suerint sugillationes
<lb/>et jam denigratae, etiam si quis longiori tempore
<lb/>cumbere ipsum sinat, magis juvabit. Facit et caseusi reo^ug
<lb/>salsus impositus. Ipse quidem caseusi vim obstruendi meatus
<lb/>habet, verum recens salsus et nondum inveteratusi mixtam
<lb/>facultatem habet, obductricem ex se ipso, discussoriam vero
<lb/>et alienaliter astringentem ex sale, quare nihil absurdi tssa
<lb/>eo et in principio uti. Aut ceratum cum absinthio vel raphani
<lb/>succo subactum. Aut hyssopi coma Levigata eodem
<lb/>modo. Sive cum absinthii coma trita, sive cum succo
<lb/>ratum subactum adhibeas, eandem vim demonstrabit, verum
<lb/>ad tactum molliusi reddetur medicamentum, si suceus cum
<lb/>cerato committatur. At vero raphani succus aut hyssopum
<lb/>cerato addita efficacius reddunt medicamentum quam m
<lb/>principio statim adhiberi Conveniat, nisi jam psun^ livida
<lb/>aut nigra facta sit sugillatio, quod etiam ipse deinceps diCell
<pb n="12.809"/>
<lb/>Summe facit ad recentia et livida sugillata spongia muria
<lb/>tincta et assidue imposita ac ablata, postea vero fomentum
<lb/>assiduum ex calida aqua prodest. Quemadmodum raphano
<lb/>in principio uti minime tutum est, ob eam quam dixi causam,
<lb/>sic etiam muria; quapropter etiam post ejus usum calidae
<lb/>fomentum probat, quo videlicet acrimonia ex muria
<lb/>inducta compescatur. Neque vero in omnibus sugillatis in
<lb/>principio fomento ex muria uti consulit, sed in iis quae
<lb/>statim livescunt. Brevi itaque tempore in iisi muria utendum
<lb/>est, in quibus vero cruentus aut subflavus aut subpallidus
<lb/>est color, fugere muriam oportet. Cataplasmate autem
<lb/>utere faba fresa contrita, abfinthio, hyssopo, origano,
<lb/>raphani cortice, uva passa exacinata, unoquoque per se cum
<lb/>melle aut aceto aut aqua. Imperfecte primum haec remedia
<lb/>conscripsit, quum non apponat ad sermonem coctiSne
<lb/>an crudis uti iubeat faba fresa et abfinthio et hyssopo.
<lb/>Videtur autem crudorum usum praecipere; nam ad finem
<pb n="12.810"/>
<lb/>ubi dicit, cum melle aut aceto aut aqua singulis praedictis
<lb/>utendum esse, tum quidem coctis apposuisset. Quin et eo
<lb/>ipso sermone tria viribus inaequalia medicamenta tradens,
<lb/>minime recte mihi videtur praecipere cum hoc vel cum
<lb/>illo esse utendum. Aqua enim acrimoniae omnis expertissima
<lb/>est, non in cute tantum, sed ipsis etiam ulceribus.
<lb/>Mel vero ulceribus mordax est, cutem autem non offendit.
<lb/>Acetum vero utrisque mordax existit. Neque vero raphani
<lb/>cortex uvae passae viribus par est, sicut neque absinthium
<lb/>ac hyssopum et origanum, fortia enim haec sunt et discussoria
<lb/>vi praedita, moderata autem est uva passa et omnis
<lb/>acrimoniae expers. Et bulbus albus cum ovo et melle. Bulbum
<lb/>flavum ut acriorem in principio statim adhibere recusat.
<lb/>Scimus autem mel discussoris facultatis esse, quapropter
<lb/>ovum ipsis admiscere videtur, quod mitigandi facultate
<lb/>multum praestat. Cyclaminos per se et cum uva
<lb/>passa. Neque hic parvum est quod interest inter cyclaminum
<lb/>et uvam passam. Quare haud scio qua ratione per se
<pb n="12.811"/>
<lb/>cyclamino utatur et admixta uva passa; etenim per se vehementissimum
<lb/>est medicamentum, at cum uva passa commiscens
<lb/>tantum auferet facultatis, quanta fuerit admixtae
<lb/>uvae passae moles. Aut nitrum cum hyssopo et uva passa
<lb/>melle exceptum. Hic sermo priore rectior est, in quo etiam
<lb/>fusius cyclamini usum permittebat. Nam si etiam nunc hysfopum
<lb/>ipsum per se adhibere consuluisset, non apponendo
<lb/>inveteratis sugillationibus id convenire, similiter utique deliquisset.
<lb/>Myrtum cum sale et aqua. Dictum etiam antea
<lb/>a me est, quod ex discussoriisi medicamenta in principio
<lb/>praestantiora sunt, quae exiguam astringendi vim complectuntur,
<lb/>qualia sunt rosae et melilotum et crocus. Non tamen
<lb/>ex ejusmodi medicamentorum numero est myrtus, utpote
<lb/>vehementer astringens, quapropter Ago nunquam ipsa
<lb/>uti audeam, praesertim si jam lividus sit color sugillationum.
<lb/>Sinapi cum adipe ovillo. Inveteratis et nigresactis
<lb/>sugillationibus solum hoc medicamentum convenerit, et m axime
<lb/>si non omnino paucum sit sinapi adipi admixtum
<pb n="12.812"/>
<lb/>Myricae folia et fructus trita cum aqua per su simul
<lb/>mixta. Et hoc medicamentum non solum discussoriam, sed
<lb/>et contractorem quandam vim habet, quare inveteratis et
<lb/>nigrescens sugillationibus non conducit. Facit et spongia et
<lb/>linteolum, aceto ac melle imbuta et apposita. Hoo remedium
<lb/>in principio adhibitum non valde acri aceto opusi
<lb/>habet, in progressu autem temporis liquefacta aut denigrata
<lb/>sugillatione nihil profuerit, absque acerrimo aceto praeparatum.
<lb/>Aut fabam fresam commanducatam imponitis cum
<lb/>melle. Quin et fabae lomentum etiam citra manducationem
<lb/>cum melle subactum livida discutit, ex manducatione autem
<lb/>summe discussorium redditur, nimirum viribus a saliva
<lb/>assumptis. Ovi vitellum eodem modo. Si mel ad ovi vitellum
<lb/>miscuerimus, velut ante dixi de faba fresa, simile faciemus
<lb/>praedicto medicamento tum in apparatu tum in facultam.
<lb/>Aut porci pulmonem calidum imponito. Hoc remedium
<lb/>non tolerarit vir mundiciem amans. Aut myricae decocto

<pb n="12.813"/>
<lb/>prolue. Non ita longe ante de myricae facultate dictum
<lb/>est; aut cardamomum cum myrrha impone. Discuflorium
<lb/>quidem medicamentum est myrrha, verum acre cardamomum.
<lb/>Haec sane sufficere videntur mihi ex Archigenis
<lb/>scriptis exempli gratia prolata, ostenso simul modo examinandi
<lb/>medicamenta, qualia scilicet in principio conveniant,
<lb/>antequam livida aut nigra sugillatio fiat, et qualia
<lb/>lividis aut jam nigrefactis et inveteratis sint adhibenda.
<lb/>Quare quae consequuntur apud eum deinceps, ea sola per
<lb/>se ascribam ipsius Archigenis verbis, aut cerussae et spu
<lb/>mae argenti aequales partes cum melle terito, et admixta
<lb/>faba fresa ad cerati .formam reducito ac utitor, aut anguium
<lb/>senectam cum aqua marina tritam illinc, aut cumi
<lb/>num linteo illigatum et in ferventi aqua tinctum pro fbmento
<lb/>adhibe, aut sinapi cum cerato impone, aut foeniculum
<lb/>tritum impone, aut thus et thapfiam aequis portionibus
<lb/>cum cerato rosaceo, aut mentam et argenti spumam
<lb/>pari pondere impone, aut hordeaceam farinam cum aceto
<lb/>mulfo coctam, aut fabam vino maceratam, donec tenera fiat
<pb n="12.814"/>
<lb/>tritam splenii modo impone, aut cicer ervinum vocatum
<lb/>eodem modo, aut furnorum fuliginem cum pari cerussa ex
<lb/>vino odorato illine, aut thapsiam et arvinae farinae triplum
<lb/>eodem modo, aut crudum salsamentum exprimito, deinde
<lb/>in vino odorato tritam imponito. Caeterum ad vetustiores
<lb/>sugillationes smilacis fructus cum uva nigra tritus facit, aut
<lb/>thapsiae radix tusa et succus ejus adipe exceptus ac assidue
<lb/>appositus. In vetustis exemplaribus non vetustiores comparative
<lb/>scriptum est, sed vetustissimas superlative. Dictum
<lb/>est porro a me statim in principio, quod in ejusmodi sugillationibus,
<lb/>medicamentis valida vi discussoria praeditis
<lb/>uti oporteat, qualia sunt sane ab eo his verbis descripta
<lb/>et quaedam item ex superioribus, velut est indicatum. Atque
<lb/>haec quidem Archigenes prodidit. Verum Apollonius
<lb/>diligentius et cum pluribus distinctionibus in primo parabilium
<lb/>in hunc modum scripsit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.1.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamenta ab Apollonio conscripta ad sugillata
<lb/>recentia ac livida</hi>.</label> Spongiam in aqua marina fervente
<pb n="12.815"/>
<lb/>tinctam assidue locis pro fomento adhibeto. Aut spongia in
<lb/>acri muria tincta similiter foveto. Aut in aceto ferventi et
<lb/>pariter in vino. Imponendum est et splenium melle et aceto
<lb/>madefactum aut lana aut spongia. Cataplasmate autem utere
<lb/>absinthio trito cum melle, aut hyssopo laevigato cum melle,
<lb/>et faba fresa eodem modo, origano similiter, raphani cortice
<lb/>cum melle, bulbis tritis per se aut cum melle et ovi
<lb/>vitello, lini semine et salibus tritis cum oleo et ovi vitello,
<lb/>silphio trito cum oleo et vino, fampfucho trito cum melle,
<lb/>myrto et sale tritis cum aceto, foeniculo trito cum cerato,
<lb/>hyssopo et nitro cum melle et aceto, calce viva cum cerato,
<lb/>sinapi trito cum adipe vitulino aut cum cerato.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.1.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad sugillata inveterata</hi>.</label> Ari radicem rasam ad melle
<lb/>subactam in linteolum illitam imponito, utere etiam discusfuriis
<lb/>facultatibus et compositionibus, quae ex descriptionibus
<lb/>commentariorum apparantur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.1.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad sugillata cum tumore</hi>.</label> Spongiam aceto imbutam
<lb/>imponito et praemonstratis fomentis frequentius utitor,
<pb n="12.816"/>
<lb/>cataplasmata loco farinam hordeaceam ex aceto mulso coctam
<lb/>imponito, donec locus sugillatusi humilior reddatur,
<lb/>de caetero vero subscriptis cataplasmatis utitor.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.1.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad sugillata cum inflammatione</hi>.</label> Aqua calida fove
<lb/>et pro cataplasmate lenticulam coctam tritam cum melle
<lb/>impone. Aut cochleam Aegyptiam contusam impone. Ubi
<lb/>vero inflammatio remiserit, tunc jam etiam aliis medicamentis
<lb/>utere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.1.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad sugillata cum pertusione</hi>.</label> In ipsam quidem perfusionis
<lb/>fissuram ex medicamentis, quae cruentis vulneribus
<lb/>conveniunt, inde, circumsitis vero partibus cataplasmata
<lb/>ex medicamentis ad sugillata citra perfusionem conscriptis
<lb/>impone. Praestabat fortassis hic jam sermonem de
<lb/>sugillatis desinere, verum quum ea, quae ex consentiente
<lb/>experimento indicata sunt, aliis stabiliora existant, visum est
<lb/>mihi etiam ea, quae Crito in tertio de ornatu scripsit apponere,
<lb/>quae sane juxta istius dictionem ita habent.</p></div>
<pb n="12.817"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.1.7">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Crito a cl sugillata recentia medicamenta scripsit</hi>.</label>
<lb/>Cicutam tritam ex aqua impone. Absinthium tritum
<lb/>ex aqua et in linteolum insertum imponito, quod si tenera
<lb/>sit cutis, par.Ilm mellis adjsuitur Hyssopum Cilicium ex aqua
<lb/>tritum et in. linteolum ligatum in globulos cogito, atque
<lb/>Ilis. in ferventem aquam tinctis sensim foveto. Bryoniae radioem
<lb/>tritam cum melle imponito, auso rosaceo cerato exceptam
<lb/>adhibeto. Muriam acrem facito spongiisque in ea
<lb/>madefactis foveto, et post haec raphani corticem tritum
<lb/>cum melle et linteolo infactum imponito. Aut sinapi tritum.
<lb/>cerato exceptum et exiguo adipe vitulino addito .in linteolo
<lb/>insertum imponito. Et de his quidem in tantum, Quod
<lb/>si inveteratae sint sugillationes aut etiam appellati livores,
<lb/>subscriptis compositionibus utendum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.1.8">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad livores et sugillationes profundas</hi>.</label> ♃ Tordylii
<lb/>partes duas, terrae Samiae partem unam; aceto excipito,
<pb n="12.818"/>
<lb/>paulumque mellis simul conquassato. Animadvertere autem
<lb/>oportet diligenter ne cutis exulceretur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.1.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamentum detergens sugillata Arsiarclth</hi>.</label> ♃
<lb/>Hyssopi Cilicii Ʒ j, radicis thapsiae tantundem, thuris integri
<lb/>non secti tantundem, cerae Tyrrhenicae Ʒ ij, resinae terebinthinae
<lb/>Ʒ j. Arida cum liquabilibus committito, deinde
<lb/>linteolo inserta imponito, animadversione habita ne locus
<lb/>exulceretur, et ob hoc sane srequenter tollere oportet.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>: ♃ Radicis thapsiae Ʒ xij, aut succi Ʒ vj, thuris insecti
<lb/>Ʒ viij, veratri albi Ʒ duas, absinthii Ʒ j, cerati rosacei
 <lb/>Ʒ xvij, mollita repone ac linteolo insertis utere. Oportet
<lb/>etiam hoc assidue amovere. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Viticisi albae obolos
<lb/>tres, struthii tantundem, glandisi Aegyptiae tantundem, pulmonis
<lb/>caprini usti tantundem, radicis asparagi tantundem,
<lb/>bdellii tantundem, succi thapsiae tantundem, aceto multo
<lb/>exceptis utitor. .<hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Seminis viticisi albae Ʒ tres, radicis
<lb/>struthii tantundem, nitri rubri tantundem, succi ra^
<lb/>phani tantundem, hyssopi Cilicii tantundem, farinae fabarum
<pb n="12.819"/>
<lb/>tantundem, glandis unguentariae Ʒ xl, .myricae Ʒ xl, pulmonis
<lb/>caprini usti Ʒ xl, bulborum rubrorum Ʒxl, radicis
<lb/>thapsiae Ʒ xl, thuris Ʒ xij, excipe cerato rosaceo ac utere
<lb/>ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.1.10">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamentum ab Pera colscrsatum ad sugillata;
<lb/>aufert, ut inquit Aberas, tribus horis</hi>.</label> Quod si inflammatio
<lb/>fiat, cataplasma ex viridi caseo probat et fomentum ex pane.
<lb/>♃ Succi cicutae obolos duos, croci Ʒ ij, myrrhae drach. j,
<lb/>acaciae drach. unam, opiiƷ ij, succi thapsiae drachsaj, gummi
<lb/>Ʒ j, cum aqua cogito. Hoc quidem Heras scripsit. Ego
<lb/>vero nucem per aetatem jam oleosam factam expertus sum
<lb/>aliquando ad cruentatos facientem, oportet autem ipsam
<lb/>nucem diligenter terere, atque ita imponere homini supine
<lb/>reclinato, quo ad horas duas et tres medicamentum adsistereat,
<lb/>ubi enim sic fecerit, etiam si postea surgat, ad multum
<lb/>tempus adhaeret, oportetque priore delapso aliud statim
<lb/>imponere. <hi rend="italic">Flusdem Perae ad Aegilopas</hi>. Malvae solia
<lb/>cum sale et melle trita imponito, destruit hoc ac exstirpat
<pb n="12.820"/>
<lb/>aegilopas. Alicam etiam in aceto coctam incipienti aegilopi
<lb/>imponito. Aut myrti recentissimas baccas cataplasmatis modo
<lb/>adhibe, ubi videlicet fluxio infestaverit. Similiter facit et
<lb/>Lemnia terra si illinatur.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="2">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.2.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="2">Cap. II.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De aogilope</hi>.</label> Inter nasi os et magnum
<lb/>juxta oculum angulum parvum quoddam abscessei simile
<lb/>tuberculum oriri solet, et rumpitur sane saepe in angulum
<lb/>ut aegre curabile reddatur, nisi mature occurratur. Mederi
<lb/>igitur oportet ipsi cum discussores mediCamentisi, quae citra
<lb/>mordacitatem efficacia sunt; conficitur enim oculus ab acribus,
<lb/>atque ita etiam aflectae partis inflammatio augetur. Verussi
<lb/>affectio ipsa non ob id solum aegre curabilis est, sed
<lb/>et propterea quod, quum multa liquida medicamenta in experimentum
<lb/>assumi prossint, ea non tolerat locus ipse, necessario
<lb/>enim ex eis in oculum quid influit. Neque vero
<lb/>adhaerere ejusmodi queant Citra obligationem, quae totum
<lb/>oculum complectatur, quam impossibile est tot diebus alL^
<lb/>quem perferre posse, quot ad masi curationem requiruntur
<pb n="12.821"/>
<lb/>Ob hanc igitur causam Apollonius nulla medicamenta ad
<lb/>aegilopas scripsit. Archigenes vero paucis enumeratis, deinceps
<lb/>ad curationem ipsorum per chirurgiam progreditur,
<lb/>quamquam res ipsa non manuariae operae, sed medicamentisi
<lb/>secundum genus fit subjecta. Itaque totam ipsius dictionem
<lb/>ascribam hoc modo habentem.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.2.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Archigenes ad aegilopas scripsit in primo medicalnentorum
<lb/>secundum genus</hi>.</label> Aegilopas qui circa oculorum
<lb/>angulos oriuntur ervo cum melle integi mus, aut cinere
<lb/>vitis cum aceto subacto. Probe facit et thus eum columbino
<lb/>stereore recenti impositum. Aut succum herbae aegilopis,
<lb/>avenam nostlu dicunt, cum melle illinc. Caeterum
<lb/>in nondum perforatis staphidem silvestrem et ammoniacum
<lb/>thymiama cum melle veluti splenium impone, aut alumen
<lb/>scissile cum terebinthina splenii forma impone. Aut lanae
<lb/>tomentum sanguine marini leporis tinctum inde, aut melanteriam
<lb/>tritam adhibe. Quod si neque sic sanentur, diviso
<lb/>angulo et eum tenui perforato terebello, continuis foranlinibus

<pb n="12.822"/>
<lb/>inCussis disparato, capitale emplastrum adhibeto, discedent
<lb/>enim squamae et sanabuntur. Aut osse denudato cautelium
<lb/>amove, et sic squamulae discedunt ac sanantur. Quidam
<lb/>dividentes angulum ossi, qua parte perforatum est, augustum
<lb/>insundibulum admovent, ac plumbum liquefactum
<lb/>insundentes urunt, atque hoc modo optime sanant. Haee
<lb/>quidem Archigenes scripsit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.2.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Asclepiades ad aegilopas conscripsit</hi>.</label> Porro
<lb/>Asclepiades in primo externorum haec prodidit. Succi
<lb/>illecebrae ℔ ẞ, succi solani st; thuris drach. viij, mastiches
<lb/>Ʒ iij, galbani lib. dimidium. Succos cum thur^ coquito
<lb/>et ubi dissolutum fuerit galbanum injicito, mastichen vero
<lb/>improbamus. <hi rend="italic">Aliud</hi>. n Thurisi℥viij, myrrhae viij, ladaniƷiv,
<lb/>Cerae iv, aluminis scissi, coaguli leporis, utriusque
 <lb/>Ʒ issi spumae nitri Ʒ iv, medicamentum contundito et
<lb/>emollito irini unguenti faece.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="3">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="3">Cap. III.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De tiaris, flcofls tumoribus, impetiginofls
<lb/>et exanthematis et sotrltncults</hi>.</label> Tumor parvus et durus in
<pb n="12.823"/>
<lb/>faciei cute oritur, varus Latinis appellatus a ora sto videlicet
<lb/>succo collectus, demonstransque sui ipsius curationem
<lb/>rationabiliter per medicamenta emollientia et discussoria sutllralll.
<lb/>Etenim durities ipsius emollientibus, tumor vero
<lb/>praeter naturam discutientibus opus habet. Quum igitur
<lb/>jam saepe tum in superioribus libris, tum in commentariis
<lb/>de simplicium medicamentorum sucultate praedictae fint mihi
<lb/>materiae, tum discussoriorum tum emolliendum medicamentorem,
<lb/>compositio sane ipsorum particularis per experientiam
<lb/>judicata utilis erit ad rectum relatorum usum,
<lb/>quae videlicet paulo post reserentur, ubi saltem prius de^
<lb/>terminavero, quae similes sint varis affectiones et aliqua
<lb/>parte ab ipsis differentes.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De flcosis tumoribus</hi>.</label> Una quaedam haec affectio est
<lb/>ex iis, quae in mento enascuntur, differens a vasis in eo,
<lb/>quod non solum crassas sin qui hos tumores efficiat humor,
<lb/>sed et [erosae tenuitatis particeps, ob quam etiam cito exulGerantur,

<pb n="12.824"/>
<lb/>si non ut debent curentur, et ob id magisi restecantibus
<lb/>medicamentis quam vari opus habent.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De impetiginosts tumoribus in mento</hi>.</label> Et haec asseetio
<lb/>ex mixto quopiam generatur humore, sero si si nimirum
<lb/>ac tenuibus et acribus succisi cum Crassis permixtis, quapropter
<lb/>etiam facile in scabiem et lepram transit, indigetque
<lb/>etiam ipsa medicamentis valide reliccantibusi. Postquam
<lb/>vero in psoram aut lepram transierit, ultra hoc, quod resiccantibus
<lb/>indiget medicamentis, etiam repurganda et extersaria
<lb/>expostulat.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De exanthematis flve pustulis, quae in tuento</hi>.</label> Hoc
<lb/>exanthematum nomen quidam in communi usurpant, de asa
<lb/>fëctionibusi videlicet ulcerosis et asperis in mento sua sponte
<lb/>provenientibus, quemadmodum etiam Archigenes facit. Indiget
<lb/>autem et haeo ipsa affectio resecantibus medicamentis.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De suruncults</hi>.</label> Furunculi ex similibus humoribus
<lb/>veluti vari generantur per universum corpus, duplicesi exidentes,
<lb/>aliqui quidem, ut ita dixerim, varofi, duri et qui
<pb n="12.825"/>
<lb/>difficile coquantur, aliqui vero inflammati, in quibus aliquando
<lb/>etiam febres consistunt et tumor. in magnitudinem
<lb/>excrescit et in pus transmutatur, unde curatio ipsarum ut
<lb/>plurimum eadem quae inflammationis existit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Fx Crdone ad varos</hi>.</label> Crito.nl tertio de ornatu haec
<lb/>verba scripsit. <hi rend="italic">Ad varos in facie</hi>. ♃ Mellis Attici cyathum
<lb/>unum, sive Ʒ xij, aceti acerrimi tantundem, misceto diligenter
<lb/>et medicamento varos illinito, digito astricando.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi> Spumae argenti chemam siVe Ʒ ilij, terebinthinae
<lb/>purae ad fabae Aegyptiae magnitudinem, addito otei albi
<lb/>parum, atque ubi plius faciem deterseris ex medicamento,
<lb/>hoc panium digito excipe, deinde ambabus manibus terendo
<lb/>varos obtine. Hoc medicamentum etiam a rugis liberam et
<lb/>mundam faciem conservat. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Amygdalas amaras aceto
<lb/>dilutas ac probe tritas faciei obline. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Alumen sciffum
<lb/>probe Levigatum terebinthina excipe et emollitum impone.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Costum Indicum tusam et tenuissimo cribro
<pb n="12.826"/>
<lb/>cretum felle caprino excipe, ac ad cerati crassitudinem redactum,
<lb/>varis circa vesperam illinc, mane vero ubi farrexerit,
<lb/>lacte aegrum faciem proluere jube. Inveteratis porro
<lb/>varis subscriptis compositionibus utendum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad varos callosas</hi>.</label> ♃ Saponis Gallici drach. iv,
<lb/>ammoniaci thymiamatis Ʒ j, thuris dracln j, aqua dissolvito
<lb/>et cerati spissitudinem facito, coque illinito et post horae
<lb/>interstitium tepida abluere jubeto. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Nitri rubri, hyssopi,
<lb/>pulegii, falis fossilis aequales partesi tundito et per teunissimum
<lb/>cribrum cribato, exceptisque cerato rosaceo utso
<lb/>tor. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Seminis ocimi, nitri rubri, pulegii viridis,
<lb/>aluminis scissi, costi Indici, singulorum aequales partes, tusas
<lb/>et clibratas adipe anserino seu gallinaceo excipe, ut
<lb/>cerati fiat crassitudo, ex eo vero in linteolum infarcito et
<lb/>imponito donec penitus persanescant. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ fialis astuti,
<lb/>pulegii, hyssopi, ammoniaci thymiamatis, rhoist coriarii, sin^
<lb/>gulorum par pondus, rosaceo cerato exceptum, donee Itersatientur
<lb/>imponito.</p></div>
<pb n="12.827"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.8">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad affectiones eminentiores et in facie pruritum,.
<lb/>ao principium eleplbantiafls</hi>.</label> n Gummi albi, spumae nitri,
<lb/>thuris, sulfuris vivi, singulorum aequales partes, aceto
<lb/>dilutas ac probe tritas in pastillos redige, eosque in umbra
<lb/>exicca. Usu vero expetente aceto dilutos illinc, atque ubi
<lb/>resecati fuerint, subscripta compositione deterge. -[ Saponisi
<lb/>Gallici lib. j, ammoniaci thymiamatis tantundem, thuris
<lb/>quadrantem, mastichesi quadrantem, spumae nitri quadrans
<lb/>tem. Saponem et ammoniacum in vasi fictile conjice et aquae
<lb/>sextariis duobus affufisi coquito, atque ubi dissoluta suerint,
<lb/>arida contusa et cribrata adiicito, deinde in mortarium
<lb/>translata ac probe conquassata vase vitreo reponito. Usu
<lb/>vero postulante faciem ex eo fmegmate inquinato et post
<lb/>modicum temporis spatium larga aqua molliter perfricando
<lb/>abluito. Utendum est hoc fmegmate per omnem varorum
<lb/>curationem.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad flcosus menti papularum eruptiones</hi>.</label> Crito in
<lb/>tertio de ornatu in hunc modum de eis scripsit. <hi rend="italic">Ad fleo-</hi>
<pb n="12.828"/>
<lb/><hi rend="italic">sis in mento eruptiones, velut Deucius praeceptor tradit</hi>.
<lb/>♃ Spumae argenti, misyosi crudi, aequas partes tritas insperge.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Thuris drach. duas, spumae argenti drach.
<lb/>quatuor, salis fossilis dracln octo, sandarachae drach. duas,
<lb/>trita insperge. <hi rend="italic">Aliud</hi>. jn Cerussae dracln quatuor, misyosi
<lb/>crudi dracln quatuor, salis fossilis .drach. duas, fandarachao
<lb/>drach. duas, trita insperge. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Atramenti sutorii
<lb/>drach. duas, sulfuris vivi drach. duas, aeruginis dracli.
<lb/>unam, nitri rubri drach. duas, trita insperso. <hi rend="italic">Aliud</hi>. n.
<lb/>Elaterii drach. quatuor, falis fossilis drach. quatuor, atramenti
<lb/>futorii drach. duas, mixta insperge et eum specilli
<lb/>humecti extremo admove, quo videlicet medicamentum ipsum
<lb/>adhaereat. Caeterum post medicamenti impositionem semine
<lb/>lini ex aqua trito utendum est. Porro ubi humidiora
<lb/>fuerint ulcera, ut ab ipsisi aqua pura velut a fonto defluat,
<lb/>subscriptis compositionibus utendum erit. <hi rend="italic">Pastillus ud sucosas
<lb/>menti papulas. Usus est eo Artemidorus, reprimit
<lb/>omnes tumores, qui accidunt iis quibus cicatrix malo in-</hi>
<pb n="12.829"/>
<lb/><hi rend="italic">ducta est, veluti in iis, qui sutura usi sunt, contingit.
<lb/>Compositio haec est</hi>. ♃ Squamae aerisi drach. iv, vitrioli
<lb/>drach. ij, aluminis scissi Ʒ ij, glutini fabrilis perlucidi drach.
<lb/>ij, arida tunduntur et cribrantur, glutinum vero aceto maceratur
<lb/>et tritis affunditur, rursusique Levigatur et formantur
<lb/>pastilli, quos usus tempore aceto dilutos illinimus. Hoc
<lb/>medicamentum etiam fistularum callos extirpat.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.10">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Magni Clinici</hi>.</label> ♃ Aluminisi scissi, aeruginis Corinthiae,
<lb/>rubricae finopidisi, chalcitidis, glutihisi fabrilis, singulorum
<lb/>aequas portiones, componito ac sititur, ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.11">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Arei Asclepiadei</hi>.</label> ♃ Rubricae sinopidis, aeruginis
<lb/>Corinthiae, aluminisi scissi, gallae omphacitidjs, malicorii,
<lb/>aequas singulorum partes, gummi duplum, aceto excipito ac
<lb/>utere ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.12">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ap ollo uls ut Charixenus tradit</hi>.</label> ♃ Squamae aeris,
<lb/>mifyosi assati, auripigmenti, singulorum Ʒ ij, diphrygis Ʒ iij,
<lb/>aeris usti drach. rv, chalcitidis ustae Ʒiy, glutinis fabrilis
<pb n="12.830"/>
<lb/>drach. iv, aceto diluito et pastillos formato, quibus velut
<lb/>superi oribus utitor.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.13">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Andronis medicamentum accommodatum</hi>.</label> ♃ Vitrioli
<lb/>drach. duas, myrrhae drach. duas, thuris drach. iv,
<lb/>aluminis scissi drach. quatuor, malicorii drach. octo, gallallilli
<lb/>drach. octo, aristolochiae drach. octo, vino austero
<lb/>exceptis, ut praedictis utere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.14">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Crinon is ad lichenas in mento</hi>.</label> Consequenter vero
<lb/>Crito ad lichenas menti scripsit hoc modo. Ad menti lichenas,
<lb/>quae injucundissima est affectio. Nam et pruriginem
<lb/>inducit et asseclarum partium cirdlmtentionem et periculum
<lb/>non modicum, serpit enim aliquando per totam faciem
<lb/>oculosque contingit et ferme extremae foeditatis causa exisiit.
<lb/>Quapropter diligentiore cura utendum est, inspiciendo
<lb/>tum paroxyfmos, id est irritationes, tum intervalla et remissiones,
<lb/>ita ut etiam ab inveteratis recentes disparamus, in
<lb/>quibus conveniet uti exiccantibus medicamentis. Quum vero
<lb/>in psoram aut lepram transierint, supra resiccantia etiam
<pb n="12.831"/>
<lb/>extergendum et repurgandum erit usus, et postea sane subscriptarum
<lb/>item compositionum.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.15">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Crisoi amici ad recentes in mento, flve alia faciei
<lb/>parte lichenas</hi>.</label> Tritici grana multa in incudem imponito,
<lb/>deinde laminam aeris igni candefactam tritico superponito
<lb/>et resolutum ab eo liquorem calidum adhuc auferto ac super
<lb/>lichenas linito. Hoc solm multos curatos scimus. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
<lb/>Malvae agrestis semen tenerum adhuc colligito, mundato ac
<lb/>fundito succumque reponito, inque eo assidue illinito. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
<lb/>Portulacae saccum assidue illinito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Oleae Aethiopieae
<lb/>lacrimam cum aqua terito et pauco adjecto styrace
<lb/>misceto et imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Ulmi lacrimam aqua dissolutam
<lb/>imponito. Quod si inveterati sint lichenes, sequentes
<lb/>compositiones adhibendae sunt, asphodeli radicem aceto eoetam
<lb/>et tritam illinito. Viticis folia trita cum aceto imponito.
<lb/>Capparis folia trita cum aceto imponito. Rumicis hortensis
<lb/>radicis corticem ex aceto tritum loco prius cum^ nitro

<pb n="12.832"/>
<lb/>praeparato imponito. Chamaeleonis radicem aceto coclam
<lb/>et tritam imponito. Caeterum quum ad lichenum curationesn
<lb/>multa et varia medicamenta existant, particulatim
<lb/>de singulis transigam, initio e pastillis sumpto.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.16">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Pastilli lichenicii</hi>.</label>, ♃ Glutinis .fabrilis drach. i v, alii
<lb/>duas habent, sulfuris vivi drach. ij, chamaeleonis drach.
<lb/>iv, thuris Ʒ ij, aceti heminae dimidium, glutinum aceto dissolVitur,
<lb/>deinde aridis adiicitur. Usus tempore, quantum satis
<lb/>est, aceto dissolvito calidumque imponito. In aliis exemplaribus
<lb/>singulorum par pondus continetur. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃
<lb/>Chamaeleonis, sulfuris vivi, utriusque Ʒ iv, lachrymae oleae
<lb/>Aethiopicae Ʒ ij, thuris Ʒ j, aceti quantum satis est, juxta
<lb/>alios. Alcyonii drach. ij, Chamaeleonis nigri drach. iv,
<lb/>pyrethri Ʒ ij, sulsilris vivi drach. iv, thuris drach. i v, glutini
<lb/>drach. iv, aceti acerrimi heminas iv. <hi rend="italic">Altus</hi>. ♃ Lactimae
<lb/>oleae Aethiopicae drach. iv, sulfuris Vivi drach. iv,
<lb/>alcyonii Ʒ octo, spumae nitri drach. viij, alicae aceto coctae
<lb/>drach. Viij, aceti quod satis est. <hi rend="italic">Alius</hi>. Alcyonii ulliƷij,
<pb n="12.833"/>
<lb/>chamaeleonis nigri drach. iv, radicis asphodeli Ʒ iv, sul-.
<lb/>furis vivi drach. ij, thuris ℥ ij, pyrethri drach. ij, spumae
<lb/>nitri Ʒ ij, glutinis drach. iv, aceti quod satis est. Porro extenta
<lb/>jam affectione et callosa reddita, sequentibus utendum
<lb/>est medicamentis. <hi rend="italic">Pbumida ad impetigines affectus</hi>. ♃ Misyosi
<lb/>peregrini, thuris, myrrhae, aluminis scissi, singulorum
<lb/>drach. viij, aloes, fossuris vivi, utriusque Ʒ iv, excipe passo,
<lb/>ut strigmentitiam spissitudinem accipiant et bis aut ter in
<lb/>die praestrictis illine, forinsecus autem conservandi medicamenti
<lb/>gratia vesicae pelliculam aut ovi testam aut viridia
<lb/>folia quantum satis est impone. <hi rend="italic">Aliud. su</hi> Misyosi Ʒ iv, acaciae
<lb/>drach. ij, squamae aeris Ʒ iv, sulfuris vivi Ʒ vj, chalcitidis
<lb/>drach. viij, gummi drach. octo, aceti quod satis est,
<lb/>in quo, ubi gummi dissolveris reliquaque admiscuelisi, amuream
<lb/>injice et probe Conquassata reconde ac utere, ut dictum
<lb/>est. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Sulfuris vivi, thuris, myrrhae, atramenti
<lb/>sutorii, misyos Crudi, singulorum drach. ij, gummi
<lb/>drach. iv, aceto et cedrino oleo quod satis est dissolvito
<lb/>eodemque utere modo.</p></div>
<pb n="12.834"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.17">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Fx scriptis Aeuxidis. Aliud</hi>.</label> ♃ Chalcitidis crudae,
<lb/>misyos crudi, myrrhae Aminaeae, sulfuris vivi, singulorum
<lb/>aequales partes, gummi duplum aceto dissolutum, excipe
<lb/>oleo cedrino. Verum cedrinum prius coquere oportet, usique
<lb/>ad mellis crassitudinem. <hi rend="italic">Aliud Diodoro</hi> ♃ Lacrimae
<lb/>oleae Aethiopicae drach. xx, gummi drach. xl, vitriosi drach.
<lb/>sedecim, sulfuris vivi drach. x, thuris drach. x, aeruginis
<lb/>drach. x, acaciae drach. x, myrrhae Aminaeae drach. x,
<lb/>aceti quod satis est. Et ubi dissoluta fuerint singula ac laevissima
<lb/>reddita, excipe amurca condensata et repositis utere.
<lb/>Adnectantur porro et aliae compositiones.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.18">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Illitus coctus ad lichenas inveteratos, qui citra usu
<lb/>cenationem sanat</hi>.</label> ♃ Chalcanthi, foenigraeci moliti, cardamomi,
<lb/>singulorum drach. ij, melanthii Ʒ j ẞ, foliorum ca..,
<lb/>prifici Ʒ j ẞ, aceti acerrimi quod satis est. Laevigata ad
<lb/>mellis spissitudinem reducito, deinde coquito et postquam
<lb/>nigrum factum fuerit et condensatum medicamentum, totlito,
<lb/>illinito, insuperque lichenas abluito.</p></div>
<pb n="12.835"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.19">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Itera olida e Parentini litus lichenious, sanat Citra
<lb/>ulcerationem</hi>.</label> ♃ Polentarum drach. viij, glutini drach. sex,
<lb/>atramenti futorii drach. quatuor, chalcitidis drach. quatuor,
<lb/>sulfuris vivi drach. iv, squamae nitri drach. vj, alcyonii
<lb/>drach. quatuor, myrrhae Aminaeae drach. duas, aceti heminas
<lb/>tres. <hi rend="italic">Dionysii condiscipuli, sanat citra ulcerationem;</hi>
<lb/>♃ Farinae hordeaceae sextarium unum, atramenti sutorii
<lb/>unciam unam, corticum radicum rumicis silvestris sextarium
<lb/>unum, sulfuris vivi unciam unam, myrrhae sesquiunc.
<lb/>gummi unciam unam, aceti heminas sex. Rumicis radicem
<lb/>coquito et ubi dissoluta fuerit extractam terito, hordeacem
<lb/>vero farinam in residuum liquorem conjeCtam coquito, atque
<lb/>ubi recte habuerit, reliqua inlicito et ablatis utitor.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.20">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Illitus Sacrationis coctus</hi>.</label> ♃ Farinae alicae sextarios
<lb/>sex, salsurus vivi Ʒ xvj, mifyos peregrini drach. xvj,
<lb/>cimoliae Ʒ xvj, chalcitidis drach. xvj, spumae nitri Ʒ viij,
<lb/>alcyonii drach. viij, aluminis scissi Ʒ viij, radicis asphodeli
<lb/>Ʒ Viij, myrrhae drachs octo, thuris drach. octo, lacrimae
<pb n="12.836"/>
<lb/>oleae drach. octo, ammoniaci thymiamatis drach. octo, aceti
<lb/>heminas tres. Alcyonium et asphodelum in aceto coquito,
<lb/>ubi vero ad dimidias redactum fuerit pereolato et in colamento
<lb/>ammoniacum, myrrham, thus, oleae lacrimam dissolvito,
<lb/>deinde terito aridaque infausto, alicam vero in residuo
<lb/>liquore coquito et dissolutam reliquis adjicito, simulque
<lb/>terito ac utitor. <hi rend="italic">sin aliis collectaneis^ sic habet</hi>. ♃
<lb/>Sulfuris vivi, mifyosi peregrini, chalcitidis, singulorum drach.
<lb/>xvj, nitri, aluminis scissi, alcyonii, radicis asphodeli, thurisi,
<lb/>lacrimae oleae, terrae cimoliae, ammoniaci thymiamatis,
<lb/>singulorum drach. octo, acetl heminam unam. <hi rend="italic">Alius
<lb/>valde elstcair</hi>. ♃ Aceti acerrimi sextarios sex, farinae hordei
<lb/>sextariosi duos, mannae sextarium unum, radicis rumicis
<lb/>agrestis drach. octo, veratri albi drach. x, alcyonii
<lb/>drach. xv, cardamomi drach. quatuor, terrae cimoliae drach.
<lb/>viij, glutitus drach. xvj, spumae nitri drach. xVj, halicacabi
<lb/>virgultorum viridium manipulum. Componito. Quandoquidem
<lb/>vero multi medicamentorum quae illinuntur compos
<pb n="12.837"/>
<lb/>sitiones recusant, amantque magis emplastrorum impositio nes,
<lb/>utpote quae neque sudolibusi obortis diffluunt, neque
<lb/>resecata cutem circum tendunt, etiam ipsorum praeparatio-.
<lb/>nes subjungendae sunt.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.21">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Flnplastra liohenica, quae citra exulcerationem liberant</hi>.</label>
<lb/>♃ Cerae, picis coctae, thuris, terebinthinae, sulfuris
<lb/>vivi, singulorum librae dimidium, liquabilia cum aridisi
<lb/>committito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. n Thuris Ʒ viij, aluminis Ʒ viij,
<lb/>chalcanthi drach. viij, sulfuris vivi drach. iv, glutinis drach.
<lb/>iv, radicis chamaeleonis drach. i v, cerae drach. octo, picis
<lb/>crudae heminas duas. Picem et glutinum coquito, atque
<lb/>ubi condensata fuerint, ceram inficite, aridisque affundito
<lb/>ac repositis utitor.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.22">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud fecit ad lichenas elevatos, adeo ut reprimat
<lb/>ea, quae residua putantur</hi>.</label> ♃ Mannae thuris, picis, utriusque
<lb/>Ʒ octo, bituminis Ʒ viij, cerae Ʒ viij, resinae pinus
<lb/>Ʒ octo, sulfuris vivi drach. viij, olei Cyprini parum. Coquito,

<pb n="12.838"/>
<lb/>ut dictum est, et sublatis usitor in linteolum aut peL
<lb/>siculam tenuem infartis.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.23">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud citra ulcerationem removet</hi>.</label> ♃ Picis brutina
<lb/>liquidae sextarium unum, mannae lib. j, fulturis vivi lib. j,
<lb/>farinae lupinorum lib. j, pro consuetudine componito, deinde
<lb/>galbani sextantem adiicito, Est hoc ex. valde probatis.
<lb/>Alia exemplaria farinam non habent, neque galbanum.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.24">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Emplastrum lichen suum Philotae, citra ulcerationem
<lb/>sanans. Exhibitum est a Philota sodali per versus
<lb/>scriptum</hi>.</label> ♃ Chalcitidis assatae, chrysocollae, misyosi affati,
<lb/>squamae aeris, diphrygis, salis ammoniaci, terrae Eretriae,
<lb/>singulorum Ʒ iv, sulstnis vivi Ʒ xij, chalcanthi, floris Iapidis
<lb/>Asii, aeris usti, singulorum Ʒ vj, soreos Ʒ v, aluminis
<lb/>liquidi Ʒ iv. Haec omnia terito, deinde aceti heminis xi j
<lb/>affusis, per diesi v sub Canicula soli exposita itidem probe
<lb/>terito, donec medicamentum redditum fuerit aeruginosam,
<lb/>siccumve. Porro in alio mortario thuris ℥ j, myrrhae sextans,
<lb/>aloes ℥ j, ladani quadrans, opopanacis quadrans, aceto
<pb n="12.839"/>
<lb/>dissoluta ad strigmentitiam crassitudinem praeparentur, atque
<lb/>ubi recte habuerint, ad ea quae in sole Levigata sunt
<lb/>adiiciantur, rursusque terantur, addaturque aristolochiae rotundae
<lb/>et longae, utriuSque tusae et tenuissimo cribro excussae
<lb/>Ʒ j. Postquam vero jam trita emplastri formam acceperint,
<lb/>liquabilia prius Iiquesacta et frigefacta injicito. Sunt
<lb/>autem haec. ♃ Cerae ℥ ex, terebinthinae Ʒ XX, galbani
<lb/>Ʒ ix, olei hemin. j, et probe emollitis ac repositis utitor.
<lb/>Hoc medicamentum duplicem aspectum videntibus exhibet.
<lb/>Caeterum si affectio pertinacius perseveret et medicamentorum
<lb/>impositionem respuat, excoriatoriis appellatis remediis
<lb/>utendum erit, prompte enim superficiem avellunt.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.25">
 <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De excoriatoriis lichenum</hi>.</label> <hi rend="italic">Fxcoriatorium liohenum,
<lb/>quo Pamphilus Bomae usus plurima lucratus est,
<lb/>quum in urbe mentagra appellatus morbus invalesceret</hi>.
<lb/>♃ Squamae aeris Ʒ vj, auripigmenti Ʒ iv, sandaraChae Ʒ iv,
<lb/>aeris usti Ʒ i ẞ, veratri albi Ʒ i ẞ, ventrium cantharidum
<lb/>Ʒ i ẞ. Singula per se terito, deinde simul mixta cedria excipho,

<pb n="12.840"/>
<lb/>et ad strigmenti crassitudinem reducta pyxide aeris
<lb/>Cyprii reponito. Clu autem expetente, nitro et aceto exiguo
<lb/>perfrictis lichenibus, medicamentum hoc cum spatula
<lb/>illinc ac affrica, deinde interjecto spatio derade, rursusque
<lb/>medicamentum impone, deinde ubi. bis vel ter hoc feceris,
<lb/>quo facile deradi possit, rursusi imponere tenta, illitis locis
<lb/>vesicae bubulae aut assarius cujusdam animasse pellicule intectis,
<lb/>haec enim medicamentum ne defluat, conservat et
<lb/>alias levis est, post pelliculae autem impositionem fasciola
<lb/>leviter obligatum finito. Praestiterit quidem per noctem adhaerere
<lb/>aut saltem ad aliquot horas, usquequo bullas excitet
<lb/>saniem complectentesi crassam et glutinosam. Deinde
<lb/>vero lavare praecipimus et in balneo morari, nam et lmc
<lb/>ad hanc curationem auxiliatur, fit autem calidius balneum.
<lb/>Quo si quid uti prohibeat, fomentum aquae multae calidae
<lb/>adhibendum est, quo deterso panis ex aqua mulsa subactus
<lb/>cataplasmatis modo imponatur. Porro ubi sordida jam facta
<lb/>fuerint ulcera, splenium ex emplastro viridi imponito, exigua

<pb n="12.841"/>
<lb/>parte de excoruatorio adjecta. Caeterum sanie exclusa
<lb/>et nulla crustula ulceri incumbente, splenium album imponito,
<lb/>atque hac curandi ratione donec cicatrix penitus inducatur
<lb/>utitor, singulis diebus fomentum adhibens et novum
<lb/>splenium imponens. Post cicatricem plene inductam, si qua
<lb/>suspicio reliqua fit, eodemcllrationis ductu utendum est. Antequam
<lb/>vero excoriatore imponantur, circumsitas et vicinas
<lb/>licheni partes medicamentum aliquo inflammationem arcente
<lb/>in splenio excepto integere ac tueri oportet, nimirum lichene
<lb/>sua extrema linea semper parum quiddam sanis
<lb/>corporibus affricante et invadente. Haec communisi mentagrae
<lb/>Curatio est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.26">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud excoriatorium Axiorii</hi>.</label> ♃ Squamae aeris Ʒ
<lb/>sex, atramenti sutorii Ʒ iv, cantharidum Ʒ ẞ, veratri albi
<lb/>Ʒ j ẞ, sandarachae drach. j, excipe cedria.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.27">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud Apii Phascsu ad montagras, quod citra cica..
<lb/>tricis vestigium sanat. Facit et ad alopecias inveteratas</hi>.</label>
<lb/>Caeterum alopecias in sole aut ad ignem illinito et bulla
<lb/>excitata, eam acu perpungito ac humore excluso cum ce..
<pb n="12.842"/>
<lb/>ratis curationem perficito, post inductam enim cicatricem
<lb/>enascuntur pili. Atque haec quidem in alopeciis, in lichenibus
<lb/>vero velut praedictum est utitor. Medicamentum ipsum
<lb/>hoc modo habet. ♃ Sandarachae Ʒ ij, auripigmenti Ʒ ij,
<lb/>squamae aeris Ʒ ij, veratri nigri Ʒ j, elaterii Ʒ j, ventrium
<lb/>cantharidum Ʒj, excipe cedria. <hi rend="italic">Aliud</hi> ♃ Cantharidum Ʒj ẞ,
<lb/>veratri albi tantundem, auripigmenti Ʒ ij, squamae aeris tantundem,
<lb/>atramenti sutorii Ʒ j; scammoniae drach. ij, excipe
<lb/>cedria. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Auripigmenti usti Ʒ duas, squamae aeris
<lb/>Cyprii Ʒ vj, chrysocollae Ʒ j, atramenti sutorii Ʒ j, veratri
<lb/>nigri Ʒ j, aluminis scissi Ʒ j, sucoi thapsiae drach. j, scammoniae
<lb/>drach. j, Cantharidum drach. j, cedriae quod satis est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.28">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Emplastra viridia lichenica</hi>.</label> Post excoriatoriorum
<lb/>usum emplastra viridia et alba imponere oportet, quare
<lb/>rationabile est et illorum praeparationes ascribere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.29">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Emplastrum viride, quo ejus est Pamphilus in mentagra
<lb/>post rupturam bullarum</hi>.</label> ♃ Cerae lib. j, aeruginis
<pb n="12.843"/>
<lb/>rasae sexuncem, resinae frictae lib. duas, olei cyathos iv,
<lb/>aceti acerrimi quantum sufficit. Aeruginem cum aceto in
<lb/>sole terere oportet, liquabilia autem liquantur et refrigerantur,
<lb/>ac deraduntur liquidiSque adjiciuntur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.30">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Viride Demosthenis</hi>.</label> ♃ Cerae lib. ij, resinae frictae
<lb/>lib. su aeruginis rasae trientem, mannae trientem, olei
<lb/>aestate cyathos iv, hieme cyathos vj, aceti quantum sufficit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.31">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Viride Herophili</hi>.</label> ♃ Aeruginis Ʒ ij, mannae Ʒ iv,
<lb/>adipis vitulini Ʒ xij, galbani Ʒ iij, cerae Ʒlxxx, resinae Ʒxx,
<lb/>aceti quod satis est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.32">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Tryphonis antiqui emplastrum euchrum dictum</hi>.</label> ♃
<lb/>Aeris usti trientem, aluminis rotundi sextantem, aeruginis
<lb/>rasae sextantem, falis ammoniaci ℥ i j, mannae sextantem,
<lb/>cerae lib. ij, resinae frictae lib. ij, olei dextantem, aceti
<lb/>quod satis est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.33">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Antonini emplastrum. siloc Ttmocrates post lichenas
  <lb/>excoriatos imponit</hi>.</label> ♃ Cerae Ʒ c, colophoniae Ʒ ce, squamae
<lb/>Cypriae Ʒ xij, aluminis rotundi Ʒ xij, aeruginis Ʒ xfj,
<pb n="12.844"/>
<lb/>mannae Ʒ xij, galbani Ʒ xij, olei heminam unam, aceti, quod
<lb/>satis est. Annectendae his etiam emplastrorum alborum
<lb/>praeparationes, viam his post viridia utendum est mundis
<lb/>jam factis ab excursatione ulceribus. Etenim cura habenda
<lb/>est, ut citra callum cicatrix. inducatur, atque ea gratia ejusmodi
<lb/>medicamenta in usum veniunt, quae multam ad tactum
<lb/>lenitatem inducunt.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.34">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Emplastrum albula aquosum appellatum. .libo Ittagnus
<lb/>circulator usus est post lichenas excoriatos</hi>.</label> ♃ Spumae
<lb/>argenti lib. j, cerae Tyrrhenicae libram j, olei sextaPium
<lb/>unum, cerussae libram unam, aquae sextarium unum.
<lb/>Spumam argenti, cerussam et aquam terito, atque ubi laevigata
<lb/>reddita fuerint, paulatim oleum adstillato, assidueque
<lb/>terito, et postquam unita fuerint, in vas fictile translata
<lb/>igni imponito, assidueque agitato et absorpta jam aqua ceram
<lb/>injicito, qua dissoluta in mortarium transserto, et emolsitis
<lb/>repositis utitor.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.35">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Emplastrum athletarum trypherum appellatum. Facit
<pb n="12.845"/>
<lb/>cit item ambustis, ut Citra Cicatricis veffigium sumentur</hi>.</label>
 <lb/>♃ Spumae argenti Ʒ xxv, cerussae Ʒ xxv, plumbaginis lotae
<lb/>Ʒ xxv, cerae Ʒ xvj, terebinthinae Ʒ xvj, olei heminam
<lb/>unam, aquae tantundem, componito ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.36">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Megetis chirurgi</hi>.</label> ♃ Cerussae lib. ij, cerae lib. j,
<lb/>terebinthinae ℥ j, spumae argenti lib. j, olei lib. iij, aquae
<lb/>sextarios ij, componito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.37">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Diophanti ad ambusta et intertrigines. Conservat
<lb/>et faciem rosaceo dissolutum</hi>.</label> ♃ Spumae argenti torresactae
<lb/>Ʒ xij, medullae Cervinae Ʒ xvj, cerussae torrefactae
<lb/>Ʒ xij, cerae Ʒ viij, terebinthinae Ʒ viij, thuris Ʒ viij, olei
<lb/>heminas iv, pro more componito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.38">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Manna emplastrum medicamentum accommodatum</hi>.</label>
<lb/>♃ Spumae argenti Ʒ c, cerussae Ʒ c, cerae Ʒ l, terebinthinae
<lb/>Ʒ xxv, mannae Ʒ xvj, aluminis scissi Ʒ xl, olei heminas
<lb/>ij, et dimidiam, componito et reposito utitor. Afflictis porro
<lb/>et extritis Imbellibus a quocunque tandem medicamento,
<lb/>praesertim vero ab excoriatoriis subscriptis utendum est.</p>
 </div>
<pb n="12.846"/>
  <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.39">
   <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Compositio Menecratis quae excoriat orium appellatur</hi>.</label>
<lb/>♃ Picis brutiae pellucidae siccae et electae Ʒ ij ẞ,
<lb/>resinae pinus pellucidae ℔ j et quadrantem, cerae ponticae
<lb/>tantundem, galbani quadrantem, aceti heminam unam. Liquabilia
<lb/>ad splendidum ignem, donec non inquinent coquito,
<lb/>deinde galbanum adiicito, atque ubi dissolutum fuerit ab
<lb/>igne ablatis, acetum paulatim instillato assidueque moveto
<lb/>animadversione habita ne ebulliat, et insumpto jam aceto
<lb/>medicamentum in magnum mortalium transferto, ac diligenter
<lb/>terito, donec ad melinum colorem reducatur, deinde
<lb/>in pelliculam albam inspiratam repositum servato. Usu vero
<lb/>exigente, in pelliculas quantum ad integendos affectos locos
<lb/>satis est, insertum imponito et tertio quoque die solvito,
<lb/>nonnunquam usque in diem duodecimum imponito, ita ut
<lb/>quatuor fiant solutiones. Hoc medicamentum squamas discedere
<lb/>facit et corpora attenuat, ac solida facit ad convenientes
<lb/>excoriationes.</p></div>
  <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.40">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Arclligenes in secundo medicamentorum secundum
<lb/>genus medicamenta scripsit ad papularum in
<pb n="12.847"/>
<lb/>mento eruptiones tum alias tum ficosas eminentias</hi>.</label> Papularum
<lb/>in mento eruptiones ex myrti baccis, malicorio argenti
<lb/>spuma, aeris flore, paribus partibus exceptis cum vino
<lb/>oblino, in ficosis vero menti papulis mentagrisi appellatis
<lb/>et ab aliquibus lichenibus agrestibus faciunt quidem robustiora
<lb/>ex iis, quae ad lichenas relata sunt, amplius autem
<lb/>et quae ad psoras et lepras describentur. Mirabiliter vero
<lb/>haec compositio convenit. ♃ Chalcanthi Ʒ j, veratri nigri
<lb/>Ʒ j, auripigmenti Ʒ j, ventrium cantharidum Ʒ ij, quidam
<lb/>etiam obolos tres insuper addunt, tritis utitor cum oleo
<lb/>aut cedria aut rosaceo praesricto prius loco. fiunt enim
<lb/>bullae, quibus per specilli cuspidem ruptis rursus affricato,
<lb/>quo penetrare medicamentum possit et mordere, deinde post
<lb/>horam fomento adhibito, ceratum rosaceum imponito, hoc
<lb/>usquequo ad cicatricem perveniat facito. Quod si primum
<lb/>non exuperet, iterum iterumque illinito. facit et ad lepras
<lb/>et leucas alopeciasique et pforasi excellenter.</p></div>
  <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.3.41">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Itera olida e parentini ex libris ad Antiochiam, ad
<lb/>capitis et menti flcosos tumores, atque etiam aliis partibus
<pb n="12.848"/>
<lb/>eminentia ulcuscula</hi>.</label> Elaterii et salisi pares partesi misceto
<lb/>ac utitor, superne vero lini semen crudum exi aqua imponito
<lb/>aut ficus parvas tritas. Eodem etiam ad tubercula
<lb/>utendum est.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="4">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.4.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="4">Cap. IV.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De dentium affectibus</hi>.</label> Ex dentium aflectibus
<lb/>quaedam Iane omnibus evidenter apparent, quemadmodum
<lb/>quum perforati sunt aut denigrati aut detriti, aut
<lb/>neque frigida ferunt neque calida, sed exi utrisque aut altero
<lb/>solo dolor eis contingit. Quaedam vero non manifeste
<lb/>apparent in ipsis affectiones, veluti quum ipso aeger se
<lb/>sentire dicit circa corpus dentis dolorem in profundo obortum.
<lb/>Quidam enim contradicunt asserentes, quum osi fit
<lb/>dens, eum citra dolorem affici, veluti quum aliquando prominentioresi
<lb/>per simulem deterere cogimur aut etiam ob
<lb/>aliam quampiam causam, de quibus paulo post mentionem
<lb/>faciam. Nunc enim citra rationalem et naturalem demonstrabonem
<lb/>testimonium his perhibere volo, qui ipsum dentem
<lb/>dolere ajunt. Etenim quum ego aliquando dolerem, diligentem

<pb n="12.849"/>
<lb/>super me ipso animadversionem habui, utpote qui
<lb/>jam audieram de hac dubitatione, percepique manifeste non
<lb/>dolentem modo, sed etiam pulsantem dentem, quemadmodum
<lb/>carnosae partes inflammatione vexatae consueverunt.
<lb/>Quare mirum mihi videbatur, quod et haec affectio, quam
<lb/>phlegmonem five inflammationem appellamur in dente oriri
<lb/>posset, qui lapideam et duram substantiam habet. Atqui
<lb/>quum etiam alio tempore dente dolerem, manifeste sensi
<lb/>non ipsius dentis, sed gingivarum dolorem eum esse, inflammatis
<lb/>videlicet ipsis, ut etiam citra coarctationem dolerent,
<lb/>quin et ob vicinam dentium natura durorum, aucto dolore
<lb/>ob coarctationem. Quapropter utriusque doloris sensum
<lb/>expertus, alium quidem in gingivae, alium in ipsius dentis
<lb/>substantia esse clare scio, et id asserentibus testimonium
<lb/>praebeo, quod ipsi aliquando dentes dolent. At vero nervi,
<lb/>qui ad radicem dentis enatus et substratus est, dolorem
<lb/>aliquando fieri, nervo imaginationem confusam et in disario
<lb/>minatam incertamve apud plerosque exhibente, tanquam
<lb/>ipse dens doleat, censentaneum rationi est; nam et hujus
<pb n="12.850"/>
<lb/>rei manifestum periculum aliquando in me ipso feci. Et
<lb/>sane quod remaneat adhuc parva doloris portio exempto
<lb/>dente, innascitur ob nervi inflammationem, quum dolor
<lb/>nervi levior tantum reddatur quum ob id, quod non amplius
<lb/>tendatur ob cohaerentiam ossis extendentis, tum quod
<lb/>liber factus respirationem quandam habeat cumque remedia
<lb/>quae adhibentur contingere possint. Neque enim per contactum
<lb/>neque per distributionem possibile fuerit inflammatum
<lb/>nervum curare, utrimque a dentium Incessis coarctatum
<lb/>et ab anteriori parte ab ipso dente. Si vero Iividi per
<lb/>omnem suam substantiam facti appareant dentes, nihil mirum
<lb/>est ipsos quid inflammationi simile pati. Cui rei ex eo
<lb/>quis amplius fidem habeat, quod ex nutrimento fere per
<lb/>omnem animantis aetatem incrementum accipiant. Id quod
<lb/>evidenter saepenumero apparet in iis dentibus, qui exemptis
<lb/>oppositi sunt, utpote qui semper augescunt i quantum vero
<lb/>augescunt, tantum in ciborum mansu deteruntur. Quum
<lb/>vero imposiihile sit incrementum accipere citra nutrimentum,

<pb n="12.851"/>
<lb/>omnino duabus affectionibus et his contrariis obnoxii
<lb/>erunt, inopiae videlicet et redundantiae alimenti, quod eis
<lb/>suppeditatur. Inopia igitur aridiores et macriores alimentumque
<lb/>non sentientes et ob id tenuiores eos reddit, redundantia
<lb/>vero consimilem in eis affectionem excitare potest,
<lb/>qualis est circa carnosas partes inflammatio. Ejus igitur
<lb/>curatio fiet juxta eundem scopum quem habent proposse
<lb/>tum qui inflammationes curant, qui sane est ut redundantia
<lb/>eVacuetur, partim discutiendo partim etiam repellendo.
<lb/>Caeterum tenuitatis dentium ob alimenti inopiam remedium
<lb/>nullum est, laxari enim tunc et moveri ipsos necessarium
<lb/>est, compage ipsorum laxiore facta, quum non solum ipsi
<lb/>dentes, sed et locelli eos complectentes sint attenuati. Haec
<lb/>itaque affectio senibus accedit citius aut serius, velut etiam
<lb/>magis aut minus, quae vero proportionem ad inflammationem
<lb/>habet, magis juvenes corripit. Auxiliari tamen etiam
<lb/>senibus oportet, auxilio gingivis exhibito, ita autem appellantur
<lb/>carnes, quae dentes comprehendunt, ubi primum e
<pb n="12.852"/>
<lb/>locellis emergunt. Ipsas itaque astringentibus medicamentis
<lb/>robustiores et magis circa dentem adstrictis facere oportet,
<lb/>tanquam quae et ipsae aliquid salliant ad stabilitatem ac
<lb/>firmitatem dentium, quae ob exactam compagis ipsorum
<lb/>conglutinationem contingit. At vero foramina dentium ex
<lb/>humorum acrium et credentium influxu perficiuntur, velut
<lb/>ulcera in cute citra externam causam. Verum in Cute id
<lb/>assidue et multis, in ossibusi raro contingit, quanto videlicet
<lb/>minus quam cutis noxae exposita sunt ob duritiem natu-.
<lb/>raleln. Manifestum igitur quod erasorum corporum medela
<lb/>erit per resecationem vitiati influentis humoris, qui si paucus
<lb/>fuerit, localibus auxiliis eyc resiccantibus medicamentis
<lb/>contingere medela potest, eorum vero materiam paulo post
<lb/>dicemus. Si vero multis influens humor fuerit, universi capitis
<lb/>ratio ac providentia habenda est, atque si ipsum quamdoque
<lb/>propter totum corpus affectum fit, etiam reliqui corporis
<lb/>cura habenda erit. Porro erofos dentes, qui id mali
<lb/>prae mollicie perpessi sunt, reddere oportet duriores et asa
<pb n="12.853"/>
<lb/>sectioni minus obnoxios, atque id per austera et acerba llledicamenta.
<lb/>Caeterum lividos redditos per resiccantia curare
<lb/>oportet, ut qui ex humorum vitiatorum influxu id patiantur.
<lb/>Simili igitur curatione indigent cum perforatis.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="5">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="5">Cap. V.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De gingivarum curatione</hi>.</label> Cingi Vis ex inflammatione
<lb/>dolentibus optimum medicamentum est oleum
<lb/>lentissimum caliditate temperatum ore retentum. Sit autem
<lb/>recens, nam vetustius tanto recentiore pejus est, quanto aetate
<lb/>antecellit. Imponatur autem vasculum, in quo calefit
<lb/>lentissimum, in aliud majusi vasi, quod satis aquae calidae
<lb/>complectatur. Maximopere itaque inflammationi gingivarum
<lb/>hoc conducit. Nec vero minus etiam si juxta aliam quan-dam
<lb/>partem, quum pelliculae linguam ambientis tum suc-
<lb/>cingentis totum os, aliquis dolor ob inflammationem oriatur,
<lb/>dolorem sedat lentissimum, repellit enim citra molestiam
<lb/>et absque asperitate, quam pleraque austerorum habent, disicutitque
<lb/>citra mordacitatem, cujus rei inflammatis praecipuus
<lb/>usus existit. Quidam vero medici communi quadam
<pb n="12.854"/>
<lb/>falsa ratiocinatione utentes inflammata laedunt, quare ea ro
<lb/>semel perpensa de caetero vitare oportet. Existimant enim
<lb/>si astringentia solum, id quod influit repellendo inflammatis
<lb/>prosunt, atque aliquando etiam quid ex contento circa
<lb/>inflammatam partem, ad venas membrum ipsum nutrientes
<lb/>exprimendo, verisimile ob id esse, id quod amplius astringit
<lb/>amplius prodesse. Eodem modo etiam id, quod magis
<lb/>digerendo discutit, magis auxihari opinantur quam ea quae
<lb/>moderate idem praestant, non animadvertentes quod alterum
<lb/>ipsorum intensum inflammatis dolorosum existit. A
<lb/>vehementer enim astringentibus partes simile quiddam contusioni
<lb/>perpetiuntur, nimirum quum substantia ipsarum violenter
<lb/>condensetur, ab acribus vero erosioni quid simile
<lb/>contingit Merito igitur moderatum in utraque facultate immoderatis
<lb/>praefertur. Haec igitur sufficienter mihi praefatus
<lb/>videor. Caeterum de affectionibus citra dolores deinceps
<lb/>narrabo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De dolore dentium</hi>.</label> In dolore dentium citra gingivarum
<lb/>inflammationem aliquando in ipso proprio dentium,

<pb n="12.855"/>
<lb/>veluti dixi, corpore, aliquando vero in nervo dolorem
<lb/>fieri contingit. Vehementissimis igitur opus est medicamentis,
<lb/>sive quis repellere sive discutere velit doloris
<lb/>causam, sive humor sit sive flatus ventosus. Et propterea
<lb/>sane pleraque ipsorum ex acerrimo aceto praeparantur.
<lb/>Ascribam autem ex ordine quae aliorum relatione nobis
<lb/>tradita sunt, initio ab iis quae Archigenes tradidit sumpto.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Archigenes ad dentium dolores conscripsit</hi>.</label>
<lb/>Dolentes dentes colluant acri aceto calido cumgalla, aut
<lb/>halicacabi radice, cum aceto et galle, aut pinguibus taedis
<lb/>in aceto fervefactis, aut myrti ramulis et galla cum pice
<lb/>in aceto tepefactis, aut hyoscyami semine et foliis cum
<lb/>aceto, aut cedria vel propoli vel nardo vel solano, aut succo
<lb/>ejus vel cappari vel alliis vel myrti ramulis, sive in aceto
<lb/>sive vini faece calida fervefactis, aut polii foliisi vel ipsa
<lb/>herba vel agrestis cucumeris radice vel marrubio, singulis
<lb/>cum aceto, pipere et nitro, aut radice chamaeleonis eodem
<pb n="12.856"/>
<lb/>modo, aut hyssopo vel staphide silvestri vel ruta cum vino,
<lb/>aut pulegio cum aceto mulso, aut platani pilulas vel rosas
<lb/>aridas, in vino albo ad tertias coquito, et vinum in fictili
<lb/>servato, eoque assidue dentes colluito. Eodem modo utere
<lb/>pentaphylli sive quinquesohi, quae ab aliquibus eupatorium
<lb/>dicitur, radice cocta ex vino aut pulegii large cocti decocto,
<lb/>aut cornu cervi in posca coctum colluito, aut brafflcae
<lb/>cauliculos tres et soreos drachmas duas, in aceti sextario
<lb/>uno ad tertias coquito et colluito. Egregie velo sacere sertur
<lb/>ranae in aqua et aceto probe coctae decoctum diutius
<lb/>ore retentum. Mirifice facit dens caninus ullus et tritus,
<lb/>deinde cum aceto coctus et ore retentus, aut malicorio et
<lb/>galla aceto incoctis utitor, aut squilla ex aceto calido, aut
<lb/>squillae medullam in minutas partes dissectam sub librae
<lb/>unius pondere et in aceti sextarium injectam, in vase ficuli
<lb/>Condito ac inveterari sinito, vase in asinino stereore
<lb/>ad dies xxx defosso, et utitor, aut asinino lacte colluito,
<lb/>hoc et eos qui mobiles sunt corroborat, aut halicacabi corficis

<pb n="12.857"/>
<lb/>et taedae in aceto extinctae decocto large incocto colluito,
<lb/>aut cornu cervi in acido garo incoctum colluito, aut
<lb/>idem ex aceto colluito, aut titllymalli radicem in vino ad
<lb/>dimidias coctam colluito, aut hyoscyami radicem aceto mulso
<lb/>coctam colluito, aut taedarum ramenta, malicorium, alumen
<lb/>rotundum fiVe scissum in aceto ad tertias coquito ac tepidum
<lb/>colluito, aut helxines radicem in aceto ad tertias coctam
<lb/>in ore detineto, atque ubi osi saliva resartum suerit,
<lb/>eo aperto effluere finito, aut allium et arundinem AleXandrinam
<lb/>acerrimo aceto servesactam colluito, aut hyssopum
<lb/>aut thymum aut origanum per se et simul aceto cocta colluito,
<lb/>aut pyrethrum cum hyssopo et colocyntllidis medulla
<lb/>similiter in aceto coquito, Iiquoremque ex eis longo temporis
<lb/>spatio in ore contineto, aut colocynthidem vino calido
<lb/>macerato et diutius ore teneto; multam enim pituitam ducit
<lb/>et dolorem levat; aut alliorum et erucae seminis ac
<lb/>nitri decocto collue, aut ranunculum in vino coquito et
<pb n="12.858"/>
<lb/>praemundato prius dente colluito, aut mori lac in vinum
<lb/>insunde, simulque lanas succidas in ipsum exprime, tepesac
<lb/>et per lanas sordidas maxillae insunde, extrahit pituitam
<lb/>et dolorem tollit In his omnibus Archigenes catalogum fecit
<lb/>medicamentorum incidendi, discutiendi ac calefaciendi
<lb/>vi praeditorum, raro aliquid ex acerbis admiscens, quale est
<lb/>ipsa galla. Porro quum semel tantum solanum posuerit, miratus
<lb/>sum cur id admisceri velit, quum nulla ratione juvare
<lb/>possit, praeterquam ea juxta quam colica medicamentum
<lb/>prosunt, stupefaciendo videlicet doloris sensum. Quid
<lb/>igitur amplius parabilium Apollonii relationem faciam, quum
<lb/>parqm absit quin omnia comprehenderit Archigenes? Quandoquidem
<lb/>vero Apollonius ipse quibusdam a se traditis testimonium
<lb/>praebet, tanquam e vestigio sudantibus dentium
<lb/>dolores, visum etiam mihi est illa ipsa ascribere secundum
<lb/>ipsius Apollonii verba, quae hoc modo habent.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Apollonii e vestigio dolores dentium sedans</hi>.</label> ♃ Alliorum
<lb/>nucleos v, thuris masculi obolos iij, myrti ramulos
<pb n="12.859"/>
<lb/>longitudine duorum palmorum duos, ex his folia decerpta
<lb/>per se terito, similiter et allium et thus, deinde simul omnia
<lb/>in novam ollam consulito et aceti heminam j superfundito,
<lb/>ac coquito spatula ex taeda agitando, donec ad dimidias
<lb/>redigatur, atque ita tepido utitor. Oportet autem liquorem
<lb/>hunc in dolente parte ad multum tempus tenere, donec
<lb/>liquor ipse consumatur. Commodum est et ante hoc balsami
<lb/>succum colluere aut corticem imponere super dolentem
<lb/>dentem, qui si non adsit, panacisi succo contuso inde defluentem
<lb/>liquorem instillare.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Post praedicta Archigenes remedia personatorum
<lb/>dentium cum dolore et absque dolore conscripsit in haec
<lb/>verba</hi>.</label> Oblitionibus porro et epithematisi ejusmodi utitor.
<lb/>Sory Aegyptium retina terebinthina exceptum oblino, idemque
<lb/>cavernae inde, aut compositionem ex duabus piperis
<lb/>generibus inde, nardino aut rosaceo dissolutam et maxime
<lb/>amygdalino, quin et in aurem ejusdem partis instilla, summe
<lb/>facit. Aut sulfur ignem non expertum cum lycio exceptum
<pb n="12.860"/>
<lb/>cavernae inde, aut gallam Levigatam aut lycio aut resina
<lb/>terebinthina exceptam obtine praepurgato dente, aut pulegii
<lb/>comam tritam denti indito. Caeterum in maximisi dentium
<lb/>doloribus summe facit hoc. Anguis senectam exurito
<lb/>et cum oleo ad mellis fetidi spissitudinem redigito ac dentem
<lb/>praepurgatum ex eo integito, omnisque circumsita oblinito
<lb/>itemque cavernis indito, aut senectam anguisi llllll
<lb/>ustam dentibus apprimito, et excident. Aut vermes terrenos
<lb/>tostos cavernae praemundatae insperge, aut araneorum
<lb/>ova unguento nardillo diluta inde, aut melanthmm torrefactum
<lb/>cum oleo oblino, atque ubi parumper concluso ore
<lb/>tenuerit, pituitam collectam resuere jube, aut piper vel
<lb/>roris marini semen opio exceptum in cavernam inde. Porro
<lb/>ubi veluti inflammatione correpti fuerint, nitrum rubrum
<lb/>et ossium Persicorum nucleum unita resima excipe et dentem
<lb/>ex eis in tege, ac donec liquata fuerint sine: in cavernam
<lb/>vero piper, spumam nitri et galbanum cum melle inde,
<lb/>aut strigmenta cum pipere eodem modo, aut pyrethrum
<pb n="12.861"/>
<lb/>cum myrrha, aut succum Cyrenaicum et piper aequali pondele
<lb/>cum galbano, aut melanthium et allii dimidium ejus
<lb/>ac parum salis fiinul trita oblino, dolorefn tollit. Aut hiatae
<lb/>pistlinariae avulso capite adipem cum rosaceo calefactum
<lb/>et in aurem instilla et in cavernam inde, aut gallam tritam
<lb/>cum cedria adhibe, aut in aurem denti vicinam oleum
<lb/>sesaminum, in quo versnes terreni cocti sunt, instilla. Verum
<lb/>ipso dolente dente hyoscyamum conterant, aut hedorae
<lb/>albae Cacumina quinque cum rosaceo terito et in mali
<lb/>punici putamine tepesacta bis aut ter in die in aurem vicinam
<lb/>instillato. Quin et ipse fructus cum vino tritus denti
<lb/>illitus juvaL Caeterum his relatis Archigenes etiam haec
<lb/>subdit. Summe facit cruentatis gingivis alumen liquidum
<lb/>duplo aloes pondere addito admotum: aut alumen stillum t.
<lb/>et myrtum tenuissime trita affricato. Ubi vero restrictae
<lb/>fuerint, melle ipsas illinito, aut nucleorum ossium sive m achaerarum
<lb/>Persicorum partes ij, myrrhae partem j, praemundato
<lb/>denti indito, a dolore liberat. At vero perfractis
<lb/>et dolentibus dentibus cauterium ignitum admoveto.</p>
 </div>
<pb n="12.862"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.6">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De apopltlegmattsmis</hi>.</label> Post praedicta vero Archiaenes
<lb/>ita scripsit. Apophlegmatismi optimi sunt in dentium
<lb/>dolore. Staphis agrestis per se et cum pulegio manducata,
<lb/>aut quod intra gallum est nigrum, dolenti dente conterat
<lb/>sinatque pituitam effluere, in oppositam autem aurem duos
<lb/>hederae corymbos cum rosaceo tritos instilla, aut myricae
<lb/>fructus drach. duas, spumae nitri drach. unam, aluminis
<lb/>paulum, alliorum nucleos v, myrti folia pauca, cum aceto
<lb/>ad dimidias coque spatula ex taeda agitando, idque decoctum
<lb/>colluendum ac ore continendum praebeto, deinde
<lb/>Inante ore pituitam effluere permittite, et post hoc rosaceo
<lb/>ore colluto ptisanam sorbendam exhibeto. Si voro ex. cole
<lb/>luendo aliqua circa os ulcerata suerint, croco et rosarum
<lb/>succp inungito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De sumentis</hi>.</label> fomenta ad dentium dolorem saCiunt,
<lb/>forinsecus ex sale torresacto et milio in sacculos consectis,
<lb/>aut per sordidos panniculos probe calefactos. Quin et epithemata
<lb/>conducunt citra aquam apparata, velut sunt quae
<pb n="12.863"/>
<lb/>ex hordeaCea farina fiunt sive ex semine lini. Ipsius vero
<lb/>dolentis dentis fomentum hoc modo adhibeatur. Origani
<lb/>aridi ramulum in fervens oleum tinctum dolenti denti superne
<lb/>affricato, aut ricini cauliculum eodem modo, aut staphidem
<lb/>agrestem stilo cuipiam acuto infixam eodem modo,
<lb/>aut cera dolenti denti imposita, specilliextremum Calidissimum
<lb/>assidue adhibe, aut opopanacem et peucedani succum
<lb/>unita linteolo illigato et in ferventi oleo liquefacio, quum
<lb/>vero inceperit fervere medicamentum, denti imponito et
<lb/>cum specillo apprimito, utere mane et vesperi. At in universam
<lb/>omni fomento quum forinsecus tum intrinsecus ante
<lb/>cibum nec non post cibum haud adnlodum multo temporis
<lb/>spatio ad cibum rursus spectante utere. Caeterum species
<lb/>sumenti et haec est. Dentem valde bene praepurgato
<lb/>et aegro contecto ac hiare jusso hyoscyami semine susfito.
<lb/>Quod si ad nullum praedictorum malum ipsum cedat et dolor
<lb/>vehementer perseveret, tenui terebello dentem perforato
<lb/>ac diesis remediis utitor; hoc enim modo magis prodesse
<pb n="12.864"/>
<lb/>consueverunt. Si vero neque sic profeceris et videatur dens
<lb/>tollendus esse, citra dolorem tollere possis valde convementi
<lb/>medicamento hoc. Pyrethrum acerrimo aceto ad dies
<lb/>xl condito, terito et reponito, usu Vero exigente reliquis
<lb/>cera obturatis et probe munitis, ipsum dolentem praemundatum
<lb/>hoc medicamento integito, deinde hora interposita
<lb/>digitis extrahito aut scalpello exigito, aut sory cum acerrimo
<lb/>aceto ad multos dies imponito et excidet, aut plumbaginem
<lb/>tritam cerato exceptam imponito, educunt fortiter
<lb/>tithymalli succus et sory cum galbano imposito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.8">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De iis quae Aoollonius scripsit in primo parabiitum</hi>.</label>
<lb/>Primum quidem eorum caput sunt collutiones dentium
<lb/>doloribus conserentes, quae nihil amplius habent iis
<lb/>quae Archigenes tradidit. Secundo loco refert, quae ad erofos
<lb/>dolentes dentes imponantur et indantur. Tertium locum
<lb/>obtinent fomenta et ustiones. Quartum fussltus ad dentium
<lb/>dolores. Quinto habentur commanducationes et purgationes.

<pb n="12.865"/>
<lb/>Sexto gargariSmata. Septimo postremum capite ea
<lb/>scripsit quae in dolore dentium auribusi infunduntur, quorum
<lb/>nullius mentionem facere volui, quum si quis ea expetat
<lb/>ex libro illius petere possit, qui non adeo difficulter
<lb/>parabilis existit. Ego sane iis quaeArehigenes prodidit contentus
<lb/>fui. Quum vero Apollonius quae naribus infundunl
<lb/>tur consequenter tradat, visu sunt mihi etiam ea ipsa apj
<lb/>ponenda esse.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae in dolore dentium naribus insendantur, ex
<lb/>Apollonio in primo parabilium</hi>.</label> Radicis betae saccum per
<lb/>se in nasum instillato et solves dentium dolorem. Cumini
<lb/>quantum tribus digitis apprehendi potest et myrrhae magnitudinem
<lb/>fabae et duplum interioris cucumeris terito et lacte
<lb/>muliebri mixta in .collyria redigito, eaque in utramque
<lb/>narem indito, atque ita attrahere iubeto donec quis quinque
<lb/>stadia percurrere possit, deinde medicamentum emungat.
<lb/>Idem ad aurium dolorem facit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.10">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ne erost dentes vacillent neque sectorem faciant</hi>.</label>
<pb n="12.866"/>
<lb/>Veratrum nigrum ervi magnitudine melle cocto exceptum
<lb/>cavernis inde.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.11">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad dentes denigratos</hi>.</label> Testam callainam assatam ac
<lb/>tritam dentibus affricato. Hoc etiam gingivas corroborat.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Sal fossile melle subactum in testula torreto, terito
<lb/>ac modica myrrha admixta similiter affricato. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃
<lb/>Pulegii partem unam, falis tantundem melle subacta in eodem,
<lb/>donec in carbonem transierint torreto ac trita dentibus
<lb/>affricato. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Caricas exurito ac terito modicaque
<lb/>nardo ac melle admixto utitor, hoc et gingivas comprimit.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Polentam acerrimo aceto subactam exurito, ac tritam
<lb/>dentibus affricato ; hoc et gingivas roborat. <hi rend="italic">Aliud. ^l</hi>
<lb/>Alipastli usti drach. octo, pumicisi usti drach. quatuor, salis
<lb/>torrelacti drach. tres, tritis eodem utere modo. Ab horum
<lb/>usu collutione utendum est, vino odorato in quo ad musa
<lb/>tum tempus iris sicca fuit macerata.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.12">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Asclepiades in primo externorum ad dentes
<pb n="12.867"/>
<lb/>scripsit. sidera olida e Parentini ad motos dentes</hi>.</label> Utendum
<lb/>est spodio Cyprio, ut per id gingivae comprimantur, itemque
<lb/>verbasci radicibus coctis, postea ablutio fiat ex aqua
<lb/>myrti aut rubi aut lauri, deinde spodio rursus admoto,
<lb/>quies praecipiatur. <hi rend="italic">Aliud</hi>. n Veratri nigri manipulum, radicis
<lb/>mandragorae Ʒiv, radicis hyoscyami Ʒ iv, in vas fictile
<lb/>conjicito et vini Chii aut Coi quam optimi heminas tres
<lb/>superfundito ac ad prunas Iuculentas ad dimidias coquito,
<lb/>indeque liquorem excolatum ose retinendum praebeto.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.13">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aridum ad motos dentes</hi>.</label> ♃ Terebinthi fructuum
<lb/>torrefactorum drach. octo, aluminis scissi usti drach. octo,
<lb/>balaustii drach. duas, gallarum drach. unam, croci drach.
<lb/>unam, myrrhae drach. unam, tritis utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Cornu
<lb/>cervi usti drach. viij, rhois rubri drach. iij, omphacii^ ij,
<lb/>balaustii drach. quatuor, corticis pinus drach. unam, myrrhae
<lb/>Aminaeae drach. j, tritis utere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.14">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Colluito ad molarium dolores</hi>.</label> Radices smyrnii cum
<lb/>aceto mulso Coquito et excolatum liquorem ore tenendum
<pb n="12.868"/>
<lb/>exhibeto. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Rumicis agrestis radicem et platani pilulasi
<lb/>ex aceto mulso coquito, atque ut dictum est exhibeto.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.15">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Masticatoria ad molarium dolores</hi>.</label> ♃ Canchryos
<lb/>drach.ij, origani drach. ij, piperis albi Ʒ j, myrrhae dracll. j,
<lb/>uvae passae albae aut alterius quam pinguissimae sextarii
<lb/>dimidium, uvam passam diligenter tundite, myrlllam vero
<lb/>melle dissolvito, arida autem tundito ac tenui cribello cernito,
<lb/>postea uvae passae ac myrrhae adiicito miscetoque
<lb/>ac instar malagmatis emollito, usus vero tempore nucis
<lb/>Ponticae magnitudinem commanducandam praebeto. Posse
<lb/>quam vero collecta pituita fuerit, aegrum hiare ac deorsum
<lb/>inclinari oportebit, quo liquor facile profluat, quo facto
<lb/>vinum colluere iubeto. <hi rend="italic">Aliud</hi> ♃ Uvae passae pinguis exacinatae
<lb/>sextarium dimidium, piperis albi acetabulum, grani
<lb/>cnidii drach. ij, spicae nardi drach. ij, castae Ʒ j, pyrethri
<lb/>Ʒ ij, myrrhae drach. ij, apparato ac utitor ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.16">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad corrosus dentes praeservativam. Per hujus usum
<pb n="12.869"/>
<lb/>conservavi erosos dentes absque dolore</hi>.</label> gingiber cum aceto
<lb/>mulsio coquito ac probe terito, indeque in cavernam indito,
<lb/>foris dentem ex eo integito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Hederae lacrimam
<lb/>galbano misceto aut thhymalli vel ficus silvestris succo dissolvito
<lb/>ac utitor ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.17">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud dolorem tollens ad dolentes et erosos dentes.
<lb/>Conducis itidem ttissi</hi>.</label> si. Succi papaveris drach. duas, piperis
<lb/>albi tusi et cribrati drach. unam, myrrhae drach. ij,
<lb/>styracis drach. duas, galbani drach. unam, passi quod satis
<lb/>est his excipiendis, contundito simul et catapotia formato,
<lb/>dentique circumponito et cavernae indito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Succi
<lb/>hyoscyami drach. duas, myrrhae drach. duas, opii drach.
<lb/>duas, galbani dracln duas, styracis drach. ij, gingiberis Ʒ ij,
<lb/>piperis drach. j, succi Syriaci tantundem, passi quod satis est,
<lb/>praeparato ac utitor ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.18">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Molare emplastrum bonum, quod in multis miraculo
<lb/>sitit</hi>.</label> ♃ Lacrimae oleae drach. j, myrrhae drach. ij, veratri
<lb/>nigri drach. j, balsami liquoris drach. j, styracis drach.
<pb n="12.870"/>
<lb/>unam, piperis drach. j, hyoscyami drach. j, succi papavera
<lb/>Ʒ j, castorii obolos iv, galbani drach. vj, succi Cyrenaici
<lb/>drach. j, succi carpasi drach. unam, panacis drach. j, sagapeni
<lb/>obolos iv, pyrethri obolos quatuor, staphidis silvestris
<lb/>Ʒ ij, cedriae quod satis est, quo emplastri formam acquirat.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Sulfuris vivi drach i v, bituminis drach. ij, amne.
<lb/>eae olei drach. iv, picis liquidae drach. viij, cedriae drach.
<lb/>xij, piperis longi drach. quatuor, opii drach. iv, pyrethri
<lb/>drach. iv, staphidis silvestris drach. unam, veratri nigri
<lb/>drach j, grani Cnidii drach. unam, opopanacis drach. unam,
<lb/>picis aridae libram unam. Arida aceto excipite, deinde liquida
<lb/>assundito ac ablatis utitor. Ex medicamento hoc mosaris
<lb/>dens est integendus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.19">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad dentes qui pessum eunt, ut citra dolerem ereatiantur</hi>.</label>
<lb/>Pyrethrum in acetum conjicias, ad dies iit aut
<lb/>iv sinito, deinde terito et male affecto denti imponito, vicinis
<lb/>dentibus optime praemunitis eodemque diligenter praemundato,
<lb/>ita ut per duos aut tres dies dentem hoc audicamento

<pb n="12.871"/>
<lb/>integas, ita enim citra dolorem excutietur. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
<lb/>Cucumeris silvestris radices eodem modo ut pyrethrum
<lb/>praeparato ac utitor ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.20">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">De mobilibus dentibus ac prominentibus</hi>.</label> Relatum a
<lb/>me etiam ante est, quod ob senilem aetatem aliqui dentes
<lb/>reliccati mobiles fiunt, parvum omnino auxilium ex astringentibus
<lb/>medicamentis, quibus gingivae coarctantur, sementes.
<lb/>Referetur autem et nunc quod aliqui ex plaga mobiles
<lb/>fiunt. Quidam vero etiam citra plagam, in quibus conjecturam
<lb/>facio nervum, qui ad radices ipsarum adnatus et
<lb/>substratus est, per multam humiditatem rigatum laxatum esse,
<lb/>et ob hoc roborantibus medicamentis ad curationem opus
<lb/>esse. Postquam autem motos dentes reliquis prominentiora
<lb/>factos videbam et maxisne quum ex plaga id essent perpessi,
<lb/>visum est mihi eos lima atterendos esse In tantum,
<lb/>quantum super reliquos prominent, ne scilicet oppositos
<lb/>sibi offendant tum in loquendo tum in manducando, atque
<lb/>sane reperi experimentum mihi favens ac testimonium praefiens.
<lb/>ferream itaque limulam, quo celerius opus succederet

<pb n="12.872"/>
<lb/>feci, multae enim aggressiones dentem mobilem faciunt,
<lb/>cui quiete et minimo motu opus est, si saltem stabiliri debeat.
<lb/>Quandoque igitur eminentiae inaequales apparent in
<lb/>dentibus et juxta aliquas tantum partes lima opus habent
<lb/>Aliquando vero aequales sunt extremitates et aequali similiter
<lb/>lima indigent Oportet autem gingivis linteolum molle
<lb/>usque ad radices dentium circumdare, deinde digitis sinistrae
<lb/>manus leniter amplecti, simulque tute et citra cossipressionem
<lb/>ne concutiatur cui limam adhibemus, atque ita
<lb/>chirurgiam aggredi. Quod si dolorem percipiat, dum limola
<lb/>admovetur, et affecta pars digitis vehementius non continetur,
<lb/>quiscere quidem ab opere statim convenit. Ubi vero
<lb/>ex medicamentis, quae post referentur, interea aliquid extribuerimus,
<lb/>rursus, ut dictum est, aggredi iterumque modice
<lb/>cessare, donec extremitates circa dentes deterantur, atque
<lb/>id non prima tantum die bis aut ter, sed etiam sequenti
<lb/>faciendum est, ac imperandum aegro ut neque loquatur
<lb/>neque durum aliquem cibum accipiat. Utatur autem afimento

<pb n="12.873"/>
<lb/>succo ptisanae et sorbitione ex alica et pane madido,
<lb/>atque aliis ad hunc modum mollibus. Caeterum materiei
<lb/>silva, quae motis dentibus commoda est, talis existit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.21">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ab Archigene scripta, quae mobiles dentes curroboram</hi>.</label>
<lb/>Mobilesi dentesi stabilire volens, myrrhae, pompholygis,
<lb/>aluminis scissi, amyli, aequales singulorum partes tritas
<lb/>admove. Aut olivarum albarum succum et rutam melle
<lb/>mixta affrica, deinde nardum cum alumine liquido oblino.
<lb/>Aut alumen rotundum cum duplo sale dentibus asperge.
<lb/>Aut aluminis scissi et mifyos aequales partesi, cum cedria
<lb/>ad cerati liquidi spissitudinem redactas dentibus oblino et
<lb/>pituitam defluere sine. Quo facto asininum lac colluant
<lb/>calidum aut acetum aut vinum in quo malicorium et galla
<lb/>sunt incocta.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.22">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad debilitatos dentes tum alios tum molares</hi>.</label> Mel,
<lb/>ceram aequis porsionibusi ad solem calida aqua diluito et
<lb/>picis dimidium admisceto ac ad emplastri formam deducito,
<lb/>atque manducanda exhibeto. Quod si aridum fit medicamentum,
<lb/>parum olei addito. Summe facit et mastiche Chia
<pb n="12.874"/>
<lb/>commanducata. <hi rend="italic">Ad stuporem dentium</hi>. Caeterum in dentium
<lb/>stupore portulacam manducent. Aut oleum calidum ore
<lb/>contineant.
<lb/></p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.23">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De dentitione puerorum, ut Archigenes scripsit</hi>.</label> lufantibus
<lb/>qui dentiunt, si doluerint canino lacte gingivas
<lb/>obline. Aut si leporino cerebello infantis gingivasi illeverisi,
<lb/>cito dentes proveniunt.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.24">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Amuleta dolori dentium reluctantia, quibus fldem
<lb/>deberi putant haec sunt</hi>.</label> Si ranunculi folia ei, qui dentem
<lb/>dolet, in ejusdem partis brachium imposueris, dolore
<lb/>quidem liberabitur, brachium autem exulcerabitur, cujus curam
<lb/>prout convenit facies. Si vero infans cui dentesi provenire
<lb/>incipiunt dolores habeat, veteris cochleae cornu pelsiculae
<lb/>illigatum pro amuleto appende.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.25">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De doloribus gingivarum</hi>.</label> Gingivis dolentibus collusiones
<lb/>fere eaedem faciunt quae ad dolores dentium sunt
<lb/>descriptae, magis tamen proprie facit acetum, cui hyoscyami
<lb/>radix est incocta. Verum inflammata gingivisi alumen cum
<lb/>falis quarta parte tritam admove, post morsum Vero perceptum
<pb n="12.875"/>
<lb/>vino aut foliorum oleae decocto ipsas colluant. At vero
<lb/>fluxione laborantibus gingivis et corrosis cum tumore et
<lb/>dolore et per nomen depastis, praeclare conducit fomentum,
<lb/>quod fit per auriscalpium, cui lana obvoluta est, in
<lb/>fervens oleum tinctum et gingivisi usquequo exaequentur
<lb/>admotum et donec circumcirca albae reddantur, ita enim
<lb/>sistitur nomen et ex sana carne id, quod corrosum est, connutritur,
<lb/>postea vero afflictionibus utere et iis, quae ad
<lb/>dentes sunt descripta. Proprie autem convenit galla tenuisisime
<lb/>trita acetabuli nlensura, cum myrrha magnitudine sabae,
<lb/>tritis itaque ac Levigatis utitor. <hi rend="italic">De exortu dentiunt</hi>.
<lb/>Quod si enascens dens difficulter oritur et pungit gingivam,
<lb/>cyperum cum butyro et unguento salino juxta exortum illinito.
<lb/><hi rend="italic">De epulide</hi>. Caeterum in epulide atramentum sutorium
<lb/>cum pari myrto et modico alumine scisso admoveto.
<lb/>Faciunt pleraeque etiam ex antherisi compositionibus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.26">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae dentes praeseruent</hi>.</label> Quin et doloris dentium
<lb/>praeservativa Archigenes his verbis tradidit. <hi rend="italic">In dentium
<pb n="12.876"/>
<lb/>doloribus praeservantia a dolore conveniunt ejusmodi</hi>. Tithymalli
<lb/>radices in vino ad dimidias coquito et his m mense
<lb/>colluito, ac nunquam dolebis. Optime conservat citr^ dolorem
<lb/>et fortesi dentes, si fabam Aegvptiam, rejecto interno
<lb/>amarulenta triverisi ac dentibus et gingivis semel in auuϽ
<lb/>afflicuelis. Aut alumine suissa cum modiea myrrha confri-cato,
<lb/>et nunquam credentur, si vero astringat hϽ^ nimium,
<lb/>melle utitor. Aut granorum iuniperi parvorum cupressi
<lb/>foliorum parem portionem et gallae parum roeTlu ootqϽ
<lb/>exoipito et in pastillos drachmae pondera reducito, ao utitor
<lb/>unum ex his commanducans insuperquo odorato
<lb/>colluendo. Aut iridis Illyricae nucisi ponticae magnitudinibus
<lb/>mande similiterque collue. Aut sali gallum omphacium m
<lb/>vino odorato coctam, misceto et maudito. <hi rend="italic">Dptsuns
<lb/>lorea tum ad praeservandos a dolore dpnlps tum
<lb/>roborandos eosdem, ac pariter gingivas, ampliusqd^
<lb/>corem faciunt smegmata subscripta</hi>. Lanas succidqq huluϽIϽ
<lb/>illigatas exurito, deinde falis tertia pstpu, aHHit^ affH^to.
<pb n="12.877"/>
<lb/>Aut dasypodis caput ustum tritum. Aut salem et mel ad
<lb/>cerati formam terendo redigito, deinde mundo linteolo illigata
<lb/>exurite et admixta iride Illyrica modica dentes confricato.
<lb/></p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.27">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Andromachlis scripsit ad omnes dentiunt dolores,
<lb/>competitio molaris eadem hora dolorem sedans</hi>.</label> ♃
<lb/>Piperis, pyrethri, succi tithymalli, galbani, singulorum Ʒ j,
<lb/>galbano excepta in cavernam inde.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.28">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">colaris Antlphanis, etiamsi non prctemundarts in
<lb/>dito et dentem ea integito</hi>.</label> ♃ Seminis hyoscyami, opii,
<lb/>nitri, myrrhae, pyrethri, piperis, singulorum Ʒ j, galbani
<lb/>Ʒ ij, tritis ex vino utitori <hi rend="italic">Alia molaris qua utor</hi>. ♃ Aluminis
<lb/>scissi Ʒ j, piperis albi Ʒ ij, opopanacis aut piperis
<lb/>longi obolos quatuor, soreos obolos quatuor, gummi aqua
<lb/>macerati Ʒ ij, cerae duplum totius ponderis omnium, eaetera
<lb/>conterens in aqua calida misceto, atque ita utitor. <hi rend="italic">Alia
<lb/>Cllaereae</hi>. ♃ Myrrhae Ʒ j, veratri Ʒ i ẞ, pyrethri Ʒ i ẞ, iridis
<lb/>Illyricae Ʒ i ẞ, aluminis scissi obolos iij, aqua terito et
<pb n="12.878"/>
<lb/>dentem oblinito, ac superne ceram imponito. <hi rend="italic">Alia molaris
<lb/>ex libris Anltrodae</hi>. n Aluminis scissi Ʒ iiij, myrrhae obolos
<lb/>tres, piperis grana quinque, ego obolos tres accipio et
<lb/>melius facit, resina excipe et praemundatae cavernae inde
<lb/>et splenium illitum superimpono. <hi rend="italic">Alia molaris ejusdem.
<lb/>.Etiam non praemundatae cavernae hanc inde et superne
<lb/>splenium ex medicamento item impone et probe societ</hi>. n
<lb/>Seminis hyoscyami, succi papaveris, myrrhae, nitri, pyrethri,
<lb/>piperis albi, singulorum partem unam, galbani partes
<lb/>duas, cum aceto tritis utitor. <hi rend="italic">Alia ex libris Aphrodae</hi>. ♃
<lb/>Succi peucedani Ʒ j, succi papaveris Ʒ j, tithymalli lstyrfinitae,
<lb/>succi Cyrenaici, singulorum Ʒ j, galbani Ʒ i ẞ, gstsi
<lb/>bano excipe et in cavernam inde et ubi praepurgaris dentem
<lb/>in splenium illinc, una hora dolorem sedat. <hi rend="italic">Molaris
<lb/>bona</hi>. Scissum alumen papaveris succo exceptum indito et
<lb/>oblinito. <hi rend="italic">Alia ut Arlflrocrates</hi>. ♃ PapaverisƷ ij, sagapeni
<lb/>sesquiobolum, succi Cyrenaici tantundem, piperis Ʒ j, spondylii
<lb/>tantundem, myrrhae tantundem, galbani, pyrethri,
<pb n="12.879"/>
<lb/>croci, singulorum tantundem, mel quod strigmentitiam spisisitudinem
<lb/>accipiat.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.29">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ai. dolores. dentium, gingivarum, aliaque multa
<lb/>Aristocratis grammatica</hi>.</label> ♃ Mellis lb j, aceti acris sextarium
<lb/>unum, aluminis scissi sexuncem, alii liquidi trientem
<lb/>habent, coquito donec nigrescat. <hi rend="italic">Ad dentes Unctos-</hi> ♃ Aluminis
<lb/>scissi partem unam, mannae partem unam, tritis utere,
<lb/>conspergendo motum ex esu dentem.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.30">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad erostonem et dolorem dentium</hi>.</label> Quinquefolii radices
<lb/>in vino coctas a coena colluendas praebe, coquito
<lb/>autem ad tertias. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Rumicis radices cum vino aut
<lb/>aceto coquito et modicum auripigmenti triti inspergito ac
<lb/>liquorem ore retinendum exhibeto. Coquatur itidem ad terfias
<lb/><hi rend="italic">Ad gingivas madore laxas</hi>. ♃ Pyrethri Ʒ iij, thymi
<lb/>Ʒij, aluminis scissi obolosi tresi, iridis IllyricaeƷj, tritis
<lb/>utere ac gingivis impone.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.31">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Pythd, ad motos dentes, gingivas humore gravidas
<lb/>et subcorruptas</hi>.</label> Alumen scissum chartae involutum uritur,
<pb n="12.880"/>
<lb/>deinde tritum rubrica coloratur, atque ita gingivis admo…
<lb/>vetur, limiliterque subcorruptisi inditur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.32">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Dioclis medici ad dentium dolores</hi>.</label> n. Galbani,
<lb/>opii, piperis, cerae, staphidisi silvestris, grani cnidii, singulorum
<lb/>Ʒ j, trita cera excipito et illinito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.33">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud commodum ad corrosus dentes</hi>.</label> Succum silphii
<lb/>indito aut ipsam radicem. Aut galbanum cum pipere. Aut
<lb/>opium cum galbano. Facit et opopanax in cavernas infartus
<lb/><hi rend="italic">Ad dentium dolores</hi>. Soreos Ʒ ij, aluminis scissi Ʒ ij,
<lb/>misyosi Ʒ j, aridis utitor;</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.34">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Slnegma dentium quo utor, gingivas Contrahit</hi>.</label> ♃
<lb/>Cornu cervi usti si; ij, lana^ succidae tenerae quadrantem,
<lb/>falis ammoniaci trientem, piperis albi sextantem, costi ℥ j,
<lb/>aluminis scissi sextantem, lentisci et perdicii herbae ustae
<lb/>cum lanis aut per se solum, utrmsique quartam librae partem,
<lb/>foliorum malabathri ℥ j, Contusis simul utere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.35">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Cra o scripsit ud omnes dentium affectiones.
<lb/>Quaedam ex ets etiam gingivis conserunt et adflictorem
<pb n="12.881"/>
<lb/>oris et nigros in superficie dentes</hi>.</label> Hordeum et.falem
<lb/>melle ac vino subacta in charta ligato ac urito et ex lacvigatis
<lb/>gingivas co usticam. <hi rend="italic">Aliud</hi> Atramentum sutorium,
<lb/>alumen; putamina mali punici dulcis, aequalibus partibus
<lb/>trita ac laevigata, gingivis in jejunio affrica, deinde vino
<lb/>adjungente collue. <hi rend="italic">Aliud ad gingivas ulceratus</hi>. ♃ Nitri
<lb/>usti, cyperi usti, hordei usti, cujusque pares partes, laevigatas
<lb/>cum melle illinc. <hi rend="italic">Aliud ad gingivas et dentes nxo.a
<lb/>tos</hi>. ♃ Iridis trientem, corticis pinus trientem, aluminis
<lb/>scissi ℥ j, aridis utere. <hi rend="italic">Aliud ad motos dentes</hi>. Lentiscum,
<lb/>myrtum, gallam, in vino cocta colluenda praebeto. <hi rend="italic">Alasa</hi>.
<lb/>♃ Salis partes duas, aluminis scissi usti et acri aceto
<lb/>tincti partem unam, tritis utitor, deinde vino colluito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.36">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad motos dentes stabiliendos</hi>.</label> Atramentum sutorium
<lb/>cum oleo terito et cum lana dentium radicibus admoveto,
<lb/>Facit et ad erosos dentes cera exceptum et inditum. Item
<lb/>cum myrto pari tritum ac melle exceptum. <hi rend="italic">Aliud ad motos
<lb/>dentes</hi>. Ulmi corticem in vino coquito et decoctum oro
<pb n="12.882"/>
<lb/>tenendum exhibeto. Item cervi cornua in vino cocta. Ad
<lb/>corrosos vero dentes capparis radicem cum acri aceto ad
<lb/>dimidias coquito ac tepidum colluito. Cortice item eodem
<lb/>utitor modo. Idem ad dolores facit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.37">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Fomentum aliud dentium corroserunt et dolentium</hi>.</label>
<lb/>♃ Sulfuris vivi partem unam, butyri partem unam liqueo
<lb/>facito et his per auriscalpium foveto. <hi rend="italic">Aliud ad dolores
<lb/>dentium</hi>. Dentes ex sale praedicato et lixivium tepefactum
<lb/>mediocri tempore ore contineto. Oportebat hic apponere
<lb/>in gingivarum dolore hoc convenire.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.38">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia compositio molaris eadem hora dolorem sedans</hi>.</label></p>
<p rend="indent">
<lb/>Piperis, pyrethri, succi tithymalli, galbani, singulorum
<lb/>Ʒ j, terito et galbano excepta in cavernam indito. <hi rend="italic">Alia</hi>.
<lb/>♃ Piperis fesquiobolum, grani cnidii tantundem, galbani
<lb/>sesquidrachmam t spumae nitri obolos duos, croci fesquioborum,
<lb/>iridis siccae fesquiobolum, rosarum tenerarum Ʒ ẞ,
<lb/>trita meste excipe et ad emplastri formam redactis molarem
<lb/>dentem intege.</p></div>
<pb n="12.883"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.39">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad corrosas molares</hi>.</label> Melanthium torresacito et ex
<lb/>acri aceto terito, indeque molarium cavernam integito et
<lb/>non amplius eroditur, sed manebit ut est. Quidam etiam
   <lb/>nitri Ʒ j, cum Rori aceto utuntur. <hi rend="italic">Ad idem</hi>. ♃ Castorii,
<lb/>pyrethri torrefacti, galbani, singulorum aequales partes mixtasi
<lb/>indito.</p>
 </div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.40">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Dt molaris Citra dolorem tollatur</hi>.</label> n Farinae eiceTulli
<lb/>purae Ʒ ij, succo tithymalli exceptas denti imponito,
<lb/>supraque hederae folia addito et ad horam sinito, tollito, et
<lb/>sua sponte in minutas partes frangetur, facit idem ad erosos,
<lb/>verum usus tempore ceram emollitam circumponito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.41">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud, ut dens digitis tollatur, praemundato antea
<lb/>circumcirca dente</hi>.</label> ♃ Soreos, gallae omphacines, staphidis
<lb/>silvestris, aluminis scissi, sulfuris vivi, piperis longi ac
<lb/>quales partes laevigatas cedria excipe et impone, ceraque
<lb/>liquefacta dentem egregie circumline. Ejicit ipsos etiam pyrethrum
<lb/>et tithymalli myrfinitae saccus cum farina ervi ad
<lb/>massae fermenti modum coactus et impositus. Aut. pyrethmm

<pb n="12.884"/>
<lb/>ad dies xl aceto maceratum et denti circumpositum.
<lb/><hi rend="italic">Aliud ad sauciatos</hi>. ♃ Castorii, pyrethri, opii, galbani,
<lb/>singulorum aequas portiones mixtasi indito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.42">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De dentiscsuimmm Compositione quibus utor</hi>.</label> Quaedam
<lb/>ex dentifriciis a me compositis experimento comprobata
<lb/>et generosa efficacia praedita digna mihi visu sunt
<lb/>quae conscriberentur, et primum sane ea, qu^ frigidos dentium
<lb/>affectus curant, sive ob immoderatam frigidae aquae
<lb/>potionem, sive ex fructibus per nivem frigescens, sive ex
<lb/>quibusdam aliis eduliis aut potionibus sint productae, insuperque
<lb/>si propter frigidum humorem e capite in ipsos
<lb/>defluentem ortum habeant. Dentes igitur ob humorem refrigeratos
<lb/>magnifice Iuvat apophlegmatismusi, quo modo vero
<lb/>hunc praeparare oporteat, alio Capite privatim conscriptum
<lb/>habes. Eos vero, qui citra humorem frigesaCti sunt, per solum
<lb/>medicamentum hoc, quod nullo referetur, curare decet.
<lb/>Praestat eo etiam post apophlegmatismum uti, ut non
<lb/>solum noxium eVacues humorem, sed etiam generatum ab
<pb n="12.885"/>
<lb/>ipso affectum persanesi. <hi rend="italic">Compositio medicamenti hoc modo
<lb/>habet</hi>. Accipito herbas duas, quarum altera sideritis, altera
<lb/>perdicias appellatur, easque domi sensim citra solisi admisisionem
<lb/>siccato, ut neque humidae amplius, neque siccae adeo
<lb/>extent, et urito in tantum, ut ubi primum cotusioni et se-.
<lb/>ctioni aquae suerint, ab urendo cessesi, vilescit enim et corrumpitur
<lb/>vis earum, si diutius urantur. In alia porro ollula
<lb/>sal fossilis uratur, cum alumine scisso, Attico melle subactus.
<lb/>Deinde haec aliis permixta tundantur et per angu-r
<lb/>stissimum excreta cribrum rursus in mortario terantur,
<lb/>melius enim erit medicamentum, quanto diligentius fuerit
<lb/>Levigatum. Utendum autem eo est solum ad dentes confricandos,
<lb/>citra gingivarum circumfitarum contactum, nisi
<lb/>humore fuerint praegnantes. Quum enim resiccandi vim habeat
<lb/>medicamentum, aptum quidem est gingivis humentibus,
<lb/>inimicum vero siccis, attamen ipsas dentium radices post gin.givas
<lb/>sitas, eo confricare oportet itidem ut ipsos dentes.
<lb/>Caeterum eorum, quae in compositionem miscentur, ejusmodi

<pb n="12.886"/>
<lb/>ponderum proportio esse debet. Herbarum quidem
<lb/>post ustionem Ʒ xvj, falis vero cum alumine usti Ʒ xj. Ante
<lb/>vero ustionem utriusque herbae par pondus misceatur, fal
<lb/>autem quadruplici aluminis pondere admisceatur. Aliarum
<lb/>autem rerum nihil uratur, sed arida injiciantur juxta subscriptam
<lb/>apponderationem. ♃ Comae origani Ʒij, piperis
<lb/>Ʒ novem, in alio ij, pyrethri Ʒ ij, costi Ʒ iij, seminisi apii
<lb/>Ʒ iij, iridis lllylicae Ʒ v, mentae siccae Ʒ ij, cornu cervi
<lb/>aut caprae ustiƷ ij, seseleos, hyssopi, utriusque Ʒ ij. Si o d o,ratum
<lb/>esse velis, cassiae aut amomi Ʒ ij admisceto. Si vero
<lb/>in regis usum praeparaveris, cinnamomi Ʒ j addito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.43">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad mobiles dentes aliud quo utor</hi>.</label> ♃ Seminisi callitrichi
<lb/>lb j, aluminis scissi et rotundi, utriusque quadrantem,
<lb/>spicae nardi sextantem, malabathri foliorum ℥ j, piperis
<lb/>albi ℥ j, pyrethri Ʒ v, contundito et cribrato simul
<lb/>omnia, ac gingivis uSque ad radices dentium admoveto.</p></div>
<pb n="12.887"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.44">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Timocratis dentisciaium, ad gingivas madore laxatas
<lb/>pulresuentesque ac cruentatas, mobiles molares, conClflbs
<lb/>dentes, oxaenas, pusiresttctiones, parulidas et omnia
<lb/>orsu vitia ac dentium dolores</hi>.</label> Accipito herbae perdicialis
<lb/>modium Italicum, alii minam habent, falis albi tenuis
<lb/>sextarium unum, mellis exagium. Contundito ut massa friabilior
<lb/>reddatur, qua in ollam novam conjecta, ollam luto
<lb/>figulino obturato, operculum autem adaptetur circa medium
<lb/>perforatum, quo per ipsum foramen rudiCula immissa medicamentum
<lb/>super prunas positum agitetur, donec neque sumosum
<lb/>quippiam, neque vaporosum efferatur. Deinde ab
<lb/>igne tollito et refrigerato. Et sumito ex hoc toto Ʒ xiv,
<lb/>piperisi albi Ʒ v, piperis nigri Ʒ vj, pyrethri Ʒ vj, aluminis
<lb/>scissi usti et vino austero extincti drach. ij, pumicis, myrrhae,
<lb/>hyssopi, seminis apii, pulegii, singulorum sextantem,
<lb/>mentae, iridis Illyricae, utriusque Ʒ iij. Haec omnia in side
<lb/>praesiccata tundite et cribrato, ac reliquis ex olla Iaevigatis
<lb/>admisceto. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Perdicti recentis drach. x, mellis
<pb n="12.888"/>
<lb/>Ʒ iiij, aluminis scissi Ʒ iv, iridis lllyricae Ʒ iiij, piperis albi
<lb/>Ʒ viij, nigri Ʒ iij, pumicis Ʒ ij, myrrhae Ʒ iij, pyrethri Ʒ ij,
<lb/>menthae siccae Ʒ iij, hyssopi Ʒ ij, pulegii ℥ ij, seminis apii
<lb/>Ʒ ij, herbae sideritidis Ʒ iij, falis fossilis Ʒ xiiij. Perdiciam
<lb/>et fide.ritidem, ac mel et salem mixta urito, alumen vero
<lb/>per se ustum vino extinguite, deinde simul omnibus contufis
<lb/>utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Salis assati cum melle et perdicto
<lb/>Ʒ xiiij, aluminis scissi assati et vino austero extincti, iridis
<lb/>lllyricae, utriusque Ʒiv, helxines, myrrhae, menthae siccae,
<lb/>singulorum Ʒiij, pulegii sicci, pumicis, pyrethri, hyssopi,
<lb/>seminis apii singulorum Ʒ ij, folii malabathri Ʒ ij, piperis
<lb/>albi Ʒ v, nigri Ʒ vj. Tusis et cribratis utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃
<lb/>Salis tosti cum meste et perdicio ℥ xiiij, pulegii Ʒ ij, aluminis
<lb/>scissi usti et vino austero extincti drach. quatuor,
<lb/>iridis lllyricae Ʒ iiij, piperis albi Ʒ v, nigri Ʒ vj, pumicis
<lb/>Ʒ ij, myrrhae Ʒ iij, menthae Ʒ iij, pyrethri Ʒ ij, hyssopi
<lb/>draohmas dua^, seminis apii drachmas duas. sisl lotus melle
<pb n="12.889"/>
<lb/>probe subigitur, tritusque in ollam novam mittitur, deinde
<lb/>etiam perdicium inditur sale undique conspersum, quo facto
<lb/>operculum ollae imponitur, ipsaque luto oblita in clibanum
<lb/>datur, indita torrentur et exempta simul cum aliis
<lb/>teruntur, oportet enim valde Levigata in usam assumere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.45">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Smegma dentium, quo albi et odorati redduntur et
<lb/>ab erostone servantur</hi>.</label> ♃ Nitri ℥ j, testae sepiae ℥ j, myrrhae
<lb/>℥ j, tritis utitor. <hi rend="italic">Dentssricium optimum</hi>. n Aluminis
<lb/>scissi sexuncem, mastiches ℥ j, comae rosarum quadrantem
<lb/>iridis trientem. Tritis utere, indeque aquam tepidam colluendam
<lb/>praebe.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.46">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Dentifricium Damocrati inscriptum</hi>.</label> Libellus parvus
<lb/>extat Pythici appellatus, quem Damocrates Pythicum
<lb/>inscripsit ab eo, qui ipsi medicamentorum ori destinatorum
<lb/>compositiones tradidit, appellatione ducta, in quo sane libello
<lb/>juxta finem etiam haec Conscripta reperiuntur</p>
<pb n="12.890"/>
 <lg rend="italic">
<l>Si dentisoiciis voles uti bonis,</l>
<l>Quae candidos custodiant, immobiles</l>
<l>Dentesquo reddant, oris et graveolentiam,</l>
<l>Laxasque gingivas sedent et comprimant,</l>
<l>Album hoc parabis optimum flo medicamentum.</l>
<l>Cervi cape cornu sto quater testi quam optime,</l>
<l>Quartam librae partem, salis setam. libram.</l></lg>
<p rend="nonindented">
 <lb/>In alio exemplari fio reperi.</p>
<lg rend="italic">
 <l>Cervi cape cornu sto quater usti quum optime</l>
<l>Fibram mediam, rursus salis uncias duas,</l>
<l>Ammoniaci sicci, nec amari hintr amplius,</l>
<l>Alicaeque, mastiches Chiae solam libram;</l>
<l>Costi quadrantem aut paululum quid amplius;</l>
<l>Albique sunci tantum et albi lno.r piperis</l>
<l>linant unciam, solii malabathri uncias duas.</l>
<l>Contusa, cribrata omnia haec mortario,</l>
<l>Flenda praebebis Ynodo, quem dixero.</l>
<l>Quod st velis parare quando ad pltlegmonas,</l>
<pb n="12.891"/>
<l>Et utile gingivis Cruentis, sauciis,</l>
<l>Carnemque callosam flmul promentibus,</l>
<l>Aluminis conjungito his scissi libram.</l></lg>
<p rend="indent">
 <lb/>Aliud Damocratis dentifricium.</p>
<lg rend="italic">
 <l>Ferum magis parabile hoc fortasse erit,</l>
<l>st promptius feretum minus nec commodum,</l>
<l>Admixta et hoc quadam flmul dulcedine.</l>
<l>Mullum sideritim ^iridem capito herbulam,</l>
<l>Magnam in novam, quam tu patinam mox inditam,</l>
<l>Miscebis hordeo recenti, sed modico.</l>
<l>Sic hordeo ut posito sequatur fasciculus</l>
<l>Herbae, sal hinc, herba atque iterum mox hordeum.</l>
<l>Fiantque tam diu vicissim haec omnia,</l>
<l>Donec patinae omnem expleris amplitudinem,</l>
<l>Ut mox supernum rursus herba habeat locum.</l>
<l>Furnoque mox Calente vel clibano indita,</l>
<l>Torrenda per noctem flues usti sto potius</l>
<l>Frendas quo teri queant ita promptius,</l>
<pb n="12.892"/>
<l>Clibroque mox, sed arctiore hinc excuti.</l>
<l>Odoris addes gratia Ais parum tamen</l>
<l>Albi piperis, tlturisque rnox item rnodicum.</l>
<l>Alluo jonci odori plus, cyperique optimae.</l>
<l>At omnibus mixtis prohe et fiam sepositis</l>
<l>Plus masticlles aridae Chiae conjunxeris,</l>
<l>Dabis sed hinc in vesperam volentibus,</l>
<l>Mdneque rursus maxime puris viris.</l>
<l>Sed colluunt a medicamento mo.r bromium,</l>
<l>Lymphis sociatum et maximo hoc in v es t eram,</l>
<l>Sed mane acetum musum aquosum praestiterit</l>
<l>Oris levandis turpibus sectoribus.</l></lg>
 </div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.47">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud Aurelib</hi>.</label> Alumen in testa aerea aut figulina
<lb/>urito ac vino austero extinguito, ejusque dodrantem accipito,
<lb/>mastiches sexuncem, thuris ℥ j, folii malabathriƷ inj,
<lb/>Cyperi Ʒ iiij misceto ac utitor. <hi rend="italic">Alia qua utor</hi>, ♃ Cornu
<lb/>cervi usti ℥ ij, marmoris ℥ j, origani drach. quatuor usitor.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_5.5.48">
<pb n="12.893"/>
 <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Compositio medicamenti dentes praejervantlsi</hi>.</label> ♃
<lb/>Tragorigani Ʒ ij, hyssopi Ʒ iiij, herbae perdica, melle et
<lb/>side tenui subactae et in ossa exustae, donec in prunas redigatur,
<lb/>quadrantem, piperis Ʒ iiij, tundito et cribrato, et
<lb/>post usum. reponito. Neque dolebunt dentes neque sindentur
<lb/>neque parulides producentur, neque gingivae superflua
<lb/>carne redundabunt neque fluxione infestabuntur. Habebis
<lb/>autem os odorum et splendidos dentes. Quidam salsamenta
<lb/>in olla exusta ad medicamentum addunt, aut etiam cybium,
<lb/>siquis enim eorum cinere per se utatur, dentis dolorem
<lb/>non percipiet.</p>
</div>
</div>
</div>
   <pb n="12.894"/>
<div type="textpart" subtype="book" n="6">


<div type="textpart" subtype="chapter" n="1">
<head>CALENI DE COMPOSITIONE MEDICAMENTORVM
<lb/>SECVNDVM LOGOS
<lb/>LIBER VI.</head>
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="1">Cap. I.</num></label> Verus profecto sermo est, quem plerique
<lb/>artislcesi in ore habent, quod non idem sit neque simile a
<lb/>viva voce discere et ex libro legere, at vero industrii et
<lb/>natura prudentes homines non vulgarem saepe utilitatem
<lb/>consequuntur, si in libros incidant non obscure conscriptos.
<lb/>Itaque quum sciam non parvam utilitatem ex hac tractatione
<lb/>primum quidem amicis ac sodalibus accessuram esse,
<pb n="12.895"/>
<lb/>qui videlicet etiam per opera cognoverunt quantam vim
<lb/>habeat rationalis methodus ad medicamentorum copiam parandam,
<lb/>deinde vero etiam aliis singulis, qui optimarum
<lb/>rerum studio se fatigare non cessant, rem gratam facere volens,
<lb/>ad hujus operis explicationem progressus fum non
<lb/>festinabundo et compendiario docendi modo in hoc instituto,
<lb/>sed prolixo et longiore, quali etiam in sermonibus,
<lb/>quos frequenter circa scriptum ad amicos habeo uti salem
<lb/>Praestat enim rationalis auxiliorum inventio ab empirica,
<lb/>sicut etiam ante jam mihi in sermone de sauciatis nervis
<lb/>dictum est, in cognitione universali facultatis medicamentorum,
<lb/>quorum usus circa singulas affectiones contingit. In
<lb/>medicamenta itaque stomaticis appellatis, velut est quod ex
<lb/>moris constat omnibus notum, primus medendi scopus est
<lb/>communis omnium partium inflammatarum, deinde confer
<lb/>quenter alter scopus privatim ex ea quae curatur. Quae
<lb/>igitur sit affectio inflammandam prius nosse oportet, si ex
<lb/>ipsa indicationem quandam auxiliorum accipere velimus.
<pb n="12.896"/>
<lb/>Praedidicimus autem et prius demonstratum habemus, in,
<lb/>flammationes ex calidi sanguinis influxu fleri. Didicimus
<lb/>etiam, quod hunc ipsum influxum in principio quidem reprimore
<lb/>ac repellere oporteat, praeterquam si ad partem
<lb/>aliquam principem recursurus fit atque aliud quoddam gravius
<lb/>malum effecturus. Verum nunc adeo nihil opus habe-s
<lb/>mus ejusmodi determinationibus, sic nos enim ubi ad memoriam
<lb/>revocaverim us, quomodo totum corpus praeparare
<lb/>ad curationem affectuum circa quamcunque partem consistentium
<lb/>oporteat, ad institutum progrediemur. Etenim venae
<lb/>sectione utimur et purgatione et clysteribus et inedia,
<lb/>ubi totum corpus apparuerit aut plethoricum aut cacochy
<lb/>mum. Si vero neutrum horum adsit, statim ad curationem
<lb/>per locasse remedia pervenimus. Quomodo igitur invenire
<lb/>ipsa oporteat eum qui oris inflammationes rite curare velit,
<lb/>praesens sermo statim te docebit, et quomodo inventis convementer
<lb/>uti oporteat. Sodalibus autem in memoriam revocabo,
<lb/>quum ii me saepe viderint medicamentis eorum
<pb n="12.897"/>
<lb/>medicorum, qui me in consilium advocarent, curantem eas
<lb/>affectiones, quarum gratia vocatus fui. Impossibile enim est
<lb/>medicamento rite uti eum, qui vim ipsius non noscit, juxta
<lb/>cujus efficaciam auxiliatur. Eodem igitur modo in inflammationibus
<lb/>in ore consistentibus communis scopas omnium
<lb/>ipsarum, si adsumpserit ex natura particulae indicationem,
<lb/>reperiet primum quidem genus medicamentorum, quibus
<lb/>uti conveniet; deinde consequenter etiam particulares in
<lb/>ipsis differentias, si quidem praecognoverit simplicium medicamentorum
<lb/>facultatem, velut jam saepe est demonstra^
<lb/>tum. Genus igitur repellendum medicamentorum in principio
<lb/>inflammationum, in refrigerandum materia situm est.
<lb/>Haec autem ipsa quum duplicia existant, ut didicimus, quaecunque
<lb/>adstringendi natura praedita sunt, efficaciorem vim
<lb/>habent ad influxum citius repellendum. lnest autem ipsis,
<lb/>statim etiam visi cogendi et densandi superficiem corporis,
<lb/>cui adhibentur. Communis igitur scopas hic est prohibendi
<lb/>incipientes inflammationes, ab ipsius affectionis indicationeinventus.

<pb n="12.898"/>
<lb/>Alter vero a particulae quae curatur natura ipsi
<lb/>accedit, quum sciamus rariorem esse ac molliorem superficiem
<lb/>tunicae oris non paulo quam est cutis, quae totum
<lb/>corpus ambit. Inest autem et aliud quiddam particulis oris,
<lb/>atque id duplex, quod non adest ipsi cuti. Insuavitatem
<lb/>enim medicamentorum, quae adllibentur, sentiunt et duos
<lb/>meatus subjacentes habent, per quos in ventrem et pulmonem
<lb/>defluere quippiam ex stomaticis medicamentis potest,
<lb/>quale est et quod ex atramento sutorio conflatur. Et sane
<lb/>medicus quidam, sive imprudens sive inexpertus facultatis
<lb/>medicamentorum, ubi hoc miscuisset medicamento ori destinato,
<lb/>multo quidem fortius ipsam reddiderat, verum vehementer
<lb/>laedens, siquidem ad gulam aut asperae arteriae
<lb/>extremum quippiam forte fuisset praeterlapsam, atque haec
<lb/>quidem, ut statim occurrentia, per ipsa vero et ventrem et
<lb/>asperam arteriam et pulmonem. Adest autem medicamento
<lb/>ipsi circa gustum insuavitatis, quae tum usus tempore molesta
<lb/>est tum per totam perseverat diem, adeo ut etiam in
<pb n="12.899"/>
<lb/>cibis accipiendis insecunda sit. Hujusmodi itaque fortibus
<lb/>et quae venenosam habent [acuitatem non convenit, uti ad
<lb/>affectionum oris curationem, nisi magna necessitas urgeat.
<lb/>Neque vero de inflammationibus salum hunc sermonem intelligere
<lb/>oportet, quum neque ex harum indicatione ipsum
<lb/>invenerimus, sed communem esse de omnibus oris affectionibus
<lb/>intelligendum est, ut qui indicationem ex ipsa partis
<lb/>natura habet. His igitur consideratis ab eo, qui medicamentum
<lb/>ex sacco mororum composuit, primum quidem
<lb/>ipsum cum melle coxit, quo repositum in promptu haberet
<lb/>per totum annum, non illo tempore solum, quo expresso
<lb/>fructu succo uti licet. Melior enim sidus est incipientibus
<lb/>inflammationibus, ideoque me saepe ipso in hujusmodi inAlammationibus
<lb/>uti vidistis. Magis idoneus autem est privatim
<lb/>cum melle apparatus. Appellavi autem magis idoneum
<lb/>non solum quod cito corrumpitur citra coctionem cum
<lb/>melle repositus, ita ut sequenti anni tempore eo uti non
<lb/>possimus, sed etiam propterea, quod utilior est ad sequentia
<pb n="12.900"/>
<lb/>inflammationis tempora usque ad perfectam curationem.
<lb/>Quemadmodum enim in principio commoda sunt medicamenta,
<lb/>id quod influit repellentia, sic post principium usque
<lb/>ad finem medicamento opus est ex utrisque mixto,
<lb/>repellente videlicet et discutiente facultate praedito. Ac primo
<lb/>quidem tempore astringens praecellere oportet, ad finem
<lb/>vero discutiens, interposito vero tempore aequalesi utrorumque
<lb/>partes esse convenit. Quando vero velut induratum
<lb/>quiddam de inflammatione relinquitur, penitus non convenit
<lb/>astringens ad discussorum admiscere, si quidem totum
<lb/>corpus sit evacuatum. Atqui neque in principio bonum est
<lb/>discussorium adtingenti admiscere. Caeterum qui medicamentum
<lb/>ex succo mororum composuit, parum ex croco et
<lb/>myrrha ei commiscuisse videtur, quod communem habeant
<lb/>facultatem concoctoriam inflammationum, privatam vero
<lb/>utrumque, crocus quidem, quod astringat, myrrha autem,
<lb/>quod calefaciat in tantum, ut sufficienter discutiat. Penetrat
<lb/>enim magis in altum corporum myrrha quam crocus,
<pb n="12.901"/>
<lb/>utpote substantiam tenuium partium habens, atque ex hoc
<lb/>duplicem utilitatem exhibet, simul introducens quidem secum
<lb/>vires adnlixtorum et persanans usque in altum justam mata.
<lb/>Et tamen adjuvant se mutuo crocus et myrrha ad
<lb/>penetrandum in profundum, crocus quidem velut impellens
<lb/>myrrham, .myrrha vero velut dux praecedens peditem,
<lb/>sequentem crocum, si ita dicere liceat, deducens. Quemadmodum
<lb/>enim crocus ob astringendi vim minus habet
<lb/>substantiam tenuium partium quam myrrha, sic myrrha substantia
<lb/>tenuiorum partium praedita citius quidem vim suam
<lb/>in altum transmittit, citius autem etiam ad cutem recurrit,
<lb/>simul secum efferens ea quae in profundo sunt attenuata.
<lb/>Hanc igitur recursus ejus velocitatem impediunt
<lb/>astringentium mixturae, non enim hoc solus facit crocus.
<lb/>Est itaque in medicamento stominico ex moris appellato
<lb/>tum mororum succus, qui non modicam habet astringentem
<lb/>qualitatem et facultatem, tum alia quaedam etiam admisceo-
<lb/>tur, ubi quis validum medicamentum reddere velit. Haee
<pb n="12.902"/>
<lb/>igitur astringentia deducuntur quidem per myrrham, quae
<lb/>vicissim ab illis compellitur, atque ita se mutuo adlevant,
<lb/>quo vis ipsorum amplius progrediatur. Vidistis autem saepe
<lb/>me ad medicamentum ex moris in principio quidem rllois
<lb/>succum aut uvae acerbae succum, quem proprie omphacium
<lb/>appellant admiscere. Si vero haec non adsint, florem rosarum
<lb/>aut ipsas rosas siccas, balaustium, cytinus et malicorium
<lb/>aridum et gallsim omphacitin appellatam, amplius an..
<lb/>tem et pini corticem, itemque thuris et tum hypocystis tum
<lb/>lentisci succum, et ut compendio dicam omnia astringentia,
<lb/>praeterea quae corrumpentem habent simultatem, quam Venenosam
<lb/>vocant, et lethalium species quaedam existit. Didicistis
<lb/>enim, quod non omne lethale statim etiam est venenosum.
<lb/>Quemadmodum autem in principio inflammationis
<lb/>harum rerum mixtura validius efficit medicamentum stomaticum,
<lb/>sic quum restiterit quod influit nullo ejusmodi opus
<lb/>habet solo ; sufficit enim tunc id medicamentum quod crocum
<lb/>et myrrham assumpsit ad inflammationem concoquens
<pb n="12.903"/>
<lb/>dam. Nam ubi jam fuerit concocta, addimus etiam aliquid
<lb/>ex discussoriisi, velut saepe vidistis me insuere spumam
<lb/>nitri et aliquando ipsum nitrum, quod tenuium partium existit
<lb/>et jam ab omnibus berenicium appellatur, ultra hoc
<lb/>etiam sulfur vivum vocatum, aliquando etiam sapam, origano
<lb/>quandoque incocto, interdum etiam hyssopo aut alio
<lb/>quopiam simili, pulegio videlicet, thymbra, thymo, Calamia-
<lb/>tha hortensi ac agresti. Hoc igitur nlodo quis recte utetur
<lb/>medicamento ex molis, si juxta judicationum universalium
<lb/>quantitatem ipsius usum permutet. Quousque enim quicquam
<lb/>influit, id ipsum repellere convenit; ubi vero restiterit,
<lb/>concoctoria afferre et deinde consequenter discussor^.
<lb/>Manifestum enim quod per hujus methodi usum, nemo qui
<lb/>simplicium medicamentorum facultatem novit, unquam auxiliorum
<lb/>inopia laborabit, sive per montes venetur sive
<lb/>quid operetur in agro sive in peregrinatione quandoque
<lb/>praeparatis careat medicamentis, velut Erasistratus scripsit,
<lb/>qui se ipsum curavit ad rubi succum progressus, quum in
<pb n="12.904"/>
<lb/>illo loco Andronius pastillus praesens non esset Quum enim
<lb/>sciret pastillum Andronium in astringendo curandi dominium
<lb/>habere, materiam astringentem perquisivit, non velut
<lb/>Serapion et Menodotus ajunt, empirica transitione ad simila
<lb/>usus. Juxta hanc enim vobis demonstravi plurimam dissi.militudinem
<lb/>succi rubi ad pastillum Andronium esse, paucissimam
<lb/>vero simihtudmem juxta unum solum, vim videlicet
<lb/>astringendi. Verum qui generalem facultatem, quam
<lb/>universalem vocant, novit in quacunque materia eam repererit,
<lb/>confidenter ea utetur. Hujusmodi autem materiarum
<lb/>ingens est acervus, quibus omnibus uti licet, ita ut solum
<lb/>fugiamus, quae vim quandam iniucundam aut venenosam
<lb/>habent. Sic igitur etiam ego medicamentum ex succo nucum
<lb/>viridium praeparavi, nullo doctore usus neque aliquod
<lb/>praescriptum secutus. Cujus vim expertus sum multum
<lb/>aliorum stomaticorum facultatem excedentem, alia autem
<lb/>dico, id quod ex moris constat, et id quod ex succo fru..
<lb/>usus meri rubri praeparatur, ita enim rubi fructum appellant,
<pb n="12.905"/>
<lb/>et tertium quod ex musto, et quartum quod ex pumeorum
<lb/>succo, et quintum id quod per astringentia mala
<lb/>componitur, ex quorum numero optima sunt cydonia et
<lb/>struthia appellata et post haec ad praesentem usum quae
<lb/>cestiana a Romanis appellantur. Caeterum composita ex
<lb/>multis talibus sunt quae ex fructibus praeparantur.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="2">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.2.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="2">Cap. II.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De stomatice medicamento ex nucibus</hi>.</label> Ego
<lb/>autem quando primum ex Alexandria in patriam meam
<lb/>redii, agrum pertransivi et inveni quendam hortulanum ab
<lb/>uva et tonfillis ac glandibus fere suffocatum, utebatur autem
<lb/>collutione aquae mulsae rosis in ipsa incoctis. Quum
<lb/>igitur vidissem fructum nucum in vigore esse, jussi detractum
<lb/>ab eis externum corticem, quo etiam tinctores videram
<lb/>utentes, statim in mortario contundi et succun^ ejus
<lb/>per linteum excolare, nondum sciens quomodo juxta Crassitiem
<lb/>aut tenuitatem haberet. Quum vero repetissem aquosum
<lb/>et compage tenuem, gargarissare eum jussi ipsum hortutanum.
<lb/>Postquam vero valde tenuis apparebat, praecoxi
<pb n="12.906"/>
<lb/>et mel commensurate, velut in eo quod ex moris sit fieri
<lb/>sciebam, admiscui, atque ubi jam ad compagem mellis r^dactum
<lb/>esset, hortulano utendum reliqui. Porro quum viderem
<lb/>celerrimam utilitatem ipsi inde oboriri, praestabile
<lb/>ratus sum in multis experiri, atque ex hoc sufficiente <hi rend="italic">ex-</hi>
<lb/>perimento accepto de facultate ejus medicamenti semper
<lb/>ipso utor velut nostis. Merito itaque mirandum nullum exi
<lb/>prioribus medicis aliquid de hoc medicamento mente concepisse,
<lb/>ut tum parabili tum generoso hoc succo uterentur,
<lb/>maxime quum viderint quomodo etiam manus inficiantur
<lb/>eorum, qui virides nuces decorticans. Ex his enim apparet
<lb/>qualis sit earum succus et quod aegre elui possit ipsarum
<lb/>astringendi vis, adeo ut neque per validissima extersoria
<lb/>elui queat. Amplius autem adhuc miratus sum de medicis,
<lb/>quod non cogitaverint validam esse ipsarum vim, quum
<lb/>etiam tinctores videant ejusmodi nucum corticibus uti. Nisi
<lb/>enim in profundum manuum descenderet et nisi per omnem
<lb/>substantiam lanarum penetraret, non certe aegre eluibilis
<lb/>esset; quum vero descendat, indicat plane substantiam succi
<pb n="12.907"/>
<lb/>tenuium partium esse. Rationi autem consentaneum est,
<lb/>astringendi vim maxime proficere, ubi in ejusmodi sabstan.
<lb/>tia contineatur; etenim quae ex astringentibus crassasi partes
<lb/>habent, per astrictionem cogunt et condensant superficiem
<lb/>corporum quibus adhibentur et a progressu in altum
<lb/>ipsorum corporum sese impediunt; quibus enim etiam alias
<lb/>ob substantiae crassitudinem impossibile erat progredi in altum,
<lb/>his sane amplius impossibile fuerit densato corpore
<lb/>juvare id quod totum est inflammatum. Optimum itaque
<lb/>esse nucum saccum persuasus, ut qui etiam coctum cum
<lb/>melle gustarim nihil insuave habentem, eum in quatuor partes
<lb/>divido et ad primam statim aliquid ex astringentibus
<lb/>iniicio, ad secundam ex croco et myrrha, ad ternam salfuris
<lb/>quiddam ac nitri addo, quartam vero solam Iinceram
<lb/>servo, pueris utilem futuram ob dulcorem, imo etiam
<lb/>viris ob delicias mente fractis et muliereulis. Ego quidem
<lb/>igitur a ratione inductus inveni, quemadmodum nervorum
<lb/>sauciatorum curationem, ita etiam hoc pharmacum, quod
<pb n="12.908"/>
<lb/>omnibus praestat. Est equidem id quod ex rubi moris constat
<lb/>validius eo quod ex moris fit, quemadmodum hoc eo
<lb/>quod ex musto paratur. Omnibus autem his praestat id,
<lb/>quod ex nucum succo invenimus, in principiis quidem inflammationum
<lb/>cum his quae fortiter astringunt confectum,
<lb/>in vigore vero croco et myrrha additis, quamquam etiam
<lb/>solum aliquando moderatas inflammationes sanare queat.
<lb/>Quando vero humorem, qui inflammationem produxit, impactum
<lb/>digerere ac discutere oportet, cum acrium mixtura
<lb/>commodum existit. Verum dixerit fortassis quispiam mihi
<lb/>ex medicis pauperioribus, se amplecti quidem ipsum medicamentum,
<lb/>si unam pyxidem expleri iubeam hoc medicamento
<lb/>semel praeparato, me autem praecipere aut statim
<lb/>a principio quatuor facere compositiones, aut unam ex melle
<lb/>et succo compositam reponere, atque usu expetente ei admiscere,
<lb/>usque quo quidem influxerit quippiam inflammatis,
<lb/>ea quae vehementer astringunt, postquam autem quieverit
<lb/>fluxus concoquentia, ubi vero evacuationem postulaverint,
<lb/>ea quae influxerunt discutienda, operosam autem
<pb n="12.909"/>
<lb/>hoc esse et difficile iis, qui domi non habent supellectilem
<lb/>omnium simplicium medicamentorum ; imo neque ad peregrinationes
<lb/>me commodam confectionem exponere, in quibus
<lb/>impossibile sit quatuor uniuscujusque medicamenti dssfërentias
<lb/>circumferre. Ob id igitur excogitata sunt tum mihi
<lb/>tum aliis etiam prioribus medicis medicamenta medias facultates
<lb/>habentia et ad peregrinationes idonea futura et
<lb/>paupereulis medicis utilia. Quae vero haec ipsa sint, paulo
<lb/>post reseram. Nunc autem pauperum medicorum sermoni
<lb/>respondere volo. Quemadmodum enim ipsi exilem apparatum
<lb/>laudant, sic oportet etiam divitibus permittere ut confectionesi
<lb/>medicamentorum pro opulentiae suae dignitate
<lb/>comparent. Satis enim scio etiam ipse non solum multos
<lb/>pauperes esse medicos, sed et qui ab ipsis curantur, quibus
<lb/>satis est, ubi aegrotent, alicam cum aqua mulsa acci-.
<lb/>pere et mundum panem habere aut aliquam farinam utilem
<lb/>ad cataplasma. Verum eum qui curandi tractationem
<lb/>scribit, omnis materiae meminisse operae pretium est, quo
<pb n="12.910"/>
<lb/>tum divitibus copia sit ipsis artificiose utendi tum pauperibus
<lb/>electio sit illarum tantum, quibus unusquisque pro
<lb/>opportunitate abundet.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="3">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.3.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="3">Cap. III.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De mediorum medicamentorum compositione</hi>.</label>
<lb/>Dicamus igitur jam aliquid de compositione mediorum
<lb/>medicamentorum, initio ab eo quod ex moris constat
<lb/>sumpto. Commune est autem omnibus mediis ut congruens
<lb/>modus mellis ad succum ipsum decernatur. Iovenitur
<lb/>autem hic modus per experientiam. Ubi enim succum
<lb/>ipsum cum melle miscueris ac gustaveris, si quidem
<lb/>apparuerit moderate habere, rursus similiter ipsa miscebis,
<lb/>si vero deficere quid videbitur, addes. Velut exempli gratia,
<lb/>in mororum succo si quinta pars mellis addatur, medium
<lb/>fuerit temperamentum, ut hoc modo coctum medicamentum
<lb/>plurimis valde placeat et hanc mixturam pauci reprehendant,
<lb/>alii quidem velut dulciorem, alii vero ut austeriorem.
<lb/>Quemadmodum enim aliqui aquam mulsam dilutiorem, aliqui
<lb/>dulciorem libentius bibunt, sic etiam his medicamentis
<pb n="12.911"/>
<lb/>utrique delectantur juxta propriam naturam. Quando igitur
<lb/>aliquis medicamentum sibi praeparari postularit, semper utique
<lb/>vidistis me ei, qui dulcioribus delectatur, plus mellis
<lb/>iniicere, qui vero contrariis minus. In medicamentis igitur
<lb/>quae deglutiuntur, maxime conjectare oportet naturam
<lb/>eorum qui ipsa sument; quod enim cum molestia aut inju..
<lb/>cunde acceptum est, stomachum subvertit. In medicamentis
<lb/>autem stomaticisi ejusmodi diligentiam aliquando contemnere
<lb/>licet. Medium itaque temperamentum, velut dixi, succi ad
<lb/>mel, quintuplum habeat multitudine succum. Audito autem
<lb/>me diligenter animadvertens quibus utor verbis in symmetria,
<lb/>seu commensuratione medicamentorum, quae invicem
<lb/>miscentur. Jam etenim praecepi quintuplum esse debere
<lb/>multitudine ipsum succum ad mel, quod nihil dissart ab eo
<lb/>si dicam, mole quintuplum esse ipsum oportere, utrovisi
<lb/>enim modo dicatur, mensurare oportet medicamenta permiscenda.
<lb/>At vero si pondere jubeam quintuplum esse hoc
<lb/>medicamentum, per lancem utique facere oporteat symmetriam

<pb n="12.912"/>
<lb/>gravitatis ipsorum. Caeterum ad permixtionem succi
<lb/>ad mel non est necessarium heminae aut cyathi meminisse,
<lb/>sed sufficit dicere quintuplum esse oportere succum mellis
<lb/>respectu. Si vero quid aliud Ilis admiscendum sit ex dictis
<lb/>paulo ante, necessarium est dicere, quota quantitatis mole
<lb/>ipsis existentibus quantum addendum sit illorum in lanc^
<lb/>appensorum. Velut in ipso adeo medicamento ex moris in
<lb/>Herae Cappadocis medicamentarii libro, mellis quidem conjicitur
<lb/>℔ j, succi autem mororum librae sex, admiscet autem
<lb/>ipsis croci Ʒ j, myrrhae duplum, par etiam croci pondus
<lb/>conjicit ex succo uvae acerbae, atque ejus dimidium
<lb/>ex alumine scisse. Mihi vero placet quintuplum succum ad
<lb/>mel conjicere, par autem pondus croci et myrrhae, utriusqur
<lb/>Ʒ j et dimidiam, ita ut ex utrisque tres drachmae conv.
<lb/>flentur. Quod si quis omphacium addat et vini austeri item
<lb/>heminam unam, velut Herae videtur, recte sane℥j omphacii
<lb/>addet. Si Vero citra vinum praeparetur, multo plus de ipso
<pb n="12.913"/>
<lb/>conjicere convenit, si quidem medium temperamento medica
<lb/>m en tum efficere velis ℥ j, si vero austerius, ut in principiis
<lb/>conveniat, nihil peccaris si omnino duas aut tres admiscueris.
<lb/>Quod si non sit omphacium, pro ipso rhois succum
<lb/>iniice, et si volueris par pondus utriusque indere, neque
<lb/>sic quicquam deliqueris. Heras tamen in symmetria
<lb/>hujus medicamenti etiam hoc ascripsit, hoc modo. Quidam
<lb/>et heminam unam dulcis vini. Mustum eum velle indicare
<lb/>palam est, praedixit enim vini austeri maris expertis heminam
<lb/>unam. Mihi vero non placet, sufficiente melle jam
<lb/>conjecto, una cum hoc quod et heminam austeri vini addidit,
<lb/>rursus aliam misceri vini heminam, reddetur enim
<lb/>valde vinosum medicamentum. Coquunt autem hoc ex moris
<lb/>medicamentum, aliqui quidem a principio miscentes hiccum
<lb/>mororum, aliqui vero modice praecinentes. Heras
<lb/>autem videtur velle succum solum diutius coquendum esse.
<lb/>Scripsit igitur hoc modo. Succi mororum heminas sex ad
<lb/>strigmentitiam crassitudinem coquito, deinde trita admisceto
<pb n="12.914"/>
<lb/>croci drachmam unam et reliqua videlicet jam dicta. Quin
<lb/>et ego censeo suCcum ipsum solum per se praecoquendum
<lb/>esse, deinde vero adiiciendum mel, atque ubi jam cacabum
<lb/>ab igne auferre velis, reliqua admiscenda esse, verum
<lb/>Heras videtur simul cum melle etiam alia admisceri iubere.
<lb/>Et vinum quidem rationabiliter quis tunc admiscuerit, myrrham
<lb/>vero et crocum melius est in fine coctionis injicere,
<lb/>eousque saltem cum aliis coquendo aut olla in terram posita
<lb/>movendo, donec omnia probe uniantur. Amplior autem
<lb/>coctio ipsorum destruit facultatem aromaticorum medicamentorum.
<lb/>Spuma argenti equidem et plumbago atque alia
<lb/>multa metallica per coctionem meliora fiunt. Crocus autem
<lb/>et myrrha multaque alia aromata in decoquendo vires
<lb/>amittunt. Itaque medii facultate medicamenti et symmetria
<lb/>et coctio, moderatis inflammationibus congrua, ampliusque
<lb/>in majorum vigore, atque insuper in principiis et
<lb/>augmentis eorundem conveniens jam relata est. Caeterum
<pb n="12.915"/>
<lb/>ad induratas inflammationes, quum jam praeterierit vigor
<lb/>et nihil ampli usi influxerit, venerit autem tempus discum
<lb/>fiendi, admiscere convenit ad stomaticum medicamentum
<lb/>aliqua discussoriorum. Talia autem sunt spuma nitri et ipsum
<lb/>nitrum molle, Adaeque petrae flos et sulsur vivum. Sussin
<lb/>cit porro ad praedictam medii medicamenti commensurationem
<lb/>admisceri nitri quidem unciam dimidiam, sulfuris
<lb/>autem uncias duas. Quod si neque sic praeparatum habeas
<lb/>ipsum, neque praesto fit tibi nitrum aut sulfur aut Asiae
<lb/>petrae flos, origanum in sapa, quam nostri omnes hepsema
<lb/>vocant, fervefacito stomaticumque medicamentum addito ac
<lb/>gargarissare jubeto. Si vero neque sapa adsit, in aqua mussa
<lb/>origanum coquito. Nihil autem refert etiam, si hyflopum
<lb/>conjicias pro origano aut pulegium aut thymum aut thymbram
<lb/>aut calaminthen aut mentham odoratam, quam veteres
<lb/>hedyosmon appellant. At vero in vigore inflammationum
<lb/>non solum nihil ex ejusmodi medicamentis adhibere
<lb/>oportet, sed etiam contrarium totum, atque raro quidem
<pb n="12.916"/>
<lb/>stomaticis medicamentis uti, collusionibus autem et gargarismis
<lb/>mitigaturus concoquere inflammationem, cujus generis
<lb/>est decoctum pinguium caricarum et oleum lentiscinum
<lb/>in duplo vase tepefactum. Quin et ipsum stomaticum medicamentum
<lb/>in vigoribus gargarissare convenit, aqua mussa
<lb/>dilutiore permixtum aut calida sapa, quae si non adsint,
<lb/>aqua calida. Praevalere enim oportet tunc mitigatorium
<lb/>et concoctorium institutum, velut in declinationibus discusserium,
<lb/>quod ex validioribus constat medicamentis. Porro
<lb/>meum medicamentum ex succo nucum omnium aliorum esse
<lb/>validissimum opere experti estis, ad vos enim sodales loquor,
<lb/>in quorum gratiam maxime ad hanc tractationem
<lb/>progressus sum. Quod vero etiam omnium vilissimum et
<lb/>paratissimum sit nemo ignorat, proiiciunt enim hortulani
<lb/>viridium nucum cortices, ubi ipsas decorticarunt, ut vel
<lb/>maximos corbes nobis explere liceat gratis. Mel igitur solum
<lb/>ut pauperibus medicis, nam et illis oporteat nos ea
<pb n="12.917"/>
<lb/>quae narramus Communicare, deficit, quum ejus fuerit penmia,
<lb/>nihil vero aliud nisi quis ultro adeo velit. Saepe
<lb/>enim hoc modo consectum medicamentum nihilo deterius
<lb/>apparuit eo, quod ex moris constat, in quod tum crocum
<lb/>tum myrrham indebamus. Quin etiam si alumen ipsi addere
<lb/>velimus, non est necesse scissum injicere. Sufficienter enim
<lb/>astringit etiam liquidum, quod aliqui phorimon appellant,
<lb/>quod vilis pretii et maxime parabile in omnibus regionibus
<lb/>existit, tenuitate tamen partium a scisso deficit et ob id
<lb/>etiam minus efficax est. At vero si hortulanus aliquis aut
<lb/>rusticus hoc medicamentum sibi praeparare velit, habuerit
<lb/>gratis quos conjiciat cytinos aridos contusos et cribratos,
<lb/>nominantur autem sic primogenita punica. Quo tempore
<lb/>enim arbor florere definit, fructus ipsius apparet figuratus
<lb/>in speciem punici mali, quem ablatum et resiccatum asservare
<lb/>licet ad tempus fructus nucum. In sine enim veris
<lb/>cytini generantur, desinente autem aestate ad perfectionem
<pb n="12.918"/>
<lb/>veniunt nuces. Quin et in terram decidunt multi cytini aut
<lb/>a vento decussi aut alio quopiam modo, quos collectos siccare
<lb/>licet, ut neque llac parte egenos medicos quicquam
<lb/>impendere opus sit. Nostis autem acidorum et acerborum
<lb/>punitorum, quorum fructus parum abest ut efitari nequeat,
<lb/>cytinus meliores esse, quare etiam si ex arboribus eos avellas,
<lb/>aut nemo penitus te prohibebit aut certe vilissimum
<lb/>pretium sibi dari pro eis postulabit. Caeterum balaustium
<lb/>appellatum penitus cibis non convenit, et si quis colligere
<lb/>id velit, quemadmodum origanum et thymbram ac tllymum
<lb/>atque alia hujusmodi gratis licebit. Itaque si balaustium
<lb/>velit quis crudum tusum ac cribratum iniicere juxta
<lb/>proportionem, quam antea dixi, pari omphacio pondere
<lb/>utile medicamentum esslciet. At vero et cortices punitorum
<lb/>malorum valde parabiles resi sunt, astringendi vim fulsi,.densissimam
<lb/>habentes et qui ad praedicta statim in principio
<lb/>conjici queant. Optimum autem medicamentum reddetur,
<lb/>si juxta id tempus, quo panica nondum perfecte lllstr
<pb n="12.919"/>
<lb/>tura sunt, non tamen longe a perfectione absunt, eos cortices
<lb/>detractos conieceris, atque id statim in principio coctionisi
<lb/>succi. Oportet autem prius in mortario tundere,
<lb/>quo ipsorum vis universa citius in medicamentum quod
<lb/>paras diffundatur.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="4">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.4.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="4">Cap. IV.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De confectio ne.medicamenti ex malis p unicis
<lb/>et malis aliisque stomatice</hi>.</label> Quum vero tres sint
<lb/>punicorum malorum differentiae, aliqua enim ipsorum sunt
<lb/>austera, aliqua vero dulcia et quaedam acida, si quidem sola
<lb/>austera injicias, magis astringens medicamentum reddetur,
<lb/>si vero dulcia, suavis, quemadmodum sane sorbus fiet, si
<lb/>acida tantum indas. Ego autem consuevi par pondus uniuscujusque
<lb/>generis admiscere. Nam et alias ipsa sola matura
<lb/>punica mala integra una cum corticibus tundo, deinde succum
<lb/>exprimo ac cum melle coquo, et non solum stomaticum
<lb/>medicamentum ori commodum habeo, sed et ad multa
<lb/>alia utile, veluti rursus dicetur. Atque fit hic succus ad
<lb/>omnia praestantior ex tribus punicorum speciebus aut generibus

<pb n="12.920"/>
<lb/>aut differentiis aut quomodocunque quisi appellare
<lb/>velit. Miscemus autem et ruborum linctus, quos aliqui quidem
<lb/>a planta denominant rubina appellantes, aliqui autem
<lb/>composita appellatione mora appellant, apponentesi quae a
<lb/>rubis producuntur. Ex quibus sane succusi similiter succo
<lb/>mororum praeparatus, meliusi illo medicamentum redditur,
<lb/>sed minus validum eo, quod ex nucum succo paratur. Quin
<lb/>et malorum cotoneorunl et pyrorum silvestrium ac mespilorum
<lb/>succus similiter praeparatus, stomaticum medicamentum
<lb/>edicitur devorarique aptum, quum hoc quod ex nucibus
<lb/>constat devorare non liceat; quamquam enim noxium
<lb/>non sit, velut atramentum sutorium, tamen stomacho non est
<lb/>commodum. manifestum vero quod et ex punicis constansi
<lb/>medicamentum aptum est sracto et cibos fastidienti stomaebo,
<lb/>deficit tamen ab eo quod ex malis constat. Innocuusi
<lb/>est etiam rubi mororum succusi devoratus, velut etiam ipsosum
<lb/>mororum, sed succus rubi mororum llabet quid, quod
<lb/>stomachum corroborat, quod ipsorum mororum succus non
<pb n="12.921"/>
<lb/>habet Porro mel his omnibus succis non eadem proportione
<lb/>indicitur. Plurimo enim nucum succus opus habet et
<lb/>post eum rubi mororum, modico autem malorum et punicorum
<lb/>et pyrorum silvestrium, medius autem inter hos est
<lb/>mespilorum succus. At vero et ex cornis ac brabylis et
<lb/>prunis apud nos appellatis praeparantur apud nos stomatica
<lb/>medicamenta eodem modo, quem in principio de moris
<lb/>recensui, in quorum omnium consectione rationem quandam
<lb/>communem referam hanc. Si quidem crassius apparuerit
<lb/>saccus, statim mel admiscere oportet, si vero liquidior
<lb/>sit saccus, praecoquatur. Suscipit autem pyrorum ac malorum
<lb/>succus, amplius vero etiam plurimorum fructuum parem
<lb/>sibi ipsis mensuram mellis, succus vero eorum quae
<lb/>multum acerba sunt, velut est corni fructus, aliquando duplum,
<lb/>aliquando triplum mellis assumit. Omnia igitur haec
<lb/>citra noxam devorantur, si vero atramentum sutorium admixtum
<lb/>sit, non valde deglutire oportet confectum medicamentum,
<lb/>praeterquam si juxta stomachum aut alvum ulcerosam

<pb n="12.922"/>
<lb/>affectionem fieri suspicemur. Quin et si in ipso ore
<lb/>maligna ulcera fiant, praestant ex atramento sutorio medicamenta.
<lb/>Sufficit autem drachma ad praedictam compositionem
<lb/>admixta, in quam unam mellis libram conjici est
<lb/>relatum, sed et plus quandoque recte iniicitur ad ulcera
<lb/>putrefacta. Singula porro quae dixi, iniicere licet aliquando
<lb/>et musto uvarum austera in m, quas Amimaeas appellant.
<lb/>Praestat autem ultimum mustum in hunc usum, quod enim
<lb/>in principio fluit, liquidius est et aquosius. lnjicienda vero
<lb/>sunt ex praedictis medicamentis acerbiora, quemadmodum
<lb/>saepe vidistis me aut punica mala aut balaustium aut Cylinos
<lb/>aut Aegyptiae spinae fructum aut corna aut aliud quid
<lb/>ex hujuscemodi astringentibus admiscere. Maxime vero
<lb/>aptus est rllus, sive masculino sive muliebri genere ipsum
<lb/>velis nominare. Est autem duplex, alter obsoniis aspergitur
<lb/>stomacho commodus, alter a unctoribus coriorum expetitur.
<lb/>Uterque vero musto incoctus stomaticum esslcit medicamentum,
<lb/>cui admiscere licet etiam alia juxta eandem proportionem

<pb n="12.923"/>
<lb/>velut in eo, quod ex moris constat relatum est. At
<lb/>vero citra mestis mixturam mustum solum per se in messis
<lb/>compagem redactum, exemptis etiam quae alias induntur,
<lb/>bonum fit medicamentum in principiis, augmentis et vigoribus,
<lb/>ad declinationes autem si taedas addideris pingues
<lb/>aut etiam in tenuia frustula contusas et fractas, easdem una
<lb/>cum rhoe in mustum conieceris, deindeque interposita una
<lb/>die coxeris, donec suam ipsorum quati tatem in ipsum mustulll
<lb/>transmittant. Tunc enim taedas quidem eximere ac
<lb/>proiicere oportet, mustum vero usque ad aptam compagem
<lb/>coquere, quo videlicet illiniri commode possit. Quaecunque
<lb/>autem prius ex astringentibus injici dixi in id quod ex nucibus
<lb/>praeparatur medicamentum, ea omnia etiam accipienda
<lb/>sunt; recte in mustum addi. Quod si vero pretiosius efficere
<lb/>medicamentum velis, injicies etiam casiae corticem aut
<lb/>nardum Indicam aut malabathri solium, aeque enim ut pau.e
<lb/>peribus, sic etiam divitibus nos medicamenta scribere oportet.
<lb/>Eadem etiam praedictis stomaticis medicamentis miscentur.

<pb n="12.924"/>
<lb/>Susficit autem drachma una singulorum ex. hisi tribus
<lb/>ad tantam medicamenti symmetriam ac commensurationem,
<lb/>juxta quam libra mellis una conjicitur. Nihil vero laesarisi,
<lb/>si ad singulas drachmas adhuc dimidiam apponas, ut
<lb/>in totum quatuor drachmae et dimidia fiant. Caeterum ad
<lb/>induratas inflammationes conjiciuntur, quae generosius discutere
<lb/>possunt, tusa videlicet et cribrata. Tesnpus autem
<lb/>indendi ipsa non est principium, sed ubi prope perfecte
<lb/>coctum suerit medicamentum aut etiam penitus coctum, olla
<lb/>jam in terram deposita. Sunt autem Ilaec, costus, amomum
<lb/>et quod macer appellatur, nominatur autem sic cortex qurdam
<lb/>aromaticus, qui ex India affertur multum calefaciens
<lb/>et astringens. Quin et Cyrenaicus succus ad discutiendas induratas
<lb/>inflammationes aptus est, quemadmodum etiam Medicus
<lb/>aut aliquis eorum, qui postea celebres facti sunt. Pauperibas
<lb/>porro pro sumptuosis discu storiis medicamentis aut
<lb/>dictamnum aut acorum aut meon aut pyrethrum aut card
<lb/>amomi quppiam et sinapi aequale inliciendam censeo, ita
<pb n="12.925"/>
<lb/>ut ad trium drachmarum pondus, eorum mixtorum moles
<lb/>perveniat ad praedictam in principio stomaticorum medicamentorum
<lb/>symmetriam, in qua mellis libra habebatur. Si
<lb/>vero quatuor aut quinque drachmarum pondus ex his ex-plere
<lb/>velis, magis discussorium medicamentum habebis.
<lb/>Semper enim pro constitutionis affectuum proportione augeri
<lb/>ac minui medicamentorum vehementiam oportet.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="5">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.5.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="5">Cap. V.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De confectione medicamenti ex musto, in
<lb/>quo etiam parabilia divolsa</hi>.</label> In medicamento ex musto ad
<lb/>decem musti heminas tres injicimusi heminasi rhoisi coriaPiorum
<lb/>aut ejus, qui obfoniis inspergitur, si vero utrumque
<lb/>injicimusi, utriusque unam et dimidiam aut paulo plus
<lb/>sumimus, juxta proportionem vero etiam ex discussoris
<lb/>cujuscumque quidem suppetat facultas. Quod si unum tantum
<lb/>habeamus astringendi vim habens, quod in principio
<lb/>iniiciamus, aut unum saltem discuflorium, quod juxta finem
<lb/>instamus, ex illo totum pondus immittimus, quod ex omnibus
<lb/>alias conflaretur. Quae igitur dicta sunt in medicamentum
<lb/>ex nucibus conficienda, ea omnia etiam in medicamentum

<pb n="12.926"/>
<lb/>ex musto indantur. Quin et quae istic non dicta
<lb/>sunt, amplius iniicere licet, velut gallam omphacitin
<lb/>appellatam aut extremitates mollis rubi aut rubi canini et
<lb/>corni, cujus etiam fructum diximus iniici oportere, velut
<lb/>etiam pruna et myrti baccas et fructum myricae ac spinae
<lb/>Aegyptiae fructum, omnisque astringentia praeterea, qua
<lb/>venenatam vim habent, ne videlicet devorata laedant.
<lb/>Omnia porro stomatica medicamenta quomodocunque parata
<lb/>juxta propria tempora opportuna accommoda fiunt.
<lb/>Si quidem enim austeriora fiant, in principiis et vehemens
<lb/>tibus influxionibus conveniunt, si vero moderatiora, in vigoribus,
<lb/>si autem magis discussoria vi praedita, in declinationibus.
<lb/>Quare etiam si non ipsi praeparaverimus quid,
<lb/>neque symmetriam injectorum noverimus, sed tantum ipsum
<lb/>compositum medicamentum gustaverimus, cognoscemus quomodo
<lb/>eo fit utendum. Haec igitur si memoria conservabo
<lb/>tis, quando necessitate aliquando urgente eorum, quae pr.
<lb/>perimente constant medicamentorum copia non sit ex parabili

<pb n="12.927"/>
<lb/>illius loci materia, vos ipsi ex tempore aptum medi-camentum
<lb/>componere poteritis. Non solum autem in hanc
<lb/>rem utilis suerit praedictorum memoria, sed etiam ad jam
<lb/>inventorum convenientem usum. Si enim in ipsis astlingen-.
<lb/>gentem qualitatem praevalere inveneritis, in principiis cisi
<lb/>utemini, si vero mitigatoriam et laxatoriam ac concocto-,
<lb/>viam, in doloribus et vigoribus inflammationum, si vero
<lb/>obduratum quippiam et aegre solubile inflammationis relinquatur,
<lb/>in declinationibus. Eodem modo etiam in mediis
<lb/>temporibus, media relatorum medicamentorum offeretis medicamenta,
<lb/>a repulsoriis ad discusseris paulatim transeundo,
<lb/>atque si unum duntaxat vobis praesto sit medicamentum,
<lb/>id ipsum per aquae simplicis mixturam exolventes et per
<lb/>additionem parabilium intentius reddentes. Sunt autem parabilia
<lb/>ex astringentibus rosae, myrti baccae et myrtusi et
<lb/>lentiscus et rubus caninus et galla omphacitis appellata et
<lb/>Aegyptiae spinae fructus, omniaque aluminis genera. Post
<pb n="12.928"/>
<lb/>haec parabilia sunt rhus culinarius et coriarius et succus,
<lb/>qui ex Syria affertur^ atque hic quidem per se admiscetur,
<lb/>culinarius autem et coriarius rhus aqua prius decocti utiles
<lb/>mixturae fiunt. Est autem glaucium ex palpabilibus et
<lb/>omphacium et cytini et balausti^. Ex discussionis autem parabilia
<lb/>moderata sunt caricarum et furfurum decoctum, et
<lb/>aqua mulsa, in qua origanum aut hyssopum aut thymus
<lb/>aut calamintha aut pulegium aut mentha odora, quam hedyosmum
<lb/>vocant, sint incocta. Fortiora autem sunt etiam
<lb/>haec si diutius coquantur, amplius autem et nitri spuma
<lb/>aut ipsum adeo nitrum ustum, fortius vero his est sulsur
<lb/>vivum.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="6">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.6.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="6">Cap. VI.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Stomaticorum medicamentorum compositio,
<lb/>in quibus etiam quae ex moris constat Perae</hi>.</label> Proprie quidem
<lb/>stomatica appellantur quae ad uvas, tonsillas ac omnes
<lb/>quae in ore fiunt derepente inflammationes conveniunt,
<lb/>componuntur autem per praedictam materiam, ex qua sane
<pb n="12.929"/>
<lb/>multae particulares compositiones a medicis sunt confectae.
<lb/>Ego vero etiam hic celebrium tantum mentionem faciam.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.6.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Compositio medicamenti ex moris Juxta Peram</hi>.</label>
<lb/>Medicamentum ex moris stomaticum, faciens ad tonsillas et
<lb/>uvas atque afias in ore inflammationes tum illitum tum
<lb/>gargarissatum, velut praedictum est. Praeparat autem ipsum
<lb/>Heras hoc modo. ♃ Succi mororum heminas vj, ad strigmentitiam
<lb/>spissitudinem coquito, deinde tritas croci Ʒ j,
<lb/>myrrhae Ʒ ij, omphacii Ʒ j, aluminis scissi obolos iij, mellis
<lb/>heminam unam addito. Ipse autem Heras se etiam aliter
<lb/>praeparare ipsum ait hoc modo, ut croci drachma dimidia
<lb/>iniiciatur et passi hemina una et vini maris expertis aufleri
<lb/>hemina una. Coctio autem fit usque ad compagem
<lb/>melleam.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.6.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Andromacsii descriptio medicamenti ex moris</hi>.</label> Andromachus
<lb/>autem de medicamento ex moris in haec verba
<lb/>scripsit, succi mororum heminas vj .accipito et in ipsum
<lb/>gallas v conjicito, radicis autem dulcis Ʒ xx, vini Chii
<pb n="12.930"/>
<lb/>heminam j et insolata aut coquito, deinde ubi coactum et
<lb/>spissatum suerit medicamentum, radices tollito ac projicito,
 <lb/>gallas autem tritas admisceto et myrrhae Ʒ j, croci Ʒ j, aluminis
<lb/>scissi Ʒ j, omphacii Ʒ ij, quidam autem aluminis Ʒ ij,
<lb/>mellis Attici heminam unam. Manifestum autem est, quod
<lb/>hoc medicamentum magis astrictorium est, quam praesepiptum,
<lb/>maxime si alumen adsumat. Sufficientes enim erant
<lb/>gallae et omphacium, ut multum astringens redderent me-dicamentum,
<lb/>verum ubi alumen amplius additur, plurimum
<lb/>in ipso amictoria vis augetur. Recte tamen in ejus Conse-ctionem
<lb/>admixta est dulcis radix, quae exasperata lenit et
<lb/>propterea asperitatem ex astringentibus inductam lenire poteth
<lb/>Caeterum pro mororum succo conjicitur etiam mororum
<lb/>rubi succus, aliis quomodocunque velis appositis, sive
<lb/>ut Heras sive ut Andromachus scripsit. Relatum autem a
<lb/>me antea est, quomodo liceat ipsum variare per eorum,
<lb/>quae adjiciuntur admixtionem. Dictum est etiam quod per
<lb/>succum nucum componi queat hoc medicamentum, reliquis
<pb n="12.931"/>
<lb/>eodem modo insectis. Quin et per punicorum malorum
<lb/>succum similiter praeparatur tum succo solo cum melle
<lb/>praeparato tum jam dictis insectis, Sic vero et rubi fructus
<lb/>cum melle confectus sufficienter astringens fit medicamentum,
<lb/>quemadmodum sane et quod ex nucum succo paratur,
<lb/>vetuli prius est dictum. At vero etiam varia compositione
<lb/>medicamenta ex punicorum succo a medicis conscripta sunt,
<lb/>velut etiam ab Andromacho his verbis,.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.6.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Andromoohi stomaticen ex malis panicis</hi>.</label> Punicorum
<lb/>dulcium nuCleis Carentium partes ij et acidorum
<lb/>partem j, succi in aeneum vas congii mensuram exprimito,
<lb/>deinde excolatum ad lentum ignem ad tertias coquito. Sint
<lb/>autem Levigatae myrrhae Amineae Ʒ viij, crocomagmatis
<lb/>Ʒ viij, omphacii Ʒ viij, Illyridis Ʒ viij, aluminis Ʒ iv, gallae
<lb/>Ʒ viij, ubi solveris, haec per liquoris affusionem laevigato
<lb/>et ad melleam spissitudinem coquito, rursus per prosectionem
<lb/>in pilam laevigato, ac utitor quandoque cum melle,
<lb/>quandoque sinceros Hic non simul coquit mel cum puniso
<pb n="12.932"/>
<lb/>Corum malorum succo, sed postea quum paratum est, dupliciter
<lb/>medicarnento uti jubet, aliquando quidem sincero,
<lb/>ad inflammationes videlicet astrictionis indigas, aliquando
<lb/>vero cum melle, quum discussione indigent. Multitudinem
<lb/>autem succi congium esse jubet, hoc est sextarios sex Bomanos.
<lb/>Quum enim Romae medicinam fecerit, semper ejus
<lb/>urbis mensuris utitur. InjiCit autem in ipsum myrrham et
<lb/>crocomagma et gallam et iridem lllyricam, ipsam enim lllylida
<lb/>appellare solet, amplius autem ad haec omphacium,
<lb/>omnium quinque numero, singulorum ℥ j, octo enim drachtuae
<lb/>unciam efficiunt, ex alumine vero scisso une. dimidiam.
<lb/>Scripsit porro deinceps Andromachus etiam id, quod
<lb/>ex musto fit stomaticum, sic in haec verba.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.6.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Andromaclli stomaticum ex musto, quo utor</hi>.</label> ♃
<lb/>Gallas triginta, rhois coriarii sextarios ij, musti sextarios
<lb/>vj, gallas confractas cum rhoe per diem et noctem in musto
<lb/>macerato, deinde coquito, donec ex toto quarta pars supersit,

<pb n="12.933"/>
<lb/>et per linteolum colato, exprimito et in olla ad mellisi
<lb/>crassitudinem spissam, deinde trita addito, aluminis spissi
<lb/>Ʒ j, croci Ʒ j, myrrhae Ʒ j, permixta reponito, atljue utitor.
<lb/>De musto nihil manifeste retulit, exi quali uva ipsum
<lb/>sumi velit, num ea quae austerum vinum fundit, an quae
<lb/>dulce, an quae medium, Nos igitur nosse oportet, quod medicamentum
<lb/>ex dulci consectum magis mitigatorium et moderatum
<lb/>erit ac minus elficax. In quibus autem opus est
<lb/>uti vehementiore astrictione, id quod ev acerbis vinis Iieret,
<lb/>vehementius quidem astringit leniendi autem vim non
<lb/>habet. Palam est autem ex medio vino paratum etiam
<lb/>mediam facultatem habere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.6.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Crdonis stomachum ex malis panicis</hi>.</label> Crito medicumentum
<lb/>ex succo punicorum his verbis descripsit. <hi rend="italic">Sto-mancum
<lb/>ex punicia ad ulcera et aphthas oris</hi>. ♃ Succi
<lb/>punicorum dulcium heminas sex, in aereo vase ad tertias
<lb/>coquito, deinde cinnamomi Ʒ j, cassiae ^j. myrrhae Ʒ j,
<lb/>omphacii obolos tres, croCi obolos tres, nardi Indicae obolos

<pb n="12.934"/>
<lb/>iiij, terito eisque mellis heminam j admisceto, atque ita
<lb/>adinsuso succo ad lentum ignem moveto, ac donec spissetur
<lb/>coquito ac utitor. Scribit autem et aliam compositionem
<lb/>medicamenti ex punicia hujusmodi, ♃ Malorum punicorum
<lb/>dulcium una cum corticibus tusorum ac expressorum
<lb/>sextarios vj, mellis boni sextarium j, in ollam conlecta
<lb/>coquito ad spissitudinem mellis, deinde aluminis scissi ℥ j,
<lb/>myrhae ℥ ẞ, terito, addito ac mixtis utitor. Magis astringens
<lb/>scripsit certe hoc medicamentum Crsto quam praecodens,
<lb/>stidicule igitur quidam faciunt interrogantes, utrum
<lb/>ipsorum altero melius sit, alterutrum enim in proprio tempore
<lb/>altero melius est, atque hoc quidem posterius ad ea,
<lb/>quae vehementi astrictione indigent, ad ea vero, quae disculfione,
<lb/>prius, maxime quum et cinnamomum iniecerit in
<lb/>ipsum, discussorium medicamentum. Scripsit autem et ex
<lb/>musto medicamentum Urito hoc modo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.6.7">
 <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Critonis stomaticum ex musto</hi>.</label> <hi rend="italic">Stornaticum ex mlesto,
  <lb/>facit et ad aurium et sedis ulcera</hi>. ♃ Mussi sextarios
<pb n="12.935"/>
<lb/>sex, ad sextarios ij, deCoquito, deinde rhoisi coriarii Ʒ iiij,
<lb/>alsi Ʒ ij, misceto, et gallarum Ʒ iiij, alii vero gallas triginta,
<lb/>Uro Ci Ʒ ij, alii Ʒ j, aluminis scissi Ʒ ij, quidam etiam myr-v
<lb/>rhae Ʒ j, mellis sextarium j, mixtis utitor. Multa vero alia
<lb/>medicamenta ex praedictis succisi a mustis medicis scripta
<lb/>sunt, juxta commensurationem variantia, quum aliqui quidem
<lb/>omnia praedicta conficiant, quidam vero auserant alius
<lb/>aliud, et alius plus, alius minus. In quibus, velut dixi, inspicere
<lb/>oportet quid redundet, an astringens et repulsorium,
<lb/>aut lenitivum et concoctorium, aut discussolium, ita enim
<lb/>rectissime ipsis utemur. Qusire relinquam particulares eorum
<lb/>quae scripserunt differentias. Transibo autem ad alis
<lb/>dicamenta citra hos succos praeparata..</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.6.8">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Stomatice medicamenta citra succos composta ex
<lb/>aceto et gallis</hi>.</label> Stomaticmm, medicamentum scripsit tum
<lb/>Andromachus tum Urito, eandem habens symmetriam. Susficiet

<pb n="12.936"/>
<lb/>itaque descriptionem Andromachi referre hoc modo
<lb/>habentem his verbis. <hi rend="italic">Stomatidum Artstoclis ad anginas
<lb/>et reliquas in ore affectiones. Piae et Antipater usas est</hi>.
<lb/>♃ Gallas numero xxx, aceti albi sesquicyathum, alii cyathos
<lb/>ix, myrrhae Ʒ viij, nardi Indicae Ʒ j, rhois culinarii
<lb/>sesquicyathum, alii cyathos ix, aluminis scisti Ʒj, piperis
<lb/>grana viginti, mellis Attici cyathos ij, alii sesquicyathum.
<lb/>Coquuntur gallae in aceto donec flaccescant, deinde tritae
<lb/>melli miscentur tempore usus. Quidam etiam seminis mandragorae
<lb/>℥ j addunt. Haec quidem Andromachus scripsit.
<lb/>fortassis autem dubitaverit quispiam, propter quid, quum
<lb/>scripsisset aceti sesquicyathum, mox ascripserit, alii cyathos
<lb/>ix, multum enim mensura altera alteram excedit, quemadmodum
<lb/>etiam rursus quum ait, rhois culinarii sesquicyathum,
<lb/>alii cyathos ix. Sigillatim itaque utrumque expensum
<lb/>dubitationem affert, si vero inter se complicentur, convenienter
<lb/>scripta sunt. Si etenim cyathos ix injecerimus, injiciemus

<pb n="12.937"/>
<lb/>etiam rhois culinarii eosdem ix cyathos, si vero
<lb/>aceti sesquicyathum, sufficiet etiam rhois culinarii sesquicyathus.
<lb/>Quare in medicamento plus aceti habente diuturnior
<lb/>coctio facienda est, in minus habenae brevior, praestat
<lb/>autem diutius fieri coctionem, ita enim gallae molles reddentur.
<lb/>Conspicuum vero est, generosum esse hoc medicament.um
<lb/>ex contrariis compositum ; gallae enim et acetum
<lb/>et rhus magis astringentia sunt et maxime repellunt, valde
<lb/>autem discussorium est piper, sed mixtae facultatis est nardus.
<lb/>Myrrha vero discussoriam habet Vim, sed et lenem ac
<lb/>mitigatorium una Gum hoc, quod etiam concoquit. Discussoriae
<lb/>facultatis est etiam mel, sed citra mordacitatem earum
<lb/>affectionum, quae in ore fiunt, quum in oculis mordax
<lb/>existat. Verum de aceti Viribus jam saepe mentionem fecimus,
<lb/>quod et incidit et discutit et repellit. Album autem
<lb/>in descriptione addidit, ut videlicet tenuium partium indicet.
<lb/>Quidam vero tum aceti quinque cyathos, tum rhois
<lb/>eosdem iniiciunt, medium quodammodo apprehendente^ inter

<pb n="12.938"/>
<lb/>eos, qui plurimum et qui minimum de utroque conti
<lb/>jiciunt. Manifestum igitur est eosi medium quoque medicamentum
<lb/>juxta facultatem praeparare, quemadmodum symmetria
<lb/>ipsa media existit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.6.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Stomatice illiti^ ex semine rutae silvestris. Celebre
<lb/>est et hoc medicamentum ab An.droYnaclto Itac verborum
 <lb/>serie descriptum</hi>.</label> <hi rend="italic">Stomaticen ad anginas ex besusa, faciens
<lb/>ad disperata quo utor</hi>. Seminisi anisi, seminis apii,
<lb/>seminis ammii, schoenanthi, aluminis scissi, iridis IllyriCae,
<lb/>besasa, quod aliqui harmala vocant, cinnamomi, myrrhae
<lb/>troglodyticae, aristolochiae longae, singulorum ℥ j, cassiae,
<lb/>rosarum siccarum, utriusque ℥j, crocomagmatis^ j, costi,
<lb/>cineris hirundinum recentis, utriusque quadrantem, croci
<lb/>sesquiunciam, nardi Indicae, amomi, utriusque ℥ dimidium,
<lb/>gallas viij, tritis cum melle utere. Verum usus tempore
<lb/>tandem mel adde. Hoc ipsum medicamentum etiam Heras
<lb/>scripsit, ut parum absit quo minus penitus idem sit. solas
<lb/>enim rosas variavit, et non ipsas conficit, sed florem ipsarum

<pb n="12.939"/>
<lb/>et ad finem addit, quidam etiam Casiae fulvae ℥ j.
<lb/>De hirundinibus autem ambo obscure tradiderunt, quamquam
<lb/>alii clare scripserint, nisi quod inter ipsos non conveniL
<lb/>Alii enim nidum urere subent, ex stereoribus hirundinum
<lb/>maxime compositum, alii ipsas hirundines, alii ipsarussi
<lb/>pullos. Hi vero obscurius scripserunt, et Andromachus
<lb/>quidem, cinerisi hirundinum recentis, oportebat autem
<lb/>ipsum apponere ustarum, tale enim quiddam cinerisi vox
<lb/>significat, nisi dum ipsum terere ac Levigare jubet. Heras
<lb/>autem, hirundinum recrementi, non apponens usti. forte
<lb/>igitur neuter vult comburi debere hirundinum recrementum,
<lb/>quemadmodum alii. In quibusdam tamen exemplaribus
<lb/>sic scriptum est. Hirundinum tenerarum ℥ j, quem admodum
<lb/>in aliis, hirundinum a trabibus. Palam est autem
<lb/>quod acre et disculsorium est hirundinum excrementum,
<lb/>quemadmodum etiam alia omnia omnium animalium stereora,
<lb/>aliqua magis, aliqua minus, velut etiam ipsorum aninlalium

<pb n="12.940"/>
<lb/>ustorum cinis. Dictum est etiam nobis de besasa in
<lb/>simplicium medicamentorum tractatu, quod tertii fit ordinis
<lb/>calefacientium, et nunc sane, quod ejusmodi admixtum est
<lb/>etiam praedicto medicamento, quod plurima discussoriae facultatis
<lb/>in se habet, quemadmodum aliqua ex aliis stonlaticis
<lb/>astringentis et repulsoriae. Etenim jam relata medicamenta
<lb/>valde discussoria sunt et ad haec amplius cinnamomum
<lb/>super omnia vim tenuium partium et discussoriam
<lb/>habens. Quin et semina anisi, apii et ammii discussoria sunt,
<lb/>et iris et aristolochia ex discussoriis sunt, velut etiam myrrha.
<lb/>Mixtae autem facultatis ex discussolia et astringens est cassia
<lb/>et crocus et nardus et amomum et costus, praecellit autem
<lb/>in ipsisi calefactoria et discussoris et maxime in costo. Mixtae
<lb/>facultatis est et junci rotundi odorati flos, sed utraque
<lb/>imbecilli tum astringente tum calefaciente. Gallae vero, clarussi
<lb/>est quod de omphacitidum genere loquor, ex astii ngentibus
<lb/>multum sunt medicamentis, velut etiam alumen
<pb n="12.941"/>
<lb/>scissum. Rosae autem rursum debilissimam habent astringendi
<lb/>vim. Ex contrariis igitur facultatibus particularium mediflumen
<lb/>torum hoc medicamentum propositum jam constat, et
<lb/>non solum contrariis, sed etiam utrisque sortibus, atque
<lb/>velut dixi antea, multo sortioribnsi discussoriis quam astringentibus.
<lb/>Quando vero consuetionem ejus clare conscripseserit
<lb/>Heras, visum est ob id etiam illius verba in commune
<lb/>proponere ac scribere, quae hoc modo habent.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.6.10">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Slomaticum ex besusu Perae</hi>.</label> <hi rend="italic">Stomaticum paciens
<lb/>ad anginas et inflammatas tonsillas ac ulcera facta in
<lb/>ore. Convenit etiam stomachicis et dysentericis summe, in
<lb/>frigida exhibita magnitudine subae. sist et arteriaca bona
<lb/>et dolorem sedat</hi>. ♃ Anisi ℥ j, amum ℥ j, apii seminis ℥ j,
<lb/>costi ℥ j ẞ, florisi iunci odorati ℥ j, cassiae ℥ j, iridis Illyrieae
<lb/>℥ j, aluminisi scissi ℥ j, gallas omphacitidas mediae magnitudinis
<lb/>octo, crocomagmatis ℥ j, croci ℥ j ẞ, myrrhae
<lb/>℥ ẞ, floris rosarum ℥ ij, aristolochiae longae ℥ j, seminis
<pb n="12.942"/>
<lb/>besasa ℥ j, cinnamomi unciam j, spicae nardi ℥ j ẞ, amomi
<lb/>racemi unciae dimidium, quidam etiam, cassiae fulvae ℥ j,
<lb/>cineris hirundinum recrementi ℥ p Myrrham cum meste
<lb/>terito, reliqua vero omnia contusa et cribrata in mortarium
<lb/>conjicito, atque ubi miscueris per pistillum myrrham
<lb/>cum melle moderato agitato, ut medicamentum melle crassius
<lb/>reddatur. Usus vero tempore melle dilutum illine, atque
<lb/>ex aqua gargarissandum praebe aut ex aqua mulsa vel
<lb/>succo ptisanae. Caeterum medicamentum hoc in stanneo
<lb/>vase reponitur ac asservatur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.6.11">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud stomaticum ex hirundinibus absque besasa,
 <lb/>quod Asclepiades scripsit Abs verbis</hi>.</label> <hi rend="italic">Aliud stomaticum,
<lb/>socii et ad anginas</hi>. ♃ Hirundinum silvestrium astarum
<lb/>cineris Ʒ iiij, croci Ʒ j, nardi Indicae Ʒ j, melle excipe. Mixtura
<lb/>fit quum jam sub manibus sunt affectiones. Hirundines
<lb/>porro uruntur hoc modo. Pullos sale conspersos una
<lb/>cum pennis in fictile conjicimus, obturatumque prunis imponimus.
<lb/>Gratia habenda est Asclepiadae ob id, quod tam
<pb n="12.943"/>
<lb/>diligenter describit, quomodo hirundinum pullos uri jubeat,
<lb/>et quod ipsa animalia et non eorum recrementa, in medicamenti
<lb/>compositionem praeparanda censeat. Scripsit vero
<lb/>etiam Andromachus stomaticum medicamentum ex hirmrdinibus
<lb/>hoc modo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.6.12">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Stomaticum ex hirundinibus ad anginas, ur Alarpoetas</hi>.</label>
<lb/>♃ Pullorum hirundinum ustorum numero xj, mellis
<lb/>cyathum j, alii cyathos ij habent, succi myrti viridis
<lb/>cyathum j, alii cyathos ij, myrrhae obolos iij, pullos urito,
<lb/>omnibusque mixtis ac tritis utitor. Clare etiam hic hoc
<lb/>loco pullos comburi jubet. Haec itaque duo praescripta medicamenta
<lb/>ex hirundinibus sunt absque besasa. Alia autem
<lb/>duo stomatica, haec praecedentia ex hirundinibus, una cum
<lb/>besasa constant. sist autem et tertia conjugatio medicamentorum
<lb/>ejusdem generis, in qua ea quae ex besasa citra hirundines
<lb/>praeparantur continentur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.6.13">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliae stomaticae illisiones Andromaclli</hi>.</label> Praestat
<lb/>autem opinor, neque alias relinquere oris illisiones, quae
<pb n="12.944"/>
<lb/>Iane laudantur ab iis, qui de medicamentorum experientia
<lb/>sunt curiosi, maxime quum multorum ex eis etiam ipsi experimentunl
<lb/>fecerimus, partim quidem eye nostro usu, partim
<lb/>vero eorum, qui nobiscum sunt medlcati. Incipiam an-.t
<lb/>tem ab iis, quae Andromachusi scripsit ipsas compositurus
<lb/>juxta illitis verba.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.6.14">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad columellam laxatam</hi>.</label> n. Mellis ℔ j, aluminisi
<lb/>liquidi ib j, florum rosarum ℔ st, succi hypocystidisi quadrantem.
<lb/>Alumen in melle coquito, deinde sicca inspergito
<lb/>atque ita utitor, coquito autem modice. Vere bonum est hoϽ
<lb/>medicamentum, coque tribus modis uti oportet, quemadmodum
<lb/>vidistis me plurimis stomatice medicamentis uti.
<lb/>Unus utendi modusi est et maxime in principio, ut diffusa
<lb/>vatur per aquam calidam aut aquam mulsam, ao gargarisisetur,
<lb/>nam et mitigatorium est hoc et quod convenit esficit.
<lb/>interea autem dum eo sic utimur, etiam sincero medicamento
<lb/>uti convenit, partim quidem cum digitis illinenda,
<lb/>partim vero per cochleare admovendo una cum hoc, quod
<pb n="12.945"/>
<lb/>reprimamus et intrepide foras columellam ipsam ducamus.
<lb/>Confert enim quam maxime ad linguam ipsam vergere et
<lb/>a rectitudine secedere, quam habet ut plurimum ad ipsius
<lb/>asperae arteriae extremum.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.6.15">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud stomaticum ejusdem Andromachi ad omnia
<lb/>vitia oris</hi>.</label> ♃ Crocomagmatis Ʒ ij, iridis ℥ iiij, sandarachae
<lb/>Ʒ ẞ, hoc est, obolosi iij, terebinthinae Ʒ ij, Iyoii Indici Ʒ j,
<lb/>uvae passae Ʒ viij, aloësi Ʒ j, omphacii Ʒ j, nucum pinearum
<lb/>testarum Ʒ viij, succi glycyrrhizae ℥ j, alumnule scissi Ʒ j,
<lb/>balaustii drach. j, floris rosarum drach. ij, mellis heminas
<lb/>duas et dimidiam, in quibusdam exemplarsbusi sesquihemina
<lb/>habetur. Ipse quidem Andromachus sic scripsit, non ostendens
<lb/>quomodo mel miscere oporteat, num crudum aut co..
<lb/>ctum aut despumatum tantum. Ego vero despumatum miscendum
<lb/>esse censeo. Scripsit etiam aliasi stomatice illisiones
<lb/>Andromachusi omnes bonas, quare minime relinquendas
<lb/>putavi, ideoque subscribam omnes deinceps, quemadmodum
<lb/>ipse praescripsit. <hi rend="italic">Stomancum quo ipse se uti dicis</hi>, ♃ Idon
<pb n="12.946"/>
<lb/>ris rosarum ℥ ij, nucum pinearum Ʒ j, croci Ʒ j, excipe
<lb/>meste. <hi rend="italic">Aliud quo item se uti dicit</hi>. ♃ Iridis Illyricae Ʒviij,
<lb/>croci Ʒ viij, alii Ʒ iiij. florum rosarum Ʒ iiij, excipe melle.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Misyos Cyprii Ʒ viij, iridis Illyricae Ʒ iiij, myrrhae
<lb/>Ʒ viij, croci Ʒ j, excipe melle. <hi rend="italic">Aliud odorum, tenerum, ad
<lb/>inflammationes et crusias commodum</hi>. ♃ Nucum pinearum
<lb/>Ʒ iij, amyli Ʒ ij, fluminis scissi Ʒ j, floris rosarum Ʒ j, croci
<lb/>obolos iij, excipe melle. Haec ex ferula Cratippi esse ait.
<lb/><hi rend="italic">Aliud stomaticum Menecratis.</hi> ♃ Croci Ʒ iiij, balaustii Ʒ iij,
<lb/>florum rosarum Ʒ j, alii Ʒ ẞ, fructus ericae Ʒ j, malabathri
<lb/>Ʒ j, nardi Indicae Ʒ j, nucum pinearum numero xx,
<lb/>excipe meste. <hi rend="italic">Aliud quod ex libris Meliti esse ait</hi>. ♃ Rhois
<lb/>rubri Ʒlij, florum rosarum Ʒ j, costi, croci, utriusque obolos
<lb/>iij, excipe meste. Hanc etiam gargarissari cum passo aut
<lb/>aqua mulsa ait, neque scio cur hoc hic ascripserit, quum
<lb/>omnia gargarissari possint. <hi rend="italic">Aliud stomaticum quod etiam
<lb/>ipse laudat</hi>. ♃ Schoenanthi, myrrhae, croci, cassiae, aluminis
<lb/>scissi, lsiyridis, singulorum Ʒ iiij, nardi indicae Ʒ p
<pb n="12.947"/>
<lb/>excipe. meste cocto. Hic quidem igitur cocto adiecit, in
<lb/>prioribus vero semper simphciter meste dixit, permittens nobis
<lb/>quomodocunque praeparare Velimus. Ego autem, velut
<lb/>dixi, melle despumato utor;</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.6.16">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliae illisiones flomaticae, quas Adsolepiddes scripsit</hi>.</label>
 <lb/><hi rend="italic">Illido ad putredines olus Asclepiadae</hi>. ♃ Rimis rubri Ʒ iiij,
<lb/>acaciae Ʒ j, medullae Ʒ iiij, vino Pramnio dissoluta excipe
<lb/>melle cocto et utere ad illisionem. Haud scio quomodo reliquerit
<lb/>ascribere ad medullam num cervinam an vitulinam
<lb/>conjiei velit. Quando igitur non ascripsit, tutius est .cervinam
<lb/>adlicere; forte enim esse vult medicamentum; fortior
<lb/>autem est medulla cervina quam bubula. <hi rend="italic">Alia</hi>. ♃ SuCci
<lb/>hypocystidis Ʒ duas, balaustii Ʒ j, Iycii Ʒ j, acaciae Ʒ j, excipe
<lb/>olivae immaturae succo et meste subactis utere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.6.17">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Illisiones oris aptae eis, quae Hbedicamentarias qualitates
<lb/>aegre admittunt</hi>.</label> Porro de muliereulis quid attinet
<lb/>dicere et maxime divitibus, quae prae desiciis stomatica
<pb n="12.948"/>
<lb/>medicamenta aegre admittunt? Jam vero etiam viri qui .
<lb/>dam non solum prae deliciis, sed etiam natura quodam
<lb/>modo malum stomachum habentes, ejusmodi medicamenta
<lb/>non Ierunt. Et sane praeterlabentia saepenumero in stomachum
<lb/>non solum iniucunda aliquo modo sunt, sed etiam
<lb/>noxia. Mansuetissima igitur ex ipsis crocum habent et myrrham
<lb/>et alumen. Melius igitur est aliquas stomaticas cossi.
<lb/>positiones absque his factas habere. In moderatis itaque inflammationibus
<lb/>aut tonsillarum aut uvae aut alterius alicujus
<lb/>partis fusslciunt succi soli sructuum jam dictorum,
<lb/>velut rubi et mororum, punicorumque malorum et cotoneorum.
<lb/>Quin et succus nucum, ubi cum solo melle paratur,
<lb/>suavem gustum habet, itemque mustum ex acerbioribus
<lb/>uvis, ex quibus Aminaeum vinum sunditur, si in ipsum rhus
<lb/>addatur; hoc enim, velut ascripsit, optimum sit medicamentum,
<lb/>coctum ut dictum est. Ad eas vero inflammationes,
<lb/>quae multa astrictione indigent, illisiones stomaticas hujusmodi
<lb/>paravi. Austerorum Punicorum succum aut austerorum

<pb n="12.949"/>
<lb/>cotoneorum, aut etiam utrorumque simul, juxta prae-.
<lb/>dictam proportionem cum melle miscui, atque sufficiens erat.
<lb/>At vero mororum succusi debile medicamentum est. Sed inter
<lb/>hunc et praedictos medius est juxta astringendi vim
<lb/>succus rubi mororum. Fortis autem est nullo minus ex corficibus
<lb/>nucum, quamquam non fit etiam in gustu acerbus:
<lb/>Unicuique vero ex his licet uvas acerbas expressas miscere,
<lb/>si quidem vehementius efficere velis eadem mensura, si vero
<lb/>non, omnino tamen dimidium succi ipsarum addes. Vehemeritissimum
<lb/>autem reddetur medicamentum, si punita integra
<lb/>tundas una cum corticibus, indeque succum exprimas,
<lb/>atque hoc magis si fuerint acerba. Amplius vero acerhissimum
<lb/>ex his fiet, si ad punicorum austerorum ita tusorum
<lb/>succum uvae acerbae succusi superaddatur cum moderato
<lb/>melle. Praestantius adhuc erit, si tota contusa punica
<lb/>mala passo cocta pereoles. Licebit etiam ex solis dulcibus
<lb/>punicis medicamentum praeparare, ut debilius ita suavius;
<lb/>et magis si ex solo succo citra cortices composueris.
<pb n="12.950"/>
<lb/>Ego vero saepe tria punicorum genera permiscui, austera,
<lb/>acida et dulcia, ne vero valde exasperet, admixto glycyrrhizae
<lb/>succo, optimum medicamentum efficies. Quin et ex
<lb/>fructibus factum per se solum optimum est medicamentum
<lb/>tum iis, qui gargarissando colluere, tum qui illinire oris inflammationes
<lb/>volunt, est autem et hoc partim austerius,
<lb/>partim moderatius in astringendo, diceturque de compositione
<lb/>ipsius paulo post. Quando vero non folum repulsodium
<lb/>medicamentum nosi habere oportet, sed etiam discusserium,
<lb/>si quid appareat induratum, in hunc modum ipsum
<lb/>parabis. Iis quae medias facultates habent ex praedictis, injicies
<lb/>aliquid dum coquuntur ex pulegio aut thymo aut
<lb/>origano, hyssopo, mentha aut calamintha, deinde colabis et
<lb/>habebis optimum medicamentum ; si vero calidius efficere
<lb/>velis, piper addes. Praeparavi quandoque etiam fine pulegio
<lb/>aut thymo aut liquido hujusmodi id quod ex succisi constat,
<lb/>solo pipere in ipsum conjecto. Omnibusi autem si glyCyrrhizae
<lb/>succus addatur, melius medicamentum efficietur.
<pb n="12.951"/>
<lb/>Quod si pro opulentis componas, etiam amomi quid misce-,
<lb/>bis. Quantitas autem hujusmodi rerum eadem tibi servetur
<lb/>cum iis, quae crocum et Alumen ac myrrham affundunt,
<lb/>velut praescriptum est, pro illisi enim tibi hic amomum erit.
<lb/>Quin et mastichen Chiam quandoque inieci, post saetam videlicet
<lb/>colaturam et postquam ea, quae incocta sunt, fuerint
<lb/>exempta.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="7">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.7.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="7">Cap. VII.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De crustis in ore</hi>.</label> In humidis et calidis
<lb/>corporis Iocis, quale est os, cito putredo accedit, ex. quacunque
<lb/>tandem causa fuerit exulceratum. Confert ad hanc
<lb/>rem etiam id, quod nihil penitus in ipso ex medicamentis
<lb/>incumbere queat, velut in aliis ulceribus potest, eluun-e
<lb/>tur enim omnia a saliva. Quapropter etiam fortissimis meau
<lb/>dicamentis saepe ad ea uti cogimur. Fortissima autem sunt
<lb/>quae crustam dictam efficiunt ad modum cauteriorum. In
<lb/>externis igitur ulceribus, ubi parti curandae crusta fuerit
<lb/>n ducta, a fortibus medicamentis desistimus, ad ea quae
<pb n="12.952"/>
<lb/>crustas tollunt transgredientes, quae manifestum est detersoriae
<lb/>qualitatis ac facultatis esse, in iis vero, quae in ora
<lb/>fiunt, propter loci naturam tutius mihi esse videtur admiscere
<lb/>ad detersoria medicamenta quaedam fortia, quae sigillatim
<lb/>admota crustas infligunt. Ob hanc igitur causam melli
<lb/>vehementissima detergendi vi praedito medicamenta admiscemus
<lb/>ipsas crustas esslcientia. Quemadmodum sane in sordidisi
<lb/>ulceribus in cuticula obortis diximus admisceri oportere
<lb/>melli, quae parum detergent, thus, ervum, iridem, arrstolochiam
<lb/>et quaecunque alia hujusmodi, eadem ratiocinatione
<lb/>contraria apponentes, velut Hippocrates dixit; una
<lb/>enim eademque ratiocinatio in utrisque est, ut videlicet extfrsarium
<lb/>medicamentum moderate habens ad affectionem
<lb/>adhibeatur. Habebis autem commoderatam medicamentum
<lb/>ipsum mel, in ulcerum quidem sorde debilibus detersoriis
<lb/>permixtum; in quibus autem ob loci naturam putredinis
<lb/>accessionem formidamus, ex fortioribus quippiam ad ipsum
<lb/>mel .admiscemus. lletionabiliter igitur ad oris ulcera arida
<pb n="12.953"/>
<lb/>medicamenta cum melle commiscuerunt, per quae crustas
<lb/>inducimus. Quaedam igitur ex hujusmodi medicamentis
<lb/>prius recensui in eo loco, quo ad nomas oria medicamenta
<lb/>scripta sunt. Eadem enim etiam ad crustas convenire dixi,
<lb/>si mel ipsis addatur; quin etiam nunc de ipsisi scribam
<lb/>omnia, tametsi bis dici cuipiam videantur. Quae igitur ab
<lb/>Andromacho scripta sunt paulo ante, in memoriam saltem
<lb/>me revocare oportet ex eo loco, in quo docuit quao medicamenta
<lb/>ad nomas orisi conveniant, apponam autem prrncipia
<lb/>ipsorum tantum. Unum igitur medicamentum Isu conscripsit.
<lb/></p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.7.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Andromach.i pontaticum odorum tenerum ad inflammationes
<lb/>et crustas commodum</hi>.</label> Composuit autem ipsum
<lb/>ex nucibus pineis, amylo et alumine scisso, flore rosarum
<lb/>ac croco, melle admixto. Alterum autem boo modϽ scripsit.
<lb/>Pastillus ad affectiones in ore, crustas ac nomas, quϽ etiam
<lb/>ipso cum melle utitur, Quin et omnia alia ab ippϽ
<lb/>mas descripta etiam ad crustas commoda sunt eum melle.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.7.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Crim ad crustae conscripsit illius ipsius verbis
<pb n="12.954"/>
<lb/>sic habent</hi>.</label> Misy crudum e vestigio tollit, in alio exiemplari
<lb/>cum melle tostum habetur, ad oris vero crustas
<lb/>aqua diluto ac modico utere. Sint autem misyosi torrefacti
<lb/>Ʒ iij, mellis boni cyathi sex, commisce ac utere. Similiter
<lb/>facit et chalcitis assata cum melle, ut strigmentum sit spissitudo.
<lb/></p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.7.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Archigenes ad crustas scripsit</hi>.</label> Archigenesi
<lb/>autem de Ilis sic tradidit. In iis quae crustae appellantur,
<lb/>privatim commodum est stereus caninum cum melle illitum.
<lb/>Aut chalcanthum purpurae marinae tomento involutum
<lb/>urito neque agitato, deinde cum melle tritum illinito. Aut
<lb/>pice liquida cum pari melle, pauxillo autem cedriae admixto
<lb/>utitor. Aut rhois coriarii quantum satis sit irrigati
<lb/>aqua, donec strigmentosa evadat, ubi coxeris, melle misceto
<lb/>et utitor. Facit et Syriacus rhus cum melle. Aut hirundinum
<lb/>ustarum et stereoris humani parem modum cum melle
<lb/>illinc. Aut hepatis lupi aridi cochlearia duo trita bibenda
<lb/>praebe. Horum medicamentorum maximam partem laudo;
<lb/>quod vero ex rhoë constat damno, quum astringentis fit
<pb n="12.955"/>
<lb/>facultatis, quae nequaquam Crustis conveniet. Verum de lupino
<lb/>hepate non habeo quod dicam. Ad hepaticasi enim asfëctiones
<lb/>scio hoc medicamentum tum per se tum medicamento
<lb/>ex eupatorio mixtum bibi, an vero etiam ad crustas
<lb/>in ore potum conveniat, juxta aliquam totius substantiae
<lb/>proprietatem per solam experientiam judicare oportet, de
<lb/>qua non est quod dicam, ut qui hoc nosp sim usus in hujusimodi
<lb/>affectionibus. Caninum autem stereus, ubi ossa comederint
<lb/>canes, per omnia optimum est, nam et magnopere
<lb/>auxiliatur, neque ullam insuavitatem exhibet utenti, hamanum
<lb/>vero tanquam abominandum semper detestatus sum.
<lb/>Lsus est itaque ipso quidam non praedicens, sed celare conatus.
<lb/>Accepit autem non vulgare, sed pueris dabat in cibo
<lb/>panem cum leguminibus, quae lupini vocantur, atque ita
<lb/>resecatum habebat in promptu ad quaecunque eo utique
<lb/>opus esset. Quin et Musa plurimum usus est primus adeo
<lb/>stereore canino, album semper assumens. Scribit igitur in
<pb n="12.956"/>
<lb/>praesenti affectione similiter eodem canino stereore se usum
<lb/>his adeo verbis.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.7.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Musa ad anginam</hi>.</label> Ad anginam stereus caninum album
<lb/>accipito ac resiccato, tritumque cribro medico cribrato
<lb/>et in promptu habeto. Usus tempore melle diluito, atque
<lb/>tunc ut devoretur illinito. Haec quum scribat Musa, merito
<lb/>ei astipulantur; hoc enim medicamento fortius nullum novimus,
<lb/>neque in angina neque in magna tonsillarum inflammatione
<lb/>aut iis quibus ex glandulis suffocationis periculum
<lb/>imminet.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.7.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ex Sorano</hi>.</label> Experti sumus etiam Sorano scripta medicamenta
 <lb/>probe facere, quae his verbis tradidit. ♃ Chalcitidis
<lb/>tostae, mellis Attici quod satis est, chalcitidem cum
<lb/>melle terito ad strigmentitiam crassitudinem ac utitor. <hi rend="italic">Alia
<lb/>ad crustas faciens et humore praegnantes gingivas itemquo
<lb/>sustentes</hi>. ♃ Misyos usti drach. octo, iridis Illyricae
<lb/>drach. quatuor, croci drach. unam, haec trita ac mixta in
<lb/>pyxide lignea reponito et tum per se tum cum meste utitor.
<pb n="12.957"/>
<lb/>Consequenter vero etiam haec hoc modo prodidit. <hi rend="italic">Aliud
<lb/>medicamentum anthera, ad praedicta foetens</hi>. ♃ Iridis
<lb/>lllyricae, sandarachae, cyperi, singulorum drach. iv, aluminis
<lb/>scissi, myrrhae, croci, crocomagmatis, singulorum drachlij.
<lb/>his tritis ac mixtis utere. Quidam vero et florum rosarum
<lb/>et gallae, utriusique drach. ij adjiciunt. Utere autem ad putredines
<lb/>et disparatas per abscessum ac cruentas gingivas
<lb/>arido, ad crustas cum melle.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.7.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Eleraclides TarentiYbus ad Crtstas in ore scripsit</hi>.</label>
<lb/>Heraclides Tarentinus in scriptis suis ad Antiochidem
<lb/>in hunc modum scripsit de putredinibusi in ore. Facit quidem
<lb/>et anthera sicca admota. Si vero validior sit putrefaetio,
<lb/>apposita est haec compositio. ♃ Bdellii usti partes
<lb/>tres, auripigmenti partem unam, tritis, mixtis utitor, et
<lb/>superne linamentum convulsum impone, rosaceo tinctum ac
<lb/>expressum. Quidam bdellii partesi viij capiunt.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.7.8">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia ad robustas putrisoictiones oris ac reliqui Corporis</hi>.</label>
<pb n="12.958"/>
<lb/>♃ Chalcitidis partem unam, calcis vivae tantundem,
<lb/>auripigmenti partem dimidiam, tritis mixtis utere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.7.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia ad putredines in ore et gingivarum. abscessus</hi>.</label>
<lb/>♃ Florum rosarum drach. iv, aluminis scissi drach. ij, gallae
<lb/>drach. duas, myrrhae drach. unam, trita messi misceto
<lb/>ac utitor. Verum ad ulcera leviter crustosa iniice aluminis
<lb/>drach. quatuor, myrrhae obolos iij, gallarum drach. unam.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Aceti acerrimi heminam unam accipito, in ipsumque
<lb/>tantum salis, donec non amplius liquetur, conjicito, deinde
<lb/>donec siccetur coquito et ex illo accipito, atque aceti cyathum
<lb/>unum affundito, ac ore detinendum exhibeto per satis
<lb/>multum tempus, deinde iterum atque iterum idem facito
<lb/>ter aut quater per diem, respectu habito ad subjectas partes.
<lb/>In pueris vero lanas circum specillum apponito, intingitoque
<lb/>ac Iocum confirmato, ea corporis figura ordinata ne
<lb/>ipsam devoret. Quidam vero arido sale utuntur, terentes
<lb/>ipsum cum aceto et resiccantes. Faciunt et alumen rotundum
<lb/>ac sory pari pondere. Oportet autem colluere lentium
<pb n="12.959"/>
<lb/>decoctum modico admixto melle aut rosarum cremorem
<lb/>cum meste. Quod si non exuperetur per haec putrefactio
<lb/>urere jube, munitis et contectis in orbem circumflua locis.
<lb/>Sit autem candens ac pellucens cauterium, quod admoveam
<lb/>tur, donec nullus humor amplius defluat et Iocus videatur
<lb/>exuperatus. Postea colluenda praedicta et anthera compositione
<lb/>utendum ex meste, usquequo crustae circumrumpantur,
<lb/>atque tum sane meste uteris. <hi rend="italic">Alia odora, tenera, ad
<lb/>inflammationes et crlssias commoda</hi>. ♃ Nucum pinearum
<lb/>drach. ii j, amyli drach. ij, aluminis scissi drach. j, florum
<lb/>rosarum drach. j, crooi obolos iij, excipe melle. Hoc medi .
<lb/>camentum ex ferula Cratippi sumptum dicit.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="8">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.8.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="8">Cap. VIII.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Ad columellam sive gurgulionem</hi>.</label> Carnosa
<lb/>quaedam particula in summo ore apparet dependens,
<lb/>si quis aperto plurimum ore toto linguam deprimat. Haec
<lb/>ipsa caruncula duobus nominibus appellatur a veteribus
<lb/>Graecis, gargareon, id est <hi rend="italic">gurgulio,</hi> et columna, caeterum
<lb/>posteriores medici fere omnes non ita, sed cionidem, id est
<pb n="12.960"/>
<lb/>columellam, vocant. Nam qui staphylen, id est uvam, ipsam
<lb/>appellant, eorum neque meminisse praestat, nos enim non
<lb/>particulam ipsam, sed unam aliquam ejus affectionem, staphylen
<lb/>sive uvam nominamus. Raro autem haec affectio
<lb/>circa columellam contingit, verum valde saepe inflammatur.
<lb/>Et sane quemadmodum in aliis omnibus, in quibus ex humorum
<lb/>influxu contingit morbus, ita etiam hic prima auxssia
<lb/>reprimunt fluxum. Astringentis igitur facultatis haec
<lb/>esse oportet, et si quidem moderatus sit influxus, moderate
<lb/>astringentis, quam austeram privatim dicunt, ubi vero vehementior
<lb/>fuerit influxus, acerbae; ambae enim astringunt,
<lb/>sed debilius austera, vehementius autenl acerba. Relatae sunt
<lb/>autem saepe ambarum materiae, verum praestat et nunc
<lb/>meminisse, quo in parvis inflammationibils debiles, in magnis
<lb/>vehementes adhibeatis. Collutiones itaque moderatae
<lb/>sunt ex palmulis aut phoenicobalanis aut quomodocunque
<lb/>appellare velis decoctis quandoque sola aqua, quandoquemodico
<lb/>melle injecto. Huic consimilis est collusio ex decocto

<pb n="12.961"/>
<lb/>rosarum, pampinorum vitis, rubi, rubi canini, lentisci,
<lb/>hederae, cypri, terebinthi, rhamni, aspalathi, cyperi ac cycnorum,
<lb/>item siliquarum et radicum mori, hypocystidis,
<lb/>malorum austerorum et pyrorum acerborum ac eorum quae
<lb/>sorba dicuntur, quae multi apponentes ad primam nominis
 <lb/>syllabam <foreign xml:lang="grc">ν, σὐα</foreign> appellant, ut nominis quidem tres sint in
 <lb/>universum literae tum <foreign xml:lang="grc">ο</foreign>, tum <foreign xml:lang="grc">ν</foreign>, tum <foreign xml:lang="grc">α</foreign>, aqud graecissantes
 <lb/>vero Cum <foreign xml:lang="grc">ο</foreign> tum <foreign xml:lang="grc">α</foreign>. His fortiora sunt myrti ac baccarum
<lb/>ejus decoctum et ex acerbis cotoneis malis et virgultorum
<lb/>tenerorum ilicis, arbuti, smilacis ac phagi et ipsarum glandium,
<lb/>mespilorum item et cornorum et fructus memaecyli.
<lb/>Generosissimum autem est decoctum gallarum et rhois culinarii
<lb/>ac coriarii ac fructus myricae et spinae Aegyptiae.
<lb/>Ex his singula tum per se tum etiam mixtim, cocta ex
<lb/>aqua gargarissare oportet; mirum enim quam mixturae ipsorum
<lb/>utiliores saepe fiunt ipso simplici usu. Quin et aridis
<pb n="12.962"/>
<lb/>tritis columellam contingere oportet, sensim quodammodo
<lb/>ad supernam regionem et externam, ad linguam videlicet
<lb/>ducendo. Verum trita arida medicamenta cochleario excipiantur,
<lb/>et melius est ut ipsum cochlearium ad finem in
<lb/>obliquam lineam desinat quam in rectam. Et ex his ipsis
<lb/>moderatae quidem sunt rosae et flos ipsarum et virgulta
<lb/>jam enumeratarum plantarum, hypocystis, rheon, lapis quo
<lb/>sutores muliebria calceamenta expoliunt, vocatur autem
<lb/>ageratus, velut non senescens, aloëque et cyperus et schoe..
<lb/>nanthos, radix nardi Indicae ac nostrae montanae. Fortiora
<lb/>his sunt et citra manifestam aspritudinem astringunt fructus
<lb/>spinae Aegyptiae, rheon et quod diphryges appellatur,
<lb/>rhus obsoniorum live culmarius, et ex acerbis balaustium
<lb/>est, cytini, malicorium, galla et magis exacte quum ompliacitis
<lb/>fuerit. Astringunt etiam eximie omnia aluminis genera,
<lb/>scissum vero inter ea tenuiorum partium est et ob id utibus.
<lb/>Atramentum vero sutorium vehementem habet astringendi

<pb n="12.963"/>
<lb/>vim, sed non expers est calefaciendi et propterea
<lb/>putredinofis ulceribus convenit, et tamen exacerbat columellam,
<lb/>etiam si jam fit in scirrhum indurata. Succi porro
<lb/>astringentes ex omnibus dictis plantis sunt et fructibus
<lb/>ipsarum consimiliter. Dictum est de ipsis inter illinitiones
<lb/>stomaticas, quarum aliquae ex musti, aliquae ex mellisi mixtura
<lb/>praeparantur, corrumpuntur enim sacci omnino si absque
<lb/>melle reponantur, aut rursusi resiccantur si plurimum
<lb/>fuerint cocti. Quidam vero succi etiam si ad solem aestivum
<lb/>siccentur ad moderatam spissitudinem, per tempus tameli
<lb/>exarescunt, et si ad plures annos durarint, in eam
<lb/>perveniunt ariditatem, ut conteri queant in modum cytinorum
<lb/>et balaustiorum. Tales sunt hypocystidis succus et
<lb/>uvae acerbae ac glycyrrhizae et centaurii. Et ut in summa
<lb/>dicam, omnes succi etiam si absque melle diutius fuerint
<lb/>cocti, non quidem corrumpuntur, verum tempore fiunt aridi,
<lb/>et quidam sane velut dixi conteri possunt, quidam vero,
<lb/>natura videlioet tenaces et viscosi, in laminam magis abeunt
<pb n="12.964"/>
<lb/>quam ut conterantur. Atque haec quidem simplicia commoda
<lb/>existunt. Composita autem ex ipsis juxta duplicem
<lb/>utilitatem fiunt, unam quidem ex iis, quae ejusdem generis
<lb/>sunt, quando vehementi molle admiscemus, carentes scilicet
<lb/>medio, velut florem rosarum, aut ipsas rosas cum galla aut
<lb/>alumine permiscentes et unumquodque ex praedictis lenibus
<lb/>medicamentis cum vehementi complicantes. Non pauca enim
<lb/>numero juxta hujusmodi permutationem erunt. Imo et juxta
<lb/>mixturam ipsam ex duabus factam plura medicamenta fient,
<lb/>quum alias alia quantitate misceantur, velut si duplus sit
<lb/>rosarum flos quantitate aluminis aut vice versa duplum
<lb/>alumen ad florem rosarum. Possit autem non solum duplum,
<lb/>sed et triplum et quadruplum alterum alteri misceri, neque
<lb/>clam est etiam par pari, atque hoc quidem medium
<lb/>fuerit inter summa sive extrema, reliqua vero omnia partim
<lb/>propius molliori accedunt, quae videlicet plus rosarum
<lb/>habent, partim autem vehementissimo, quae scilicet plus aluminis
<lb/>capiunt. in utrisque vero non obscurum est magis
<pb n="12.965"/>
<lb/>et minus. Quum enim duo sunt medicamenta;- validum quidem
<lb/>est, in quo alumen rosas excellit, validius autem. est,
<lb/>in quo triplum alumen ad rosas continetur, quam medicamentum
<lb/>quod duplum saltem habet. Quod igitur semper
<lb/>me dicere audivistis, etiam nunc dicam. Stulti sunt qui inter
<lb/>duo ejusdem generis medicamenta utrum ipsorum melius
<lb/>fit quaerunt aut quod ipsorum omnium optimum existat.
<lb/>Perinde enim saciunt ac si quis quaerat praestetne
<lb/>alicam aut ptisanam aegris exhibere, aut num vinum an
<lb/>acetum mulsum aut aliquod purgatorium medicamentum, aut
<lb/>num melius fit veratrum album an nigrum, aut si in universum
<lb/>quis de omnibus auxiliis interroget, quod ipsorum
<lb/>optimum existat. Omnia enim respectu ad aliquid tum emolumentum
<lb/>tum detrimentum in se habent, quod ipsum
<lb/>etiam quum Hippocrates dixerit primus omnium, quos sciam,
<lb/>ii qui post ipsum fuerunt insequuti sunt, ex recentioribus
<lb/>autem medicis aliqui quemadmodum alia multa nugantur,
<lb/>sic etiam talia. Vidistis porro saepe opere dicti mei veritatem.
<lb/>Intempestive namque aliqui medicamentis quae habebant

<pb n="12.966"/>
<lb/>usi, deinde quod exacerbari affectionem his viderent,
<lb/>ad alia citra methodum transgressi et neque his quicquam
<lb/>efficientes ad tertiam deinceps transitionem, aliquando etiam
<lb/>quartam, praeter rationem delati et affectum jam malignum
<lb/>esse judicantes me in consilium adhibuerunt, quibus ut
<lb/>ostenderent mihi quum iussissem ea medicamenta, quae habebant,
<lb/>id quod commodum esset ad praesentem constitutionem
<lb/>indicavi. Atque quum ipsi dicerent per medicamen-
<lb/>tum, quod ego consistebam, aegrum exacerbatum esse et ob
<lb/>id se eo usi formidare, verum etiam sic persuasos a me ad
<lb/>ipsius usum compuli et tum illis tum nobis utrumque, quod
<lb/>Herophilus dixit, verum esse ostendi. Sive enim dixeris
<lb/>medicamenta nihil esse sola per se ipsa, recte dices; nihil
<lb/>ei im sunt, nisi utentem eis recte suerint adepta. Sive rursus
<lb/>medicamenta veluti deosum manus esse dixeris, etiam
<lb/>hoc recte dices; iuvant enim maxime, si is qui eis utitur
<lb/>in rationali methodo fuerit exercitatus et cum hoc natura
<lb/>prudens, quidam enim haud sane praestantiores existentes
<pb n="12.967"/>
<lb/>de sapientia cunl prudentissimis contendunt. Mixtura itaque
<lb/>medicamentorum ejusdem generis, mediorum medicamentorum
<lb/>usus gratia fit. Et ob id semper duo. contraria facultatibus
<lb/>medicamenta in unoquoque affectu voa habere
<lb/>operae pretium duco, permiscendo enim ipsa, omnino silus
<lb/>tis mediis medicamentis abundabitis. Una igitur mixturae
<lb/>ejusdem generis medicamentorum causa haec est, jam videlicet
<lb/>relata. Una vero alia mixtura ex diversi generisi medicamentis
<lb/>hujusmodi ratiocinatione coepit. Raro quidem
<lb/>invenerit quis affectionem aut discussoriisi tantum aut repulsoriis
<lb/>indigentem. Parvae etenim et affectionis nomine vix
<lb/>a medicis dignatae confestim sedantur. Ubi vero generatus.
<lb/>affectus majorem habuerit causam, impossibile est ipsum per
<lb/>repulsoria perfecte sanare et maxime ubi aegri corpus fuerit
<lb/>humoribus multis refertum aut particula affecta natura
<lb/>debilis. Ob id igitur cogimur saepe quidem in principio,
<lb/>saepe vero paulo post admiscere quippiam ex discussoriisi,
<lb/>si vero dolor affuerit simul vehemens, etiam ex mitigatoriis
<lb/>addere. Itaque tunc opus est unica i que praedictorum
<pb n="12.968"/>
<lb/>medicamentorum aliquid ex discussoriis addere. At vero
<lb/>quum haec omnino multa sint, a mollioribus auspicandum
<lb/>erit, ab acribus enim inflammata exacerbantur. At ea gratia
<lb/>composita medicamenta in usum venerunt, quum ad aharussi
<lb/>partium inflammationes tum gurgulionis, veluti quum
<lb/>ad alumen iridem Illyricam admiscemus aut farinam ervinam
<lb/>aut thus aut myrrham. Quum enim astringentia sint
<lb/>multa et non pauca citra acrimoniam discutientia, varietas
<lb/>medicamentorum ad columellas inflammata merito multijuga
<lb/>facta est Caeterum tum perspecta inflammationis magnitudine
<lb/>ac caliditate et considerata influxus quantitate,
<lb/>ampliusque copiam humorum in toto corpore per conjecluram
<lb/>assequutus medicamento, in quo aut astringentium
<lb/>aut discutientium vis excellit, uteris. Ascribam autem rursus
<lb/>etiam hic medicamenta, quae ab expertissimi tradita
<lb/>sunt, aliqua quidem cum propriis discriminibus, non pauca
<lb/>vero etiam Citra distinctiones. In quibus sane ego, velut
<pb n="12.969"/>
<lb/>etiam in aliis, quae supra tradidi, propria discrimina apponam.
<lb/></p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.8.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Archigenes scripsit ad gurguliones instantmalos</hi>.</label>
<lb/>Ad propositam affectionem sic scripsit Archigenes
<lb/>in primo medicamentorum. Uva laxata succum dissolutum
<lb/>admove aut gallam tritam cum sale aut ipsum sal dissolutum
<lb/>aut Iycii radicem tritam aut omphacium cum melle.
<lb/>Si vero fortius velis, atramenti sutorii, squamae aeris, aluminis
<lb/>scissi, mifyosi, myrrhae, gallae aequas partes tritas
<lb/>ac vino exceptas illinc. Si his solum scriptis quiesceret
<lb/>Archigenes, haud injuria ipsum reprehenderim, citra disarimen
<lb/>scribentem medicamenta facultatis penitus contrariae,
<lb/>quoniam vero in his, quae deinceps sclibuntur, corrigit interdum
<lb/>ipsam horum indistinctionem, recte facit. Quod vero
<lb/>indiscriminatim haec dicta sint, hinc discere licet. Uvae,
<lb/>inquit, laxatae saccum dissolutum admove. Oportebat equidem
<lb/>etiam hic apponere, qualem succum dioat, verum quum
<lb/>omnibus jam persuasum sit Cyrenaicum succum optime facere

<pb n="12.970"/>
<lb/>ad columellam inflammatam, non apposuit Cyrenaicum,
<lb/>et ob id igitur quispiasn haud ipsi succensueris. At vero
<lb/>quod acerrimum et maxime calefactorium medicamentum
<lb/>ipsam Cyrenaicum saccum cum contrariis scripsit, non apponens
<lb/>discrimen, neque ostendens quando ipso succo uti
<lb/>conveniat et quando astringentibus medicamentis, in hoc
<lb/>perperam fecit. Atramentum sutorium enim et squamam
<lb/>aeris et alumen scissum et misy et gallam, omnia aequis
<lb/>partibus in vino terere jubens, ampliusque ad haec myrrham
<lb/>pali pondere addens, hoc modo composito medicamento
<lb/>uvam illinit, quod fortissima astringendi facultate
<lb/>praeditum est. Verum hujus scripturae indeterminatam incertitudinem
<lb/>mox mitigavit, praescribendo videlicet haec
<lb/>verba medicamenti compositioni, si vero sorbus velis, hoc
<lb/>enim scripsit tanquam scientibus nobis quando sortibus utendem
<lb/>sit. Porro mixtum medicamentum est et hoc, ubi
<lb/>scripsit, aut gallam tritam eunt sale. Galla enim vehementer
<lb/>astringit, sal vero discutit cum modica astrictione. In prmcipio

<pb n="12.971"/>
<lb/>vero sale non est privatim utendum, sicut neque succo,
<lb/>sed indurata jam et diuturna columellae inflammatione, ipse
<lb/>autem non columella scripsit, sed uva laxata, cum vulgo
<lb/>existimans columellae inflammationem uvam appellari. Et
<lb/>quid mirum hoc putandum, quando etiam ex nostratibus
<lb/>quidam, ob Atheismum superciliosus et iactabundus, uvam
<lb/>ipsam particulam appellari existimavit. Major enim hujus
<lb/>quam Archigenis ignorantia fuit, quamquam tum ex aliis
<lb/>veteribus hujus appellationis ususi parabilis sit, tum ex Hip-,.
<lb/>pocrate constet, ex his adeo in praenotionum libro verbis:
<lb/><hi rend="italic">Gurguliones cum periculo exciduntur, uruntur ac reste</hi>— <lb/><hi rend="italic">Cantur, quandiu rubri suerint et magni, nam et inflammatio
<lb/>ad hoc consequitur et sanguinis eruptio. Ferum tales
<lb/>graciles reddere aliis artibus hoc tempore oportet</hi>. Haec
<lb/>praefatus Hippocrates deincepsi ait; <hi rend="italic">quum xiero totum suerit
<lb/>separatum, quod sotne uvam vocant, et extremum, gurgum
<lb/>limbis malus et lividum suerit soletum, superior vero pars
<lb/>tenuior, in hoc sane tempore tutum est manus admoliri
<pb n="12.972"/>
<lb/>Praestiterit autem alvo prius evacuata manum adhibere,
<lb/>st tempus hoc permittat et non suffecetur homo</hi>. Manifestius
<lb/>autem adhuc Dioclesi interpretatus est, qualia fit asseetio
<lb/>uva appellata et post eum Praxagoras et Mantias et
<lb/>quicunque concomitantia affectus conscripserunt. Quidam
<lb/>vero etiam ob id affectionem uvam appellatam esse dixerunt,
<lb/>quod uvae fructui extremum gurgulionis simile apparet.
<lb/>Quae porro deinceps ab Archigene scripta sunt, recte
<lb/>dicta sunt, discrimina nimirum usas ipsorum eo ascribente.
<lb/>Habent autem sic.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.8.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Commune medicamentum columellae et tonsillarum</hi>.</label>
<lb/>In commune tum tonsillis tum columella inflammatis aut
<lb/>exulceratis, in principio convenit quies, inedia et Conse quens
<lb/>diaeta, gargarismi simplices leniter astringentes, posca
<lb/>dilutior tepida aut aqua mulsa, aut palmularum aut vitis
<lb/>pampinorum aut malorum cotoneorum aut mellitorum aut
<lb/>pyrastrorum aut rosarum decoctum, ita ut ad austera decocta
<lb/>parunl mellis admisceatur. Pulchre hic ascripsit austeris

<pb n="12.973"/>
<lb/>oportere mellis pauxillum miscere, verum paulo auto
<lb/>cum aqua mulsa per se uti jussit in principio inflammationum,
<lb/>non recte fecit. Nihil enim astringens habet aqua
<lb/>mulsa, sed rectissime quis ipsam detersoriam dixerit, et si
<lb/>simul disoussoriam dicat, nihil deliquerit. Quae vero deinceps
<lb/>ab eo scripta sunt, recte habent in hunc modum. Facit
<lb/>et acaciae succus aqua dilutus. Illinenda sunt etiam censimilia
<lb/>stomatica medicamenta, velut est quod ex morisi constat
<lb/>simplex. Rhbis item Syriacae ac coriariae cremore cocto
<lb/>ad spissitudinem, cum melle mixto utere. Aut punitorum
<lb/>dulcium, atque acidorum succum ad mellis Crassitudinem
<lb/>decoquito ac utitor. Aut uvae acerbae succum expressum
<lb/>adhibeto. Aut rubi aut lentisci aut terebinthi aut
<lb/>myrti aut rosarum succo cum melle utere. Et postea sorinsecus
<lb/>alumen scissem cum dimidia aloes parte ac modica
<lb/>acacia cum succo solani imponere consulens, haec verba
<lb/>infert. Quod si moretur inflammatio, acetum tepidum per
<pb n="12.974"/>
<lb/>se gargarisset aut galla trita admixta aut rubi aut agrestis
<lb/>oleae radice. Aut cyperi decoctum cum melle. Aut passum
<lb/>cum aqua. Aut sycites vinum calidum. Aut malvae decoctum.
<lb/>Manifestum est enim haec auxilla Communia esse, velut
<lb/>praedictum est, tum columellae tum tonsillarum. Verum
<lb/>non recte videtur milli passo cum aqua confidere, utpote
<lb/>imbecilli ad talia medicamento, quemadmodum etiam vino
<lb/>sycite et malvae decocto, priusquam ad suppurationem perveniat
<lb/>affectus, oportebat autem hoc ipsum ab eo indicari.
<lb/>Connectit deinde Archigenes ad praedicta sic scribens, illinito
<lb/>et ea, quae supra ad ulcuscula in naribus scripta
<lb/>sunt. Privatim autem picem cum oleo aut melle. Aut ciocomatrma
<lb/>cum modica galla et melle. Aut alumen rotundum
<lb/>cum flore rosarum tritum aut rosas aridas aut florem
<lb/>ipsarum trita insperge, aut tum tonsillis tum uvae insuslla.
<lb/>Aut cyperi radicem vel myrtum aut lentiscum, vel rubum
<lb/>aut gallam aut salem tenuem, similiter insperge. Aut ompllacium
<lb/>vel lentiscum cum melle illinc. Aut florem rosarum
<pb n="12.975"/>
<lb/>vel crocum cum mali punici succo. Hic rursus astringentia
<lb/>ac dison storia citra discrimen permiscuit. Nihil enim simile
<lb/>est inspergere salem tenuem aut rosas siccas vel florem
<lb/>ipsarum, aut pice cum oleo uti, quod medicamentum est
<lb/>calefactorium ac discussoliusn, aut galla et alumine, quae
<lb/>medicamenta sunt maxime astringentia. Caeterum fenescente,
<lb/>atque indurata jam inflammatione recte pix liquida adsisbeatur
<lb/>aut arida oleo liquefacta. Tunc vero etiam sal commodus
<lb/>fuerit, corpore videlicet prius evacuato. Incipiente
<lb/>vero aut augescente et cum multa caliditate vigente, ussixime
<lb/>contrarium auxilium est pix cum oleo, eodemque ratione
<lb/>etiam sal. Consequenter autem recte descripsit Arelligenesi
<lb/>ad vigentem affectionem auxilia. Indicat autem ex eo
<lb/>augescens et nihil opus sentiens ex praescriptis malum. Habet
<lb/>sermo ejus hoc modo. Si vero in vigorem pervenerit
<lb/>affectio aut alvus subducatur aut surfurum loturam calidam
<lb/>gargarisset aut ptisanae succum aut passum tepidum aut radicis
<lb/>dulcis decoctum cum passo et hyssopo ant ficus vino
<pb n="12.976"/>
<lb/>incoctas aut ptisanae succum, in quo uvae passae sunt incoctae.
<lb/>Magnopere iuvantur si amygdalinum oleum in aures
<lb/>infuderis, sorinsecusique spongiis expressis leniter foveris.
<lb/>Quin et dissolutum crudum ex hordeacea farina imponendum
<lb/>aut ex farina seminis lini aut foenigraeci aut etiam
<lb/>mixtura ex his omnibus facta. Si ita prope fuppurationem
<lb/>fuerint tonsillae, coadjuvare assidue per ficuum decoctum
<lb/>oportet et fere continuo id ad gargalissandum adhibere, similiterque
<lb/>aquam mulsam calidam. Si vero nihil apparue-.
<lb/>rit, augescat tamen malum, ita ut aegre transglutire possint
<lb/>aegri et suffocationis principium sit nobis suspectum,
<lb/>alvus sorti clystere aut glande subducenda est et vena cubiti
<lb/>secanda, cucurbitaeque cum scalificatione collo ac mento
<lb/>assigendae, fomentis etiam ac cataplasmatis frequentius et
<lb/>robustius utendum et assiduis gargarismis. Quod si ad nullum
<lb/>horum praesidiorum cedat, sed augeatur, venae sub lingua
<lb/>secentur aut juxta singulos oculorum, atque ea quae
<lb/>in fronte est. Illinatur autem assidue fel tauri et elaterium
<pb n="12.977"/>
<lb/>cum melle aut sal et oleum vetus cum melle et aceto. Aut
<lb/>centaurea cum melle. Aut absinthium cum nitro et melle.
<lb/>Aut hirundines integras una cum pennis ustas ac tritas
<lb/>cum melle illinito. Ajunt aliqui etiam summe sacere hirundinum
<lb/>pullos teneros valde, sive recentes sive sale conditos,
<lb/>assatos et in cibos exhibitos, statim enim levant susfocationem.
<lb/>Sive autem pueri sint sive senes, sulsur et iridem
<lb/>cum melle delingenda dato. Quod hae communes medelae
<lb/>sint utriusque, velut in principio dixit, uvae videli- .
<lb/>cet et tonsillarum, manifestum fecit ex his, quae consequenter
<lb/>infert quum ait i Aliqui synanchicis vel cynanchicis
<lb/>elaterii et sellis tauri, utriusque obolos duos Cum aqua
<lb/>mulsa tepida bibendos praebent. Quidam vero asellos sub
<lb/>aquariis vasis nascentes in potu exhibent aut deligendos
<lb/>dant aut dolentibus et affectis partibus illinunt et valde se
<lb/>juvari testantur. Quin et per vaporem intra os receptum
<lb/>hoc modo fomentum adhibetur. Origanum aut hyssopum aut
<lb/>satureiam, cum sufficienti aceto diligenter in olla servesacito

<pb n="12.978"/>
<lb/>obturata, operculum autem circa medium habeat foramen,
<lb/>deinde arundinem ad foramen operculi ac os aegri
<lb/>adaptato ac fomentum admittito. Si vero os a fervore
<lb/>arundinis comburatur, ovum vacuum utrinque perforatum
<lb/>aegri in ore contineant et per ipsum arundo inferatur.
<lb/>Mollius fit fomentum si pro aceto aqua sumatur. Quidam
<lb/>nitrum et origanum et nasturcii semen ac oleum in posca
<lb/>trita miscent et similiter pro fomento adhibent. Aut cinerem
<lb/>pullorum hirundinum implumium illinc. Aut solani
<lb/>succum et butyrum, aequis partibus cum rosaceo cerato
<lb/>mento impone. Eis vero qui suffocantur, picem cum aqua
<lb/>et nitro in potu praebe. Haec quidem Archigenes scripsit.
<lb/>Ego vero nunquam tentavi ulli alicui ea quae bibuntur
<lb/>medicamenta in ejusmodi affectionibus exhibere, qualium
<lb/>falle tum ipse tum aiii quidam meminerunt. Itaque hoc
<lb/>quod ad finem sermonis praescripti habetur his verbis i Eis
<lb/>vero qui suffocantur picem et nitrum cum aqua in potu
<lb/>praebe, non possem mihi persuadere qua ratione sit dictum.
<pb n="12.979"/>
<lb/>Imo neque ex praeceptoribus aliquem, neque astum ustum
<lb/>eo utentem vidi, neque etiam ipse in usum assumere tentavi.
<lb/>At vero venam secare eis qui suffocantur et emere
<lb/>forti atque acri clystere et purgatoria exhibere, gratia evaenandi
<lb/>universum corpus et transferendi infra humorum
<lb/>cursum, qui ad affectas partes feruntur, rationabile est et
<lb/>multa experientia judicatum ac cognitum. Similiter etiam
<lb/>post totius corporis evacuationem et aversionem ad infernas
<lb/>partes medicamentis acribus multum discussoriis uti,
<lb/>rationi consentaneum est et experientiam testem habet. PL
<lb/>cem vero cum aqua et nitro in potu praebere abstinui, usu
<lb/>pote quum neque alium utentem viderim neque rationem
<lb/>ad hunc usum ducem habeam.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.8.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Apollonius in primo parabilium tradidit</hi>.</label>
<lb/>Apollonius in primo parabilium sic ad verbum scripsit. <hi rend="italic">Ad
<lb/>inflammatam columellam illisiones</hi>. Sale trito et melle illinens
<lb/>reprimes columellam. Picem illinens per digitum apprimitos
<lb/>Succum Cyrenaicum aqua diluito et columellae
<pb n="12.980"/>
<lb/>adhibeto. Chalcitidem tritam similiter admoveto. Omphacio
<lb/>trito cum melle utitor. Haec Apollonius. Licet autem nobis
<lb/>videre in his, quae absque discrimine scripta sunt. Quod
<lb/>si quis non uni uscuj usque indefinite scripti facultates novelit,
<lb/>quo in opportuno tempore eis utatur, maximum
<lb/>omnino nocumentum inseret. Scriptum est itaque hic plimum
<lb/>omnium sale trito et melle utendum esse, postremum
<lb/>autem omphacio cum melle. Contraria autem facultas est
<lb/>omphaoii ad fidem. Quare si quis in principio sale utatur,
<lb/>maxime si humores in corpore ex aequo abundent aut
<lb/>etiam circa caput haereant, extreme aegrum laedet. Ossi.
<lb/>piracium vero in principio commodissimum est, non trahens
<lb/>11 e que evellens ad se ex alto, velut sal cum melle, sed repellens.
<lb/>Sales autem cum melle discussoriam vim habent,
<lb/>modica adstrictoria vi sali commixta, quae sane per admixtionem
<lb/>mellis penitus evertitur. Caeterum id quod ex pice
<lb/>constat inveteratis inflammationibus et jam in lcirrllum, ut
<lb/>ita dicam, induratis convenit, quemadmodum etiam Cyrenaicus

<pb n="12.981"/>
<lb/>succus non incipientibus, sed ubi jam quod influit
<lb/>per astringentia repressum est prodest. Chalcitis vero in totum
<lb/>inepta est, praeterquam si valde inveterata et aegre
<lb/>curabilis fit affectio, est enim medicamentum mordax si cruda
<lb/>adhibeatur, quapropter ut vim ipsius minuamus, usta frequentius
<lb/>utimur. Deinceps Apollonius haec ad verbum scripsiL
<lb/><hi rend="italic">Gargarizati ad pendulam columellam</hi>. Origanum tritum
<lb/>aceto et aqua affusis fervesacito et cum caricarum succo
<lb/>misceto ac utitor ad gargarissandum. Aut hystopum terito
<lb/>et caricarum coctarum succo misceto ac utitor velut origano.
<lb/>Mentham ac rutam et coriandrum lacte asinino trita
<lb/>gargarissanda praebe. Apium et Iauri solia trita et vino aut
<lb/>Ientis decocto diluta gargarissato. Novi quendam, qui omnibus
<lb/>ab Apollonio scriptis indiscriminatim utitur, in principio
<lb/>inflammationis gurgulionis uno ex his usum esse et
<lb/>aegrum extreme laesisse, praeter aha enim neque sciebat,
<lb/>quid pendula columella esset, quum velit Apollonius valde
<pb n="12.982"/>
<lb/>laxatum absque inflammatione gurgulionis affectum ostendere,
<lb/>quem etiam resecare consuevimus, atque in hoc re
<lb/>vera pituitam detrahentia et calefacientia medicamenta commoda
<lb/>existunt, nam in totum subalbidus fit et exanguior.
<lb/>Deinde Apollonius haec subdit. Lotium asini plurimum et
<lb/>calidilfinlum bibendum praebe. Idem etiam in angina. Miror
<lb/>equidem ejusmodi auxilia tradentes, certe enim scio omnes
<lb/>homines paucis omnino exceptis citius mori velle quam
<lb/>urinam asini bibere, verum hic etiam plurimam addit. Et
<lb/>alias, velut antea dixi, absurdissimum est Curantem oris inflammationem
<lb/>medicamentum potabile exhibere, nisi si ex
<lb/>purgantium numero existat; haec enim alterius usus gratia
<lb/>dantur. Ex aliis susslciunt quae citra transglutitionem auxiliali
<lb/>possent Quin et quosl postea scriptum est ab ipso
<lb/>medicamentum, quod itidem bibere iubet, similem habet absurditatem.
<lb/>Scribit itaque sic de ipso, lauri folia trita ex
<lb/>vino et aqua bibenda praebeto. Heras igitur multo melius
<pb n="12.983"/>
<lb/>quam Apollonius scripsit hoc modo. <hi rend="italic">Ad Columellam laxatam</hi>.
<lb/>♃ Gallae omphacitidisi partem j, aluminis scissi partem
<lb/>j, salis ammoniaci partem j, utrumque per se ac simul
<lb/>terito et expleto inde cochleari uvam contingito. Aut lapidem
<lb/>ageratum appellatum, quo sutores ad muliebria casu
<lb/>ceamenta expolienda utuntur, deradito exindeque cochlear
<lb/>expletum uvae adhibeto. Ex his duobus medicamentis alterum
<lb/>posterius omni molestia caret, neque nocere potens
<lb/>neque magnopere iuvare, quocunque tandem tempore quis
<lb/>eo utatur, fortius est prius. In principio itaque et quum
<lb/>valde rubent, minime aptum est, si vero praeevacuato toto
<lb/>corpore et post repulsuri orum. medicamentorum usam adhibeatur,
<lb/>ubi non valde rubensi sit gurgulio, juvare potest,
<lb/>ex contrariis enim fortibus componitur facultatibus repuli
<lb/>solia et discussor^. Quare non recte fecit Heras indiscriminatim
<lb/>ipsa tradendo. Tarentinus porro Heraclides in libris
<lb/>ad Antiochidem ad inflammatas columellas sic scripsit,
<lb/>omphacium siccum terito et admixto sufficienti melle adhibeto.

<pb n="12.984"/>
<lb/>Aut gallam tritam cum melle, aut alumen scissum
<lb/>eodem modo. Aut succum Cyrenaicum cum melle. Aut melanteriam,
<lb/>qua sutores utuntur. Aut Andronium pastillum,
<lb/>quem in vulnerariis medicamentis reseram cum Vino. Oportet
<lb/>autem post haec lentium deooctum gargarissare. Recte
<lb/>ad finem hoc ascripsit. Vehementia enim sunt omnia praescripta
<lb/>ab ipso medicamenta, acerba qualitate praedita et
<lb/>ob id exasperanti, itaque aspritudinem ab ipsis inductam
<lb/>mitigare vult per lentium decoctum. In moderata inflammatione
<lb/>non est necesse talibus uti, quemadmodum neque
<lb/>ubi columellae valde rubrae fuerint et calidam inflammationem
<lb/>Ilabent, imo neque in declinatione earum; tunc enim
<lb/>discussoriorum medicamentorum vim praedominari oportet.
<lb/>Asclepiades vero ad easdem sic scripsit: <hi rend="italic">Siccum ad laxatas
<lb/>Columellas</hi>. Anethi una cum semine et radicibus quod
<lb/>satis est accipe et in vas fictile conjicias, cujus os sit subobturatum,
<lb/>et ipsum vasi luto oblitum, in furnum donec
<pb n="12.985"/>
<lb/>vas ignescat mitte, deinde ex furno extractum anethum
<lb/>ustum tere et sublatum repone. usu vero expetente anethi
<lb/>partes duas accipe, iridis Illyricae in tenuissimum pulvillum
<lb/>redactae partem unam admisse ac per arundinem insuffla.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Rosarum siccarum sextarium unum, nardi
<lb/>Celticae una cum radicibus et adhaerente terra fasciculum
<lb/>unum, nidi hirundinum silvestrium aridi Ʒ iij, myrrhae Ʒ viij,
<lb/>gattas omphacitidasi numero quindecim, contusa et trita insuffla
<lb/>et cum digitis adhibe. Ex his duobusi medicamentis
<lb/>prius penitus nihil ex repulsoriis habet; sed est totum disicussorium.
<lb/>Alterum vero ex contrariis mixtum est facultalibus,
<lb/>multam enim discusseram vim habet silvestrium
<lb/>hirundinum nidus, astringentem autem gallae, mediae vero
<lb/>facultatis est myrrha et mixtae nardus Celtica, ita ut tum
<lb/>discusso Ista tum astrictoria facultas ambae in eo sint moderasae.
<lb/>Caeterum per arundinem ejusmqdi medicamenta
<lb/>insufflari valde improbo, defertur enim exi ipsis multum
<lb/>tum in gulae summum tum in ipsam gulam. Praestat itaque

<pb n="12.986"/>
<lb/>cochleario indita apprimere, quemadmodum ego uti soleo,
<lb/>ut vidistis. Quin et tertium mediCamentum Asclepiades
<lb/>post praedicta duo conscripsit his verbis.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.8.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Siccum ad laxatam columellam et tumentem Neapositae</hi>.</label>
<lb/>♃ Piperis albi drach. unam, myrrhae drach. unam,
<lb/>aluminis scissi Ʒ ij, gallae omphacitidis Ʒ ij, trita admove.
<lb/>Hoc medicamentum a principio usque ad finem utile esse
<lb/>poterit, praeterquam in vehementer rubentibus, in his enim
<lb/>vitare oportet acrium ac mordacium valde mixturam, quale
<lb/>hoc loco piper existit. Aliud deinceps ejusdem facultatis
<lb/>scripsit ad tumentes columellas ex his compositum. ♃ Lapidis
<lb/>agerati Ʒ iv, floris lapidis Asii drach. quatuor, terrae
<lb/>Samiae drach. quatuor, aluminis scissi drach. duas, croci
<lb/>torrefacti drach. ij, gallarum omphacitidum drach. duas,
<lb/>tritis utere. Hoc et nosi usi fumus saepe ut optimo et quod
<lb/>omni tempore iuvare possit, praeterquam, velut in praecedenti
<lb/>dixi, statim in principio et quum ruber et calidus
<lb/>fuerit inflammationis tumor. In inveteratis autem jam et
<pb n="12.987"/>
<lb/>corpore evacuato post unum usum statim magnam commoditatem
<lb/>exhibet, sunt enim vehementer astringentia et ea,
<lb/>quae mediae materiae sunt, in ipso temperate mixta.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.8.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Crotonis medicamentum hoc modo scriptum ad Columolles</hi>.</label>
<lb/>Hoc medicamentum ad ipsam temporis opportunitatem
<lb/>apparato, ♃ Ossium palmularum, nucum tenerarum
<lb/>immaturarum siccarum, utrorumque Ʒ iv, urito ac in pulvilium
<lb/>terito. Utere arido admoto. Et in hoc medicamento
<lb/>ossium palmularum vis satis discussoria est, nam et in allisi
<lb/>affectionibus eorum experientiam habemus, quod ejusmodi
<lb/>viribus sint praedita. NuCum vero tenerarum siccarum einisi
<lb/>discussoriam vim habet una cum adjungente. Quin et
<lb/>Suranus medicamentum in discriminatim scripsit, non apponens
<lb/>in quibus privatim faciat. Habent autem verba ejus
<lb/>hoc modo. Radicem dulcem contundito et mel et dulcem
<lb/>aquam pari mensura affundito, deinde coquito et succum
<lb/>gargarissandum praebeto. Peccavit in hoc, quod non adseris
<lb/>psit, maxime mitigatorium hoc medicamentum esse, quod in
<pb n="12.988"/>
<lb/>vigore inflammationum magnopere auxiliari potest. Hujus
<lb/>usus commodus etiam est, ubi ex acerbis medicamentis immoderatius
<lb/>quis irritarit et exasperavit columellam inflammatam,
<lb/>hanc enim lenit hoc medicamentum.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="9">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.9.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="9">Cap. IX.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De medicamentis ad aphthas</hi>.</label> Ulcerationes
<lb/>in superficie oris obortas aphthas appellant, habentes
<lb/>quippiam igneae caliditatis. Fiunt autem ut plurimum puer.
<lb/>risi lactentibus, quum aut vitiosum fuerit lac nutricis aut
<lb/>non probe ipsum concoxerit infans. Curantur facile, utpote
<lb/>quae ex moderate astringentibus sedantur. Quandoque talllfill
<lb/>diuturnae fiunt ac aegre solubiles et progressu temporis
<lb/>putredinosum quid acquirunt, quod a medicis ulcus depar
<lb/>scena appellatur. Scripta itaque sunt et ad ipsas medicamenta
<lb/>moderata quidem ad eas, quae nihil maligni habent,
<lb/>fortia vero ad eas, quae jam quid putredinosum et serpendo
<lb/>depascens habent. Mentionem faciam eorum, quae recensiores
<lb/>coacervarunt, nam ex iis, quae veteres conscripserunt,
<lb/>optima cum magna experientia ipsi elegerunt et quaedam
<pb n="12.989"/>
<lb/>eorum, quae postea inventa sunt apposuerunt. Invenias autem
<lb/>post veteres etiam Mannae et Heraclidae Parentini
<lb/>plurima medicalnenta scripta. Similiter etMenecratesi librum
<lb/>optimorum medicamentorum inscripsit, ex quibus plurima
<lb/>ipse invenit, quemadmodum et Cappadox Heras, Andromachus
<lb/>autem duos et tertium, in quo oculorum medicamenta
<lb/>continentur. Plures autem librosi composuerunt Antonius
<lb/>Musa et post eum Asclepiadae duo et post hosi Crito. Verum
<lb/>hi quidem tres post Andromachum nati sunt, Heras autem
<lb/>ante Andromachum et post ipsum etiam Musa ac Menecratess
<lb/>Longo vero tempore etiam hos praecessit Heraclides
<lb/>et praeceptor ejus Mandas, verum Mantias velut ab initio
<lb/>Herophili sectator fuit, ita et per omnia mansit. Heracli-des
<lb/>autem ad medicorum empiricorum sectam declinavit,
<lb/>optimus medicus tum circa alias artis partes suetus tum plurimorum
<lb/>medicamentorum expertus. Quum itaque aphthae,
<lb/>de his enim sermo institutus est, malignae evadunt, fortioribus

<pb n="12.990"/>
<lb/>medicamentis egent, qualia etiam alsusi in tonsillis .m
<lb/>ore affectus sanant. Praedicto igitur scopo compositionis
<lb/>eorum, nihil amplius opus habeo do ile dicere, sid ad narrationem
<lb/>progrediar praecognitorum^ initio sumpto ab fisi
<lb/>quae Andromachus scripsit, quemadmodum consuevi ad ^topbum
<lb/>ipsa transcribere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.9.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Andrornaehus scripsit ad aphthas</hi>.</label> Non solum
<lb/>Andromachus, sed et alii multi duo medicamentorum
<lb/>genera ad aplltllas conscriplerunt, ad quidem, quae nihil
<lb/>maligni llabent, moderata viribus medicamenta compo..
<lb/>nentes, ad jam malignas vero fortiora. Ascribunt autem in
<lb/>his ipsis aliquando, quod ad aphthas ulcera hoc medicamentum
<lb/>convenit, aliquando. quod ad aphthas putredinosas.
<lb/>Quum vero simpliciter ad aphthas adscriperunt, sim..
<lb/>plices indicant et nihil maligni habentog. Andrmnachus igitur
<lb/>ad malignas aphthas ssessiripsit. <hi rend="italic">Adupselspi
<lb/>ulcera</hi>. ♃ Aluminis scissi usti sseaosuj^ sputus ericae drach.
<lb/>unam, oleo excipito et per digitum apprimito. <hi rend="italic">Aliud</hi>
<pb n="12.991"/>
<lb/><hi rend="italic">adeadem</hi>. ♃ Aeruginis Ʒ ij, aluminis scissi partes duas, gallae
<lb/>in pulvillum redactae partem unam, terito et per linteolum
<lb/>concerpito, deinde digitum oleo madefacito, siccumque
<lb/>excipito et tonsillis extergendisi apprimito, item palato
<lb/>et uvae. Disparat pelliculas et tollit asperitates circa ipsam
<lb/>os, callos excoriat et ulcera ad cicatricem perducit. Caete
<lb/>in m ad aphthas in superficie haerentes sic scripsit. Ad
<lb/>aphthas lycium Indicum vino tritum circumlitum, facit et
<lb/>ericae fructus tritus aut rosae siccae cum melle. Haec praefatus
<lb/>infert. Si vero nigrae sint et malignae, uvae passae
<lb/>purae partes tres, anisi tantundem, trita cum melle illinc,
<lb/>deinde collue.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.9.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Crito ad aphthas scripsit</hi>.</label> Crito vero sic ad
<lb/>aphthas scripsit. Portulacam in melle tinctam manducet.
<lb/>Aut oleae soliis in vino coctis os colluat, aut foliorum
<lb/>myrti albae decocto ex vino. Aut aeruginis vermiculatae
<lb/>obolos tres, in vini heminae parte quarta tritos colluat.
<lb/>Quin et galla in acri aceto contrita illinitur. In pueris
<pb n="12.992"/>
<lb/>autem taedulasi bovinamque medullam ubi coxeris, minutim
<lb/>concisas porrige. Faciunt et amygdalae amarae cum melle.
<lb/>Nigresactas autem aphthas, uva passa exacinata et aniso
<lb/>tritis cum melle illinc. Tarentinus autem Heraclides, ubi
<lb/>exterseris, ait, farina ervi cum melle, gallam cum melle
<lb/>adhibe. Convenit et rhus obsoniorum cum menthae ramulis.
<lb/>Sit autem rlloisi copia quantum tribus digitis prehendi
<lb/>potest, menthae vero ramuli tres et rosarum folia septem
<lb/>et nuces pineae septem, his omnibus cum melle tritis utitor.
<lb/>Aut lycio ex aqua. Convenit et faex vini dulcis illita
<lb/>cum melle. Aut alumen et malicorium punici dulcis, aequis
<lb/>portionibus terito et adipe anserino mixta illinito, atque
<lb/>aquam calidam frequentius colluendam praebeto, ampliusque
<lb/>adipem anserinum admoveto. <hi rend="italic">Aliud Musae</hi>. ♃. Fructus
<lb/>myricae drach. sex, aluminis scissi Ʒ ij, oleo excepta
<lb/>admove. <hi rend="italic">Aliud maxime in pueris</hi>. Rheon rubrum tritum
<lb/>melle mixtum illine. Aut adipem suillum et mel liquefacta.
<lb/>Praebeto eis etiam gargarissandum lac asininum. Quod si
<pb n="12.993"/>
<lb/>multa saliva feratur, gallam et solanum aceto diluta gar-.
<lb/>galissare facito, aut violas albas siccasi cum melle tritas itlinito.
<lb/>Haec quum scripserit Crito, merito quis ei succenseat,
<lb/>velut etiam alios semper reprehendo, qui exi ordine
<lb/>indiscriminatim auxilia recensent, non apponentes an in cipiente
<lb/>affectione aut progrediente aut decedente aut vigente
<lb/>aut decrescente conveniant, et num parva existente
<lb/>affectione et mansueta aut adeo maligna, ut jam putredonosum
<lb/>quid habeat. Ex his enim quae scripsit aliqua simplicissima
<lb/>sunt, in pueris maxime convenientia nullam affectionem
<lb/>habentibus. Velut quum adipem suillum et mel
<lb/>liquefacta assumit, et multo magis quum assiduum Iao cosa
<lb/>luere praecipit. Simplicissimum medicamentum est et poptulaca
<lb/>melle tincta et manducata et collusio ex follis oleae,
<lb/>similiterque ex myrto alba. fortissimum vero quod ex suerugine
<lb/>et vino constat. Quemadmodum etiam galla, acri
<lb/>aceto trita ac illita, valde enim forte hoc medicamentum,
<pb n="12.994"/>
<lb/>velut etiam id quod ex aerugine constat. Verum in illo
<lb/>paucissima est aerugo, obolos enim tresi dixit in Villi quarta
<lb/>heminae parte terendos esse ac colluendos, debilisque fit
<lb/>copia mixturae vini exclusa. Galla vero aceto acri trita,
<lb/>ut crassa fiat et illitioni apta, valdo vehemens est medicamentum,
<lb/>quemadmodum etiam quod exi alumine et malicorio
<lb/>punici dulcis componitur, quod rrifi ad adipem auserinum
<lb/>admixtum esset, ad putrefactiones fortes congruens
<lb/>esset. Forte est et quod ex myricae fructu as: alumine constat,
<lb/>sed non adeo velut id, quod grnllu et aceto. Semel
<lb/>porro tantum recte fecit apponendo in verborum serie sic.
<lb/>Quod si multa saliva feratur, gallam et solanum aceto diluta
<lb/>gargarissare facito, multam enim salicam ferri, majorem
<lb/>affectum esse significat. Praestabilius autem fuisset statim
<lb/>dixisse, quod si depascendo proserpat affectio aut usu
<lb/>cera profunda fiant aut ejusmodi quippiam ascripsisse.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.9.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De iis quae Asclepiades ad aphthas .scripsit</hi>.</label> flecte
<lb/>igitur fecit Asclepiades, tametsi non multa medicamenta ad
<pb n="12.995"/>
<lb/>aphthas conscripsit. Verun tamen in duobus, quae in principio
<lb/>tradidit sic, aphthas non depascentes, deinde post duo
<lb/>rursus ascribens ad aphthas depascentes. Lenia enim sunt
<lb/>duo medicamenta, alterum quidem prius, in quo ait medullam
<lb/>bubulam melle mixtam ac tepefactam illinito, maxime
<lb/>velio pueris infantibus est commodum, alterum vero est,
<lb/>adipe suillo melli admixto utitor. Caeterum ad depascentes
<lb/>aphthas, gallarum decocti cyathum unum ac mellisi tantandem
<lb/>miscere jubet et fervesacto nti. Verum ego tum boo
<lb/>medicamentum tum alia tria post ipsum traditu, paulo ante
<lb/>in medicamentis ad nomas praescripsi, neque enim referre
<lb/>puto sive ex aphthis sive ex alio quopiam transitio ad ulcusi
<lb/>depascens contingat.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.9.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae ab Ap ollo n io adaphthas scripta sunt</hi>.</label> Apolloniusi
<lb/>autem Heropluli sectator in primo parabilium medicamentorum
<lb/>sic scripsit ad verbum. <hi rend="italic">Ad apsens amasti</hi>
<lb/>Chalcitidem oleo tritam penna illinito, hoc o vestigio sedata
<pb n="12.996"/>
<lb/>Postquam vero pura facta fuerit, myricae fructum tritum
<lb/>et aqua mulsa aut vino dilutum illinito, maxime infantibus
<lb/>est ex usu. Deinceps autem aliud scribit et maxime ad nigras
<lb/>aphthas. Uvam passam exacinatam et anisum trita cum
<lb/>melle illinito. Et rursus aliud atramento sutorio trito cum
<lb/>melle utitor. Videtur sane in malignis ejusmodi medicamentis
<lb/>iubere uti. Adscripsit itaque ad primum ad aphthas
<lb/>albas. Ad secundum ad nigras, ostendens per id colorem
<lb/>praeter naturam et magnitudinem affectionis. Consequenter
<lb/>ascribit et collutiones ad aphthas hac verborum serie. Vino
<lb/>nigro austero et subastringente colluito. Oleae soliis in vino
<lb/>coctis colluito. Myrti albae soliorum decocto cum vino similiter
<lb/>utere. Hae cessationes citra discrimen scriptae nullum
<lb/>detrimentum inserunt, nam et in moderatis et in majoribus
<lb/>et in maximis aflectibus conveniunt. Recte vero
<lb/>deinceps aliud valde efficax scripsit, aeruginis vermiculatae
<lb/>obolos tres in vini quarta henlinae parte gargarissandos
<pb n="12.997"/>
<lb/>praebe, deinde etiam vinum colluendum praebe. Hoc enim
<lb/>in fortioribus convenit, quemadmodum etiam quod Consequenter
<lb/>sic scriptum est, muriam olivarum et acetum pari
<lb/>mensura mixta colluenda dato, indeque vino colluito, postea
<lb/>etiam. aqua mulsa et deinde aqua, in pueris autem oleum
<lb/>colluendum praebe. Post haec duo medicamenta scribit diversis
<lb/>formisi ac speciebus aphtharum congrua. Hyssopum
<lb/>enim tritum ad calidos et erosos affectus, itemque puros
<lb/>maxime contrarium est, congruit autem sordidis et inflammalis
<lb/>aphthisi. Omphacium vero cum vino aptum est puris
<lb/>et mordacitatem sentientibus ac erofis. lubet autem omphacium
<lb/>cum vino tritum collui, hyssopum vero cum vino
<lb/>aut aqua mulsa. Validum valde est, quod ab his sequitur
<lb/>medicamentum, ut jam depascendo proserpentibusi aphthisi
<lb/>conveniat, quod ipsum componit, myricae fructum coquens
<lb/>cum aceto. Validum est et quod deinceps ab eo scriptum
<lb/>est, in quo ait, gallam tritam in acri aceto colluendam praebe.
<lb/>Hoc vero quod postea sequitur, in quo ait, succo silphii

<pb n="12.998"/>
<lb/>diluto similiter utitor, et postea oleum colluendum
<lb/>dato, etiam ipsum acre et mordax est ac dfscusserium, non
<lb/>astringens. Non recte itaque astringentia et acerba ac repulsolia,
<lb/>discussoriisi admixta sunt ac acribus, atque hoc nullo
<lb/>discrimine adjecto. Quod vero sequitur ex aceto apparatum,
<lb/>generosum est. Quoniam autem ad acetum non apposuit
<lb/>acre et quoniam per semen lini moderatius evadit, adiecit
<lb/>autem ipsi etiam lolium, medicamentum multum discusso-
<lb/>rillln, atque propterea ipsum ad linguae tumores convenire
<lb/>ait. Verum ascribam omnem ipsius dictionem. Semen lini
<lb/>ac lolium aequis partibus aceto trita colluito. Hoc itidem
<lb/>ad linguae tumores facit. Longe lenius his omnibus medicamenium
<lb/>deinceps scripsit hoc modo. Folia pruni contusa
<lb/>ac lacte permixta colluito. Quum enim adjecelit sermoni,
<lb/>colluito, manifestum est quod multo lacti pauca folia asse
<lb/>miscet. Nam si folia cum lacte trita pro medicamento inun-ctili
<lb/>esse Iussisset, palam utique esset quod multa folia, paucum

<pb n="12.999"/>
<lb/>vero lac esse j ussisse- Deinceps porro etiam, quae
<lb/>mansa aphthas juvent annectit. Mandendae sunt olivae
<lb/>muria conditae. Manifestum est lenissimum hoc medicamentum
<lb/>esse. Et rursus.Portulaca melle tincta manducetur.
<lb/>Et hoc similiter mite est. Disserunt haec dao inter se in
<lb/>eo, quod olivae muria conditae et astringunt et disentiunt,
<lb/>plurimam vero in se astringendi vim habent, portulaca
<lb/>Vero cum melle imbecillius est medicamentum. Consequenter
<lb/>probe fecit, quum ait in pueris convenire quae dicturus
<lb/>est medicamenta. Scribit Vero de eis in haec verba.
<lb/>Ubi puerulus aphthas habeat, similaginem et medullam bnbutam
<lb/>ac farinam coquens infanti mande, si jam ipse ab
<lb/>uberibus mandere nequeat. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Lienem bubulum in vino
<lb/>coquens et cum melle terens mande. Hoc medicamentum
<lb/>supervacaneum est, et plus aequo Curiosum. Deinceps reCte
<lb/>scripsit abstinendum circa diaetam acribus et salsis et acidis
<lb/>tum eduliis tum potibus. Deinde haud scio, quo modo
<lb/>in hanc sententiam scribit, chalcanthum tritum ac ustum
<pb n="12.1000"/>
<lb/>cum melle illinito. Hoc enim medicamentum superius serihere
<lb/>oportuit cum aliis validis medicamentis.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_6.9.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Archtgenes scripsit ad aphthas</hi>.</label> Quaedam
<lb/>ex his quae Archigenes ad aphthas scripsit eadem sunt
<lb/>cum praescriptis. Verum visum est milli ex ordine omnem
<lb/>ipsius sermonem ascribere, ita ut nihil ex eo relinquam.
<lb/>Scribit igitur sic. <hi rend="italic">Ad aphthas collationes sulciunt</hi>. Folio=rum
<lb/>oleae decoctum. Aut soliorum myrti albae eodem
<lb/>modo. Aut aqua olivae muriae innatantis. Facit et amurca
<lb/>et marrubii succus aut lentis decoctum, seu rubi aut ligustri
<lb/>aut aeruginis vermiculatae obolos tres, in vini cnidii
<lb/>quarta heminae parte distolutos colluat. <hi rend="italic">lllitiones autem
<lb/>faciunt pleraque ex descriptis stomaticts medicamentis,
<lb/>privatim autem congruunt haec</hi>. ♃ Aluminisi scissi, florum
<lb/>rosarum, aequales partes, fructus myricae duplum, utere
<lb/>siccis. Aut Illusi et glycyrrhizae succum aequis portionibus,
<lb/>gallae, myrrhae, anisi, singulorum parum quid, cum vino
<lb/>urotropo illinc. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Mannam et salem pari pondere
<pb n="12.1001"/>
<lb/>sicca, per pennam adhibeto. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Faecem vini dulcis cum
<lb/>melle illinito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Misy et alumen et rhoem cum molle,
<lb/>aut chalcitidem cum oleo, per pennam illinito, vehementer
<lb/>bonum est. Aut oleae folia cum oleo illinito. Postquam
<lb/>vero repurgatae fuerint, myricae fructum cum aqua mulsa
<lb/>aut vino illine. Aut ubi cum ervi farina et melle exterseris,
<lb/>gallam cum melle adhibe. Aut myricae semen et aluminis
<lb/>tertiam partem cum oleo illine. Hoc etiam ad nomas
<lb/>facit. Aut adipem suillum aut anserinum manna inspersa
<lb/>illinito. Aut gallam tritam cum oleo. Aut liquidum
<lb/>alumen dilutum. Aut ligustri solia manducent. Aut lyciii
<lb/>radicem aridam adhibe. Aut oleae germina trita ex. melle.
<lb/>Aut gallam cum sale. Si vero extendatur affectio et sarpendo
<lb/>putredinose depascat, collusionibus quidem et gargalismisi
<lb/>utendum est ad aphthas descriptis fortioribus, prsu
<lb/>vatim autem muria frequentius colluenda est. Aut herbam
<lb/>sacram aqua aut vino incoctam colluendam aut gargarisfandam
<lb/>dato. Illisionibus etiam ad aphthas descriptis for-tioribus
<lb/>utantur, privatim vero cornu cervi tritum affrica.
<pb n="12.1002"/>
<lb/>Aut atramentum sutorium tostum tritum cum melle. Aut
<lb/>aeruginem aeris, five squamam cum melle. Summe sacit ad
<lb/>nomas soeniculi radicis ustae cinis. Haec ad aphthas Archigenesi
<lb/>in primo de medicamentis scripsit, quae parum
<lb/>abest, ut omnia etiam aliis sint scripta. Quid igitur operae
<lb/>pretium duxi eadem bis scribere, quamvis caverim ne
<lb/>hoc facerem^ Quod sane et Archigenem, quem scimus majore
<lb/>quam alios dignitate, etiam communia cum propriis
<lb/>discriminibus scribere posse, videbam nunc ipsum in pluribus
<lb/>ejusmodi doctrinae negligentem. Nunc enim omnia confuslm
<lb/>projicit auxilia, una cum hoc quod Continenter inter
<lb/>se scribendo commiscuit lenissima et acerrima. Quid
<lb/>enim simile habet aerugo ad lentis et rubi ac cypri decoctum^
<lb/>quid galla simile adipi anserino aut suillo^ Acre
<lb/>enim et erodens fortiterque resecans medicamentum est
<lb/>aerugo, rubus autem et cyprus et lens paucissima^ habent
<lb/>astringendi facultatem. Sic etiam galla fortissime astringens,
<lb/>contrariam vim habet fuillo ac anferino adipi. Quin et
<pb n="12.1003"/>
<lb/>deinceps ab eo scripta, planeque omnia quorum mentionent
<lb/>facit, eandem confusionem perturbati ordinis habent;
<lb/>Praestabat autem velut semel alicubi in sermone apponendo
<lb/>dixit, hoc etiam ad nomas facit, eodem modo etiam alia
<lb/>distinxisse, ut ascriberet videlicet, hoc quidem infantibus
<lb/>ac pueris convenit, hoc vero perfectis, et hoc incipientibus
<lb/>aut moderatis aphthis, hoc autem vigentibus et fortia.
<lb/>bus, maxime vero omnium aut inflammata et calidis aut
<lb/>magis. frigidioribus, et ex inflammatis hoc quidem rubicundioribus,
<lb/>hoc vero flavioribus, aliae enim ex sanguine,
<lb/>astae ex flava bile inflammationem habent, quemadmodum
<lb/>illae rursus non inflammatae pituitosae in totum existunt,
<lb/>quemadmodum aliquae ex inveteratis, humoris atrae bilis
<lb/>malignitatem acquirunt. Cognoscentur hae omnes facite visu
<lb/>simul et tactu. visu quidem ex coloribus, quemadmodum
<lb/>etiam nunc dictum est, rubicundiores enisu sanguineum humorem
<lb/>praevalere ostendunt, flaviores autem amaram bilem,
<lb/>quemadmodum rursus albescentes pituitosiorem, siveflentes

<pb n="12.1004"/>
<lb/>et nigrescentes atrae bilis succum. Qui enim haec
<lb/>rite discreverit, noveritque amplius singulorum simplicium
<lb/>medicamentorum facultatem, quemadmodum in libris de ipsis
<lb/>a me scriptum est, is in unaquaque aphthae specie tum
<lb/>simplicibus tum compositis uti sciet velut jam saepe est
<lb/>praedictum. Considerabit autem simul et corporum naturasi,
<lb/>num molles sint et humidae velut in pueris, eunuchis
<lb/>et muliereulis, an durae et aridae velut in piscatoribus ac
<lb/>nautis et venatoribus atque agricolis. fortioribus enim
<lb/>corporibus fortiora adhibebis medicamenta, debilioribus molliora.
<lb/>Ego porro infantibus, quibus nutrices cibum mandunt,
<lb/>lentem cum modico pane et medulla cervi aut vituli
<lb/>praebeo. Admisceo etiam cibis ex malis cotoneis atque
<lb/>aliis, quae astringunt, velut Romae cestiana appellata.
<lb/>Quin et ex pyris addo, sorbisique ac mespilis et cornis.
<lb/>Quandoque etiam de lactuca et seride ac solano et portulaca
<lb/>in cibos qui manduntur permisceo si aphtha fuerit
<pb n="12.1005"/>
<lb/>inflammata. Quod si non adhuc quiit mandi queat, nutricem
<lb/>ejusmodi victu alo, eique simul bonam concoctionem
<lb/>prospicio. Veruntamen etiam infantes medicamentis illino,
<lb/>si quidem subrubrasi videro aphthas, in principio quidem
<lb/>iis, quae moderatissime astringunt ac frigesaciunt, deinde
<lb/>vero iis, quae citra mordacitatem discutiunt; si vero subflavas
<lb/>videro, iisdem quidem utor, sed magis refrigerantibus;
<lb/>si vero pituitosiores astringentibus ; si nigrescentes
<lb/>discussoriis generosioribus. Caeterum in maj oribus pueris
<lb/>ejusdem generis facultatibus medicamentorum utor, auctis
<lb/>tantum viribus ipsorum. Quemadmodum sane etiam in perfectisi
<lb/>et duris corporibus singulis relatis facultatibus fortissimis
<lb/>utor. Placebat autem mihi in his per omnia mifyos
<lb/>usas cum vino adtingente, quod tum intendit tum
<lb/>remittit vim suam, prout magis aut minus vinum fuerit
<lb/>astringens et prout crassius aut liquidius efficitur medicamentum
<lb/>ex mifyos ac vini mixtura. Quod si sordida apnareat
<lb/>aphtha, misy cum vino musso tero. Iis vero qui
<pb n="12.1006"/>
<lb/>fortioribus quam misy est medicamentis opus habent, asse
<lb/>rugo similiter cum vino et vino mullo utilis existit. Illinendae
<lb/>autem sunt ex his medicamentis affectae oris partes.
<lb/>Commodum est etiam medicamentum ad hanc rem
<lb/>chalcitis oleo trita. Atque haec quidem efficaciora. Moderata
<lb/>vero et maxime ad incipientes affectiones omphacium
<lb/>cum vino et vino mulso. Similiter etiam rhusi. In pueris
<lb/>sufficit rosarum flos et ipsae rosae siccae et collutiones
<lb/>moderate astringentes pro aetatis et naturae ejusmodi corporum
<lb/>ratione. Et in summa moderatae aphthae maxime
<lb/>in teneris corporibus moderatis medicamentis opus habent,
<lb/>fortes vero et maxime in duris corporibus a fortioribus cuFantur.
<lb/>Fortia medicamenta dico tum quae fortiter astringunt
<lb/>tum quae mordent, sicut sane moderata, quae haud
<lb/>omnino quidem mordent, parum autem astringunt. Fiunt
<lb/>porro etiam in his, velut in aliis prius dictum est affectionibus,
<lb/>composita medicamenta, et saepe etiam ex contrariis,
<lb/>quale est quod ex oleo et Chalcitide constat. Ipsum
<lb/>equidem oleum per se infestissimum est aphthae dilectui,
<pb n="12.1007"/>
<lb/>velut etiam chalcitis, quandoquidem alterum quidem humectat
<lb/>et sordidum facit, mordet autem vehementer chalcitis,
<lb/>verum mixtura ipsorum, ubi fuerit moderata, optisilum
<lb/>medicamentum efficit. Quemadmodum illitur ex cerato
<lb/>et aerugine incarnans effici medicamentum ostensum est,
<lb/>quum tamen ambo incarnationi contraria existant, eadem
<lb/>ratione ex oleo et chalcitide aptum medicamentum efficitur.
<lb/>Si vero in putredinem aphtha vertatur et exulcerationes
<lb/>faciat, neque aphtham amplius affectionem nominare
<lb/>convenit, neque medicamenta ejusmodi affectus cusantia
<lb/>inter ea quae aphthis commoda sunt connumerare.
<lb/>Quemadmodum neque inter eryfipelata fanantia recte connumerantur
<lb/>ea, quae praeclare discutiunt lividas et duras
<lb/>partes, ex frigidiorem medicamentorum adhibitione tales
<lb/>factas et jam ad induratam in scirrhum affectionem ex erysipelate
<lb/>delapsas. Profecto enim, qui ejusmodi scriptura.rum
<lb/>indiscriminata incertitudine decepti, eryfipelatis calida
<lb/>et discussoria medicamenta, aphthis autem ea quae putrefactis
<lb/>conveniunt adhibent, non parum detrimenti inducunt.</p>
 </div>
</div>
</div>
   <pb n="13.1"/>
<div type="textpart" subtype="book" n="7">


<div type="textpart" subtype="chapter" n="1">
<head>GALENI DE COMPOSITIONE MEDICAMENTORVM
<lb/>SECUNDUM LOCOS
<lb/>LIBER VIII</head>
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="1">Cap. I.</num></label> Mos est recentioribus medicis arteriacas
<lb/>appellare, non apponentibus num antidotos dicant, an juxta
<lb/>aliud significatum, quidam vero eclecta nominant ipsa, non
<lb/>apponentes medicamenta, et quidam penitus nullum discrimen
<lb/>ipsis ascripserunt, aliqui vero raro addiderunt, alii
<lb/>ad vocem interceptam, alii adhuc generalius ad vocem laesam,
<lb/>sunt qui et ad exasperatam arteriam et ad exulceratam

<pb n="13.2"/>
<lb/>scripserunt, adeo ut rationabile sit eos, qui asteriscis
<lb/>appellatis medicamentis indefinite utuntur, aliquando feliciter
<lb/>eis uti, aliquando vero nihil penitus aegros juvare,
<lb/>sed maxime laedere. Palam est autem quod asperam arteriam
<lb/>in hujusmodi affectionibus accusant. Quondam igitur,
<lb/>quando nondum eas, quae similiter ut cor pulsant arterias
<lb/>sic nominabant, in solam eam, quae ex pulmone in laryngem
<lb/>emergit arteriam, ipsum arteriae nomen inferebant
<lb/>venas appellantes in totum velut alias, quae non pulsant,
<lb/>sic etiam pulsantes. Postea vero consuetudine obtinente
<lb/>arteriae appellationem in pulsantibus dici, propter aequivocationem
<lb/>asperae nomen apponentes eam quae ex larynge
<lb/>in pulmonem descendit arteriam asperam arteriam
<lb/>appellaverunt una coni hoc, quod ipsam etiam bronchum
<lb/>vocant, quandoquidem cartilaginosa corpuscula; quae plarima
<lb/>ejus pars sunt, bronchia appellant. Ambit autem ipsam
<lb/>arteriam intrinsecus crassa pellicula, quam ob crassitudinem
<lb/>aliqui tunicam vocant. Quum igitur affectio aliqua aut circa
<pb n="13.3"/>
<lb/>hanc aut circa laryngis; qui rumina arteriae pars est, musculus
<lb/>contingit arteriacas appellant curantes ipsam, non apponentes,
<lb/>velut dixi, antidotos. Dissimiles autem facultatibus
<lb/>sunt ab ipsis descriptae et ob id contingit utentes ipsis absque
<lb/>discrimine a scopo aberrare. Quod vero multa fit .disferentia
<lb/>earum, quae in medicamentariis libris scriptae sunt,
<lb/>ex tribus exemplis- discere licet, quorum primum omnis
<lb/>acrimoniae expers est et exquisite meatus obturat, laevigans
<lb/>asperitates, alterum huic contrarium est acrimoniae
<lb/>mordacis non parum habens, ut si sanae parti adhibeatur,
<lb/>ipsam exasperet, medium deinde inter ambo dicta aliud
<lb/>genus arteriacorum medicamentorum est, lenis et citra acrimoniam
<lb/>detergentis facultatis. Id igitur quod -meatus obdocit,
<lb/>ex passo Cretico et gummi et tragacantha ac radice
<lb/>dulci apparatur, acre vero ex .pipere et cassia et cinnamomo
<lb/>et galbano ac resina terebinthina. Medium autem
<lb/>amborum ptisanae constat succo et amygdalis et fabis fresis
<pb n="13.4"/>
<lb/>elixis et aliis hujus generis. Inter medium autem et utrumque
<lb/>extremum plura medicamenta sunt, partim magis partim
<lb/>minus a medio progressa, de quibus deinceps delerminabo,
<lb/>eos quidem, qui discrimen aliquod addiderunt laudaturus,
<lb/>qui vero simpliciter protulerunt neque admissurus.
<lb/>In horum medio locandi sunt, qui discrimina non tamen
<lb/>integra fecerunt, qualia sunt eorum qui scripserunt. Arteriace
<lb/>ad interceptam vocem aut rursus.; Arteriace ad raueam
<lb/>vocem. Etenim vox intercepta, quod est non posse loqui,
<lb/>plures causas sequitur, partim quidem destillationes a
<lb/>capite diuturnas, partim vero empyicos ac tabidos ; et eos
<lb/>qui ex magno et multo clamore laesi sunt et deinde non
<lb/>probe curati sunt, .aut etiam affectum, qui adhuc generatur
<lb/>habent. Eodem modo etiam rauca vox fit ob easdem causas
<lb/>et amplius ob frigidi aeris inspirationem. Affectus itaque
<lb/>interceptae ac raucae vocis ejusdem generis est. Magnitudine
<lb/>tamen differunt inter se haec mala. Quum enim
<lb/><hi rend="italic">vocis organa</hi> ab humiditate vehementius et ut aegre solvi
<pb n="13.5"/>
<lb/>possit, fuerint madefacta vox intercipitur, quando vero moderatius
<lb/>.sunt humecta, raucedo oboritur; organa vocis
<lb/>quum dico arteriam accipite et ejus summum aut fauces.
<lb/>Qui igitur ex vehementi clamore vocem amplius oblaesam
<lb/>habent, sus similis quaedam affectio contingit ei, quae ma nibus
<lb/>et cruribus et lumbis et spinae et musculis, ubi plorimum
<lb/>laborem pertulerint, accidit. Vocant autem aliqui
<lb/>exercitiorum magistri ejusmodi affectum musculorum, in
<lb/>quibus consistit, lassitudinem inflammatam. Itaque juxta arteriam
<lb/>intrinseca ipsius pellicula aut tunica aut quomodocunque
<lb/>quis nominare velit a spiritu in magnis vociferationibus
<lb/>extra prolato pereulsa, in affectum inflammatum
<lb/>devenit, atque hoc multo. magis si ad magnitudinem vocis
<lb/>acumen quoddam accesserit. Juxta. arteriae vero summum
<lb/>ultra hanc plagam etiam musculorum ipsum moventium
<lb/>actio offensa majorem affectum efficit. Porro curationis
<lb/>ipsarum genus in omni parte secundum materias evariat.
<lb/>Etenim crura et manus et spinam per oleum confricare
<pb n="13.6"/>
<lb/>facile licet, quum per cutem in subj ectus ipsi musculos vis
<lb/>ipsius olei penetrare possit. Juxta asperam vero arteriam
<lb/>cartilagines post cutem sitae prohibent in subjectum pelliculana
<lb/>transitum facultatis emollientium unguentorum. Quemadmodum
<lb/>enim oleum, sic etiam alia multa composita medicamenta
<lb/>eandem utilitatem- praebenti Quin et ea quae in
<lb/>principio acopa tantum .appellata sunt, paulatim appellationem
<lb/>suam a se ipsis extenderunt ad similia compage medicementa,
<lb/>etiam si gratia vehementer calefaciendi assumantur.
<lb/>Caeterum communis materia auxiliorum ad vocis organa
<lb/>praeter reliqua est quae ex balneis contingit, mani.fastum
<lb/>esitantem quod dulcium aquarum dico. Marina enim
<lb/>balnea et sulphurea et aluminosa et atramentum sutorium
<lb/>olentia ac bituminosa, propterea quod fortiter refrenant,
<lb/>inepta sunt. Et fune ita faciunt qui vocem exercent cantores,
<lb/>quum contendendo oblaeserint vocem, stant autem hi
<lb/>citharoedi et praecones et tragoediam ac comoediam perfunali
<lb/>repraesentantes, balneis enim multis utuntur et cibos

<pb n="13.7"/>
<lb/>lenes ac laxantes edunt. Si vero etiam aspritudinem
<lb/>percipiant, cibos qui infarciuntur partibus quas contingunt
<lb/>assumunt. Una enim est tunica sibi ipsi cohaerens et continus,
<lb/>quae summo gulae summo asperae arteriae, gulae
<lb/>etiam atque ipsi nsperae arteriae intrinsecus praetenditur.
<lb/>Quod si ex rictu ac balneis oborta affectio non sedetur in
<lb/>organis vocis, ad arteriacas transeunt per totum hoc tempus
<lb/>cibis utentes, qui ex lacte, amylo, alica, ovis et duiciariis
<lb/>libis componuntur. Si vero per haec non curentur,
<lb/>iuventa sunt a medicis medicamenta sublinguia appellata
<lb/>Sunt autem ea ejusdem cum arteriacis inflammationem ar— 
<lb/>censi bus facultatis, ex vino Theraeo et gummi ac tragacantha
<lb/>et glycyrrhiza composita, quae, ut diri, laevigant simulque
<lb/>remittunt asperitates, quicquid vero reliqui est in
<lb/>partibus inflammationis, hoc concoquunt et cito persanant.
<lb/>Industrium porro esse oportet qui medicamentum linguae
<lb/>subdit, quo eo paulatim liquescente summum asperae. arteriae

<pb n="13.8"/>
<lb/>id, quod in ipsum defluit, suscipiat renitendo obo-ricuti
<lb/>tussi. obluctantes enim ut ne tussiant permittent quippiam
<lb/>ex medicamento in e -tersae summum, ipsamque adeo
<lb/>arteriam dimanare. At vero sic curatos claram vocem ha-.
<lb/>bere impossibile est, citra usum medicamentorum absque
<lb/>acrimonia extergentium, quale est faba fresa elixa et ptisana
<lb/>et semen lini torrefactum, hujusmodi enim medium;
<lb/>obtinent inter ea quae media facultate praedita sunt et ea
<lb/>quae meatus obducunt medicamenta. Magis autem quam
<lb/>haec abstergunt resina terebinthina, thus, mel despumatum
<lb/>ac amygdalae amarae. Quemadmodum etiam et his rursus
<lb/>fortiora sunt, oroborum farina, hormini semen, iridis panacisq
<lb/>ue semen. Caeterum his omnibus rina mollia, dulcia,
<lb/>Creticum et Theraeum ac Scybelites apta sunt, et ad haec
<lb/>haud stio, quomodo neglectum id, quod a Graecis in nostra
<lb/>Asia hepfema appellatur sapa. Verum Attici flentes ipsum
<lb/>siraeum vocant, sicut alii caricarum decoctum siraeum appellendum

<pb n="13.9"/>
<lb/>censum, pugnantque inter su, utrum ipsorum si-,
<lb/>raeum vocare oporteat. Est sane et hoc ipsum siraeum,
<lb/>quod pinguibus caricis in aqua decoctis fit, mediae lacuitatis,
<lb/>quam lenem et citra acrimoniam detergentem appellavinms.
<lb/>Mustum quidem. initur coctum lenissimum medicamenium
<lb/>est et maxime meatus oblinens, caricarum autem
<lb/>decoctum magis discutit et exterget. Quemadmodum igrtur
<lb/>in praecedentibus dixi, omnium simplicium medicamentorum
<lb/>vires exquisite nosse oportet eum, qui compositum
<lb/>quoddam sit facturus, atque thic ipse etiam ab aliis compositis
<lb/>recte utetur, et maxime ubi indefinite fuerint conscripta,
<lb/>quemadmodum plures arterlacae habentur. Palam est etiam
<lb/>quod hic ipse iis, quae cum discrimine prodita sunt, rectius
<lb/>utetur. Etenim juxta exactam rationem, in quantum
<lb/>apparatus affectionum transmutatur, tantum etiam commodum
<lb/>ipsi medicamentum permutare oportet, hoc ipsum vero
<lb/>solus is, qui singulorum simplicium medicamentorum vim
<lb/>novit, exacte praestabit ad primum medicamentum parum
<pb n="13.10"/>
<lb/>.quiddam ex sequenti ordine apponendo. Velut exempli
<lb/>eratis, in lassitudinibus inflammatis quum in summis ipsius
<lb/>asperae arteriae musculis fiunt, in principio quidem lenissima
<lb/>edulia conveniunt, medicamenta vero meatus obdocentia,
<lb/>consistente autem inflammatione parum quid detergentium
<lb/>addendum est, deinde consequenter amplius, deinde
<lb/>rursus aliud illo praestantius, quo paulatim compositio ad
<lb/>medium exterscrium perveniat et rursus secundum eundem
<lb/>modum hoc magis discussorium ac exterscrium, ita progressu
<lb/>ad vehementissimum facto, ubi diutius velut in scirrhum
<lb/>induratus affectus in vocis organis perstiterit. Primi
<lb/>itaque ordinis est tragacantha et gummi et Samius aster,
<lb/>amylumque et ex alica ac. trago probe coctis sorbitio.
<lb/>Quin et lac aptum est et dulciarii panes et ova sorbilia ac
<lb/>nuces pineae, quas nunc omnes Graeci strobilos vocant,
<lb/>quondam autem apud Atticos coni vocabantur. Sesama
<lb/>etiam ex hoc genere sunt. Ab his autem deinceps est butyrum,
<lb/>quod etiam butyros masculino genere appellatur,
<pb n="13.11"/>
<lb/>et decoctum raditis dulcis ad crassitudinem Attici inellis
<lb/>liquidi redactum. Atqui radicem dulcem, quam glycyrrhixam
<lb/>vocant, praestat in primo tempore in aqua, velut dixi,
<lb/>coctum ad sapam ex musto paratam admiscere, ad passum
<lb/>item Creticum- idem decoctum misceri potest. Sive autem
<lb/>cum .sapa sive cum passo Cretico suerit permixtum, rnrsus
<lb/>post mixturam decoquendum est. Haec igitur in affectionibus
<lb/>inflammatis juxta arteriam ejusque summum commoda
<lb/>in principio sunt, donec inflammatio moderata fiat,
<lb/>et prae omnibus a vini potu hoc tempore abstinendum.
<lb/>Quum vero moderatior facta est inflammatio, vinum dulce
<lb/>Theraeum aut Scybelite bibere licet aut ex nostra Afia Caryinum
<lb/>et deinde Theraeum appellatum,; deinde etiam dulce
<lb/>Tmolite. Eo tempore etiam butyrum aptum est et sorbitio
<lb/>ex amygdalis, sorbitio item ex lacte et melle diutius coctis,
<lb/>amylo injecto, et si amylum non adsit, siligine Romanis

<pb n="13.12"/>
<lb/>appellata injectu. Mauisestum est autem quod per hujusmodi
<lb/>victum inflammatio tum pellicularum tum musculorum
<lb/>circa arteriam ejusque summum sedatur, Relinquitur
<lb/>autem humiditas multa, ob quam impossibile est claram
<lb/>vocem proferri. Quate transire tunc convenit ab his edulitis
<lb/>ad omnia ex melle cocte et ad fabam fresam elimatam
<lb/>et ptisanam ac brassicam et porrum probe coctum. Medicementorum
<lb/>porro usus idoneus est, quo. tempore aut inflammatio
<lb/>aut aspritudo praevalescunt eorum, quae sub lingua
<lb/>detinentur, de quorum compositione dicam; post haec
<lb/>magis extersoria et resiccantia damus, et deinde rursus his
<lb/>adhuc magis extersoria et magis resiccantia, usquequo ad
<lb/>ea, quae .aliquid acredinis habent, perveniamus, ile ut etiam
<lb/>in his a modestioribus initio facto ad vehementiora paulatam
<lb/>transeamus. Itaque qualem formam esse conveniat victus
<lb/>antea dictum est, quemadmodum etiam simplicium medicamentorum
<lb/>species est relata. Caeterum composita ex
<lb/>ipsis medicamenta multiformiter alii juxta aliam commeniurationem

<pb n="13.13"/>
<lb/>conscripserunt. Et quibusdam sane ex tribus
<lb/>aut quatuor simplicibus compositum medicamentum suffecit,
<lb/>quidam vero in majorem numerum. extenderunt. Et qur-.
<lb/>dam, .velut dictum est, ex mollissima. .et lenissima materia
<lb/>arteriacas confectiones composuerunt, alii vice versa ex acri
<lb/>calida, extergente ac multum resiccante, sunt et qui tertium
<lb/>genus medium inter ambo ista fecerunt. Post hos vero
<lb/>alii medii generis inter medium et .mollissimum, alii medii
<lb/>generis inter medium et acerrimum, et juxta eandem rurfrts
<lb/>rationem, quidam magis quidam minus a mediis facultate
<lb/>medicamentis digressi, diversas compositiones fecerunt.
<lb/>Qujbus omnibus solus is recte utetur, qui singulorum simplicium
<lb/>medicamentorum vires novit, ipse enim sciet et
<lb/>ordinem medicamenti et quanta distantia fit a mediis digressum.
<lb/>Porro ejusmodi medicamenta scripserunt etiam qui
<lb/>ante Mantian et Heraclidem et qui post hos vixerunt, verum
<lb/>multo praestantiora a praedictis viris tradita sunt per
<pb n="13.14"/>
<lb/>libros, quos nobis reliquerunt et in quibus medicamentariam
<lb/>artis partem auxerunt, partim ipsi componentes, paritim
<lb/>ab aliis composita transcribentes. Progressu vero temporis
<lb/>tum haec tum etiam priora exacta et rlonga expe
<lb/>alentia cognita, a viris alceta et coacervata sunt, quorum
<lb/>jam saepe in hoc opere mentionem fecimus; sunt autem hi
<lb/>Asclepiades, Muta, Audromachus .Heras, Crito et Menecrates,
<lb/>quin- et multa alsa medicamenta Archigenes et Philippus
<lb/>scripserunt, ut mullo amplius ex veteribus opus
<lb/>habeamus, hi enim omnia ab antiquioribusinventa optime,
<lb/>velut dixi, tradiderunt.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="2">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="2">Cap. II.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De arteriacis.ab Andromacho descriptis</hi>.</label>
<lb/>Plurimas <hi rend="italic">arteriacas</hi> confectiones. scripsit <hi rend="italic">ttndromachus</hi>, ut
<lb/>promptum fit a debilissimis ad fortissima paulatim per media
<lb/>transitu facto progredi, siquis ipsorum differentiam novit,
<lb/>ipsis enim Andromachus magis indefinite ipsas prodidit.
<lb/>Verum ego discriminaapponam, in memoriam revocatis iis,
<lb/>quae paulo ante diri. Quod enim circa simplicium medicementorum

<pb n="13.15"/>
<lb/>tractatum praeexercitatum esse oporteat eum,
<lb/>qui dicenda assequi velit, saepe a me dictumest; citra enim
<lb/>singulorum simplicium exactam ac certam cognitionem impossibile
<lb/>est cognoscere, ex quo ordine ejusdem generis medicamentorum
<lb/>compositum sit, num ex mollissimo an veh ementissimo
<lb/>aut medio aut alio aliquo. inter hune et alios
<lb/>intermedio.</p>
<p rend="indent">
<lb/>Primani itaque arteriacam confectionem non longe a
<lb/>principio libri, in quo affectionum corporis internarum curationem
<lb/>tradit, hoc modo in haec verba scripsit. <hi rend="italic">Arteria
 <lb/>qua utor</hi>. ♃ Thuris Ʒ j, alii iv, -myrrhae drach. j, alii iv,
<lb/>creti drach. j, alii iv, scillae drach. ij, passi; Cretici sextarios
<lb/>tres, scilla in passo coquitur, donec passum spissetur,
<lb/>deinde scilla abjecta reliqua insperguntur. Hoc medicamenti
<lb/>tum si scillam non reciperet, inter exacte mollissima numerandum
<lb/>esset, utpote in tres passi Cretici sextarios, paucissimo
<lb/>thure ac myrrha et croco conjectis, ut parum absit,
<lb/>quo minus totum passum Creticum exisset. Manifestum est
<pb n="13.16"/>
<lb/>autem, quod medicamentum eclegma dictum efficitur, voeant
<lb/>autem hujusmodi Attice edoctas confectiones.</p>
<p rend="indent">
<lb/>Consequenter ad praescriptam alteram addicit Andromachus
<lb/>hoc modo. <hi rend="italic">Arteriaca ex capitibus papaveris</hi>. ♃
<lb/>Capita papaveris viridia mille et ducenta, mellis Attici st,
 <lb/>iv, croci Cilicii Ʒ iv, alii x, succi hypocystidis Ʒ x, aquam
<lb/>pluviam ad capita papaveris. Aqua quidem pluvia additur,
<lb/>quo minus putredini obnoxium sit medicamentum, habet
<lb/>autem et astringens quippiam in se haec aqua. Scopus est
<lb/>praedicto medicamento concoquere affectionem circa arteriam;
<lb/>quaecunque ea sit, per somnum et concoctoria cum
<lb/>astringendi vi non adeo multa. Caeterum simplex medicamentum
<lb/>ex papaveris capitibus, ut ego facere consuevi, sola
<lb/>capita habet in aquam conjecta, atque ubi flaccida reddita
<lb/>fuerint, ipsa quidem proiicimus, aquam vero ipsorum ad
<lb/>solum mel Atticum admiscemus, usque ad compagem eclegmalis
<lb/>medicamenti facta coctione, quomodo sane ego apparare
<lb/>consuevi: Qua. .tam autem copiam aquae itemque mel- .
<pb n="13.17"/>
<lb/>lis miscere oporteat in hujusmodi medicamentorum praeparatione,
<lb/>in sequentibus dicam eo loco, quo testa verba scripturus
<lb/>sum ; confectio ex capitibus papaveris.</p>
<p rend="indent">
<lb/>Tertiam deinceps conlectionem arteriacam Andromachus.
<lb/>hanc prodidit. <hi rend="italic">Arteriaca Rlasii quatuor ad tabescen .
 <lb/>tes valde bona</hi>. ♃ Nardi Celticae Ʒ iv, amomi Ʒ vsij, cinnamomi
 <lb/>Ʒ x, malabathri Ʒ iv, nardi Indicae Ʒ iij, schoenanthi
 <lb/>Ʒ ij, cassiae ii vili, thuris Ʒ iij, myrrhae Ʒ j, costi
<lb/>Ʒ iv, faecis unguenti malabathrini Ʒ vj. succi glycyrrhizae
 <lb/>Ʒ iij, lucri mandragorae Ʒ v, mastiches Cuiae Ʒ iij, croci
<lb/>Ʒ vj. Palmulas in vino mulso aut protropo coquito, deinde
<lb/>in ipsum decoctum nuces pineas xx conjicite ac terito.
<lb/>Postea ex medicamento ad nucis Ponticae magnitudinem aut
<lb/>paulo minus accipito, et ad aliquot dies cum hoc decocto
<lb/>utitor, deinde etiam simplici medicamento uteris. Postea
<lb/>autem ad duos vel tres dies hiera ex aloe uteris, cochlearu
<lb/>mensura ex aqua in diem data. Utere medicamento etiam
<lb/>cum lacte in iis, qui arteria affecti sunt, ad gargarissandum,
<pb n="13.18"/>
<lb/>et rursus facto interstitio utere medicamento fabae Aegyptiae
<lb/>magnitudine. Quum vero sortis suerit fluxio, opium
<lb/>et castorium in antidotum miscemus, utriusque parum quid.
<lb/>in his autem qui stomacho male affecti sunt, ea ipsa vitamus.
<lb/>Manifestum igitur ex ipsis verbis, quae scripsit Andro
<lb/>maesius, quod in fluxionibus partium thoracis et pulmonis
<lb/>ac arteriae praescripta confectio consutae est facultalis.
<lb/>Dixit enim ipsis, quum fortis fuerit fluxio, opium et
<lb/>castorium in antidotum miscemus, utriusque modicam partem,
<lb/>resiccare nimirum fluxionem et fanam residere volentes.
<lb/>Varium autem est-medicamentum et ex multorum mixtura
<lb/>constans, ut ad omnes conveniat affectus, qur etiam
<lb/>diuturni et maligni existunt ac aegre curabiles, etiam si ulsus
<lb/>sit circa arteriam, aut laryngem, et multo magis si juxta
<lb/>pulmonem. Talia enim fortibus adeo opus habent medicamentis,
<lb/>quo ad longius tempus sufficere queant tabidum affectum
<lb/>habentes. Quum enim obtigerit eis regic sicca et in
<lb/>convenientis vietus et medicamentorum usu perseverarint,
<pb n="13.19"/>
<lb/>quam diutissime renituntur eonfuetas actiones moderate ohe-.
<lb/>nutes. Hanc igitur confectionem non censuerim admitcendam
<lb/>esse iis quae privatim arteriacae appellantur.</p>
<p rend="indent">
<lb/>Quartam deinceps confectionem Andromachus sic scripsit.
<lb/><hi rend="italic">Altera ejusdem</hi>. Blasti videlicet dicit, de. quo rirca
<lb/>praecedentem arteriacam scriptum est, arteriaca lllasti qua
<lb/>utor. Compositionem autem ejus talem fecit. ♃ Aloes sextantem,
<lb/>croci ℥ j, mastiches ℥ j, palam est hoc medicamentum
<lb/>ex eorum numero esse, quae privatim stereorum educliva
<lb/>appellantur una cum hoc, quod concoctorium quiddam
<lb/>habet crocus. At vero quum concoctorium dico, intelligere
<lb/>oportet ejus affectus, cujus gratia exhibetur..</p>
<p rend="indent">
<lb/>Quintam ex ordine .compositionem Andromachus talem
<lb/>tradidit. <hi rend="italic">Confectio sedans dolorem ejusdem</hi>. ♃ opii
<lb/>v iij, cruci ℥ j, myrrhae ℥ ij; acaciae ℥ ẞ, tueri radicis dulcis
<lb/>Ʒ iv, excipe melle. Haec Andromachus. Verum ego non
<lb/>avide recipio ejusmodi compositionem medicamentorum, ubi
<pb n="13.20"/>
<lb/>non ostenditur affectio, in qua ea sit utendum. Scimus etenim
<lb/>componendi sudantia dolorem scopum, quum somnum
<lb/>videlicet inducere voluerimus et vehementem dolorem stupefacere.
<lb/>Acaciae autem mixtura velut ad ulcus est, quemadmodum
<lb/>radicis dulcis succus ad lenienda exasperata. Crocum
<lb/>autem et myrrham in compositiones dolorem levantes
<lb/>miscere plurimis placuit videntur enim ipsis omnes asse-.
<lb/>ctus sufficienter concoquere. posse.</p>
<p rend="indent">
<lb/>Sextam consequenter confectionem Andromachus hoc
<lb/>modo scripsit. <hi rend="italic">Arteriace ejusdem</hi>. ♃ Thuris ℥ j, succi radicis
 <lb/>dulcis ℥.j, myrrhae Ʒ iv, tragacantbae Ʒ vj, nardi Ʒ j,
<lb/>amomi drach. quatuor, croci drach. quatuor, mellis Attici
<lb/>quod satis ast. Non obscurum est etiam hanc ad respirationis
<lb/>organorum affectus compositam esse ex concoctoriis, mitiga-^
<lb/>tortis, astringentibus et detergentibus. Myrrha enim et thus
<lb/>et crocus affectus concoquunt. Radicis dulcis succus exasperata
<lb/>mitigat, idem etiam tragacantha facit. Amomum
<pb n="13.21"/>
<lb/>fortiter resiccaf cum modica astringendi facultate. Mel an- .
<lb/>tem calefactorium ut. extersoriam vim habet.</p>
<p rend="indent">
<lb/>Septimam post relatas compositiones Audromachus
<lb/>scripsit ex multis valde medicamentis constantem, quae
<lb/>omnes .ferme facultates habent, .nam et astringentia et ntordentis
<lb/>et attenuantur et mitigantis. et laevigantiain ea con-.
<lb/>sinentur, quin et soporifera vis et discussoris ac deterscria
<lb/>in insu habentur. In quibus omnibus multifariam mixtis facultatibus
<lb/>communis ratio est, quemadmodum etiam antea
<lb/>dixis quod videlicet quispiam ex omnibus medicamentum
<lb/>quoddam componere voluit, spe faciendi unum medicamentum
<lb/>.ad omnes ejusdem generis affectus commodum. Verum
<lb/>ex ipsis aliqua quidem per experientiam cognita sunt maligna
<lb/>et propterea relicta, aliqua. vero feliciter. pro ipsius
<lb/>componentis conjectura, efficacia evaserunt et ob id recepta.
<lb/>Quin et praeparandi ipsam.modum Audromachus
<lb/>ascripsit, quamquam hoc facere alias non soleat. Quod veru
<lb/>ex medicamentis composita .sit eas quas diri facultates
<pb n="13.22"/>
<lb/>complectentibus praestat meminisse eos, qui. hos libros in
<lb/>manus sument. Sitamen non promptum habeant memoriam,
<lb/>eo sane tempore quo hujusmodi medicamenta discunt, sextum
<lb/>et septimum ac octavum de simplicium medicamentocum
<lb/>facultate librum legant ; in illis enim omnem medicamentorum
<lb/>materiam conscripsi, qua radices et folia et flores
<lb/>et semina et fructus et liquores et succi omnium ex
<lb/>terra nascentium plantarum existunt. His itaque praemissis
<lb/>jam animum ad ea quae Andromachus de. hoc medicarnento
<lb/>scripsit adverte. <hi rend="italic">Arteriaca qua utor</hi>. Radices filicis
<lb/>crassissimae lavantur donec purissimae fiant et omne terreum
<lb/>deponant, deinde per diem unum perfrigerantur et in frusta
<lb/>magnitudinis trium digitorum sueta conquassantur, atque ex
<lb/>eis librae x in ollam novam, aquae dulcis sextarios decem
<lb/>complectentem, iniiciuntur et ad lioc, ut sextarii v reliqui
<lb/>fiant, coquuntur, exprimuntur et liquor quidem in duplum
<lb/>vas diffunditur, et aromata crasse ac integris partibus addantur.
<lb/>♃ Nardi Indicae Ʒ i v, cinnamomi Ʒ vj, radicis d ulcis

<pb n="13.23"/>
<lb/>Ʒ vj, cassiae Ʒ iy, rhei Pontici drach. iv, balaustii drach.
<lb/>vj, rosarum siccarum drach. iv, alii vj. Haec similiter ad
<lb/>dimidias coquuntur ac exprimuntur, et ad decoctum mellis
<lb/>Attici sextarius unus additur, sit autem mel praecoctum et
<lb/>in duplici vase privatim spissatum, usquequo manus non
<lb/>inquinet, adjiciuntur et terebinthinae pellncidae Ʒ iij, galbani
<lb/>drach. ij, croci drach. v, succi hyoscyami drach. j,
<lb/>succi hypocystidis drach. j, mandragorae succi oboli iij, piperis
<lb/>alui drach. octo.</p>
<p rend="indent">
<lb/>Octavam deinceps confectionem scripsit, summa facultatis
<lb/>ipsius indicata, quod ipsum in omnibus fecisse oportuli.
<lb/>Habet autem sic. <hi rend="italic">Arteriace laudata Mithridatis ad
<lb/>thoracis collectiones, subpurgat et laevigat</hi>. ♃ Itionis torresacti
<lb/>drach. j, in quibusdam exemplaribus fabae fresae
<lb/>scriptum est; sunt autem ambo deteriori ap facultatis, seminis
<lb/>lini tosti drach. xx, et hoc detersoriam Vim habet, nucis
<lb/>pineae drach. viij, hae laevigandi Vim habent, nvao
<pb n="13.24"/>
<lb/>passae exacinatae drach. iv et haec ob id, quod modice
<lb/>subastringat, simulque commodus corpori cibus sit, merito
<lb/>admixta est, habet autem et passi facultatem, qualem in
<lb/>quarto de simplicium medicamentorum facultatibus indicavimus,
<lb/>croci oboli ij, minimum quid ex croco coniecit, qui
<lb/>medicamentum composuit, ut prope nihil sit aliorum proportione.
<lb/>Diximus de croco, eum concoquendi vim habere
<lb/>una cum astrictione, dictum est etiam quod astrictio corpora
<lb/>cogit, constringit et corroborati Adjecit autem etiam mellis
<lb/>quartam partem heminae, a vino dulci ac sapa digressus-;
<lb/>vult enim hoc modo praeparatum medicamentum velut
<lb/>praefatus est, in pectore haerentes collectiones expurgare;
<lb/>caeterum in hujusmodi medicamentis ea quae crassius succos
<lb/>habent, impediunt repurgationem. His admiscuit tragacanthaeƷ
<lb/>iv, quod medicamentum laevigat exasperate. Prae.dictum
<lb/>est autem, quod vult hoc propositum medicamentum
<lb/>repurgare et laevigare ea quae juxta thoracem haerent;
<lb/>scopus^ enim hujusmodi est, attenuare et abstergere
<pb n="13.25"/>
<lb/>ac ad eductionem superne aptas facere collectiones in thorace;
<lb/>verum sedandi doloris gratia et ne nimium tussiant
<lb/>partes exasperatae, laevigantia apponuntur. Maximum hoc
<lb/>est, atque ipsius per omnia meminisse oportet, nimirum
<lb/>quod saepe unus scopas sit, in quem medicamentum componitur,
<lb/>ne vero hoc ipsum aliquo modooffendat, utraque
<lb/>miscentur, primum utilitatis scopum nequaquam habentia.</p>
<p rend="indent">
<lb/>Nonaui arteriacen post -has Andromachus his verbis
<lb/>tradidit. -<hi rend="italic">Arteriace Marini</hi>. ♃ Croriunc. j, gummi sex-.
<lb/>tantum, tragacauthae unc. j, mellis Attici sextarium j, coquito
<lb/>donec, quum diffunditur, non inquinet. Hoc medicamentum
<lb/>medium est facultate, essetque exacte mitigatorium
<lb/>ac dolorem sedans, si neque crocum haberet neque mellis
<lb/>sextarium, sed pro ipso Theraeum vinum Creticum, aut sapam
<lb/>ex mullo cocto factam, quam nos, ut dixi, hepsema
<lb/>appellamus. Verum hoc loco importune inter relata fortia
<pb n="13.26"/>
<lb/>medicamenta locatum est, utpote quae suppuratis et tabesinentibus
<lb/>conveniunt.</p>
<p rend="indent">
<lb/>Decimam consequenter recenset, quae inter exactu lae-..
<lb/>vtssimam ac mediam, qualem sane esse dixi praecedentem,
<lb/>intermedia est. Ex gummi igitur hanc et passo Cretico ac
<lb/>aqua componit, melle etiam admixto, et gummi quidem injicit
<lb/>bessem, passi sextarium unum, mellis lib. unam, dissolvere
<lb/>cum aqua jubens ipsum gummi, copia ejus non expressa.
<lb/>Itaque ob gummi et passum et aquam penitus nihil
<lb/>detersorium habet; .ob mel vero a maxime mitigatorio et
<lb/>laevigante est digressa, scimus enim detersorium esse mel.
<lb/>Coqui autem super prunas oportere ipsum dixit, hoc est
<lb/>ad mollem et non sumentem ignem. Melius vero fecisset,.
<lb/>si etiam ad alias omnes hoc ascripsisset. Ego itaque sic ipsum
<lb/>praeparo et neque ad prunas adhuc ardentes .coctionem facio
<lb/>ne videlicet inde quid acre et Inmotum sublatum acri muniam
<lb/>non necessariam medicamento ipsi affricat. Mellis
<pb n="13.27"/>
<lb/>quidem acredinem toleramus, quamquam ea non sic vehemens
<lb/>propter aliam ipsius utilitatem, Verum sumi nulla est,
<lb/>utilitas. Quare fugiendus est sumus, in quantum possibile est
<lb/>circa omnium hujusmodi medicamentorum praeparationem.
<lb/>Praestat autem et in iis quae meatus obducunt lignis su mum
<lb/>non edentibus uti.</p>
<p rend="indent">
<lb/>Undecimam confectionem sic prodidit. <hi rend="italic">Arteriaca alia
<lb/>bona</hi>. ♃ Cinnamomi, tinnis, utriusque Ʒ j, succi radicis
<lb/>dulcis℥ j, myrrhae drach. iv, tragacanthae drach. <hi rend="italic">sex</hi>, nardi
<lb/>Indicae drach. i v, amomi Ʒ i v, croci drach. j, melle Attico
<lb/>excipe. Recte dixit bonam hanc arteriacam esse, Verum deest
<lb/>sermoni ad quos affectus bona sit; dictum enim in principio
<lb/>est et per vociferationem et per destillationem laedi arteriam,
<lb/>ampliusque propter ulcus et inflammationem obduratam.
<lb/>Haec autem confectio, quam nunc Andromachus descripsit,
<lb/>etiam ad tabidos aptum medicamentum est et simp
<lb/>l iti ter omnes inveteratos thoracis ac pulmonis affectus.
<lb/>Cinnamomi etenim natura tenuium partium et resiccattn in
<pb n="13.28"/>
<lb/>etiam induratos affectus sanare potest. Ab eo proximum
<lb/>locum amomi facultas habet, limulque astringens quippiam
<lb/>habet. Verum ob horum actionem vehementem rationataliter
<lb/>admixta sunt, thus et radicis dulcis succus et tragaeantha,
<lb/>medicamenta exasperata lenire a natura apta. De croco
<lb/>et myrrha saepe diximus, esse videlicet concoctoria et modice
<lb/>resiccatoria hujusmodi affectuum.</p>
<p rend="indent">
<lb/>Duodecimam arteriacam Andromachus hoc modo scripsit.
<lb/><hi rend="italic">Alia ex libris Calli ad arteriam affectam, ulcera
<lb/>pulmonis, puris et sanguinis refectiones et fluxiones in thoracem
<lb/>et ad ea quae aegre educi possunt vehementer esu
<lb/>sicar</hi>. ♃ Resinae terebinthinae drach. quatuor, croci Cilicii
<lb/>drach. quatuor, thuris drach. quatuor, myrrhae troglodysicae
<lb/>drach. iv, cinnamomi drach. iv, amomi drach. tres,
<lb/>nucis pineae drach. iv, radicis dulcis ejecta medulla drach.
<lb/>quatuor, nardi Syriacae drach. ij ẞ, cassiae nigrae drach.
<lb/>duas, tragacantbae drach. iij, palmularum Syriacarum carnis
<lb/>drach. iij, asteris Samii drach. iv, galbani puri obolos iv,
<pb n="13.29"/>
<lb/>costi drach. iv, aliiƷj, mellis Attici heminas iv. Mel et
<lb/>resina in duplo vate coquuntur, atque ubi crassari coeperint,
<lb/>galbanum miscetur, donec non inquinent; deinde refrigeratis
<lb/>reliqua trita admisce et sic utere. Recte ferit in
<lb/>hoc medicamento tum quod ad quas affectiones conveniat
<lb/>tum quod quomodo praeparari ipsum oporteat ascripsit.
<lb/>Ratio autem compositionis ex superioribus constat.</p>
<p rend="indent">
<lb/>.Decimam tertiam arteriarum Andromachus his verbis
<lb/>tradidit. <hi rend="italic">Arteriaca Calli, eadem etiam antidotus est ad
<lb/>eadem ejsicax</hi>. ♃ Nardi Syriacae drach. iv, myrrhae Ʒ iv,
 <lb/>croci Ʒ i v, costi draclurv, alii Ʒ j, piperis albi grana xxx
<lb/>radicis dulcis Ʒj, nuces pineas centum, styracis drach. j,
<lb/>tragacanthae drach. j, cinnamomi Ʒ j, amomi drach. l, thuris
<lb/>drach. j, obolos iv, cassiae fistulae drach. j, balaustii
<lb/>drach. tres, obolos iij, mellis Attici aut passi Cretici heminas
<lb/>duas. Passum in duplo vasculo coquitur ad spissitudinem
<lb/>mellis, atque ita ad arida trita affunditur; tragacantha

<pb n="13.30"/>
<lb/>autem et styrax per diem antea in sufficiente <hi rend="italic">protropo</hi>
<lb/>macerantur et ita ad reliqua admiscentur, reponitur pyxide
<lb/>argentea aut vitrea. Recte ferit et hic, quod tum ea, quae
<lb/>promittit hoc medicamentum, tum quo modo praeparatur
<lb/>ascripsit. Ego vero propterea omnes ab ipso descriptas arteriacas
<lb/>apposui, nequis alium scriptorem requirere cogatur;
<lb/>omne enim lacui latum genus in ipsis continetur, mollium,
<lb/>fortium ac. mediorum..</p>
<p rend="indent">
<lb/>Decima quarta arteriaca ejus est, de qua sic prodit.
<lb/><hi rend="italic">Arterihha ex libris Aphrodae, Moschionis. Est ejus facultas
<lb/>non modice medias transgresse: ad sortes. Habet vim
<lb/>incidendi et attenuandi ac calefueiendi ex multis medicamentis,
<lb/>sinibus etiam lenta quaedam admixta sunt ob
<lb/>eam quam dixi amisum</hi>. Compositio ejus haec est. ♃ Rubricae
<lb/>Lemnae, thuris, .myrrhae, nardi, amomi, cassiae rusae,
<lb/>croci, iridis Illyricae, floris junei odorati, singulorum
<lb/>Ʒ ij, cinnamomi Ʒ iv, resinae terebinthinae Ʒ iv, floris rosarum
 <lb/>Ʒ iv, opubalfami Ʒ ij, mellis heminam j aut passi
<pb n="13.31"/>
<lb/>Cretici heminae dimidium, ampliusque quartam ejus partem,
<lb/>liquorem et resinam donec fulva reddantur coquito,
<lb/>deinde ab igne ablatis reliqua addito ac conquassato. Datur
<lb/>in thoracis et arteriae affectionibus fabae Graecae magnitudine
<lb/>cum aqua, quarta heminae parte, reliquis forma
<lb/>eclegmatis delingendum.</p>
<p rend="indent">
<lb/>Decimam quintam arteriacam sic scripsit. <hi rend="italic">Arteriace ad
<lb/>arteriae aspritudinem vocem interceptam et sanguinem
<lb/>refectantes qua utor. Ex libris Apollonii et Alcimionis</hi>.
 <lb/>♃ Tragacanthae Ʒ vj, gummi Ʒ vj, thuris drach. j, obolum j,
<lb/>myrrhae Ʒ j, obolos ij, croci Ʒ j, obolos ij, succi radicis
 <lb/>dulcis drach. j, obolos iij, aut radicis Ʒ j ẞ, piperis albi
 <lb/>grana xxv, palmularum pinguium carnis Ʒ iij, alii palmulas
<lb/>v aut tres habent. fraga ca tubam passo maceratam ac
<lb/>tritam reliquis aridis tritis committe, ex estque omnibus
<lb/>catapotia fabae magnitudine effice, sub linguaque tenenda
<lb/>exhibe. Hujusmodi confectiones sublingues mediet appellant,
<lb/>juhentque id, quod a dissoluto medicamento defluit,
<pb n="13.32"/>
<lb/>sensim in asperae arteriae summum excipere, obnitendo simul
<lb/>ne tussis. excitetur.</p>
<p rend="indent">
<lb/>Decima sexta ex ordine sic scripta esu <hi rend="italic">Arteriace delin
<lb/>sibilis ad omnes internas affectiones, maxime tabescentes
<lb/>et suppuratus, ad sirdropas incipientes, tusus veteres</hi>.
<lb/><hi rend="italic">Datur per diem at noctem cochlearii mensura</hi>. ♃ Succi
<lb/>scillae sextarios iv, pasti Cretici sextarios tres, vini Falerni
<lb/>sextarios viij, mellis Attici sextarios tres, myrrhae ℥ illi,
<lb/>croci ℥ ij, thuris ℥ ij, aristolochiae dactylitidis minam unam
<lb/>et. dimidiam, glycyrrlulaae. minam unam, radicis eryngii Ʒ
 <lb/>duas, cassiae Ʒ j, nardi Celticae unciam unam, xylobalsami
<lb/>Ʒ viij, Aristolochiam, eryngium, glycyrrhizam, xylobalsamum,
<lb/>cassiam, nardum, in crassas partes contusa in vini
<lb/>sextariis. octo, macerato ad triduum, deinde ad lentum
<lb/>ignem ad tertias coquito, atque ita exprimito, etrecrementis
<lb/>aspectis passum, meret scillae succum committito et
<lb/>ad mellis crassitudinem coquito. Crocum vero, thus et myrrham

<pb n="13.33"/>
<lb/>cum vino terito, atque ubi optime habuerit medicamentum,
<lb/>addito, et ubi modice fuerint liquata, ab igne tullito
<lb/>et repositis utitor. Recte facit et hic Andromachus,
<lb/>quod quae. promittit et quomodo praeparentur adscripsit.</p>
<p rend="indent">
<lb/>Decima septima confectio talis ab eo traditur. <hi rend="italic">Arteriaca
<lb/>alia, ut Heraclides Parentinae</hi>. ♃ Succi scillae sextarios
<lb/>iij, passi Cretici sextarios iij, vini Falerni sextarios
<lb/>iij, mellis Attici heminam l, erosa Ʒ iv, alii ℥ il, myrrhae
<lb/>℥ iij, tragacanthae ℥ j, succi radicis dulcis ℥ ij, thuris ℥ j,
<lb/>opobalsami ℥ vj, utere praeparator Juxta hanc confectionem
<lb/>neque quae promittat, neque quomodo praeparetur tradidit,
<lb/>tanquam jam ante sententiam ipsius legentes intelligere queant.
<lb/>Ex eo enim quod dicit, alia arteriaca similia praescriptae
<lb/>ipsam promittere nos intelligere convenit. Praeparationem
<lb/>autem ex antea relatis computare oportet
<lb/>Decima. octava confectio sic tradita esu <hi rend="italic">Arteriaca ex lfe
<lb/>bt is Perigents ad omnes arteriae astratus</hi>. ♃ Croci drach. j,
<pb n="13.34"/>
<lb/>uvae passae exacrnatae drach. j, amygdalarum drach. viij,
<lb/>myrrhae obolos iv, tragaeanthae drach. iv, .piperis albi obolos
<lb/>iv, mel coctum. Uva passa torretur, amygdalae excorticantur,
<lb/>tragacantha in aqua maceratur per diem unum
<lb/>et teritur ac reliquis admiscetur. Et hic recte ab eo factum
<lb/>eo quod tum promissionem tum compositionem ejus adjeciti
<lb/>Caeterum mediae facultatis medicamentum existit, quare
<lb/>ad omnes affectus ipsum .commodum esse ait; est enim mediorum
<lb/>medicamentorum natura talis. Unde etiam ipsis mediis
<lb/>affectibus proprie et primario convenit, iis vero qui
<lb/>mollibus. aut fortibus opus habent, neque emolumentum neque
<lb/>detrimentum magnum affert.</p>
  <p rend="indent">
<lb/>Ultimam omnium arteriacam hoc modo descripsit.
<lb/>Vini mulsi veteris sextarios iij, adnnum decoquito, deinde
<lb/>nucum pinearum testarum heminam adjicito, piperis albi
<lb/>sextantem, ac utitor. Esset sane hoc. medicamentum ex mollissimis,
<lb/>si non piper accessisset, hoc vero addito ad mediam
<pb n="13.35"/>
<lb/>facultatem -pervenit, propterea etiam ejusdem generis cum
<lb/>praescripto esse ratus subscripsit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Arte.iacae a Crilone conscriptae quatuor numero</hi>.</label>
<lb/>Ex arterialis a Critone conscriptis quatuor produxisse susseceriti
<lb/>De prima scribit in haec verba. <hi rend="italic">Ad vocem interceptam
<lb/>ob contentionem</hi>. Ficum et eryngium probe - coquito
<lb/>et ad decoctum gummi misceto, ut melle durior confectio
<lb/>fiat, dato ad i noctem. Facit et ammoniacum. ob id sane
<lb/>medicamenti hujus mentionem feci, quod in principio apta
<lb/>est haec praescripta confectio, si per eryngium praeparotur,
<lb/>ammoniacum autem inveteratis commodum ; validum
<lb/>enim medicamentum existit. Non recte igitur Urito fecit,
<lb/>quod cum moderato fortissimum medicamentum indefinite.
<lb/>tradidit; si enim ab usu duri immutaveris, non solum nihil
<lb/>juveris, sed etiam laedes hominem. Alteram arteriacam scripsit
<lb/>Crito mediam facultate, ecncoctoriam et lenem his ver-.
<lb/>his. <hi rend="italic">Alia faciens maxime ad eos qui vocem exercent et</hi>
<pb n="13.36"/>
<lb/><hi rend="italic">asperam arteriam et tussis irritationes, dolorem aurium,
<lb/>ulcera in auribus ac pudendo. Concoquit etiam destillationes</hi>.
<lb/>♃ Thuris obolos iv, myrrhae drach. ij, passi cyathos
<lb/>iij, passum ad mellis spissitudinem decoquito, deinde
<lb/>myrrham et thus trita cum passo semicocta ablato ad j scito,.
<lb/>Facit etiam ad dysentericos et coeliacos. Quidam croci etiam
<lb/>drachmam addunt et sit auribus commoda atque oculis inflammatis.
<lb/>Haec Crito perspicue et probe scripsit, neque
<lb/>opus est me ejusmodi medicamentorum expositionem apponere,
<lb/>ut qui saepe jam de his dixerim. Pono alias duas
<lb/>praedictae quidem similes, verum moderatior^ facultate et
<lb/>simplicissimas sic scripsit. <hi rend="italic">Eclegma Paustianum appellatum</hi>.
<lb/>♃ Vini Falerni sextarium j, mellis Attici lib. j, in duplici
<lb/>vase coquito, rutae ramulo agitando. Alterum medicamentum
<lb/>tale est. <hi rend="italic">Eclegma ex vino Scybelite quo utimur</hi>. ♃
<lb/>Vini Scybelitis sextarium j, gummi ℥ iij, mellis Ʒ in, oquito
<lb/>in duplici vase, gummi prius macerato ac dissoluto. Hoc solum

<pb n="13.37"/>
<lb/>loco apposuit in duplici vase coctionem fieri debere.
<lb/>Rectissime autem fecerit qui omnes arteriacas, quae mitigatoriam,
<lb/>concoctoriam et Ienitoriam vim habere praedicantor,
<lb/>in diplomate, hoc est in duplici vase, coxerit, quomodo
<lb/>sane unguentarii unguenta praeparant, nimirum estUdam
<lb/>aquam in magnum quendam lebetem infundentes, ac
<lb/>postea vasculum, quod medicamentum coquendum in se
<lb/>habet, imponentes, et sic praeustas prunas aut ligna fumum
<lb/>non edentia succendentes.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Confectio diacodyon, juxta veterum ac Caleni traditiauem</hi>.</label>
<lb/>Quin et circa hujus compositionem veteribus
<lb/>indefinita discordia suit. Quidam enim ex ipsis ad capita
<lb/>papaveris exx aquae sextarios xx infundendos censent, ut
<lb/>quaelibet sextarii mensura sex papaveris capita recipiat.
<lb/>Quidam vero in lxxx sextarios octingenta papaveris capila
<lb/>injiciunt, ut singuli sextarii capita x accipiant. Quida
<lb/>m ita temperaverunt, ut sextario vni viij capita tribuerentur.
<lb/>Quidam autem haud scio qua ratione in aquae sexarios
<lb/>tres capita papaveris lxxx conjiciunt. Alii capita
<pb n="13.38"/>
<lb/>exx in eosdem tres sextarios addunt, verum mihi ridetur.
<lb/>valde pauca aqua esse ad tantam copiam capitum.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.4"> 
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Confectio ex capitibus papaveris Andromachi</hi>.</label> Andromachus
<lb/>igitur velut supra in arteriacis praescriptum est,
<lb/>alteram ex ipsis praeparans sic scripsit, capita papaveris viridia
<lb/>mille ducenta, deinde ad finem, aquam pluviam,
<lb/>non apponens aquae quantitatem.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Confectio. ex capitibus papaveris Cottonis</hi>.</label> Crito
<lb/>vero sic.. <hi rend="italic">Conlectio ex capitibus papaveris simplex</hi>. Capita
<lb/>papaveris agrestis octingenta, aquae sextarios lxxx, coquito
<lb/>ad tertias, atque expressis addite mellis lib. x. Si vero
<lb/>variam efficere velis, adde croci, myrrhae, succi hypocystidis,
<lb/>singulorum drach. xij, thuris drach. sex, acaciae
<lb/>drach. xij. Recte ridetur misti ad singulos sextarios capita
<lb/>x conjicere, ita enim contingit, quum scribat ipse; capita
<lb/>octingenta in aquae sextarios lxxx liniendos esse. Et egosane
<lb/>hoc modo praeparo non apponens neque crocum .neune

<pb n="13.39"/>
<lb/>myrrham neque aliud quicquam, optima esu enim simplirissima.
<lb/></p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Confectio ex capitibus papaveris Herae</hi>.</label> At vero
<lb/>Heras est capita exx aquae pluviae sextarios iij infundit,
<lb/>modicam omnino quantitatem, tametsi in quibusdam exenrplaribus
<lb/>non numerus capitum papaveris exx scriptus sit,
<lb/>resi pondus totidem drachmarum. Ascribam. autem totam
<lb/>ipsius dictionem sic habentem. Capita papaveris viridis exx
<lb/>in vas conjicite; et affusis aquae pluviae sextariis tribus,
<lb/>ad triduum madescere sinito, deinde ad tertiasnoquito et
<lb/>ablata ab igne exprimito ac colato, admixtoque mellis sextario,
<lb/>in duplici vate coquito, atque ubi spissari coeperit,
 <lb/>acaciae rufae drach. b succi hypocystidis Ʒ j adjicito. Ca.eferum
<lb/>quum ipsa .capita- coxeris in aqua, croci drach. j,
<lb/>linteolo illigatam simul coqui permittito. Quidam enim myrrhae
<lb/>drach. j addunt, ipsaque cum modico passo terunt,
<lb/>atque ita indunt ac simul coquunt donecaliquantulum fuerit
<lb/>confectio inspissata. Quod si tamen non medicamentariam

<pb n="13.40"/>
<lb/>confectionem facere velis, cum capitum decocto ad
<lb/>tertias redacto mel coques, reliquis non adjectis.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Confectio ex capitibus papaveris, Damocratis</hi>.</label> Hoc
<lb/>medicamentum primum a Themisone praeparatum est, inquit
<lb/>Damocrates in libro, Damocratis medicinae studiosus
<lb/>inscripto. Scimus autem ex versibus eum constare. Ajunt
<lb/>Themisonem hoc medicamentum primum praeparasse ad tusses
<lb/>humidas, dolorem arteriae et gulae species fluxionum
<lb/>simpliciter omnium, quae circa thoracem consistunt et ad vigilias,
<lb/>quarum sane illae existunt causae.</p>
<lg rend="italic">
 <l>Papaveris, quod nominant ipsi agricolae</l>
<l>Agrestis, nam spontaneum est, nec conseritur,</l>
<l>Capita virentia et recentia integra,</l>
<l>Semen rubens, nondum ni arum Herentia,</l>
<l>Centena bisque delia magnitudinis</l>
<l>Mediocris, in novam ollulam ore amplo indito.</l>
<l>dnsunde tres pluvia de aqua sextarios:</l>
<pb n="13.41"/>
<l>Macerato in his totam diem noctem simul,</l>
<l>Dein coquito lento igne ac diutiuscule et</l>
<l>Omnem liquorem expressum in ollulam excipe,</l>
<l>Et mellis Attici libras tres addito.</l>
<l>Decoquito rursus leniorem ad flammulam,</l>
<l>Dum non liquentis mellis instar duruerit.</l>
<l>Mox siigefacta in vitreum vas conditoSic</l>
<l>nos quidem. At Fhemison prior qui prodidit</l>
<l>Esum, addit myrrham, acaciam et rubens crocum et</l>
<l>Hypocystidis succum. Ast ea obsoleta jam,</l>
<l>Simplex enim parata commodissima est,</l>
<l>.iucunda valde, lenis atque viribus.</l>
<l>Ex hac datur mystri minuti quantitas,</l>
<l>Aliquando plus sub noctem et ad diem minus.</l>
<l>Ct hanc in ore quis brevi sic detineat,</l>
<l>fassus liquentem sensim ita ut post devoret.</l>
<l>Quod si voles alvum morandi gratia et</l>
<l>Sistatur ut pulmonis et stomachi sinor</l>
<pb n="13.42"/>
<l>Eruptioque sanguinis septum supra,</l>
<l>Pacare, eupatoricae aut tu potius hinc Ponticae</l>
<l>Addes Alois succi simul drachmas duas,</l>
<l>Tantundem et acaciae bonae non ^veteris:</l>
<l>Auferre jam volens an igne pharmacum,</l>
<l>Diluta pusio ambo haec tlmul confundito,</l>
<l>Paulatim adhuc in ollula servantibus,</l>
<l>Quo scrveant parum .simul. mox vasculo</l>
<l>Refrigerata indantur inde vitreo.</l></lg>
 </div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.8">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Confectio ex cnpitibudpapaveris, serani</hi>.</label> Soranus
<lb/>porro ita praeparandam censet. ^l Capitum papaveris nu..
<lb/>mero cl, aquae sextar. xx, in lebetem novum contecta ad
<lb/>dimidias coquito et rejectis capitibus mellis suxtar. j addito,
<lb/>postea vero myrrhae, croci, hypocystidis et acaciae
<lb/>succi, singulorum drach. unam, obolos tres linteolo illigato
<lb/>et in ollam sive lebetem fuipendito, quo simul cum melle
<lb/>coquantur, postquam vero crassescere inceperit, fasciculum
<lb/>colligarum tollito et in mortarium conjectum cum passi cyathis

<pb n="13.43"/>
<lb/>iij terito, indequd in .lebetem conjectum lente simul
<lb/>donec spissetur coquito. Verum mitior est confectio, quae
<lb/>ex solo melle et capitum papaveris cremore constat. Effiacior
<lb/>autem redditur, si in fasciculum linteoli pro astringentibus
<lb/>melilotum et radicem dulcem addideris.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Confectio ex capitibus papaveris Caleni</hi>.</label> Caeterum
<lb/>velut ego compono confectionem ex papaveris capitibus, ita
<lb/>ea utendum censeo. Etenim quum de praedictis confectionibus
<lb/>experimentum sumpserim, praestantior ea alsa est, in
<lb/>qua ad unum aquae - sextarium capita decem iniiciuntur,
<lb/>quemadmodum Urito scripsit, aut ad duos sextarios quindecim
<lb/>capita velut Soranus, in medio autem horum amborum
<lb/>terminorum est, ubi octo aut novem capita in unum
<lb/>sextarium conjiciamus. Praemacero autem ea. non ad triduum
<lb/>velut Heras, sed neque statim ablatas coquo, sed siquidem
<lb/>humidiora et molliora fuerint, ad unum diem. Accipiendaest
<lb/>autem in omnibus. hujusmodi sermonibus etiam
<lb/>nox, quemadmodum etiam annum dierum ccclxv esse si,
<pb n="13.44"/>
<lb/>lemus dicere. Si vero duriora et sicciorasint, etiam longiori
<lb/>tempore ipsa macero, praestat autem accipere nondum
<lb/>indurata. Manifestum vero, quod etiam valde mollia asum
<lb/>cienda sint, sicciora enim exiguum succum habent, humidiora
<lb/>vero multum quidem, sed crudum adhuc et aquosum
<lb/>ac debilem, quapropter ex humidis ac palustribus locis accepta
<lb/>fugienda sunt. At vero^ numerum quem dixi inlici
<lb/>oportere juxta proportionem aquae, de mediocribus inter
<lb/>ligere oportet. Quum enim quaedam majora moderatis,
<lb/>quaedam minora exissent; quaedam vero inter haec media,
<lb/>quemadmodum ut plurimum esse solent, ex bia praedictum
<lb/>numerum ad sextarium conjicere oportet. Terminus autem
<lb/>coctionis sit non ut tertia aut quarta aut aliqua tusis pars
<lb/>aquae fiat reliqua, verum ubi primum in totum flaccida^
<lb/>fuerint facta/ succum enim ipsorum exprimere volumus,
<lb/>hoc vero sufficienter continget ipsis flaccidis factis, supervacuum
<lb/>igitur diutius coquere. Caeterum mellis dimidiam
<lb/>mensuram huic succo admiscendum censeo -et coquendam
<pb n="13.45"/>
<lb/>simul ad lentum. ignem ad compagem Attici messis. Verum
<lb/>in aqua pluvia quidam capitum coctionem fecerunt, nexidelicet
<lb/>ipsa ad aliam putrediuosam qualitatem transmutetur,
<lb/>tibi vero etiam fontana sufficiet, pluvia non praesente, falis
<lb/>est et ipsam mundam esse et omnis mixturae exortem,
<lb/>ob quam rem ea, quae per plumbeos canales derivatur, sugienda
<lb/>erit ; limus enim quidam ex plumbo in ea continetur.
<lb/>Unde etiam qui aquae ejusmodi faecem combibunt dysenterici.
<lb/>evadunt.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.10">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De usu confectionis ex papaveris. capitibus</hi>.</label> Usus
<lb/>ejus est in iis, qui somno opus habent, quibus etiam ex
<lb/>opio constantia saepe exhibere cogimur. opus habent maxirne
<lb/>hujusmodi medicamentis ii, quibus tenuis .fluxus a
<lb/>capite ad asperam arteriam destillat, non permittens dormire
<lb/>ob consequentem tussim. in talibus ego etiam ex sapa
<lb/>medicamenti conlectionem parare soleo. Dictum autem a me
<lb/>antea est sapam a nobis appellari mustum coctum, quod
<pb n="13.46"/>
<lb/>etiam siraeum quidam medici vocant. Sufficiens coctio ejus
<lb/>ad ejusmodi est; ubi capita papaveris ad medietatem aquae
<lb/>fuerint decocta. Quin et per- passum aut Theraeum- Cretieum
<lb/>melius est quam per mel coctionem fieri, ubi fluxus
<lb/>valde tenuis extiterit, fuimus enim attenuantis facultatis
<lb/>mel esse, fugiendum igitur tune, tenues enim fluxiones anget.
<lb/>Miscenda etiam hujusmodi medicamento, dum coquitur, radix
<lb/>dulcis, quo simul coquatur, - ubi vero haec non adsit, fuecus
<lb/>qui ex Creta apportatur. Si vero circa pnhn mem.consistat
<lb/>copia fluoris a capite delati, confectio ex melle melior
<lb/>est. Quemadmodum enim somno opus habentibus ea
<lb/>quae ex sapa constat, sic rejectatione per sputum instigem
<lb/>silius ea quae ex inesse sit commodior existit. Ei quod urget
<lb/>igitur renitendo, ubi in somnum vertitur aeger, aut
<lb/>quod ex melle constat aut quod citra hoc apparatum est
<lb/>medicamentum exhibebis, aliquando etiam ambobus permrxtis,
<lb/>scopum habens ipsum urgens circa mixturam, ex utro
<lb/>amplius con j icere oporteat; appello- autem urgens id quod
<pb n="13.47"/>
<lb/>majori auxilio opus habet. Datur commoderata mensura
<lb/>duorum cochleariorum satis magnorum copia. Augebis autem
<lb/>et minues hanc copiam ad magnitudinem corporis, cui
<lb/>exhibiturus es, respiciens item ad aetatem et anni tempesiatem
<lb/>ac regionem, in omnibus enim his frigidioribus minimum
<lb/>dabis, calidioribus amplius. Quod vero etiam multitudinis
<lb/>ac qualitatis insius destillationis respectu aut plus
<lb/>aut minus dabis manifestum existit; commune enim hoc in
<lb/>omnibus auxiliis est. Suffecerant equidem praescriptae arteriacae.
<lb/>verum apponere amplius mihi visum etiam eas,
<lb/>quae Asclepiades in secundo interiorum scripsit. Aliquae
<lb/>num ex. eis penitus eaedem sunt, quaedam praescriptis
<lb/>valde .vicinae, ut et ex eo certitudo descriptionum conficstetur.
<lb/>Qum ultra haec praeparandi et utendi modus diligentius
<lb/>ab ipso Asclepiade traditus est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.11">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Arteriacae ab Asclepiade conscriptae in secundo
<lb/>internorum, quae Mnascni inscribit. Antonii Mutae ad
<lb/>vocem interceptam</hi>.</label> Brassicae viridis cauliculos depuratus
<pb n="13.48"/>
<lb/>manducandus praebe, et quod instar palearum exuccum est
<lb/>expuere jube, succum vero deglutire. <hi rend="italic">Alia</hi>. Brassicae succum
<lb/>cum melle coctum delingendum exhibe, auxiliatur confestim.
<lb/><hi rend="italic">Alia</hi>. Succi eryngii in aqua cocti heminas duas excipito et
<lb/>tueri ficuum in aqua coctarum tantundem, his adde gummi
<lb/>subtilissime dissoluti drach. octo, coquito .diligenter ad arteriacae
<lb/>spissitudinem et inde cubitum ituris ad cyathi mensuram
<lb/>delingendum praebe.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.12">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia arteriaca Chari renis, facit ad sanum vocis
<lb/>pactum, destillationes in .arteriam vocem interceptam et
<lb/>raucam ad interceptiones vocis ex distensione</hi>.</label> ♃ Croci
<lb/>Ʒ ij, succiCyrenaici drach. j, mellis Attici cyathos vj. mel
<lb/>cosuitalet ubi spissatum suerit, reliquis admisceto ac. utitor
<lb/>velut dictum est, pilulis inde scrutatis quae sub lingua detineantur-
<lb/><hi rend="italic">Alid</hi>. ♃ Galbani drach. vj, piperis Ʒ j, nitrr
<lb/>drach. unam, messis Attici cyathos tax, galbanum et mel
<lb/>coquito et deufata reliquis unito, utitor ut dictum est.</p></div>
<pb n="13.49"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.13">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia ad exulceratam arteriam Charixenis. Pacit et
<lb/>iis qui vocem exercent ante et post certamen data. Lucii
<lb/>ad oculorum dolores sarinsccus imposita lana ex ea madesaeta.
<lb/>Pacit et ad internas affectiones linctu accepta</hi>.</label>
   <lb/>♃ Gummi, tragacanthae, utriusque Ʒ vj, thuris, myrrhae,
   <lb/>utriusque Ʒ j, obolos tres, croci; hypocystidis succi, utriusque
<lb/>Ʒ j, passi Scybelitae aut Theraei sextarios. sex. Gummi, tragacantham,
<lb/>myrrham, thus, una cum hypocystidis succo
<lb/>macerato, affusa ipsis passi portione, atque ubi dissoluta fuerint,
<lb/>diligenter terito et ad passum misceto, assidueque <hi rend="italic">mo-</hi>
<lb/>vendo coquito. Crocum vero sacculo. stupa contexto initiis
<lb/>in sublimi contentis inditum, una cum medicamento coquito,
<lb/>deinde exemptum passo dilutum ac tritum ad medicamentum
<lb/>conjicito et repositis utitor. <hi rend="italic">Alia</hi>. ♃ Succi radicis
<lb/>dulcis, tragacanthae, utriusque Ʒ iij, croci, myrrhae, utriusque
   <lb/>Ʒ j, thuris, spicae nardi, utriusque .obolus tres, protropi
<lb/>sextarios tres, utere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.14">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia Lysiae ad eosdem asuetus</hi>.</label> ♃ Croci, myrrhae,
<pb n="13.50"/>
<lb/>succi radicis dulcis, thuris, cassiae, singulorum drach. j, piperis
<lb/>grana xxiv, passi Cretici sextarios tres, mellis Attici
<lb/>cyathos vj, utere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.15">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia Charixenis</hi>.</label> ♃ Croci drach. tres, myrrhae
<lb/>drach. j si, thuris, succi glycyrrhizae, utriusque Ʒ d, passi
<lb/>Cretici sextarios tres. Facit ad sonum fractum, destillationes
<lb/>in arteriam, interceptam vocem, tonsillas inflammatas,
<lb/>sarit etiam ad phonascos ante et post certamen data. Juvat
<lb/>perfrigeratos, facit ad recentem et veterem tussim, ad spuentes
<lb/>sanguinem, eundemque sursum reluctantibus, prodest et
<lb/>coeliacis. Conducit itum est spiritus factorem. <hi rend="italic">Aliasublinguis
<lb/>facit ad artet iam exasperatam et vocem interceptam,
<lb/>itemque reliquos affectus</hi>. ♃ Tragacanthae, gummi Thebaici,
<lb/>utriusque drach. tres, myrrhae, thuris non lecti,
<lb/>utriusque drach. unam, obolos tres, croci drach. unam, fucor
<lb/>glycyrrhizae obolos tres, phoenicobalanorum trium. carnem,
<lb/>passi protropi autTheraei quod satis est uls excipiendis, decoquatur

<pb n="13.51"/>
<lb/>ad crassitudinem mellis. Datur fabae Aegyptiae
<lb/>magnitudine sub lingua tenenda et dissoluta transglutienda.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.16">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia hypoglossis Dioscoridis</hi>.</label> ♃ Croci, myrrhae,
<lb/>tragacanthae, radicis dulcis succi, singulorum Ʒ j, nuces pineas
<lb/>repurgatus numero sexaginta, amygdalas mundatas totidem,
<lb/>excipe melle cocto. Datur nucis Ponticae magnitudine
<lb/>sub lingua tenenda.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.17">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia Scribonii Largi hypoglossis facit ad vocem interceptam</hi>.</label>
<lb/>♃ Croci, terebinthinae, singulorum Ʒ xij, iridis
<lb/>lllyrscae Ʒ xv j, tragacanthae Ʒ viij, piperis grana ccclx, excipe
<lb/>melle cocto et terebinthina simul cocta, utere sub lingua nucis
<lb/>Ponticae magnitudine. <hi rend="italic">Alia Scribonii Largi hypoglossis, facit
<lb/>ad vocem interceptam</hi>. ♃ Glycyrrhizae Ʒ viij, myrrhae
<lb/>Ʒ xxiv, terebinthinae Ʒxxxij. tragacanthae Ʒ xxxviij. Arida
<lb/>singula per se tundito ac cribrato, resinam autem in pilam
<lb/>confectam tundito, arida ad ipsam inspergendo, deinde ex
<lb/>unitis omnibus pastillos formato fabae Aegyptiae magnitudinis,
<lb/>quos in umbra siccato, atque usus tempore unum aut
<pb n="13.52"/>
<lb/>duos sub lingua tenendos dato ac liquescentes devorandos.
<lb/>oportet autem hoc medicamentum confestim in pastillos
<lb/>conformare. Quo tempore ^igitur pastillos cogis, eodem etiam
<lb/>tundes, reticeantur enim ritu, et ob id pastillos ex eo formantum
<lb/>ad manum simul tundere oportet.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.18">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia aromatica Mithridatis, facit ad arteriae affectus,
<lb/>pulmonis ulcerationes, salientes sanguinem, tabescentes,
 <lb/>suppuratus et peripneumonicos</hi>.</label> ♃ Croci Ʒ ij ẞ, myrrhae,
 <lb/>resinae terebinthinae, utriusque Ʒ ij; thuris Ʒ j ẞ,
<lb/>nardi, cinnamomi, cassiae, tragacanthae, singulorum Ʒ j,
<lb/>media Attici heminam j. Mel et resinum coquito, ut tractilia
<lb/>stant ac fibrosa et non inquinent in frigidam aquam
<lb/>instillata, dein cum aridis committito ac probe contundito
<lb/>et -reponito. Utere nucis Ponticae magnitudine sub lingua
<lb/>detenta ut praedictum est. <hi rend="italic">Alia Mithridatis</hi>. ♃ Myrrhae,
<lb/>croci utriusque Ʒ iv, nardi Indicae, terebinthinae, utriusqueƷ
<lb/>ij, thuris, cassiae, cinnamomi, singulorum Ʒ j, passi
<lb/>Cretici heminas fresi Passum et terebinthinam ad perfectam
<pb n="13.53"/>
<lb/>compagem coquito et cum siccis committito, indeque ad nucis
<lb/>Ponticae magnitudinem sub lingua tenendum dato.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.19">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia ex silice Andromachi aromatica. Prodest haemcptoicis,
<lb/>pleuriticis, tabescentibus, splenicis, hepatieis,
<lb/>ictericis. Pacit et ad affectiones circa uterum et vesicam</hi>.</label>
<lb/>Radices silicis quam crassissimae lavantur diligenter, donec
<lb/>omne terreum ab. eis decedat, deinde perfrigerantur ad diem
<lb/>unam, et ex ipsis librae xij in frusta digitalis magnitudinis
<lb/>secantur et conquassantur, ac in vas figuliuum conjiciuntur.
<lb/>Infunduntur deinde aquae dulcis sextarii x et ad ignem
<lb/>positae coquuntur. Quum vero ad dimidias devenerint per
<lb/>.coctionem, eas tollimus et in duplum vas unguentarium
<lb/>excolamus. Et radices quidem expressas proicimus, in
<lb/>aquam vero crasso modo contusa conjicimus, balaustii drach.
<lb/>vj, nardi Indicae, rotarum siccarum, utriusque drach. iv,
<lb/>cinnamomi drach. tres, glycyrrhizae drach. vj, cassiae drach.
<lb/>iv, rhu Pontici Ʒ .i v. Deinde rursus ad ignem admota coquimus..

<pb n="13.54"/>
<lb/>et ubi ad dimidias pervenerint, rursus in aliud
<lb/>parvum vas unguentarium excolamus, et ar.da quidem ex.
<lb/>pressa rejicimus, ad aquam vero mellis Attici heminas quotuor
<lb/>addimus, probeque mixta et igni adhibita rursus coquimus,
<lb/>et quum instillata frigidam non inquinariut, his
<lb/>resinae terebinthinae drach. tres, galbani non lignosi tantundem
<lb/>admiscemus. Haec vero liquefacta ad subscripta
<lb/>deplemus, sunt autem haec, croci, succi hyoscyami, succi
<lb/>mandragorae, piperis albi, succi hypocystidis, singulorum
<lb/>drach. una. omnia haec tenuissime trita et cum primo sese
<lb/>cis succo unita habeto, ut strigmentitiam crassitudinem habeant.
<lb/>Postquam igitur invicem permixtu ac probe conquassata
<lb/>suerint, in vitreum aut argenteum vas reponimus.
<lb/>Datur ex medicamento cochlearium. Maxime juvat vocem
<lb/>interceptam.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.20">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia Panacea Mithridatis ad phonascus ante at post
<lb/>certamen. deicit et adgsundularum inflammati ves laxatas
<lb/>columellas. Elicit ad gingivas humore praegnantes et
<pb n="13.55"/>
<lb/>nomas in ore et motos dentes. Prodest destillationibus, recenti
<lb/>ac veteri tussi, haemcptuicis, empyiois et anaphorieis</hi>.</label>
<lb/>Utor medicamento hoc quandoque puro, quandoque passo.
<lb/>dissoluto. aut rino Scybelite et aqua calida. Etenim ad tonsillarum
<lb/>inflammationes dissoluto medicamento utendum est,
<lb/>ad affectus vero in profundo puro. Compositio sic habet.
<lb/>♃ Capita papaveris agrestis numero cl. filicis lotae drach.
<lb/>tres, symphyti depurgati, corticis mandragorae, rhu Pontici,
<lb/>rosarum siccarum, iridis, chalcidoniae, glycyrrhizae:
<lb/>Ponticae, balaustii, singulorum trientem, cinnamomi drach.
<lb/>duas, nardi Celticae Ʒ j si. aquae pluviae sextarios xv. Praedicta
<lb/>in crassas partes contusis in vaste duplici unguentario
<lb/>ad triduum macerantur, sequenti deinde die ad tertias eoquuntur,
<lb/>et postea in qualum conjecta exprimimus. ab ipsis
<lb/>in aliud vas unguentarium liquorem, et res decoctas abpcimus
<lb/>quidem, verum de expresso liquore quantum fussicit
<lb/>accipientes, subscriptas res in ipso dissolvimus, sunt
<pb n="13.56"/>
<lb/>autem hae, gummi, tragacanthae albae, utriusque libra una,
<lb/>myrrhae, tueri radicis dulcis, Iacui hypocystidis, singulorum
<lb/>sextans, croci, mastiehes, utriusque ℥ j. Haec dissoluta
<lb/>diligenter terimus, paulatim de expresso liquore adstillantes,
<lb/>postea ad medicamenti confectionem rino Scybelite aut
<lb/>Theraeo aut Pramnio utimur, sint autem ejus sextarii xxiv.
<lb/>Passum in vas fictile dissutum coquimus, atque ubi mellis
<lb/>spissitudinem acceperit, ipsi dissoluta et trita medicamenta
<lb/>adjicimus, rursusque coquimus ad compagem, et sublato
<lb/>in vas vitreum aut argenteum utimur, quemadmodum dictum
<lb/>est antea.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.21">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia ad destillationes et omnes tussicttlqscs affectus</hi>.</label>
<lb/>Asclepiades in primo internorum sic tradidit. <hi rend="italic">Ad destillatumes
<lb/>medicamentum, quo usus est Comen philosophus</hi>,
<lb/><hi rend="italic">auxiliatur siatim</hi>. ♃ Pyrethri, costi, utriusque drach. duas,
<lb/>piperis albi drach. unam, tuta et cribrata reponito, usu vero
<lb/>expetente naribus admovere et medicamentum attrahere
<lb/>jubeto. <hi rend="italic">Alia</hi>. ♃ Piperis albi duaclr. unam, seminis urticae
<pb n="13.57"/>
<lb/>tantundem, costi, myrrhae, croci, singulorum obolos. tres,
<lb/>praeparato ac utitor. ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.2.22">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia dolorem sudans Antonii Mnfue. Paeit ad desiillationem
<lb/>et vocem interceptam</hi>.</label> ♃ Opii, myrrhae, suminis
<lb/>hyoscyami, singulorum drach. duas, singula in cicutae
<lb/>decocto macerato ac diligentur terito, et .ex mixtis catapetia
<lb/>ervi magnitudine formatu et duo ex ipsis ante sumnum
<lb/>dato. <hi rend="italic">Alia sumit ad haemoptoicos</hi>. ♃ Seminis hyoscyami
<lb/>albi drach. octo, nardi Indicae drach. sex, croci
<lb/>drach. quatuor, opii, amyli, anisi, singulorum drach. duas,
<lb/>rubricae Lentulae drach. j, cum aqua catapotia ervi magnisudine
<lb/>formato ac utitor, ut dictum est. <hi rend="italic">Alia delinvisudis.
<lb/>ad tusses extremas et inveteratas</hi>. ♃ Vini Falerni saxtarium
<lb/>unum, mellis Attici ℔ j, coquito assidue agitando cum
<lb/>ramulis rutae, dato inde mystrum. Facit et ad stomachicos.
<lb/><hi rend="italic">Alia Petini ad ulcerationes et suppurationes in profundo</hi>.
<lb/>♃ Vini mulsi veteris sextarium j, axungiae veteris sextam
<pb n="13.58"/>
<lb/>tem, alii ℥ j. Axungiam probe cum rino mulso terito ac
<lb/>dissolvito, indeque in vas fictile transferto et ad prunas
<lb/>ramulis rutae agitando coquito, et ubi densata fuerint, in
<lb/>vale vitreo reponito, ac mystrum delingendum, ut praedierum
<lb/>est, exhibeto. <hi rend="italic">Alia origeniae</hi>. ♃ Glycyrrhizae PonticaeƷij,
<lb/>seminis urticae tosti, seminis lini tosti, utriusque
 <lb/>Ʒ j, myrrhae, cruri utriusque obolum unum, mellis Attici,
<lb/>aquae utriusque cyathos sex. Glycyrrhisam aqua coquito,
<lb/>deinde expresso liquore reliqua terito et melle cocto exripite
<lb/>ac delingenda praebeto. <hi rend="italic">Alia</hi>. ♃ Ari tosti drach.
<lb/>unam annui. ter resumi, nucum pinearum testarum, itionis
<lb/>tosti, singulorum drach. j, excipe messe cocto. <hi rend="italic">Alia placentula
<lb/>ad tussientes</hi>. ♃ Seminis lini tumefacti contusi et
<lb/>cribrati, uvae passae pinguis citra acinos, utriusque sextarium
<lb/>j, nucum pinearum testarum, nucum Ponticarum depurgatarum,
<lb/>utrarumque heminam unam, piperis albi sextantum,
<lb/>myrrhae, croci, utriusque ℥ j, mellis Attici libras
<lb/>quatuor, contusa, ut oportet, tritaque reponito. Semen lini
<pb n="13.59"/>
<lb/>eum melle coquito: et ubi densata fuerint reliquis addito,.
<lb/>misceto ac contundito. Datur nucis Ponticae magnitudine.
<lb/><hi rend="italic">Alia, facit et ad thoracis affjectus</hi>. ♃ Farinae fabaceae
<lb/>tenuissimae tostae heminam j; iridis lllyricae contusae quadrantem,
<lb/>nucum pinearum tostarum sextantem, pulegii aridi
 <lb/>contusi Ʒ j ẞ, seminis urticae drach. unam, piperis ℥ ẞ, mellis
<lb/>boni sextarios ij, farinam cum melle ad densitatem coquito,
<lb/>seminis lini etiam tusi, tosti et cribrati heminam
<lb/>unam, in promptu habeto et adpello. <hi rend="italic">Alia ad tussim et
<lb/>spiritus prolationem, valde probe expurgans</hi>. ♃ Hyssopi,
<lb/>pulegii, utriusque sextantem, iridis, suminis sinapi, cardamomi,
<lb/>singulorum ℥j, anisi, piperis utriusque ℥ j, tusa
<lb/>et cribrata melle- cocto excipitu. Datur cochlearii boni
<lb/>mensura. Si vero hiems sit et accepturus non scbriat, piperis
<lb/>sextantem et pro aniso foeniculum aut cuminum et
<lb/>pro cardamomo sinapi duplum conticito. <hi rend="italic">Catapotium ad
<lb/>tussim recentem, panacea medicamentum dolorem levans.
<lb/>inducens somnum, sapit ad haemoptoicos, ad empymoset</hi>
<pb n="13.60"/>
<lb/><hi rend="italic">anaphoricos</hi>. ♃ Styracis Ʒ viij, opii, myrrhae, utriusque
<lb/>Ʒ iv, diluta passo in catapotia cogito et ervi magnitudine
<lb/>cubitum euntibus dato, Alia exemplaria par pondus omnium
<lb/>habent. <hi rend="italic">Aliud Platoni inscriptum, e vestigio auxiliatur</hi>.
<lb/>♃ Styracis, myrrhae, opii, galbani, singulorum par pondus,
<lb/>passo diluta .in catapotia redige. <hi rend="italic">Aliud Basso inferipium
<lb/>medicamen; um accommodatum, auxiliatur siatim.
<lb/>Pacit haemoptoicis, annphormis, suppuratis</hi>. ♃ Galbani,
 <lb/>styracis, iridis lllyricae, .corticis pinus, singulorum Ʒ ij,
<lb/>enulae, opii, utriusque Ʒ j, excipe melle cocto et praebe
<lb/>ciceris magnitudine ex aquae mulsae cyathis iv. <hi rend="italic">Confectio
<lb/>ex mafeubio, Platonis</hi>. Myrrhae, styracis, opii, lucri mare
<lb/>rubii, galbani, croci aequales partes, praepara ac utere melle
<lb/>exceptis cocto. <hi rend="italic">Catapotium dolorem sedans medicamentum
<lb/>iccommodatum ad inveteratos affectus. Pacit ad destilla .
<lb/>tionem, dolorem capitis aegre spirantes, peripneumonicos
<lb/>ad vesicae et uteri affectus. inscribitur panacea arcos</hi>;-
<lb/><hi rend="italic">modata ab aliquibus siichus</hi>. Myrrhae, piperis, cardamotui,

<pb n="13.61"/>
<lb/>opii, styracis, castorii, galbani, aequas partes excipe
<lb/>passo, fac catapotia et utere. <hi rend="italic">Aliud medicamentum valde
<lb/>bonam inscribitur harmonia, facit ad destillationes et inexuperabilem
<lb/>desiuxum</hi>. ♃ Styracis, castorii, piperis, cardamomi,
<lb/>singulorum Ʒ iij, opii, myrrhae, suminis hyoscyami
<lb/>albi, singulorum Ʒ iv, excipe passo, reduc in catapotia, dato
<lb/>ciceris magnitudine ad somnum. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Croci, sulfuris
<lb/>rivi, myrrhae, opii, flugulorum Ʒ iv, seminis hyoscyami
<lb/>albi, cardamomi, piperis albi, singulorum Ʒ viij, mellis cocti
<lb/>quincuncem aut quod satis esu. Usus praemonstratus est.
<lb/>Datur cubitum euntibus. <hi rend="italic">Confectio Proxent ad tusses inveteratae
<lb/>et valde diu durantes humidos affectus, appellatur
<lb/>samphonos et est lexopyretos</hi>, optime sedans febrem.
<lb/><hi rend="italic">Hac asus est Antonius Musta</hi>. ♃ Piperis albi, opii, cardamomi,
<lb/>singulorum Ʒ viij, croci, sulfuris vivi, myrrhae,
<lb/>seminis hyoscyami albi, singulorum Ʒ iv, mellis. cocti sexuneens.
<lb/>Datur nucis Ponticae magnitudine cum aquae mulsae
<lb/>cyathis tribus.</p></div>

</div>
<pb n="13.62"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="3">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="3">Cap. III.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Confectiones ad tussim, ab Androinacho
<lb/>libro de confectionibus internis conscriptae</hi>.</label> Postquam multas
<lb/>ad tussim Andromachus scripsit confectiones, deinceps
<lb/>omnes stuporem inducentes et ob id suporiferas appellatas
<lb/>tradidit. Caeterum hae omnes tenues fluxiones incrassato
<lb/>possunt resiccantes simulque refrigerantes, et propterea aliquae
<lb/>non tantum opium, sed et mandragorae faecum aut
<lb/>radicis corticem aut hyoscyami semen, aliquae etiam duo
<lb/>aut tria aut etiam omnia hujusmodi habent, quemadmodum
<lb/>aliae styracem et crocum. Rationabiliter autem his aliis
<lb/>partini calefacientia admiscuerunt, partim cum modica astringendi
<lb/>ri aromatica et resiccantia, itemque. semina quaedam
<lb/>familiaria, velut anisi, foeniculi, apii, dauci, fefelis, utpote
<lb/>quae tum medicamentorum insuavitatem ac vim obtundunt,
<lb/>tum urinam etiam: prolectant. Quaedam vero etiam aspritudines
<lb/>laevigant, velut sunt tragacantlra, glycyrrhiza et
<lb/>vina dulcia. At vero ex iis, quae minus de aromaticis
<lb/>complectuntur, eas etiam tabescentibus praebent. <hi rend="italic">Confectio</hi>
<pb n="13.63"/>
<lb/><hi rend="italic">ad tusum ex duobus piperis generibus</hi>. ♃ Cinnamomi Ʒ j,
<lb/>succi papaveris Ʒ j, myrrhae obol. tres, piperis nigri obol.
<lb/>iij, costii obol. iij, castorii obol. tres, piperis albi obol. iij,
<lb/>galbani obol. tres, croci dimidium, redigito in pastiHos, dato
<lb/>cum melle aut passo. <hi rend="italic">Alia ad tussim excellenter eseicax.
<lb/>Eadem febres sedat</hi>. ♃ Seminis hyoscyami Ʒ ẞ, unum exemplar
<lb/>℥ j habet, cardamomi drach. unam, succi papaveris
<lb/>℥ j, myrrhae, sulfuris vivi, croci singulorum Ʒ ẞ, piperis
<lb/>assii juxta Heram sesquiunciam, mellis Attici quod satis esu
<lb/><hi rend="italic">Aliud ad tussim siccam</hi>. ♃ Styracis partem unam, succi
<lb/>papaveris tantundem, croci partem dimidiam, contundito
<lb/>simul et catapotia inde exhibeto. <hi rend="italic">Confectio ad tussim, qua
<lb/>utor, sacrificuli bona</hi>. ♃ Succi papaveris drach. decem,
<lb/>seminis lactucae Ʒ xx, castorii drach. xvnj, alii xvj, rutae
<lb/>hortensis aridae drach. xiv, seminis lini Ʒ xvj, panacis drach.
<lb/>xxxvj, myrrhae drach. quatuordecim, croci drach. vij, alii℥j,
<lb/>excipe melle. Datur pro viribus Aegyptiae fabae magnitudine,
<lb/>febrientibus ex aqua, febre carentibus ex vino ad noctem.</p></div>
<pb n="13.64"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.2">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Catapotium ad tussim, quo utor</hi>.</label> ♃ Styracis, myrrhae,
<lb/>opii, singulorum Ʒ iv, opobalsami, croci, utriusque
<lb/>Ʒ ij, simul trita excipe ac utere. <hi rend="italic">Ad tussim siccam</hi>. ♃ Succi
<lb/>radicis dulcis Ʒ ij, styracis Ʒ j, opii, croci, myrrhae, singulorum
<lb/>obolos tres, excipe passo aut aqua et ad fabae
<lb/>Graecae magnitudinem redigito ac utitor.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Potio qua utor ad phthtsicos, Ripa si, multis commoda,
<lb/>appellatur ille no do rio s et ambrosia. Facit ad febres
<lb/>per circuitum repetentes</hi>.</label> ♃ Nardi, croci myrrhae, costi,
<lb/>cassiae, cinnamomi, junci <hi rend="italic">rotundi oacrati,</hi> piperis nigri
<lb/>et albi, castorii, galbani, terebinthinae, styracis, succi papaveris,
<lb/>seminis hyoscyami singulorum Ʒ iij, anisi dracb.
<lb/>unam, apii seminis Ʒ j, tragacanthae Ʒ vj, mellis quod satis
<lb/>est, vini Falerni heminam unam, tragacantham vino sufficienti
<lb/>macerato et reliqua simul cum melle committito. Datur
<lb/>scindentibus fesquidrachma ex aqua mulsa, febre carontibus
<lb/>uncia dimidia cum melle et acesi cochleario uno et
<lb/>Vini Falerni cyathis duobus.</p></div>
<pb n="13.65"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.4">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Apollonii confectio, facit ad multa, praesertim ad
<lb/>tusses egregie</hi>.</label> ♃ Cardamomi drach. octodecim, myrrhae
<lb/>drach. xij, hyoscyami drach. xij, opii drach. x, alii xij,
<lb/>seminis petroselini drach. duodecim, croci drach. quindecim,
<lb/>malorum mandragorae Ʒ x, zingiberis drach. viij, sulfuris
<lb/>vivi drach. vj, ari drach. sex, thuris drach. vj, costi
<lb/>Ʒ vj, piperis albi drach. sex, mellis Attici. <hi rend="italic">Alia ad internos
<lb/>abscessus probe repurgans</hi>. ♃ Sagapeni drach. ij, myrrhae
<lb/>Ʒij, cardamomi drach. iv, alii drach. unam, castorii
<lb/>Ʒ j, piperis albi obolos tres, opii drach. duas, cum aqua
<lb/>in pastillos formato duorum obolorum ponderis. Dantur
<lb/>cum aqua.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">-isotheos ad tussim, ad tabem, ad omnes internas et
<lb/>per circuitum repetentes affectiones</hi>.</label> ♃ Nardi Ʒ ij, myrrhae
 <lb/>℥ j, croci Ʒ j ẞ, costi Ʒ j, piperis albi Ʒ j, galbani Ʒ j,
<lb/>faecis opobalsami Ʒ ij, cinnamomi Ʒ ij, succi mandragorae
<lb/>Ʒ ij, castorii ij, seminis dauci Ʒ j ẞ, opiiƷ ij, amomi Ʒ j ẞ,
<lb/>cassiae nigrae Ʒ j ẞ, mel coetum. Facit ad dolores stomachi,
<pb n="13.66"/>
<lb/>hepatis, pulmonis, oculorum, sanguinis Infectionem abluessus,
<lb/>prodest dysentericis, volvulosis, nephriticis, ischiadicis,
<lb/>aegre spirantibus, urinae suppressae, doloribus laterum,
<lb/>praecordiorum, fluxui muliebri et uteri strangulatione Admiranda
<lb/>est antidotus ad lethalia venena ante et post cibum
<lb/>sumpta, ad omnem sanguinis emptionem cum frigida,
<lb/>et ad morsus a vipera et percussos a phalangiis in vini
<lb/>cyathis tribus. Quartanarum praesulis dantur ante horam
<lb/>accessionis oboli duo ex vini cyathis tribus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Potio ad tussim, dyspnoeam et alia multa Antipatri,
<lb/>qua utor</hi>.</label> ♃ Styracis Ʒ vj, terebinthinae drach. iv,
<lb/>opopanacis draalu ij, galbani drach. ij, iridis lliyricae drach.
<lb/>ij, myrrhae drach. ij, seminis hyoscyami albi obolos iv,
<lb/>spumae nitri obolos iv, piperis albi obolos iv, opii obolos v.
<lb/>Datur quantitate fabae Aegyptiae ad somnum. Quidam opii
<lb/>obolos tres, alii drach. unam conjiciunt.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Eclegma ad tussim</hi>.</label> ♃ Nucleorum nucum pinearum
<lb/>drach. xij, seminis lini tosti drach. octo, tragacanthae drach.
<pb n="13.67"/>
<lb/>xij, carnis palmularum drach. xviij, iridis Illyricae drach.
<lb/>xij, amygdalarum dulcium drach. xvj, mel coctum. Dato
<lb/>digito delingendum bis per diem, mane et vesperi. in quibusdam
<lb/>tragacantham aqua pluvia dissolutam primum cum
<lb/>melle coquito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.8">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Catapotium ad tussim, Crispi liberti</hi>.</label> ♃ Myrrhae,
<lb/>piperis albi, galbani, castorii, styracis, croci, opii, singulorussi
<lb/>par pondus, styracis dimidium. Dato inde catapotia ij
<lb/>ad noctem. <hi rend="italic">Scribonii ad tlessim:</hi> ♃ Seminis apii drach. ij,
<lb/>schoenanthh nardi Celticae, styracis, croci, singulorum Ʒ j,
<lb/>balaustii obolos tres, succi papaveris drach. iv, mellis quod
<lb/>satis est. Datur magnitudo fabae non sebrientibus ex aqua
<lb/>mulsa, sebrscitantibus cum aqua. <hi rend="italic">Asclepiadae ad tussim</hi>.
<lb/>♃ Rhu Pontici, croci Cilicii, succi papaveris, spicae nardi,
<lb/>thuris, myrrhae, singulorum drach. j, radicis nardi Celticae
<lb/>Ʒ ij, styracis ℥ iij. Datur drach. j, cum vino mulso.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Phespiana Apollouii ad internos abscessus</hi>.</label> ♃ Seminis
<lb/>apii drach. tres, succi papaveris -drach. tres, melanthii

<pb n="13.68"/>
<lb/>drach. iij, iridis myricae Ʒ vij, castorii drach. duas,
<lb/>seminis dauci drach. vij, sinopidis rubricae Ʒ vij, excipe messe
<lb/>Attico cocto et dato nucis Ponticae magnitudine ex aqua.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.10">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Catapotium restccatorium ad fluxiones thoracis ad
<lb/>molae dolorem, affectiones per circuitum repetentes et percussos
<lb/>a scorpio</hi>.</label> ♃ Succi papaveris, seminis hyoscyami,
<lb/>utriusque par pondus, cum passo aut melle ad fabae Graecae
<lb/>magnitudinem formato. Dato ad noctem, somnum inducendo
<lb/>prodest.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.11">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Confectio finiens febrem, Pamphili pharmacopolae
<lb/>bona</hi>.</label> ♃ Seminis hyoscyami Ʒ j, cardamomi exenterati
<lb/>℥ j, succi papaveris ℥ j, sulfuris vivi Ʒ ẞ, croci ℥ ẞ, myrrhae
<lb/>℥ ẞ, euphorbii drach. ij, costi Ʒ iij, iridis lllyricae Ʒ iij,
<lb/>piperis albi drach. iv ẞ, mellis quod satis est, utere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.12">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Catapotium ad tussim et alia multa commodum et
 <lb/>praesertim ad ttissim humidam</hi>.</label> <hi rend="italic">♃ .Iunci</hi> odorati Ʒ vj,
<lb/>opii iv^ galbani vj, styracis Ʒ iv, fiant catapotia, araci
<lb/>magnitudine, dentur ad somnum.</p></div>
<pb n="13.69"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.13">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia sedans febrem Darii, hac antidoto usus est ad
<lb/>omnia ad tonsillas, tusses et anginas</hi>.</label> ♃ Croci Ʒ j, psperis
<lb/>quincuncem, myrrhae ℥ j, succi papaveris ℥ j, thuris
<lb/>tantundem, seminis hyoscyami tantundem, cardamomi tantundent,
<lb/>costi Ʒ iv, iridis Illyricae drach. tres, aristolochiae
<lb/>drach. duas, melle Attico excipito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.14">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud ad omnem tussim expertum</hi>.</label> ♃ Anisi Ʒ j,
<lb/>costi obolos tres, myrrhae Ʒ j, castorii, galbani, piperis albi,
<lb/>seminis hyoscyami, opii, succi radicis dulcis, singulorum
<lb/>drach. unam, excipe passo, redige in catapotia ciceris magnitudine.
<lb/>Dato in noctem.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.15">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Catapotium concoctorium ex libris Perigeuts, ad
<lb/>tussim et destillationem</hi>.</label> ♃ Styracis obolos ij, piperis
<lb/>grana xx, myrrhae Ʒ ij ẞ, seminis hyoscyami obolos iv,
<lb/>euphorbii drach. duas, iridis Illyricae drach. duas, opopa^
<lb/>nacis drach. duas, croci obolos tres, opii obolos tres, terebinlhiuae
<lb/>drach. unam, piperis albi obolos iij, galbani drach.
<pb n="13.70"/>
<lb/>duas, trita excipe galbano ac resina, opioque et styrace.
<lb/>Datur prout sunt vires.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.16">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Apollonii confectio ad tussim commoda</hi>.</label> ♃ Foliorum
<lb/>malabathri Ʒ viij, croci drach. vj, opobalsami drach. jsi
<lb/>spicae nardi drach. j, rosarum siccarum, floris junci odorati
<lb/>singulorum drach. j, costi, cassiae, styracis, myrrhae, mei,
<lb/>singulorum Ʒ iij, uvae passae mundae drach. xvj, succi
<lb/>mandragorae drach. vj, mellis quod satis est, uvam passam
<lb/>in Cretico passo per noctem et diem macerato, deinde ad-^
<lb/>mixtis aridis terito et mel misceto, ac reposito utitor.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.17">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Potio ad tussim ex libris Apollonii, item ad multebrem
<lb/>siuxum</hi>.</label> ♃ Seminis hyoscyami Ʒ iij, myrrhae Ʒ tres,
<lb/>croci, succi mandragorae, tinnis, singulorum Ʒ iij, piperis
<lb/>albi et nigri, utriusque Ʒ iv, viticis Ʒ tres, opii drach. tres,
<lb/>mellis et vini Chii quod satis est. Datur magnitudo fabae.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.18">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad tussim incipientem phthisou, haemoptoicos ac
<lb/>siuxiones</hi>.</label> ♃ Seminis hyoscyami drach. iv, radicis nigrae
<lb/>mandragorae drach. quatuor, rhu Ʒ iij, corallii Ʒ iij, opii
<pb n="13.71"/>
<lb/>Ʒ iij, lycii Ʒ duas, balaustii drach. iij, tinnis Ʒ v, tragacanthae
<lb/>Ʒ ij, croci drach. tres, cum aqua pastillos triobolares
<lb/>formato. Datur haemoptoicis ex <hi rend="italic">poscit</hi>, reliquis in aqua.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.19">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Folio prodita a Cletio Abascanto ad tabescentes, qua
<lb/>utor abunde, verum inepta est ad sanguinis resectionem</hi>.</label>
<lb/>♃ Aristolochiae dactylitidis Ʒ xx, sulfuris vivi ℥ xx, corticis
<lb/>mandragorae Ʒ xx, thuris Ʒ xl, gentianae Ʒ xxx, seselis
<lb/>drach. xxx, opii Ʒ xl, seminis hyoscyami albi Ʒ xl, myrrhae
<lb/>Ʒ xl, croci Ʒ viij, piperis albi grana c, euphorbii Ʒ x,
<lb/>baccarum lauri Ʒ vij ẞ, costi Ʒ vij ẞ, cardamomi Ʒ vij. Euphorbium
<lb/>et myrrham in vino fundito, opium vero et hyoscyamum
<lb/>in vino mulso, reliqua privatim tundito ac simul
<lb/>misceto ad mel coctum. Utere medicamento non recenti.
<lb/>Recte apposuit Andromachus ad hoc medicamentum, quod
<lb/>sit ad sanguinis rejectionem ineptum, ob sulfur videlicet
<lb/>vivum et euphorbium, partim etiam ob lauri baccas.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.20">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Catapotium ad tussim statim auxilians</hi>.</label> ♃ liidis
<pb n="13.72"/>
<lb/>obolos iij, croci Cilicii sesquiobolum, myrrhae obolos ij, cinnamomi
<lb/>obolos quatuor, cassiae obolos quatuor, seminis
<lb/>hyoscyami albi obolos ij, seminis papaveris nigri obolos
<lb/>duos, seminis cicutae obolos duos, seminis lactucae nigrae
<lb/>obolos duos, redige in pastillos obolares aut semiobolares
<lb/>cum passo, et praebe in passi quarta heminae parte.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.21">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud ad omnem tussim et fluxionem et abscessus
<lb/>internos, ut Apollonius</hi>.</label> ♃ Sagapeni, gentianae, myrrhae,
<lb/>opopanacis, piperis albi, singulorum drach. ij, baccarum
<lb/>latui mundarum drach. iv, trita cum aqua reduc ad magnitudinem
<lb/>fabae Graecae. Dato autem ischiadicis paulo plus
<lb/>ex vini diluti cyathis tribus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.22">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad phthisicos aliud, quod a Plaviano Cretenst assequutus
<lb/>sam</hi>.</label> ♃ Succi hypocystidis Ʒ viij, myrrhae drach.
<lb/>viij, castorii drach. vj, thuris drach. viij, succi rhois drach.
<lb/>ix, sagapeni Ʒ vj, succi papaveris Ʒ viij, anisi drach. ix, seminis
<lb/>apii drach. octo, liquoris panacis drach. v, seminis
<pb n="13.73"/>
<lb/>hyoscyami drach. viij, styracis drach. viij, croci drach. x,
<lb/>liquoris Cyrenaici drach. j, seminis dauci drach. octo, marrubii
<lb/>drach. j, corticis mandragorae drach. x, piperis longi
<lb/>drach. viij et albi drach. v ẞ, verbenacae supinae drach.
<lb/>unam, met coctum.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.23">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Catapotium album, at Prytanis et Aspollo</hi>.</label> Myrrhae,
<lb/>seminis hyoscyami albi, opii, styracis, singulorum aequale
<lb/>pondus, formato catapotia quanta devorari possunt,
<lb/>haec ipsa uva passa aut passo aut palmularum carne
<lb/>excipiens.</p></div>
  <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.24">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Catapotium ex libris Perigents ad tussim</hi>.</label> ♃ Seminis
<lb/>hyoscyami, castorii, myrrhae, styracis, opii, singulorum
<lb/>par pondus, dato magnitudinem fabae cum pasto aut aqua
<lb/>mulsa.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.3.25">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Catapotia ad tussim humidam ex libris Pertgenisla</hi>.</label>
<lb/>♃ Styracis, galbani, ammoniaci thymiamatis, castorii, opii,
<lb/>singulorum aequales partes, in catapotia ervi magnitudinis
<lb/>redigito, ex eisque duo exhibeto.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="4">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="4">Cap. IV.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De resectione sanguinis</hi>.</label> in resectione
<lb/>sanguinis primum periculum est, ne immoderata ejusevacuatio

<pb n="13.74"/>
<lb/>fiat, secundum vero post suppressum sanguinem. Curatio
<lb/>autem ejus quidem, quae ex apertione osculi alicujus
<lb/>vasis contingit per obturationem fit oris dilatati, ejus vero,
<lb/>quae ex vasis ruptione, per ejusdem conglutinationem, quemadmodum
<lb/>ejus, quae ex cretione, per renutritionem erosarum.
<lb/>Obturatur igitur osculum dilatatum per astringentia,
<lb/>conglutinatur autem ruptum per eadem et quaecunque ipsis
<lb/>in compositione miscentur citra mordacitatem resiccantia
<lb/>et glutinosum quiddam habentia, velut est Lemnia terra
<lb/>sphragis appellata et Samius Aster. Renutriuntur autem corrosa
<lb/>per cibos boni succi et appellata sarcotica medicamenta,
<lb/>de quorum facultate dictum est in secundo opere
<lb/>hujusce tractationis. Iuxta primam quidem igitur rationem
<lb/>ex talibus medicamenta componuntur ad rejectionem sanguinis
<lb/>curandam convenientia, juxta secundam vero in iis,
<lb/>qui ex pulmone aut thorace aut arteria aut summa arteriae
<lb/>parte sanguinem rejectant. Misceantur enim praedictis
<lb/>congruenti mensura tum calida tum tenuium partium existantia,
<lb/>quae infellissima sunt praedictis tribus affectionibus,
<pb n="13.75"/>
<lb/>apertioni videlicet osculorum, ruptioni et corrosionis Cujus
<lb/>rei gratia itaque miscentur? distributionis nimirum ipsorum
<lb/>in corpus. Etenim astringentia et viscosa ac tenacia sibi
<lb/>ipsis vias praecludunt, quare opus habent facultate ipsis
<lb/>viam struente ac praeparante. Porro quum ex locis circa
<lb/>stomachum aut alvum aut aliquod intestinum sanguis educitor,
<lb/>hujusmodi medicamentorum mixtura non est opus.
<lb/>Verum rursus infestissimum his est hoc genus medicamentorum,
<lb/>quae tantopere refrigerant, ut affectionem stupesaciant,
<lb/>et tamen etiam haec admiscentur medicamentis ad
<lb/>haemoptoicos convenienter paratis, ut quae altiorem sumnum
<lb/>ac soporem inducant, et commodissima sunt iis, qui
<lb/>a tussi lancinantur, sidentia nimirum sanguinem, qui ad affectum
<lb/>vas desertor, atque hoc per suam frigiditatem. AL.
<lb/>que hi quidem sunt componendi scopi. Copia autem materiae
<lb/>medicamentorum, quae sufficientem experientiam pusribus
<lb/>medicis, qui circa curativam artis partem diligenter
<lb/>versati sunt, exhibuerunt, deinceps reseretur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.2">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae abAndromacho ad sanguinis resectionem selipta
<pb n="13.76"/>
<lb/>sunt</hi>.</label> Primum ex iis, quae sanguinem rejicientibus
<lb/>conveniunt medicamentis, Andromachus sic tradidit. <hi rend="italic">Ad
<lb/>sanguinis resectionem, quo ego usus sum</hi>. ♃ Acaciae Ʒ octo,
<lb/>rosarum siccarum Ʒ viij, balaustii Ʒ viij, gummi drach. ij,
<lb/>tragacanthae Ʒ j, cum aqua pastillos facito drachmae unius,
<lb/>dato ex aqua pluvia. <hi rend="italic">Aliud Ap ollo na</hi>. ♃ Seminis hyoscyami
<lb/>Ʒ viij, opii Ʒ iv, thuris Ʒ viij, terrae Samiae Ʒ viij,
<lb/>amyli Ʒ ij, rubricae Lemniae Ʒ ij, aut si haec non sit, Sinopicae
 <lb/>Ʒ iij, corallii Ʒ iv, costi Ʒ iv, floris balaustii obolos
<lb/>iij, alii Ʒ ij, excipe succo polygoni ac redige in pastillos
<lb/>triobolares, quos ex frigida praebeto. Quidam cicutae seminis
<lb/>Ʒ ij adjiciunt. <hi rend="italic">Aliud quo utor</hi>. ♃ Cytinorum Ʒ vj, spinae
<lb/>Aegyptiae Ʒ vj, succi papaveris Ʒ iv, hypocystidis drach.
<lb/>vj, balaustii Ʒ vj, acaciae Ʒ vj, lycii Indici drach. quatuor,
<lb/>myrrhae Ʒ ij, excipe myrti baccarum decocto et sac pastillos
<lb/>drachmae unius. Ex eodem decocto praebe bibendos.
<lb/><hi rend="italic">Aliud sistens sanguinem</hi>. ♃ Croci Cilicii, myrrhae, iridis,
<lb/>nardi Indicae, thuris, acaciae, singulorum ℥ j, succi papaveris,

<pb n="13.77"/>
<lb/>costi, piperis, singulorum ℥ ẞ, rosarum siccarum trientem,
<lb/>melle Attico excipito. Datur fabae Aegyptiae ma-gnitudo.
<lb/></p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud fluxiones sistens, prodest fluxionibus internis
<lb/>tonsillarum et uvae et ad exulceratam arteriam gargarizatum,
<lb/>et ad sanguinis fluxum ex aqua frigida. Pluribus
<lb/>ex p ose a magnitudine Ponticae nucis. Congruit
<lb/>etiam mingentibus sanguinem et fluxui muliebri potum et
<lb/>appositum</hi>.</label> ♃ Myrrhae ℥ j, nardi Indicae ℥ j, cinnamomi
<lb/>℥ j, thuris ℥ j, croci ℥ ẞ, piperis drach. quatuor, succi acaciae
<lb/>drach. iv, costi drach. iv, styracis Ʒ iv, iridis Illyricae
<lb/>sextantem, rosarum siccarum sextantem, excipe melle cocto.
<lb/><hi rend="italic">Aliud sistens fluxiones ex libris Calli. Pacit probe et ad
<lb/>sanguinis resectionem</hi>. ♃ Croci, myrrhae, iridis, nardi Syriacae,
<lb/>cassiae nigrae, rlru Pontici, singulorum drach. unam,
<lb/>styracis, piperis albi, utriusque Ʒ ẞ, rosarum siccarum quincuncem,
<lb/>tritis mellis Attici, quod satis est assunde. Datur
<lb/>nucis Ponticae magnitudine ex aquae cyathis tribus.</p></div>
<pb n="13.78"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.4">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud ad haemoptoicos ex libris Apollond</hi>.</label> ♃ Succi
<lb/>hypocyllidis Ʒ xij, balaustii, acaciae, cytisorum, singulorum
<lb/>Ʒ xij, gallae Ʒ xij, succi papaveris drach. vj, croci drach.
<lb/>vj, redigito in pastillos trlubolares.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud ad haemoptoicos</hi>.</label> ♃ Succi papaveris obolos
<lb/>j, gummi obolos j, amyli obolos tres, dato ex aqua.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud ad sanguinis eductionem et omnem fungusnis
<lb/>eruptionem ex aqua potum</hi>.</label> ♃ Succi papaveris drach.
<lb/>j, cinnamomi drach. unam, castorii drach. j, costi, piperis
<lb/>longi et rotundi, myrrhae, singulorum obolos tres, croci
<lb/>sesquiobolum, corallii obolos ij, balaustii drach. ij, anisi
<lb/>drach. j, gummi drach. j, ex tritis pastillos formato ac utitor.
<lb/><hi rend="italic">Aliud ad sanguinis resectionem</hi>. ♃ Rubricae Sinopicae
<lb/>drach. iv, thuris drach. octo, anisi drach. j, seminis cicutae
<lb/>drach. iv, succi papaveris drach. iv, lapidis haematitae drach.
<lb/>iv, seminis hyoscyami drach. octo, terrae Samiae Ʒ iij, dato
<lb/>medicamentum jejuniis ex aqua. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Succi hypocystidis
<lb/>drach. unam, opii obolos tres, balaustii drach. j, aeaciae

<pb n="13.79"/>
<lb/>drach. unam, ex aqua. <hi rend="italic">Aliud ad sanguinis eductionem,
<lb/>ut Herophilus. si-</hi> Radicis symphyti quadrantem, terrae
<lb/>asteris ℥ j, thuris sextantem, balaustii ℥ j, succi hypocystidis
<lb/>℥ j, croci obolos tres, myrrhae drach. ij, opii Ʒ j,
<lb/>rubricae Lenoniae quadrantem et obolos tres, gummi drach. j,
<lb/>excipe succo polygoni aut plantaginis. <hi rend="italic">Aliud ad Haemoptoicos
<lb/>boni praeceptoris</hi>. n Balaustii drach. ij, acaciae drach.
<lb/>ij, tragacanthae drach. iv, succi hypocystidis drach. iv, florum
<lb/>rosarum drach. iv, opii drach. ij, thuris drach. iij,
<lb/>myrrhae drach. ij, seminis hyoscyami obolos iv, excipe
<lb/>succo polygoni. <hi rend="italic">Aliud sanguinem reficientibus, ut Acacias</hi>.
<lb/>♃ Terrae Samiae drach. iv, corallii drach. iv, rubricae
<lb/>Sinopicae drach. ij, balaustii obolos iij, opii drach. iv,
<lb/>amyli drach. xij, thuris drach. viij, seminis hyoscyami
<lb/>drach. octo, cum polygoni succo pastillos trlubolares formato.
<lb/>Dato in posca, si fluxio sit multa cum vitello ovi
<lb/>assato et succo plantaginis. <hi rend="italic">Aliud ad haemoptoicos et dysentericos</hi>.
<lb/>♃ Floris rosarum, opii, acaciae, gummi, balaustii,

<pb n="13.80"/>
<lb/>hypocystidis, singulorum quadrantem, gallae ℥ j, seminis
<lb/>plantaginis ejusdemque succi, utriusque sextantem, lycii
<lb/>Indici ℥ j, succi rosarum ℥ j, redigito in pastillos drachmales.
<lb/>Quidam etiam omphacii unciae dimidium addunt. Dysentericis
<lb/>etiam infunditur. <hi rend="italic">Aliud ad haemoptoicos, Carteri
<lb/>robustissimum</hi>. ♃ Seminis cicutae drach. duas, seminis
<lb/>hyoscyami drach. unam, amyli drach. unam, nardi obolos
<lb/>tres, rubricae Lemniae obolos tres, alii quatuor, anisi obolos
<lb/>quatuor, alii tres, croci obolos tres. Dato cum vitello
<lb/>ovi assati, ex aquae lacteae cyathis tribus. Facit et ad destillationes.
<lb/></p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud ad haemoptoicos, Magni Philadelphi</hi>.</label> ♃ Corallii
<lb/>obolos ij, asteris Samii obolos iv, succi sanguinariae
<lb/>cyathos sex. Dato hoc totum pro duabus vicibus in potu.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.8">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Esus praedictorum Andromachi medicamentorum</hi>.</label>
<lb/>Jam ante quidem palam ex iis, quae in principio sermotus
<lb/>de rejectione sanguinis dixi, quis sit usus praescriptorum
<lb/>medicamentorum, verum majoris perspicuitatis gratia
<pb n="13.81"/>
<lb/>repetam etiam nunc id, quod primum omnium ex acacia,
<lb/>rosis siccis, balaustio, gummi tragacanthaque est composta
<lb/>tum, manifestum autem est acaciam quidem et rosam et balaustium
<lb/>aliquid astringentis habere, gummi vero et tragacaninam
<lb/>viscosi et glutinatorii. lgitur impossibile est ipsum
<lb/>usque ad thoracem et pulmonem per se deferri, si non habeat,
<lb/>quae astringentia et <hi rend="italic">viscosa</hi> ac tenacia deducant. Et
<lb/>quod his amplius accedit, neque mellis quicquam ejus compositor
<lb/>addidit, sed per aquam pluviam, quae et ipsa astringentem
<lb/>vim habet, tum compositio ipsius tum exhibitio tradita
<lb/>est, ut ad sanguinis ex stomacho et ventre eductionem
<lb/>convenire possit. Quin et si possibile sit ex intestino jejuno
<lb/>aliquid per nauseam efferri, ad hoc etiam commodum medicamentum
<lb/>fiet. Contrariam autem vicissim ad praescriptum
<lb/>medicamentum compositionem habet quintum ex ordine
<lb/>scriptum, itemque nonum, nimirum quum cinnamomum et
<lb/>piper et costus et myrrha eis sint admixta. Reliqua vero
<lb/>omnia, media quodam modo inter haec sunt, neque exacte
<pb n="13.82"/>
<lb/>astringentia per totam sui compositionem, neque fortiter
<lb/>calefacientibus permixta. Caeterum opium et hyoscyamus
<lb/>et cicutae semen maxime quidem iis, qui a tussi aut etiam
<lb/>alias lancinantur apta sunt, quamquam omnibus quomodo^
<lb/>cunque sanguinem rejicientibus conveniant. Quare ipsa misuere
<lb/>licet tum in iis, qui ex nutritiis organis sanguinem
<lb/>sursum rejiciunt, tum quibus ex spiritalibus organis idem
<lb/>contingit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Asclepiades ad Haemoptoicos scripsit ad verbum</hi>.</label>
 <lb/><hi rend="italic">Ad sanguinis resectionem</hi>. ♃ Radicis symp^hyti sexnucem,
<lb/>balaustii drach. ij aut iv, aquae sextarium unum,
<lb/>coquito ad tertias et expresso liquori haec addito, amyli
<lb/>Ʒ j, gummi Thebaici tantundem, dato in potu. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Cn..
<lb/>cumerum sativorum ℔ j in tenuia fausta dissecato et aquae
<lb/>potabilis sextarium unum affundi to ac ad tertias coquito.
<lb/>Expresso deinde liquori terrae Samiae sesquidrachmam inspergito
<lb/>ac bibendum exhibeto.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.10">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Chariirenis medicamentum accommodatum</hi>.</label> ♃ sta
<pb n="13.83"/>
<lb/>dicis polygoni manipulum, radicis symphyti tantundem,
<lb/>rhois rubri acetabulum, aquae sextarios iij, coquito ad tertias
<lb/>et expressi liquoris cyathum unum dato, cum gummi
<lb/>tenuissime triti ac dissoluti drachma una.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.11">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamentum Arrhabiant, quod Ponticum dicitur</hi>.</label>
<lb/>♃ Uvae ursi ℔ xvj, aquae pluviae sextarios xvj, coquito
<lb/>ad tertias et expressum liquorem reponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Mororum
<lb/>rubrorum nondum maturorum ℔ xvj, aquae pluviae
<lb/>sextarios xvj, coquito ad tertias et expressum liquorem reponito.
 <lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Fructus corni ℔ xvj, aquae pluvialis
<lb/>sextarios xvj, fac eodem modo. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Palmularum Thebaicarum
<lb/>lib. xvj, aquae pluviae sextarios xvj, coquito ad
<lb/>tertias, et postquam expresseris liquorem, ad prius expressus
<lb/>liquores infundito, omnesque probe mixtos ad tertias
<lb/>coquito et in fictili vase reponito, et inde cyathum unum
<lb/>ante cibum dato. Medicamentum hoc est valde bonum et
<lb/>regenerationem prohibens. Oportet autem singula suo proprio
<lb/>tempore praeparare et ad medicamenti confectionem
<pb n="13.84"/>
<lb/>reponere. <hi rend="italic">De ursi uva</hi>. Quae ursi uva appellatur, in Ponto
<lb/>nascituro. Planta est humilis et fruticosa, solia memaecyli,
<lb/>fructum ferens rubrum et rotundum, gustu austerum, quem
<lb/>ursi uvam appellant.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.12">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Pillulae ad haemoptoicos</hi>.</label> ♃ Corticis thuris, terrae
<lb/>Samiae, amyli, singulorum Ʒiv, tusa et cribrata reponito.
<lb/>usu vero expetente, cochlearium unum in aquae frigidae
<lb/>cyatho dato. <hi rend="italic">Alia</hi>. ♃ Balaustii, terrae Samiae, corticis situris,
<lb/>gummi, singulorum aequale pondus, tusa et cribrata
<lb/>exhibe, ut, praedictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.13">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad sanguinis resectionem eclegma Amaranti, medicamenium
<lb/>accommodatum</hi>.</label> ♃ Vini Falerni sextarium unum,
<lb/>mellis Attici libram unam, in vas fictile conjecta et conquassata
<lb/>super prunas ponito, et ubi arteriacae acceperint
<lb/>spissitudinem, ab igne ablata refrigerari sinito, eisque contusa
<lb/>et cribrata addito gummi cochlearia quatuor, balaustii,
<lb/>thuris, terrae Samiae, singulorum drach. duas, et rursus
<lb/>ad ignem admota et calefacta reponito ac dato, ut praedictum

<pb n="13.85"/>
<lb/>est. <hi rend="italic">Aliud Crigeniae</hi>. ♃ Succi gentianae, succi symphyti,
<lb/>balaustii, singulorum drach. octo, croci, myrrhae,
<lb/>succi radicis dulcis, singulorum drach. iv, protropi aut Theraei
<lb/>aut Scybditi sextarios sex, praepara ac exhibe, ut
<lb/>dictum esu.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.14">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Catapotia ad sanguinis resectionem dolorem sedatiAia,
<lb/>quibus usus est Charixenes</hi>.</label> . ♃ t Succi hypocistidis,
<lb/>balaustiorum, opii, singulorum drach. quatuor, excipe vino
<lb/>myrtite et fac catapotia. Dato ex his trioboli pondus. in
<lb/>aliis exemplaribus opii drachmae duae habentur. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃
<lb/>Succi hypocystidis, succi acaciae, succi rhois Syriacae, singulosum
<lb/>drach. iv, balaustii, opii, gummi, singulorum drach.
<lb/>i v, vini my r litae quod satis est. Usus ostensus est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.15">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Pastillus haemoptoicus medicamentum accommodatum,
<lb/>inscribitur irypherum</hi>.</label> ♃ Amyli, balaustii, terrae Samiae,
<lb/>succi hypocystidis, gummi, croci, opii, singulorum
<lb/>drach. ij, excipe succo plantaginis et exhibe drach. unam.
<lb/>Liquor ipse huic affectui sit conveniens. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Amyli,
<pb n="13.86"/>
<lb/>Ʒ iv, terrae Samiae, hypocystidis, singulorum drach. ij, opii,
<lb/>croci, balaustii, tragacanthae, singulorum drach. j, excipe
<lb/>succo plantaginis.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.16">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Pastillus ex saccino. Facit haemoptoicis, diuturnae
<lb/>et recenti tussi, phtheficis, anaphoricis, suppuratis, coeliacis,
<lb/>dysentericis et instatis, est etiam auricularis bona</hi>.</label>
<lb/>♃ Psyllii mundi drach. xlv, iridis Hlyricae, masticina, ramentorum
<lb/>succini, croci, singulorum drach. xxx, opii drach.
<lb/>XV. Psyllium in aquam calidam confectum macerari sinito,
<lb/>atque ubi viscosum ac glutinosum de se in aquam deposuerit,
<lb/>liquorem exprimito et cum eo medicamentum praeparato,
<lb/>in pastillos ipsum cogendo, ex quibus obolos iij ad
<lb/>somnum euntibus dato. Sint autem aquae sextarii iij. In
<lb/>aliis exemplaribus psyllium ad triduum madescit, deinde
<lb/>ter donec ebulliat, coquitur et ab igne ademptum rursus
<lb/>ad triduum sinitur, atque tunc liquor ad medicamenti consectionem
<lb/>segregatur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.17">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Pastillus Neap olidae, fecit haemoptoicis, suppuratis,
<pb n="13.87"/>
<lb/>phthisicis, affectionibus rheumaticis</hi>.</label> ♃ Seminis hyoscyami
<lb/>albi, succi mandragorae, utriusque Ʒ v, thuris Illasauli,
<lb/>opii Hispani, styracis, coaguli hinnuli, singulorum
<lb/>drach. x, mastiches Ʒ xx, ramentorum succini, iridis lllyricae,
<lb/>croci, singulorum Ʒ xxx, psyllii Ʒ xlv, aquae sextarios
<lb/>iij, praepara ac utere, ut praedictum est. <hi rend="italic">Pastillus ex
<lb/>corallio, ut Niceratus</hi>. ♃ Corallii, terrae Samiae, utriusque
<lb/>Ʒ viij, balaustiorum, amyli, terrae Lemniae, singulorum
<lb/>Ʒ iv, seminis hyoscyami albi, opii, hypocystidis, singulosum
<lb/>Ʒij, excipe succo arnoglossi, coge pastillos ac exhibe.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.18">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Dipolis Chalcedonii</hi>.</label> ♃ Corallii drach. octo, succi
<lb/>hypocystidis, balaustii, succi acaciae, rhu Pontici, terrae
<lb/>Samiae, opii, thuris, succi symphyti, singulorum drach.
<lb/>duas, excipe succo plantaginis.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.19">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aphrodisiacum Clidion, medicamentum accommodatum.
<lb/>Facit haemoptoicis, coeliacis, dysentericis et qui stomachi
<lb/>siuxionibus labo! aut</hi>.</label> ♃ Cy linorum, spinae Aegyptiae,
<lb/>balaustiorum, succi hypocystidis, succi acaciae, singulorum

<pb n="13.88"/>
<lb/>Ʒ vj, lycii, rhu Pontici, opii, singulorum Ʒ iv,
<lb/>myrrhae Ʒ ij, contusa et cribrata diligenter baccarum myrti
<lb/>decocto excipe et pastilios coge. Exhibe pro viribus cum
<lb/>rosarum decocto aut baccarum myrti aut aqua frigida, forinsecus
<lb/>spongiis posca imbutis utens. Postquam vero fluxus
<lb/>constiterit, pectus et fluxione intestatos locos omphacio cum
<lb/>aceto dissoluto illinito, tepebat autem ad cinerem calidam
<lb/>donec aliquantulum spissetur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.4.20">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Philippi medicamentum accommodatum dysentericis
<lb/>et haemoptoicis</hi>.</label> ♃ Balaustii, acaciae, hypocystidis succi,
<lb/>opii, rhois, thuris, myrrhae, croci, gallae, lycii, aloes, rhu
<lb/>Pontici, baccarum myrti nigrarum, malicorii singulorum
<lb/>Ʒ iv, excipe vino ltalico et redige in pastillos triobolares.
<lb/>Dato febrientibus ex aqua non salutantibus cum vino.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="5">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="5">Cap. V.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Confectiones dolorem sedantes, tabescentibus
<lb/>et sanguinem reficientibus commodae, itemque aliis
<lb/>quibusdam accommodatae praeterquam culicis</hi>.</label> In iis equidem,
<lb/>qui sanguinem rejiciunt, nondum tamen exacte tabe
<pb n="13.89"/>
<lb/>apprehensi sunt, hoc genus medicamentorum dolorem sedantium
<lb/>priores medici composuerunt, ipsumque anodynon
<lb/>appellaverunt, conveniens et iis, qui sanguinem rejiciunt
<lb/>et iis, qui tum hoc perpetiuntur tum etiam jam tabescunt,
<lb/>itemque ad alios dolores et affectus, qui circa pulmones,
<lb/>arteriam, thoracem atque alias quasdam partes consistunt,
<lb/>culicis tantum exceptis. Disserunt enim haec medicamenta
<lb/>ab iis, quae privatim colica appellantur, aromatum et odoratorum
<lb/>ac urinam cientium seminum mixtura. Colicae
<lb/>enim consectiones his vehementiores sunt, stupesactoriam
<lb/>vim praedominantem habentes ex multitudine refrigerans
<lb/>tium medicamentorum, quale est hyoscyami semen et cicuta
<lb/>et papaveris succus et cortex radicis mandragorae; his namque
<lb/>in culicis uti cogimur ob magnitudinem doloris.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Anodyni quas Andromachus scripsit ad praedictos
 <lb/>affectus</hi>.</label> <hi rend="italic">Confectio sedans dolorem, ad omnes internos asa
<lb/>sectus et pleuritidas qua utor</hi>. ♃ Radicis panacis, seminis
<lb/>dauci, utriusque Ʒ iv, castorii Ʒ iv, alii Ʒ ij, seminis
<pb n="13.90"/>
<lb/>hyoscyami, opii, utriusque Ʒ iv, alii Ʒ ij, mellis quod sufficit.
<lb/>Dantur oboli quatuor cum aquae cyathis tribus. <hi rend="italic">Alia
<lb/>sedans dolorem, Marcelline</hi> ♃ Anisi Ʒ ij, seminis hyoscyami
<lb/>Ʒ ij, succi papaveris Ʒ j, seminis apii Ʒ ij, croci obolos
<lb/>iv, rosarum siccarum Ʒ j, myrrhae Ʒ j, amomi Ʒ j, trita
<lb/>cum aqua in pastillos triginta duos redige. Dato ad somni
<lb/>tempus, cum aquae cyathis duobus aut tribus. <hi rend="italic">Alia sedans
<lb/>dolorem ex seminibus</hi>. ♃ Seminis apii Ʒ viij, ammi: drach.
<lb/>viij, anisi Ʒ iiij, foeniculi drach. iiij, opii Ʒ ij, cassiae nigrae
<lb/>drach. ij, cum aqua fac pastillos triobolares. Dato ex pasto,
<lb/>sexta et decima heminae parte aut ex aqua. <hi rend="italic">Alia Achillis
<lb/>compunctoris</hi>. ♃ Anisi drach. viij, ammii Ʒ viij, seminis
<lb/>foeniculi, seminis apii, singulorum drach. iiij, opii drach. ij,
<lb/>nardi Indicae drach. ij, myrrhae Ʒ ij, piperis drach. unam,
<lb/>cassiae nigrae Ʒ ij, fac pastillos triobolares, qui resiccati ponderent
<lb/>obolos ij. Halo ut reliquos.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia dolo! em sedans, ut .Xeuocrates, qua utor maxime
<lb/>ad tormina et dysentericos</hi>.</label> n Seminis apii Ʒ j, anisi
<pb n="13.91"/>
<lb/>drach. unam, piperis albi Ʒ j, myrrhae obolos iiij, castorii
<lb/>obolos iiij, opii obolos ij, croci obolos iij, gentianae drach.
<lb/>duas. Fac pastillos triobolares et varie exhibe.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia sphragis dicta sedans dolorem, resiccans fluxiones
<lb/>et tormina ac tusses, qua utor</hi>.</label> ♃ Myrrhae obol. v,
<lb/>alii vj, corticis mandragorae Ʒ iiij, succi papaveris Ʒ v, seminis
<lb/>hyoscyami Ʒ iiij, alii Ʒ ij, thuris Ʒ v, croci Ʒ v, excipe
<lb/>vino. Exhibe pro viribus aliquibus fabae Aegyptiae
<lb/>magnitudine, aliquibus obol. ij.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia, aster appellata sistens dolorem, qua utor ad
<lb/>omnem fluxum, dolorem et omnes internos affectus et de..
<lb/>stillationes, ad vesicam, ad siessocaliones, fluxum muliebrem,
<lb/>stomachi fluxionem, dysentericos, sanguinem reficientes,
<lb/>sacit et ad resolutos</hi>.</label> ♃ Croci obol. iij, seminis hyoscyami
<lb/>Ʒ vj, seminis apii Ʒ vj, anili Ʒ iiij, styracis Ʒ iiij, seminis
<lb/>dauci Ʒ iiij, castorii Ʒ ij, opii Ʒ iij, myrrhae Ʒ ij, quidam
<lb/>etiam mandragorae succi Ʒ iiij, ut vero Xenocrates,
<pb n="13.92"/>
<lb/>etiam piperis albi Ʒ vj, cum aqua fac pastilios triobolares.
<lb/>Dato ex aqua.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia sedans dolorem, Lycomedis. Desiccat destillationes
<lb/>arteriae et fluxiones oculorum</hi>.</label> ♃ Seminis hyoscyami
 <lb/>Ʒ ij, seminis apii Ʒ ij, opii Ʒ ij, anisi Ʒ j, croci obolos
 <lb/>iiij, rosarum siccarum Ʒ ij, myrrhae Ʒ j, alii Ʒ ij, cum aqua
<lb/>redigito in pastillos triobolares. Utere quemadmodum trigono
<lb/>appellato.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia sedans dolorem, resiccatoria, facit et ad haemoptoicos,
<lb/>coeliacos, dysentericos, rupta et convuisot</hi>.</label> ♃
<lb/>Anisi Ʒ iiij, seminis apii Ʒiiij, opii drach. iiij, croci Ʒ j,
<lb/>seminis hyoscyami iiij, styracis drach. unam, floris junci
<lb/>odorati Ʒ j, balaustii obol. iiij, quidam Ʒ vij, foliorum rosarum
<lb/>Ʒ j, nardi Indicae obol. iiij, cum aqua formato pastillos
<lb/>diobolares. Dato ex vino aut aqua aut protropo. <hi rend="italic">Alia
<lb/>dolorem sedans polio Rasi, qua utor</hi>. ♃ Corticis mandragorae
<lb/>drach. iiij, thuris drach. v, piperis albi Ʒ ij et dimidiam,

<pb n="13.93"/>
<lb/>croci drach. v, seminis hyoscyami drach. quatuor,
<lb/>succi papaveris Ʒ v, myrrhae drach. v, nardi obolos iij,
<lb/>cassiae nigrae drach. duas, trita cum passo in pastillos drachmales
<lb/>cogito ac reponito ne humidi fiant. Dantur ex aquae
<lb/>calidae cyathis duobus, cholericis ex frigida. <hi rend="italic">Alia sedans
<lb/>dolorem ad omnes internas affectiones, qua utor</hi>. ♃ Cassiae
<lb/>nigrae, myrrhae, opii, styracis, croci, singulorum Ʒ j,
<lb/>quidam drach. unam et obolos iij, cogito in pastillos trium
<lb/>aut duorum obolorum. Praebe febrientibus ex aqua, non
<lb/>febricitantibus in vino, hepaticis in aqua mulsa, itidem et
<lb/>pleuriticis. efficax est et ad tussim. <hi rend="italic">Alia trigonos vocata,
<lb/>restccatoria et sedans dolorem</hi>. ♃ Seminis hyoscyami Ʒ iiij,
<lb/>seminis apii Ʒ iiij, anisi Ʒ ij, opii Ʒ ij, cum aqua pastillos
<lb/>formato. Dantur cum frigida,mane et vesperi, unus pro vice.
  <lb/><hi rend="italic">Alia mirabilis sedans dolorem Asclepiadae, ad omnes internos
<lb/>affectus</hi>. ♃ Seselis, chamaepityos, tussilaginis, seminis
<lb/>rutae silvestris, seminis dauci, singulorum Ʒ vj, seminis
<lb/>hyoscyami, opii, utriusque Ʒ viij, castorii Ʒ xxv, rheu Ponlici

<pb n="13.94"/>
<lb/>Ʒ xiiij, excipe melle. <hi rend="italic">Alia, ut Ch.aricles</hi>. ♃ Tordylii
<lb/>Ʒ viij, chamaepityi Ʒ viij, rhn Pontici Ʒ vj, castorii Ʒ xij
<lb/>et dimidiam, tussilaginis drach. viij, seminis rutae silvestris
<lb/>Ʒ viij, seminis dauci drach. viij, opii Ʒ iiij, seminis hyoscyami
<lb/>drach. iiij, croci Ʒ v, quidam addunt mel Atticum. <hi rend="italic">Alia
<lb/>dolorem sedans .iucunda appellata. Pacit et ad tabescentes
<lb/>et inflatos</hi>. ♃ Illyricae Ʒ xxx, succini, croci, mastiches
<lb/>Chiae, singulorum drach. xxx, psyllii .t xlv aut xxx, succi
<lb/>papaveris drach. xv, cum aqua pluvia pastillos drach. j et
<lb/>obolos iij ponderantes formato ac exhibeto. Psyllium per
<lb/>diem et noctem aqua pluviali macerato, deinde coquito et
<lb/>exprimito, atque sic cum reliquis committito. <hi rend="italic">Alia polio sedans
<lb/>dolorem estP libris Aph rodas, ad omnem dolorem in
<lb/>nervis, utero, coxendicibus</hi>. q Succi papaveris Ʒj, opobalsami
<lb/>Ʒ j, aut carpobalsami Ʒ j, obolos ij, myrrhae, seminis
<lb/>hyoscyami, castorii, styracis, singulorum Ʒ j, excipe
<lb/>passo et fac pastillos oboli unius et dimidii. Dato ex aquae
<lb/>calidae cyathis duobus aut tribus.</p></div>
<pb n="13.95"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.8">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud sedans dolorem catapotium ex libris Aphrodae,
<lb/>ad omnes internos affectus et ad quartana tuos, qui
<lb/>intervalli tempore inediam ferunt et deinde accipiunt.
<lb/>Pacit et ad calculosos, dysentericos, stomachicos et jam
<lb/>desperatos atque anxios. Est et oculis valde commodum</hi>.</label>
<lb/>lp Seminis hyoscyami, anisi, styracis, singulorum Ʒ. iiij,
<lb/>croci, opii, utriusque Ʒ iij, castorii Ʒ ij, fac catapotia Aegyptiae
<lb/>fabae magnitudine. Praebe ex aquae cyathis duobus.
<lb/><hi rend="italic">Alia dolorem sedans ad omnes internos affectus</hi>. ♃
<lb/>Seminis apii Ʒ ij, anisi Ʒ ij, piperis longi Ʒ j et nigri Ʒ j,
<lb/>castorii obolos iiij, myrrhae, opii, singulorum obolos iiij,
<lb/>panacis, gentianae, singulorum obolos iiij, cinnamomi obol.
<lb/>iij, succi radicis dulcis obolos iij, pastillos obol. iij formato,
<lb/>dysentericis datur drach. una.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia potio dolorem sedans, ad omnes internos affectus
<lb/>et sanguinis rejectionem undecunque feratur, etiam
<lb/>st ex vulnere prodeat, quibusdam prodest. Facit et ad nephriticos
<lb/>et hepaticos. Hanc ne prius dederis quam mereedem
<pb n="13.96"/>
<lb/>acceperis</hi>.</label> ♃ Cinnamomi, cassiae, utriusque Ʒ ij,
<lb/>myrrhae Ʒ j, piperis albi Ʒ j et longi ℥ j, galbani Ʒ j, opii
<lb/>Ʒ ij, trita cum melle pauco in catapotia redige, partim
<lb/>magnitudine fabae, partim quantitate araci. Dato pro viribus
<lb/>cum aqua aut pro judicio tuo. <hi rend="italic">Alia sedans dolorem
<lb/>Crateri ad tabescentes et sanguinem reficientes</hi>. ♃ Myrrhae
<lb/>Ʒ vj, mandragorae Ʒ iiij, seminis hyoscyami Ʒ iiij, opii
<lb/>Ʒ v, croci, thuris, utriusque Ʒ v, rhu Ʒ v, seminis cicutae,
<lb/>stvracis, utriusque Ʒ v, excipe vino mulso.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.10">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia sedativa doloris, mysterium appellata, ut Niceratas.
<lb/>Ad phthtstcos, tlissientes, coeliacos, dysentericos,
 <lb/>destillationes, confestim auxiliatur</hi>.</label> ♃ Croci, costi, castorii,
<lb/>asari, seminis hyoscyami, opii, styracis, singulorum Ʒ j,
<lb/>quidam hyoscyami seminis Ʒ ẞ, excipe melle ac utere.
 <lb/><hi rend="italic">Alia doloris sedativa ad destillationem conveniens</hi>. ♃ Seminis
<lb/>hyoscyami, succi papaveris, amyli, singulorum Ʒ j,
<lb/>anisi Ʒ j, spicae nardi Ʒ j, croci Ʒ j, rubricae Sinopicae obolos

<pb n="13.97"/>
<lb/>iij, aut Lemniae Ʒ j, formato pastillos triginta. Dato
<lb/>duos in noctem cum aqua.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.11">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae ab .Asclepiade scripta sant ad eosdem affectus</hi>.</label>
 <lb/><hi rend="italic">Eclegma pharos appellatum</hi>. ♃ Vini sextarii doni dium,
<lb/>succi marrubii viridis cocti sextarium unum. Haec
<lb/>in vas vitreum conjecta per diem et noctem macerari sinito.
<lb/>Sequenti die medicamentum mollito, quemadmodum alicam
<lb/>maceramus, atque ubi penitus dissolutum fuerit, exprimito
<lb/>liquorem, eique pinguedinem aliquam addito, et igni admota
<lb/>assidue movens coquito, donec spissata mellis crassitudinem
<lb/>acceperint. Ex hoc mystrum datur ante cibum et post cibum
<lb/>tantundem. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Foliorum marrubii tenerrimorum
<lb/>manipulum cum sufficienti aqua in fictili coquito, et ubi
<lb/>exoluta fuerint eximito ac terito, et decocto diluta rursus
<lb/>coquito, pollinis acetabulum inspergens et pinguedinis arietinae
<lb/>probe subactae quadrantem addens, et ubi coctio recte
<lb/>habuerit, veluti reliquae sorbitiones nraenarantur, ablata
<pb n="13.98"/>
<lb/>ab igne et modico sale conspersa sorbenda exhibe. Amplius
<lb/>absorptum amplius juvat.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.12">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud Nicerati, facit suppuratis, dyspnoicis, veteri
<lb/>tlessi, viscosam ac glutinosam reficientibus et iis, quae a
<lb/>partu purgantur lac deducit. Prodest etiam infantibus
<lb/>alimentum non sentientibus, si nutricibus praebeatur</hi>.</label> ♃
<lb/>Succi marrubii sextarios sex, verum probe hunc succum
<lb/>colligere oportet a recenti marrubio tuso expressum, vini
<lb/>Falerni sextarium j, meliis Attici tantundem, piperis albi,
<lb/>myrrhae, thuris singulorum Ʒ viij, vinum et succum ad tertias
<lb/>coquito, deinde mel addito, quibus inspissatis arida inspergito,
<lb/>et diligenter mixta in vitreum vasculum transferto.
<lb/>Dato mystrum ante cibum. <hi rend="italic">Aliud Scribonii Largi</hi>. ♃ Succi
<lb/>marrubii sextarios vj, succi sempervivi tantundem, mellis
<lb/>Attici sextarium iiij, alii sextarios j, vini Italici sextarium j,
<lb/>picis liquidae brutiae tantundem, nardi Indicae, croci, myrrhae,
<lb/>thuris, piperis albi, singulorum Ʒ viij, praepara ac
<lb/>utere ut praedictum est. <hi rend="italic">Aliud phthestois et ad fluxiones
<pb n="13.99"/>
<lb/>thoracis</hi>. ♃ Seminis cucumeris hortensis decorticati Ʒ viij,
<lb/>amyli Ʒ iiij, seminis lini, seminis papaveris^ albi, utriusque
<lb/>Ʒ ij, tusa et cribrata excipe tragacanthae cremore et in
<lb/>draehmales pastillos redige. Dantur oboli tres non fehrientibus
<lb/>ex vino et myrti cremore, scindentibus cum rhois succo.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Amyli Ʒ iiij, seminis cucumeris sativi tosti, seminis
<lb/>papaveris albi tosti, amygdalarum depurgatarum, singulosum
<lb/>Ʒ ij, tragacanthae Ʒ j, obolos iij, croci Ʒ j, excipe
<lb/>tragacanthae cremore et postea etiam vino Scybelite cocto.
<lb/>Utere eodem modo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.13">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud Scribone Largi catapotium, phthisicis, sanguinem
<lb/>reficientibus, suppuratis, educit pelliculas, rep urgat
<lb/>supsicienter. Verum immorari medicamento oportet</hi>.</label>
<lb/>♃ Sagapeni, myrrhae, utriusque Ʒ ij, opii, cardamomi,
<lb/>utriusque Ʒ iiij, castorii Ʒ iiij, piperis albi obolos iij, excipe
<lb/>passo fac catapotia. Da ex aquae calidae cyathis iij. <hi rend="italic">Alia
<lb/>confectio thespestana, st c it suppurata et ad abscessus
<lb/>occultos</hi>. ♃ Seminis apii, Opii, melanthii, singulorum Ʒ iij,
<pb n="13.100"/>
<lb/>castorii Ʒ ij, seminis dauci, sinonis, iridis, singulorum Ʒ vj,
<lb/>excipe melle cocto, praebe nucis Ponticae magnitudine ex
<lb/>.calidae cyathis iij.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.14">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia Cost ad humores aegre eductiles, suppuratus,
<lb/>peripneumonicos. Maxime autem iis qui crassa et glutinosa
<lb/>educunt utilis est</hi>.</label> ♃ Mellis Attici cocti ad glutinis
<lb/>consistentiam ℔ j, piperis contusi et cribrati, myrrhae, utriusque
<lb/>℥j, myrrham et piper trita melle cocto excipe et
<lb/>nucis Ponticae magnitudine in pillulas dividens devoranda
<lb/>praebe. in aliis exemplaribus habent myrrhae Ʒ ij, meliis
<lb/>cocti ℔ j, piperis ℥ j, opopanacis Ʒ vj, praepara ac exhibe
<lb/>similiter, ut praedictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.15">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Pastillus ex mandragora, inscribitur sphragis. Pacis
<lb/>ad haemoptoicos, anaphoricos, empyicos, resiccat quoque
<lb/>omnem siuxionem</hi>.</label> ♃ Radicis mandragorae corticis Ʒ iiij,
<lb/>seminis hyoscyami Ʒ iiij, thuris masculi, succi papaveris,
<lb/>croci, myrrhae, singulorum Ʒ v, trita redige in pastillos
<pb n="13.101"/>
<lb/>obolares et praebe convenienter juxta affectus. <hi rend="italic">Aliud Ptoletuaei
<lb/>familiaris</hi>. ♃ Styracis, opii, thuris, croci, singulorumƷ
<lb/>v, corticis mandragorae, seminis hyoscyami albi, dauci
<lb/>Cretici, singulorum Ʒ iiij, cassiae Ʒ ij, excipe vino Aminaeo,
<lb/>ac praebe obolum cum aquae calidae cyathis duobus. <hi rend="italic">Aliud
<lb/>ad eosdem affectus</hi>. ♃ Styracis Ʒ vj, myrrhae, opii, semsc
<lb/>nis hyoscyami, isionis torresacti, singulorum Ʒ iiij, corticis
<lb/>mandragorae, opopanacis, utriusque Ʒ ij, piperis albi, spumae
<lb/>nitri, utriusque Ʒ j, excipe melle cocto. Dato magnitudine
<lb/>ciceris.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.16">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia confectio panchrestus dicta. Facit ad ttissim
<lb/>antiquam, suppuratas, orthopnoicos, tabescentes. Prodest
<lb/>praecordiorum definitionibus et ad omnem instationem. Hutigribus
<lb/>merses et quae a foetu corrupto aut a partu relinquuntur
<lb/>secundas deducit. Liberat etiam ab affectibus
<lb/>circa vesicam</hi>.</label> ♃ Terebinthinae Ʒ viij, styracis Ʒ vj, mytrhae
<lb/>Ʒ v, croci, iridis, galbani, singulorum Ʒ iiij, seminis
<lb/>hyoscyami, corticis mandragorae, isionis torrefacti, opopanucis,

<pb n="13.102"/>
<lb/>singulorm Ʒ ij, piperis, spumae nitri, utriusque Ʒ j,
<lb/>excipe passo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.17">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Charirenis, facit peripneumonicis, phthisicis, anaphoricis,
<lb/>empyicis, haemoptoicis ac veteri ttissi</hi>.</label> ♃ Myrrhae,
<lb/>corticis thuris, in alio exemplari opii, mandragorae,
<lb/>sagapeni, seminis hyoscyami albi, opopanacis, dictamni Crelici,
<lb/>pillularum marrubii, singulorum Ʒ iiij, subigito cum
<lb/>aqua et in pastillos cogito. Dato ex his obol. iij, ex aquae
<lb/>mulsae cyathis tribus. <hi rend="italic">Alia Asclepii da e, qui Philophysicus
<lb/>appellatus est, medicamentum accommodatum</hi>. ♃ Corticis
<lb/>mandragorae, seminis apii, utriusque Ʒ iiij, myrrhae, croci,
<lb/>anisi, seminis dauci, succi rhois rubri, seminis hyoscyami,
<lb/>piperis albi, castorii, sagapeni, opopanacis, singulorum Ʒ ij,
<lb/>excipe meste cocto. Dato pro viribus. Liquor vero ex quo
<lb/>exhibetur sit conveniens affectioni.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.18">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Antidotus thespefiaua, phthisicis, sanguinem resticientibus,
<lb/>supputatis. Facit et ad alios internos affectus
<lb/>et plue omnibus cibi appetentiam excitati</hi>.</label> ♃ Seminis apii
<pb n="13.103"/>
 <lb/>Ʒ xij, myrrhae, anisi, opii, singuli Ʒ vj, piperis albi Ʒ v,
<lb/>petroselini, nardi, piperis longi, singul. Ʒ iiij, castorii, floris
<lb/>junci odorati, croci, singulorum Ʒ iij, cinnamomi Ʒ ij,
<lb/>cassiae aromaticae Ʒ iiij, excipe melle cocto. Dato nucis
<lb/>Ponticae magnitudine ad noctem, cum aquae cyathis tribus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.19">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">At ido tus Arestarchi, compositio admiranda, hanc
<lb/>Paulinam appellamus. Pacit .haemoptoicis, tussientibus,
<lb/>phthisicis, suppuratis, peripneumonicis, ad convulsa, rupta,
<lb/>ad stomachi subversionem et bilem vomentes ac secernentes,
<lb/>coeliacos, dysentericos. Pacit ad affectus circa vesicam,
<lb/>suffecationes uteri, febres t per circuitum repetentes,
<lb/>una hora ante exacerbationem exhibita. Pacit in malum
<lb/>habitum delapsis cibum non sentientibus et ad lethalia
<lb/>medicamenta, ac plagas venenum jaculantium bestiarum</hi>.</label>
<lb/>♃ Cinnamomi, costi, galbani, castorii, succi papaveris, piperis
<lb/>nigri et longi, styracis, singulorum Ʒ j, mellis sextae
<lb/>rium unum, arida tunduntur et cribrantur per angustissimum
<pb n="13.104"/>
<lb/>cribrum, galbanum coquitur cum melle et ubi dissolutum
<lb/>fuerit, mel excolatur, ipsique reliqua adduntur et tunduntu
<lb/>r, deinde in pyxidem vitream aut argenteam reponuntur.
<lb/>Usus est ad praedictas affectiones. Datur fabae Aegyptiacae
<lb/>magnitudine, cum aquae mulsae cyathis duobus, irroratis
<lb/>de digito guttis aceti novem.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.20">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia Antonii Musae panacea. Esus est ea Diogas
<lb/>iatraliptes. Pacit ad eos, qui per circuitum a rigore insedantur,
<lb/>delet febres antiquas ac reliquos morbos. Facit
<lb/>ad tussim veterem, phthisicos, sanguinem reficientes, supp
<lb/>aratos, dpspnoicos, convulsa, rupta, inveteratas inflammationes,
<lb/>splenicos; hydropicos inveteratos, coeliacos. Extrahit
<lb/>lapides e renibus, probe ciet aratam. Prodest
<lb/>omnium reptilium plagae et ad lethalia venena et ad
<lb/>omnem materiam venenosam ac curruptoriam vim habentem</hi>.</label>
<lb/>♃ Piperis albi aut longi Ʒ viij, seminis hyoscyami
<lb/>albi, cinnamomi, cardamomi, myrrhae, thuris, singulorum
<lb/>Ʒ xij, opii, croci, utriusque Ʒ x, sulfuris vivi Ʒ vj, colli,
<pb n="13.105"/>
<lb/>aristolochiae longae, corticis mandragorae aut ipsorum Illalorum
<lb/>vel foliorum, euphorbii, singulorum Ʒ iij, meliis Attici
<lb/>cocti quod satis est. Datur iis, qui per circuitum infallantur
<lb/>magnitudine nucis Ponticae, reliquis pro viribus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.5.21">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia Cerustana, data est a Philippo Trallianis.
<lb/>Hujus tipu phthisicos et suppuratus. liberabat</hi>.</label> ♃ Piperis
<lb/>albi, succi Cyrenaici, Syriaci, succi papaveris, singulorum
<lb/>quadrantem, myrrhae, croci, sulfuris vivi, seminis hyoscyami
 <lb/>albi, singulorum ℥ ẞ, malorum mandragorae Ʒ ij,
<lb/>cardamomi ℥ j, mellis Attici ℔ j. Datur pro viribus, ut dictum
<lb/>est. Porro alterum exemplar sic scriptum habebat. ♃
 <lb/>Piperis quadrantem, succi Cyrenaici ℥ j, succi papaveris
<lb/>Ʒ ẞ, succi Syriaci ℥ ẞ, croci ℥ j, sulfuris vivi ℥ ẞ, myrrhae
 <lb/>℥ ẞ, seminis hyoscyami albi, malorum mandragorae, utriusque
<lb/>Ʒ ij, cardamomi ℥ j, mellis Attici lib. j. Datur pro
<lb/>vitibus, ut dictum est.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="6">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.6.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="6">Cap. VI.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De orthopnoea</hi>.</label> Qui circa febrem densa
<pb n="13.106"/>
<lb/>respirant, qualiter faciunt qui velociter cucurrerunt, eos a
<lb/>symptomate asthmaticos medici solent appellare. Eosdem
<lb/>etiam ab alio symptomate orthopnoicos vocant, propterea
<lb/>quod thoracis corpus penitus rectum habere coguntur ob
<lb/>timorem suffocationis, quin et stratum circa supernas partes,
<lb/>ad quas thorax reclinatur, sibi ipsis erectius faciunt ne
<lb/>dormientes strangulentur, minus est enim quod inspirant
<lb/>quam pro usu respirationis, quamvis thorax plurimum ipsis
<lb/>dilatetur. Ex quo manifestum fit, intrinsecus ipsis coarctationem
<lb/>locorum factam esse praeter naturam, quam etiam
<lb/>aegri ipsi non obscuro sensu perreptant. Fit equidem et
<lb/>suppuratis locorum coarctatio ob coacervatum inter thoracem
<lb/>et pulmonem humorem. Fit etiam peripneumonicis ob
<lb/>pulmonis inflammationem. Restant autem adhuc duo affectus,
<lb/>qui Iocorum coarctationem efficiunt in viis, per quas
<lb/>aer inspiratur, quum sane aut humorum crassiorum ac viscusorum
<lb/>multitudo pulmonis bronchiis suerit inserta, aut
<pb n="13.107"/>
<lb/>tumor abscessus similis in ipso constiterit. Caeterum curatio
<lb/>amborum affectuum aliquid commune habet, aliquid privatum
<lb/>et alteri tantum proprium. Commune quidem utrisque
<lb/>est ut redundantia humoris affectiones generantis expendatur
<lb/>et consumatur. Proprium autem affectioni viscosorum
<lb/>ac crassiorum humorum, ut per attenuantia et extergentia
<lb/>medicamenta consumantur, ei vero quae propter tumorem
<lb/>abscessio similem contingit, ut per attenuantia et
<lb/>resiccantia eadem consumptio fiat, quae curatio rursus
<lb/>omnibus in profundo corporis abscessibus communis existit.
<lb/>Vini itaque potus ambabus convenit tenuis substantia. Omnis
<lb/>autem potus modicus sit in iis, qui alicubi abscessum habent,
<lb/>multus contra in iis, quibus bronchia viscosis ac crassis
<lb/>humoribus sunt obturata. Etenim medicamenta, quae
<lb/>ejusmodi ipsorum humores abstergunt, necessario quidem
<lb/>tusses movent non vero facile per sputum rej icitur quod
<lb/>abstersam est, ob crassitudinem videlicet, quapropter humedatione
<lb/>multa opus habent quo facile efferatur. Porro quemadmodum
<lb/>in aliis medicamentis plurimi medici, sic etiam in
<pb n="13.108"/>
<lb/>iis, quae ad ambas has affectiones commoda sunt, delinquunt
<lb/>indefinite ipsa tradentes, quum tamen composita sint,
<lb/>quaedam medicamenta alteri affectioni commoda, quaedam
<lb/>rursus alteri, quaedam vero sic ut ad ambas quidem Illoderate
<lb/>conveniant, verum nihil operae pretium efficiant.
<lb/>Quare recensendo medicamenta alicujus pretii a prioribus
<lb/>medicis prodita indicabo juxta singula, quali facultate praedita
<lb/>sunt, initio ab iis quae Asclepiades scripsit in secundo
<lb/>internorum facto.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.6.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Asclepiadae medicamenta ad dyspnoicis conscripta</hi>.</label>
<lb/><hi rend="italic">Eclegma ad dyspnoicos, Antonii Musae</hi>. Asellorum sub
<lb/>hydriis nascentium sextarium unum in vas fictile oonjicito
<lb/>et ad prunas torreto, inalbatos autem terito ac melle
<lb/>cocto excipito et ante cibum mystrum delingendum dato.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi> Scissae crudae succum exprimito, eique parem mellis
<lb/>Attici mensuram addito et ad prunas admota coquito. Dato
<lb/>inde ante et post cibum mystri mensuram. <hi rend="italic">Aliud Chari-</hi>
<lb/>.<hi rend="italic">renis</hi>. ♃ Origani Ʒ viij, comae thymi, iridis Illyricae, calaminthae

<pb n="13.109"/>
<lb/>siccae, piperis albi, anisi torrefacti, singulorum
<lb/>tantundem, tundite et per angustissimum cribrum concernito
<lb/>ac melle cocto excipito. Dato nucis Ponticae magnitudinem
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Piperis albi ℔ j, libystici trientem, calaminthae
<lb/>siccae, anisi tosti, pulegii semen non gerentis, singulorum
<lb/>quadrantem, seminis apii, comae thymi, utriusque
<lb/>℥ j, excipe meste et praeparato utere, ut praedictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.6.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Potio ad djspnoicos, Chariclis medicamentum accommodatum,
<lb/>auxiliatur confestim</hi>.</label> ♃ Uvae passae Rhodiae
<lb/>exacinatae acetabulum, soenigraeci loti tantundem,
<lb/>aquae pluviae sextarium j, coquito, donec dissolvantur et
<lb/>liquorem excolatum reponito. Ex hoc praebeto assidue et
<lb/>juxta singulas irritationes cyathi mensuram calefactam. <hi rend="italic">Alia
<lb/>potio</hi>. ♃ Abrotoni partes duas, uvae passae pinguis tantandem,
<lb/>summitatum rutae partem unam, aquae pluvialis sextarios
<lb/>iij, coquito ad tertias et exprimito liquorem, eique
<lb/>melus Ʒ x addito, rursusque coquito, ac dato ut praedictum
<lb/>est. <hi rend="italic">Catapotium dyspnoicis et asthmaticis</hi>. ♃ Abrotoni,
<pb n="13.110"/>
<lb/>virgultorum rutae, comae absinthii, singulorum Ʒ i v,
<lb/>tusa et cribrata aceto subigito, et catapotia xij formato.
<lb/>Dato ex aceto mulso. <hi rend="italic">Aliud Nicerati</hi>. ♃ Castorii, ammoniaci
<lb/>thymiamatis, abrotoni, singulorum Ʒ j, absinthii, cumini
<lb/>Aethiopici, utriusque Ʒ j, aceto subigito ac catapotia
<lb/>formato, ac dato ad ciceris magnitudinem.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.6.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamentum ex salsare vivo dyspnoicis</hi>.</label> ♃ Anisi,
<lb/>sulfuris vivi, utriusque quadrantem, ammoniaci thymiamasuis,
<lb/>castorii, melanthii, singulorum Ʒ iv, aqua diluta in eatapotia
<lb/>cogito, unumque in aceti mulsi cyath. iij dato. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
<lb/>♃ Seminis rutae silvestris Ʒ iv, aristolochiae, abrotoni, ablintbii,
<lb/>ammoniaci thymiamatis, sulfuris vivi, singulorum
<lb/>tantundem, aceto subigito et catapotia ciceris magnitudinis
<lb/>formato, ex quibus duo cum aceti multi calidi cyathis tribus
<lb/>exhibeto. Haec omnia medicamenta ab Asclepiade conscripta
<lb/>iis, qui proprie dyspnoici appellantur, conveniunt.
<lb/>Vocant autem sic eos, quibus bronchia pulmonis orastis et
<pb n="13.111"/>
<lb/>viscosis humoribus sunt obsarta, in quibus, velut dixi, ultra
<lb/>hoc quod crassitudinem et viscosi tatem humorum necessario
<lb/>secamus, atque attenuamus humiditatem quandam cum medicamentis
<lb/>tum victui adesse oportet. At vero abscessus, qui
<lb/>attenuantibus et resiccantibus opus habent, maxime gaudent
<lb/>aromatum facultatibus, quas omnes ostendimus tenuium partium
<lb/>esse et resiecatorias, una cum hoc quod calefaciant.
<lb/>Quare iis, qui proprie orthopnoici et asthmatici appellantur,
<lb/>medicamenta convenient siccantia citra calefactionem,
<lb/>et ob id maxime eos juvat acetum scilliticum appellatum,
<lb/>atque ipsa adeo scitia et acetum mulsum ex ejusmodi aceto
<lb/>consectum. Caeterum asellorum sub hydriis nascentium meminit
<lb/>inter ea, tanquam attenuatoriam et discussoriam vim
<lb/>habeant, verum quo consilio ad usum ipsorum pervenerit,
<lb/>non habeo quod dicam. Quemadmodum autem in hac affectione
<lb/>vehementer cavendum est ne calefaciamus, propterea
<lb/>quod viscosi et crassi humores non solum nihil ab histauxilii
<lb/>sentiunt, sed etiam offenduntur, eodem modo etiam
<pb n="13.112"/>
<lb/>quae valde refrigerant vitanda sunt, omnia enim crassataciunt
<lb/>et cogunt ac coagmentata humores, eosque aegre
<lb/>eluibiles reddunt. Et ob hanc rem sane recte fecerunt, qui
<lb/>ejusmodi medicamenta composuerunt, quod neque papaveris
<lb/>succum neque mandragorae succum aut radicis corticem
<lb/>aut hyoscyami semen aut cicutae aut psyllii aut semen lini
<lb/>admiscuerunt, et multo magis, quod neque ex adstringentibus
<lb/>quippiam pharmacis addiderunt, maxime enim contraria
<lb/>sunt ejusmodi affectibus, ut palam videtis.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_7.6.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae medicamenta Andromachus ad hujusmodi affectus
<lb/>conscripsit</hi>.</label> <hi rend="italic">Ad dyspnoeam</hi>. ♃ Sulfuris vivi Ʒ j,
<lb/>seminis rutae silvestris Ʒ j, aristolochiae, absinthii, ammoniaci
<lb/>thymiamatis, abrotoni, singulorum Ʒ iiij, trita cum
<lb/>aceto ad catapotia magnitudine fabae redige. Dato mane
<lb/>tria et vesperi totidem. <hi rend="italic">Aliud ad dyspnoeam, ut Aleimius</hi>.
<lb/>♃ Colocynthidas carnis obolos iij, panacis obolos iij,
<lb/>anisi obolum unum, fac cum aqua catapotia iiij et resiccatorum
<lb/>obol. j praebeto. Praecedente autem die aeger simplici

<pb n="13.113"/>
<lb/>evacuatorio evacuetur. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Colocynthida sesquidrachmam,
<lb/>iridis lllyricae Ʒ ij, radicis opopanacis Ʒ ij,
<lb/>abrotoni Ʒ j, nitri Ʒ j, alii obol. iij, excipe aqua et redige
<lb/>ad fabae magnitudinem. Dantur catapotia quatuor et post
<lb/>semihorae spatium datur aquae mulsae hemina dimidia.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Sinapi Ʒ j, salis communis obol. iij, elaterii
<lb/>obol. iij, alii oboli j et dimidium, terito cum aqua, fac pastillos
<lb/>viij, dato alternis diebus cum hydromelite. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
<lb/>♃ Ammoniaci thymiamatis Ʒ j, abrotoni Ʒ ij, sulfuris vivi
<lb/>Ʒ j, formato cum aqua pastillos et cum aquae mulsae cyathis
<lb/>tribus praebeto. <hi rend="italic">Aliud ad orthopnoicosa</hi> ♃ Elaterii
<lb/>oboli dimidium, asellos ex sterquiliniis iij, terito simul, et
<lb/>dimidium ex aquae cyatho uno dato. <hi rend="italic">Aliud ut Philinus
<lb/>ad asthma et dyspnoeam</hi>. ♃ Cardamomi Ʒ iij, iridis Ʒ j ẞ,
<lb/>panacis Ʒ j ẞ, cassiae Ʒ j ẞ, struthii Ʒ j ẞ, styracis Ʒij, thymi
<lb/>Ʒ viij, seminis rutae silvestris Ʒ viij, abrotoni Ʒ viij, aristolochiae
<lb/>clematitidis, sulfuris vivi, ammoniaci thymiamalis,
<lb/>singulorum Ʒ viij, cum acri aceto ad cerati crassitudo.
<pb n="13.114"/>
<lb/>nem redige, praebe fabae Aegyptiae magnitudine ex aquae
<lb/>cyath. iij. <hi rend="italic">Ad orthopnoeas, ut Ajlollonitts</hi>. ♃ Scillae partem
<lb/>unam, sulfuris vivi, bituminis, singulorum partem unam.
<lb/>Dantur oboli tres in aceto mulso. <hi rend="italic">Ad orthopnoeam, Sosicratis</hi>.
<lb/>♃ Opopanacis Ʒ j, myrrhae Ʒ j, piperis grana xl,
<lb/>rutae fasciculum quantus duobus digitis apprehendi potest,
<lb/>ex tritis catapotia xx formato. Dato mane, itemque vesperi
<lb/>unum, febricitantibus in aquae cyathis duobus, aliis ex vino.
<lb/><hi rend="italic">Ad orthopnoeam, Andronici</hi>. ♃ Sulfuris vivi obol. iij,
<lb/>ammoniaci thymiamatis Ʒ j, anisi, myrrhae, castorii, singulorum
<lb/>Ʒ j, cumini Aethiopici Ʒ j, cum aqua pastillos cogito
<lb/>scrupulorum trium aut quatuor. Dato ad noctem ex aquae
<lb/>cyathis duobus. <hi rend="italic">Ad orthopnoicos, tussientes, pertpneumonicos,
<lb/>tabescentes, aegre spirantes, hepaticos, ut .Eugenius</hi>.
<lb/>♃ Croci Ʒ viij, mifyos Ʒ iiij, baccarum lauri Ʒ ij, piperis
<lb/>albi et longi, utriusque Ʒ j, opii Ʒ iij, costi obol. iij, terebinthinae
<lb/>obol. v, galbani obol. iij, succi radicis dulcis obol. ij,
<lb/>gummi obol. j, mellis lib. dimidiam. Dato cochleare unum
<pb n="13.115"/>
<lb/>cum aquae cyathis duobus aut tribus, si res urgeat, ante
<lb/>et post cibum. <hi rend="italic">Ad orthopnoicos Valentis</hi>. Opopanacis Ʒ ij,
<lb/>carnis colocynthidis Ʒ j. Tantum datur ad summum. <hi rend="italic">Aliud
<lb/>Onetri</hi>. ♃ Castorii Ʒ j, ammoniaci thymiamatis Ʒ ij. Detur
<lb/>dimidium ex aqua mulsa. <hi rend="italic">Ad dyspnoeam Podanitae</hi>. ♃
<lb/>Sinapi Ʒ j, salis Ʒ j, nitri obol. iij, redigito in catapotia viij.
<lb/>Dato ex his duo ad noctem et intermittens diem, postea
<lb/>etiam sex deinceps dato, aqua excipe.</p>
 </div>
</div>
</div>
   <pb n="13.116"/>
<div type="textpart" subtype="book" n="8">


<div type="textpart" subtype="chapter" n="1">
<head>GALENI DE COMPOSITIONE MEDICAMENTORVM
<lb/>SECVNDVM LOCOS
<lb/>LIBER VIII.</head>
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="1">Cap. I.</num></label> Quod semper dico etiam nunc proloquar,
<lb/>nimirum persuasum me habere quod disficillimum sit ad
<lb/>veritatem revocare eos qui sectae alicujus servituti sese
<lb/>addixerunt. Verum qui prudentes sunt simulque veritatem
<lb/>sincere amant, eos spero custodituros esse ea quae veluti
<lb/>judicandi instrumenta nobis a natura data sunt ad actionum
<lb/>vitae cognitionem, experientiam dico et rationem^
<lb/>Quae quidem utraque ex aequo quibusdam conferunt ad
<pb n="13.117"/>
<lb/>artem, quibusdam vero alterum altero amplius, et tamen
<lb/>tanquam semper ad perfectionem alterum altero opus habeat.
<lb/>Sic sane ad residuum sermonis et doctrinae hujus
<lb/>absolvendum progrediar. Falsae etenim opiniones animas
<lb/>hominum praeoccupantes non solum surdos, sed et caecos
<lb/>faciunt, ita ut videre nequeant quae aliis conspicue appa.reant.
<lb/>Quod ipsum vel maxime circa affectiones oris ventris
<lb/>videre contingit, praesertim quum suerit inflammatum.^
<lb/>Ejus enim itemque jecinoris inflammationes astringentium
<lb/>complexu opus habent, si namque per laxatorium medicationis
<lb/>ductum citra admixtionem facultatis robur addentis
<lb/>curentur, periculum incurrunt de ipsa vita. Atque hoc
<lb/>ipsum quum omnes empirici medici per experientiam edocti
<lb/>sint et omnes dogmatici in ipsis artis operibus observent,
<lb/>non pauci tamen hujus temporis methodici, neque enim
<lb/>de omnibus dico, innumeros quidem stomachicos ipsi in
<lb/>animi deliquium inducunt, omnes vero hepaticos occidunt,
<lb/>nullum enim ego vidi servatum ex iis, qui in ejusmodi
<lb/>medicum inciderunt. Quidam tamen ex ipsis quamquam
<pb n="13.118"/>
<lb/>pauci oleo eos fovent, in quo absinthii coma est fervefacta
<lb/>et lanam nardina unguento imbutam obligant. Quidam vero
<lb/>etiam mastichen Chiam aut aloen admiscent aut aliam pro
<lb/>nardino melinum adhibent. In divitibus vero muliereulis
<lb/>foliatum et spicatum ab eisdem appellata unguenta admovent,
<lb/>atque quum haec faciunt, laxatorium ductum se servare
<lb/>putant, tantum scilicet habent experimenti facultatis
<lb/>medicamentorum. Malim autem ego omnes sic indoctos esse,
<lb/>quam quod astringentia quae sint sciant, usum tamen ipsoirum
<lb/>vitent. Quaecunque igitur astringentia in fomenta et
<lb/>cataplasmata misceantur in hepatis aut oris ventris, quod
<lb/>sane et stomachum vocant, affectionibus non est praesentis
<lb/>sermonis explicare. Quaecunque vero in emplastra et ceratiformia
<lb/>medicamenta, quae forinsecus imponuntur, cossimoda
<lb/>sunt et quaecunque utiliter devorantur, haec ipsa indicabo
<lb/>ea, quae inflammatis prosunt, primum tradendo,
<lb/>quandoquidem etiam in ipsis aegri maxime periclitantur.
<lb/>Ceratum igitur, quo assidue utor, ex aloe et mastiche et
<pb n="13.119"/>
<lb/>cera Pontica amara atque unguento nardino constat. Componitur
<lb/>autem hieme, ad viij drachmas cerae uncia j mensurali
<lb/>Romana unguenti nardini conjecta, aestate autem
<lb/>ad vij eadem unguenti proportione. Optimum autem Iule
<lb/>guentum esse oportet, quale antea quidem in sola Laodicea
<lb/>Asiae praeparabatur, nunc vero etiam in aliis multis Asianis
<lb/>urbibus similiter componitur. Cera si non Pontica amara
<lb/>tibi in promptu sit, aliam Ponticam conjice, et neque illa
<lb/>praesente, eam quae Tynheuica appellatur, si vero neque
<lb/>haec adsit, aliam aliquam odoratam et pinguem, si neque
<lb/>talem habeas, eam quam habere potes lotam adde. Liquefiat
<lb/>autem in duplici vase, atque ita refrigeratum et erasum
<lb/>ceratum cum tritis reliquis probe permisce, cum aloe
<lb/>videlicet et mastiche. Sit autem utriusque drach. j et quandeque
<lb/>plus, non tamen ut fesquidrachmam transgrediaris.
<lb/>Quod si ampliori opus sit adstrictione, nimirum debilitate
<lb/>tanta existente, ut cibum retinere non possint, omphacium
<lb/>pari pondere addatur, ut trium singulorum drachma sit
<pb n="13.120"/>
<lb/>una, aloes una, mastiches una et tertia omphacii. Caeterum
<lb/>in cerati praeparatione primum omphacium misceatur, deinde
<lb/>etiam alia his uniantur. Atvero quemadmodum omphacium,
<lb/>sic etiam absinthii succum admisceto, quandoque
<lb/>etiam ambo, et tertium insuper hypocystidis et quartum
<lb/>oenanthes, sic autem appello vitium silvestrium florem aut
<lb/>germen una cum floribus, ex quo succedentibus diebus uva
<lb/>fit; quin et rhois succum non raro admiscui. Sed et cerati
<lb/>nardini copiam augere oportet juxta proportionem numeri
<lb/>reliquorum medicamentorum, ita ut si quatuor drachmae
<lb/>aliarum^ rerum accumulentur, triens sit nardini cerati, sextans
<lb/>quidem cerae, sextans item nardini unguenti, hoc est
<lb/>utriusque drach. xvj. Porro si inveterata suerit inflammatio
<lb/>et jam obdurata, magis varia medicamenta adhibere oportet
<lb/>et quae ex aromaticis quippiam habeant ac munientibus
<lb/>et discussurus, quale est quod fit ex meliloto. Est autem
<lb/>compositio ipsius multiformis, propterea quod omnibus juxta
<pb n="13.121"/>
<lb/>praecordia inflammatis convenit, non magnis adeo distërentiis
<lb/>evarians, ita ut aliqua ipsis praeparatio inflammato hepati
<lb/>sit commodior, alia stomacho aut alvo aut spleni aut
<lb/>quibusdam istius loci musculis, quae omnes communi descriptione
<lb/>comprehensae sunt in malagmatum compositioni.
<lb/>bus. Verum in praesenti loco ea, quae prioribus medicis
<lb/>ad omnes stomachi affectus scripta sunt, et non solum forinsecus
<lb/>imposita, sed etiam in potu accepta auxiliantur,
<lb/>omnia conscribentur, quaedam vero ex ipsis communia sunt
<lb/>etiam affectionibus ventris.</p>
<p rend="indent">
<lb/>Saepenumero jam dictum est quod medici in more
<lb/>habent, os ventris veluti cor, sic etiam stomachum appellare;
<lb/>verum quondam frequentior cordis appellatio erat,
<lb/>nunc autem ab ea adhuc restant, <hi rend="italic">corde dolere et cordis
<lb/>dolor,</hi> quibus vocibus non cordis, sed oris ventris dolores
<lb/>significantur. Partem autem ipsam stomachum vocant aequivoce
<lb/>cum illa parte, quae cibum ex ore in ipsam defert.
<lb/>Scripserunt igitur priores medici medicamenta ad affectus
<pb n="13.122"/>
<lb/>in ipso, quum alias tum subversiones ab ipsis appellatas,
<lb/>videntur autem sic vocare tum appetitus perditionem tum
<lb/>nauseosas dispositiones, in quibus aliquando quidem vomitus
<lb/>contingunt. Fiunt autem et morsus quidam in ipso,
<lb/>quemadmodum etiam magnae famis et anxiae affectiones.
<lb/>In quibus omnibus communis quidam astringentium medicamentorum
<lb/>usus inventus est, admixta autem sunt plerisque
<lb/>ipsorum calefacientia et resiccantia. Fiunt et aliae affectiones
<lb/>rariores, humectantibus aut refrigerantibus aut
<lb/>utrisque simul opus habentes. Caeterum qui ab experientia
<lb/>citra rationalem methodum auxilia inveniunt merito ea,
<lb/>quae saepe juverunt, in memoriam revocant et in usum
<lb/>convertunt; eorum enim, quae saepe eodem modo facere
<lb/>visa sunt, observationem et memoriam suam ipsorum exparientiam
<lb/>esse ajunt. Quemadmodum autem in ore vole
<lb/>tris, sic etiam circa ipsum totum singulaque intestina et,
<lb/>ut comprehensi m dicam, circa omnem corporis partem, eaedem
<lb/>in temperaturae obortae actiones similarium partium
<pb n="13.123"/>
<lb/>offendunt, quas si quis non esse morbos ipsarum credet,
<lb/>nihil circa cognitionem efficiet, qua ignorata neque curaDonem
<lb/>inveniet. Habent autem non modicam conjecturam
<lb/>cognitiones ipsae affectuum in profundo corporis consistentium,
<lb/>et ob id utilissima medicae artis pars est quae cogluttonem
<lb/>docet ejusmodi affectionum, quas neque quod
<lb/>primae et maximae sunt plerique ex vulgo medici sciunt,
<lb/>quare merito neque cognitionem ipsam, neque curationem
<lb/>investigarunt. Coguntur igitur etiam si dogmatici sint, in
<lb/>rationalibus methodis ad solam experientiam pervenire, ut
<lb/>juste miremur quod, quum absque febre et inflammatione
<lb/>abscessuque et ulceratione quispiam debiliter concoquat aut
<lb/>penitus non concoquat, promissione facta se inventuros curationem,
<lb/>quaerant an contritione ciborum concoctio stat,
<lb/>et deinde ubi hoc ut maximum invenerint, edulia, quae facita
<lb/>conterantur, exhibent, neque quod promptissimum est
<lb/>intelligentes, quod etiam quispiam rei medicae rudis, alias
<lb/>autem prudens vir, me interrogavit, quomodo prodest scire
<pb n="13.124"/>
<lb/>per contritionem ciborum fieri concoctionem ad hoc, ut
<lb/>quis affectionem ventris sanet, in qua debilitatur ad concoctionem
<lb/>ciborum? quum non per exhibitionem alimentorum,
<lb/>quae facile conterantur, curatio fiat, sed laesio tantum
<lb/>evitetur velut etiam per paucum alimentum ac inediam.
<lb/>Quemadmodum enim qui inediam perfert, in coneoctionis
<lb/>quidem debilitatem non incurrit, non tamen ab asa
<lb/>factu hoc modo curatur, sic neque qui in cibo accipit ea,
<lb/>quae in totum nulla contritione opus habent, quale est lac,
<lb/>ptisanae succus et sorbitiones ex alica. Haec quidem igitur
<lb/>in libris de curandi methodo sufficienter tradita sunt, et
<lb/>non obscurum est praesentem doctrinam utilem esse iis,
<lb/>qui se in illis praeexercuerunt. Quemadmodum autem in
<lb/>aliis, quae prius tradidi, revocatis in memoriam lingulis
<lb/>illic mihi praemonstratis capitibus, ad medicamentorum
<lb/>compositionem progressus sum, sic etiam nunc faciam.</p>
<p rend="indent">
<lb/>Quum octo sint in singulis partibus corporis intemparaturae,
<lb/>atque hae omnes aut circa solas nudas qualitates,
<pb n="13.125"/>
<lb/>aut cum alicujus humoris complexu fiant, intemperiem quidem
<lb/>siccam humectare oportet, humidam autem siccare, sic
<lb/>et calidam refrigerare, frigidam calefacere, similiter vero
<lb/>etiam compositas intemperaturas aut calefacere et siccare
<lb/>aut humectare et calefacere aut refrigerare et humectare
<lb/>aut siccare et refrigerare oportet. Quando vero, velut dixi,
<lb/>plurimae intemperatae hominibus ex redundantia humorum
<lb/>magis quam ex inopia fiunt, medicamenta resiccantia
<lb/>plerosque magis juvant. At vero quum resiccantia partim
<lb/>quidem astringant cogendo ac astringendo substantiam eorum
<lb/>quae contingunt, partim vero discutiant et in hoc substantiam
<lb/>ipsorum dissolvant, ob hoc ipsum sane plures sunt,
<lb/>qui astringentibus indigent, verum si humida intemperies
<lb/>cum frigiditate fiat, laeduntur qui per sola astringentia curantur,
<lb/>quae frigidae facultatis existunt. Quapropter merito
<lb/>plurima pharmaca per experientiam inventa ex mixta materia
<lb/>componuntur, astringente videlicet et calefaciente. Ve^
<lb/>rum ipsorum differentiam cognosces, si simplicium medicamentorum

<pb n="13.126"/>
<lb/>facultatem memoria tenueris. Dictum enim jam
<lb/>mihi saepe est, neminem posse rationabiliter et secundum
<lb/>methodum uti his, quae in hoc opere conscripta sunt, si
<lb/>non memoria teneat quae in duobus operibus ante hoc
<lb/>opus editis prodita sunt, de simplicium medicamentorum
<lb/>facultate et curandi methodo dico. Quidam enim absque
<lb/>discrimine medicamenta ad ejusmodi affectus stomachi et
<lb/>ventris conscripserunt, quidam vero aliqua discrimina attigerunt
<lb/>a symptomatis quae omnibus apparent. Quo igi tur
<lb/>et vos cognoscere sciatis facultates uniuscuj usque medicamenti
<lb/>per experientiam longam approbati, etiam si non
<lb/>inveneritis differentias affectionum, in quibus conveniunt,
<lb/>ascriptas, primum quidem ea quae .Andromachus prodidit
<lb/>ascribam, deinde quae Asclepiades et post haec, si ita videbitor
<lb/>etiam alia quaedam.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="2">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.2.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="2">Cap. II.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Consectones stomachicae Andromachi</hi>.</label> Andromachus
<lb/>postquam praescripsit, stomachicae, post hanc
<lb/>praescriptionem sic auspicatur. <hi rend="italic">Ad stomachicos hiera, qua</hi>
<pb n="13.127"/>
<lb/><hi rend="italic">utor, et deinceps totam ejus compositionem ascribit in hunc
<lb/>modum</hi>. ♃ Schoenanthi, xylobalsami, mastiches, croci, nardi
<lb/>indicae, asari, cinnamomi, singulorum Ʒ vj, aloes lotae Ʒ c,
<lb/>simul trita repone. Praebe jejunis cochlearia duo, alii unum
<lb/>praebent cum aquae frigidae cyathis quatuor aut calidae.
<lb/>Haec quidem Andromachus scripsit, neque quos stomachicos
<lb/>nominet ostendens ac declarans, neque an omnibus ipsis
<lb/>hoc medicamentum conveniat an pluribus. Itaque id mihi
<lb/>necessarium est dicere, quum ex iis, qui stomachici dicuntur,
<lb/>aliqui quidem statim magnopere ex praedictae hierae
<lb/>usu juventur, aliqui vero laedantur. Plerique quidem vulgo
<lb/>homines eos, qui appetentiam perdiderunt ita vocant, et
<lb/>quibus post acceptum cibum ventris os gravatur atque app
<lb/>ri Ini t ur et quandam aegre tolerabilem anxietatem habet.
<lb/>Appellant eodem modo etiam illos, quibus nausea contiogit
<lb/>et maxime si ad vomitum impellat, et adhuc magis si
<lb/>simul cibi corrumpantur, quandoque acidi, quandoque nidorosiesacti,
<lb/>quandoque etiam aliam vitiatam qualitatem
<pb n="13.128"/>
<lb/>adepti. Et prae his omnibus adhuc magis illos stomachicos
<lb/>nominant, quibus ructus ejusmodi cum molestia quadam et
<lb/>anxietate ac subversione contingunt saepe, quum nondum
<lb/>cibum acceperunt. Quin etiam Ii per plurimum tempus cibi
<lb/>in ore ventris morentur gravantes et vix descendentes, hos
<lb/>itidem stomachicos appellant. Alios item appetitum caninum
<lb/>appellatum habentes et ut plurima edant et maxime gravati
<lb/>paulo post revomant similiter vocant. Alios rursus, qui
<lb/>fortiter oxolvuntur, ubi diutius inediam pertulerint, et si
<lb/>non citius cibum accipiant, in ore ventris morsus percipiunt,
<lb/>eodem modo stomachicos vocanti Horum ipsorum
<lb/>vero aliqui facile naufeosi fiunt, nisi citius potum ac cibum
<lb/>acceptent. Itaque qui secundum rationalem methodum auxilia
<lb/>investigat ad affectus inquisitionem procedit, qua inventa
<lb/>abundaturum se sperat propriis ipsi auxiliis. Qui
<lb/>vero per solam experientiam auxilia accumulat, ipse suam
<lb/>fortuitam occasionem expectat et a prioribus tradita selegit.
<pb n="13.129"/>
<lb/>Quum vero plurima ab ipsis indefinite prodita sint et in
<lb/>plerisque etiam inter se disserant ac dissentiant, merito etiam
<lb/>ipse alias aliud sentit, maxime ubi ab ipsis auxiliis aliquando
<lb/>quidem juvari stomachicos videt, aliquando vero
<lb/>laedi, quemadmodum in proposita hiera contingere solet,
<lb/>quam quidem omnes, qui nunc Romae medicantur, picram
<lb/>i. e. amaram, nominant, quandoquidem hierae appellationem
<lb/>medicamento ex colocynthide censuerint adscribendam. Verum
<lb/>qui ante nos Romae medicinam exercuerunt, ambo ea
<lb/>medicamenta fueras appellarunt et distinctionis gratia alteri
<lb/>ex colocynthide, alteri ex aloe appositionem addiderunt
<lb/>sic scribentes, hiera ex colocynthide, hiera ex aloe. Hiera
<lb/>itaque ex aloe dupliciter praeparatur ab aliquibus, velut
<lb/>Andromachus describit, ad centum aloes drachmas singulorum
<lb/>aliorum drachmis sex admixtis, ab aliquibus vero non
<lb/>sex, sed octo. Quidam vero in octoginta aloes drachmas
<lb/>sex aliorum addunt. Plurimi autem ad medicamenta, quae
<lb/>aloae miscentur. et sex numero sunt. etiam florem iunci
<pb n="13.130"/>
<lb/>odorati apponunt. At vero ipsam aloen Andromachus quidem
<lb/>lotam, aliqui vero ex aliis etiam sic, aliqui vero illutam
<lb/>adliciunt. Verum nosse operae pretium est ad ventris
<lb/>subductionem illo tam aloen aptiorem esse, multum vero de
<lb/>medicamentosa vi deponere lotam, quam etiam febricitantibus
<lb/>dare aliquis audeat, si non vehemens, sed valde debilis
<lb/>sit febris. Quidam vero etiam ex illota aloe medicamentum
<lb/>multis sic febricitantibus exhibuerunt, deindeque
<lb/>quum nihil manifeste laesissent, in aliis rursus magnam experti
<lb/>sunt cladem. Infestissima est enim aloe etiam lota iis
<lb/>qui citra vitiatos humores ex intemperie calida et sicca affliguntur.
<lb/>Proximam ab his cladem percipiunt, qui siccam
<lb/>intemperiem habent cum frigiditate implicata, et in universum,
<lb/>qui ex sola qualitate partem aliquam affectam ac laesiam
<lb/>habent. Etenim in humoribus intemperaturae medicamentis
<lb/>ipsas evacuantibus egent, quae vero absque his consistunt,
<lb/>penitus in tabem deveniunt ex medicamenti hujus
<lb/>ex aloe constantis usu. Itaque ubi humiditate vitiata tunicae

<pb n="13.131"/>
<lb/>ventris perfunduntur, picra ex aloe utilis est expurgans
<lb/>humiditatem, omnino autem sic affectis accessio nausuae
<lb/>plus aut minus adest. Evacuatio igitur affligentis humoris
<lb/>per solam aloen contingit, quae purgatoriam vim
<lb/>non fortem habet, sed ut ea quae circa alvum sunt, quae
<lb/>etiam contingit, purgare possit. Et si aliquando ampliori
<lb/>pondere exhibeatur, usque ad locos circa hepar conscendit,
<lb/>non tamen totius corporis purgatoria aloe existit. Caeterum
<lb/>ex iis, quae ei admiscentur, mastiche, ut stomacho commoda
<lb/>et odora et quae medicamentariam aloes vim frangere queat
<lb/>admiscetur. Cinnamomum vero his additur, propterea quod
<lb/>tenuissimarum est partium, ut aperire ventris meatus possit
<lb/>extergereque ac attenuare, si quid viscosum aut crassem in
<lb/>humoribus feratur, crassas enim humores ob purgatoriae
<lb/>facultatis imbecillitatem aloe trahere non potest. Quapropter
<lb/>biliosarum ventris affectionum optimum medicamentum
<lb/>est, adeo ut in uno die saepe multos stomacho ita afa
<lb/>sectos credita sit persanafle. Iuvat autem et hos et alios
<pb n="13.132"/>
<lb/>omnes affectus ex vitiatis humoribus ortos cinnamomum
<lb/>admixtum, utpote quod alterantem habet facultatem vitiosarum
<lb/>qualitatum in id, quod secundum naturam habet.
<lb/>Quare scire oportet affectiones in humoribus vitiatis circa
<lb/>ventrem et stomachum maxime per medicamenta ex aloe
<lb/>jnvari, in maximum vero detrimentum pervenire ex astringentium
<lb/>eduliorum, potuum ac medicamentorum usu, quemadmodum
<lb/>vice versa, in quibus humiditas multa et velut
<lb/>mador quispiam est circa affectam partem citra vitiatos humores,
<lb/>qui ipse sola quantitate et copia affligat et velut
<lb/>irriguum ventris os reddat, utilissimus astringentium eduhorum,
<lb/>potuum ac medicamentorum usus existit, sanguida
<lb/>nimirum et exoluta tunc reddita affecta particula ad modum
<lb/>laxaturum articulorum, in quibus ipsis etiam astringentium
<lb/>usus corrigit affectionem. Caeterum picra contootio,
<lb/>de hac enim nobis sermo est, velut cinnamomum, sic
<lb/>etiam alia partim ut stomacho commoda, partim ut tenuium
<lb/>partium et extergentia assumit, quae robore quidem multum

<pb n="13.133"/>
<lb/>a cinnamomo deficiunt, idem vero facultatis genus habent.
<lb/>Secundam a praescripta compositione Andromachus
<lb/>sic ad verbum tradidit. <hi rend="italic">sii Lampon Pelusiota</hi>. ♃ Cinnamomi,
<lb/>calami aromatici, cassiae nigrae, xylobalsami, floris
<lb/>junci odorati, palmae elates, singulorum quadrantem, alii
<lb/>℥ j, omnia in crassas partes tusa in ollam novam conjice,
<lb/>et aquae pluviae sextariis tribus infusis donec dimidium
<lb/>supersit coque et excolo, et accepta aloes Indicae libra una,
<lb/>aquam pluviam sufficientem superfundito, et sub caniculae
<lb/>aestus donec resiccetur terito, atque ubi primum per hanc
<lb/>aquam aloen ipsam dulcem feceris, postea eam quae ab aromatis
<lb/>excolata est, aquam assundito et in sole, donec restecetur,
<lb/>terito, indeque trita haec quae sequuntur admisceto,
<lb/>croci, myrrhae, mastiches, singulorum quadrantem, alii Ʒ j,
<lb/>conterito simul omnia et sicca reponito, atque in potioni-bus
<lb/>ad convulsa, rupta, plagas internarum partium incipientes
<lb/>laterum dolores utitor, item ad inflatos, dolentes
<lb/>stomachum, tarde concoquentes, reficientes sanguinem et
<pb n="13.134"/>
<lb/>schiadicos. Datur ad summum obolus j aut duo ex aquae
<lb/>cyatho uno, reliquis pro viribus praebeto. In vulneribus
<lb/>et inflammationibus dilutum aceto mulso u liciter imponitur,
<lb/>in oculorum inflammationibus succo menthae aut calaminthae
<lb/>aut solani aut alicujus consimilis. In podicis inflammationibus
<lb/>cum rosaceo aut vino Aminaeo. Utere etiam
<lb/>in paronychiis sicco superne linamento cum rosaceo issiposito,
<lb/>et ad sanguinis emptiones sicco cum aceto, et ad
<lb/>crustas in ore ex passo gargarissandum dato. Hoc medicamentum,
<lb/>quod Pelusiotae Lamponis esse ait, ex iis est quae
<lb/>ad multos affectus commoda sunt, de quibus etiam ante
<lb/>aliquid dictum est, quod videlicet deficiant ab iis, quae
<lb/>unum quoddam optime faciunt ob multitudinem eorum,
<lb/>quae promittunt. Apparantur autem quum unum habere
<lb/>viginti affectionibus congruum malumus, quam tot numero
<lb/>alia, quum tamen ad singulas affectiones unum aliquod delunatum
<lb/>eo, quod ad plures paratum est melius existat.
<lb/>Facultas autem ipsius, per quam in praedictis efficax est,
<pb n="13.135"/>
<lb/>tenuium partium existit et calefactoria, secans, extergens
<lb/>et aperiens et ob id discussorsa redundantium in quibusdam
<lb/>partibus serosorum succorum ac humorum. Et propterea
<lb/>etiam praedictis in sermone affectibus convenit, discutiens,
<lb/>ut dixi, vitiosos et serosos succos ac humores afifactarum
<lb/>partium, quare etiam praedictas alvi affectiones,
<lb/>in quibus picra conjectio moderatam purgationem operatur,
<lb/>curaverit per modicam resiccationem, non per coacervatam
<lb/>evacuationem. Praestantior igitur est ad hujusmodi affectus
<lb/>picra compositio pruna descripta. Tertium post praedicta
<lb/>medicamentum Andromachus sic descripsit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.2.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad stomachicos et coeliacos pastillus amarus mollit
<lb/>alvum, facit ad somnum. sist autem ex libris Aphrodae.
<lb/>.Facit et ad vesicam et coli affectus</hi>.</label> ♃ Seminis apii
<lb/>Ʒ vj, anisi Ʒ vj, piperis albi Ʒ j ẞ, castorii Ʒ ij, myrrhae
<lb/>Ʒ j ẞ, nardi Celticae floris Ʒ j ẞ, opii Ʒ j ẞ, cinnamomi Ʒ j ẞ,
<lb/>comae absinthii Ʒ iij, aloes obol. iij, mastichesƷ j, cum aqua
<lb/>pastillos formato triobolares aut drachmales et dato cum
<pb n="13.136"/>
<lb/>aquae cyathis tribus. Neque in hoc medicamento adscripsit
<lb/>Andromachus, quosnam stomachicos dicat ex iis, qui quidpiam
<lb/>patiuntur, verum ex eo, quod compositioni additum
<lb/>est opium, manifestum fit, compositorem hujus medicamenti
<lb/>intentionem suam eo direxisse, ut resiccatorium simul et
<lb/>doloris sedatorium medicamentum efficeret, somnumque aliquem
<lb/>induceret, non tamen contentiose contra unum aliquem
<lb/>ex praedictis affectibus instando, quo videlicet brevi
<lb/>ipsam excideret. Quartum deinde medicamentum Andromaesius
<lb/>scripsit; neque ad unum aliquem affectum contentiose
<lb/>compositum, neque ad multas moderate. Habet descripto
<lb/>hoc modo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.2.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad stomachicos hiera Antipatri</hi>.</label> ♃ Aloes bonae
<lb/>Ʒ iv, mastiches Ʒ ij, asari Ʒ iv, rosarum siccarum, Iunci
<lb/>odorati, mei, phu, cassiae, singulorum ℥ẞ. Utere arido trito,
<lb/>quemadmodum in hiera ex aloe. Quintum post haec medicamenlum,
<lb/>quod ex plantaginis succo praeparatur et ipsum
<lb/>Apollonii esse ait, tale est. ♃ Succi plantaginis aridi Ʒ iij,
<lb/>mastiches^ ij, myrrhae Ʒ j, mentae Ʒ j, ^ingib. Ʒ j. Videtur
<pb n="13.137"/>
<lb/>mihi Apollonius hanc compositionem experimento coguovisse
<lb/>in stomacho calidiorem affectum habente, atque ita
<lb/>ipsam indiscrimiuatim extulisse, non potentem frigidis affectibus
<lb/>convenire, refrigera totius enim est plantaginis succus.
<lb/>Porro quae sequitur, Videtur mihi composita esse ab eodem
<lb/>auctore, in prioris usu successum non sentiente et cognoluente
<lb/>medicamentum restigeratorium se effecisse et ob id
<lb/>castorii modicum et aloes quippiam apponente, quae eVaenare
<lb/>potest, et mastichen ut stomacho commodam, ac erocum
<lb/>et myrrham, ut quae concoquere queant. Quapropter
<lb/>neque hoc neque hoc praecedens medicamentum adhibuerim
<lb/>in stomachico affectu, quum nullum probe curare possint,
<lb/>praeterquam multum calidum. Scripsit de ea hoc
<lb/>modo. ♃ Succi plantaginis sicci Ʒ x, aloes Indicae Ʒ j, mastiches
<lb/>Ʒ j, croci obol. Ij, opii obolos tres, castorii obolos
<lb/>tres, myrrhae Ʒ j, formato ad magnitudinem ciceris. Similitor
<lb/>autem neque consequenter scriptum citra discrimen
<lb/>recte quis adhibuerit in alio affectu quam qui moderata
<pb n="13.138"/>
<lb/>siccatione et adstrictione opus habeat, in humoribus quidem
<lb/>modicis qualitate vero vitiatis, componitur enim ex
<lb/>succino et mastiche, sic ipso Andromacho prodente. ♃ succini,
<lb/>masticbes Chiae, succini plus conjice. Dato cochleare
<lb/>unum ex aqua tritum. Caeterum quod sequitur medicamentum
<lb/>hac descriptione, stomachica Galli, affectui, qui calefieri
<lb/>et incidi postulat, utilis existit, ex foeniculo, aceto et melle
<lb/>constans, quod ipsum Andromachus his verbis tradidit.
<lb/><hi rend="italic">Stomachica Calli</hi>. ♃ Corticis radicis foeniculi viridis lihrae
<lb/>dimidium, aceti acris sextarium unum et dimidium,
<lb/>aloës quadrantem, mellis Attici lib. j. Radices lotas ad triduum
<lb/>aceto macerato, deinde coquito, atque ubi coctae suerint,
<lb/>expressas projicito et affuso ad acetum melle simul
<lb/>coquito, deinde aloen inspergito, et cochlearia tria cum
<lb/>aqua dato. Alcetius sophista ad hanc descriptionem addidit
<lb/>rutae et apii, semina gerentium, utri usque manipulum juheus
<lb/>cum radicibus macerari ac coqui, et aceti sextarium
<pb n="13.139"/>
<lb/>dimidium et mellis libras duas con j icit, atque hanc laudat.
<lb/>Post praescripta medicamenta Andromachus sic ait. <hi rend="italic">Stomachica,
<lb/>ut Nicostratus</hi>. ♃ Succini puri, mastiches Chiae,
<lb/>iridis Illyricae, singulorum trientem, floris rosarum sextantensa
<lb/>dato aridi triti cochlearia duo cum aqua lactea, statim
<lb/>enim dolorem levat, reponatur in corneo vase. Et hoc
<lb/>medicamentum palam est adstringentius quodammodo esse,
<lb/>optatque affectum humidiorem in humoribus non multis,
<lb/>neque valde mordacibus, in quibus sane experimentum medicamenti
<lb/>fecisse ejus auctorem opinor, aut certe assiduo
<lb/>ejus usu aegrum a dolore levasse, atque inde universalem
<lb/>pronunciationem ipsi apposuisse, quod videlicet statim aegrum
<lb/>a dolore levet, quum non possit id in multis praestare.
<lb/>Postremum deinceps medicamentum ab Andromacho
<lb/>scriptum hoc modo est. <hi rend="italic">Ad stomachicos</hi>. ♃ Corticis radicis
<lb/>foeniculi Ʒ i j, vini cyathos tres, coquito donec unus
<lb/>cyathus supersit, ac totum praebeto. Et hoc ex calefacientibus
<lb/>esa opusque habet affectu qui calefieri expetat.</p>
 </div>
</div>
<pb n="13.140"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="3">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.3.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="3">Cap. III.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Stomachicis medicamenta ab Asclepiade
<lb/>in primo internorum conscripta</hi>.</label> Asclepiades porro de stomachicis
<lb/>scripturus de ipsis sic orditur. Ad stomachi sub^
<lb/>versiones. Quas vero subversiones dicat, non manifeste indicavit.
<lb/>Potest enim et inappetentiam ita appellare. Potest
<lb/>etiam naufeofos affectus, qui ab accepto cibo fiunt, aliquando
<lb/>enim hoc unum solum symptoma accidit accepto cibo, ut
<lb/>si paulo fortiori motu moveantur statim vomant, appellant
<lb/>igitur aliqui etiam tales stomachicos et stomachum ipsis
<lb/>supinum reddi ajunt. Sequitur autem hoc symptoma quandeque
<lb/>ad solam oris ventris debilitatem, quod cibos amplecti
<lb/>non potest, velut tota ventris amplitudo solet. Quandoque
<lb/>vero et cum vitiatae alicujus, modicae tamen humiditatis
<lb/>complexu, etenim multa, quemadmodum etiam valde
<lb/>vitiata etiam citra cibum nauseam efficit. Caeterum quae
<lb/>a multis vulgo resupinitas stomachi appellatur, contingit
<lb/>quidem juxta intemperiem quamcunque tandem citra vitiatus
<lb/>humores. Fit etiam per humiditatem multam quidem,
<pb n="13.141"/>
<lb/>non tamen malignae qualitatis, irriguus enim stomachus
<lb/>per largam humectationem similiter ut ligamenta nervorum
<lb/>laxatur. Facillime itaque curabilis haec est affectio ex omnibus
<lb/>fere aliis, medicamentis indigens, quae siccare humiditatem
<lb/>et coagmentare et constringere laxatum corpus valent.
<lb/>Ubi igitur per profundum fuerit extenta humiditas crassaque
<lb/>sit et viscosa, opus est mixtura medicamenti attenuatorii
<lb/>et si ita dicere libeat corrosivi, quale est acetum et
<lb/>acetum mulsum. Si vero neque talis sit humiditas neque
<lb/>in altum extensa, astringentia sola suffecerint ad curationem.
<lb/>Propositum igitur in sermone medicamentum non
<lb/>moderatorum resupiuitatum, sed fortiorum est curativum,
<lb/>esset autem et moderatarum sanativum, si astringentia sola
<lb/>quis misceret aut etiam ex calefacientibus quippiam, si frigidum
<lb/>esse affectum sentiret. Sufficiens autem signum est
<lb/>frigidi affectus, si aeger se non sitire percipiat, ubi enim
<lb/>neque siticulosus suerit neque ardorem senserit in ore velle
<lb/>tris, palam est affectum non calidum esse. Idonea itaque sunt
<pb n="13.142"/>
<lb/>ad hujusmodi ventris affectus quatuor medicamenta abAsclepiade
<lb/>conscripta, quae etiam ego nunc scribam ipsius Asclepiadae
<lb/>et verbis et ordine servatis.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.3.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad stomachi subversiones</hi>.</label> ♃ Nucleorum mali punici
<lb/>acidi tusorum succi sextarios iij, succi mentae sexta-.
<lb/>num j, mellis Attici sextarium j, in vas sictile condicito ac
<lb/>coquito assidue agitando, et ubi densata fuerint, ab igne ablata
<lb/>reponito. Tempore usus dato mystrum j aut duos ante cibum
<lb/><hi rend="italic">Aliud, facit ad dysentericos et vomentes cibum</hi>. ♃
<lb/>Radicis mali cotoneae lib. j, vini myrtei sextarios tres,
<lb/>coquito ad tertias, deinde exprimito liquorem et meliis Atlici
<lb/>sesquilibram addito, rursusque coquito assidue movendo.
<lb/>Dato ex reposito velut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.3.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Confectio ex fructibus, facit ad stomachi sabversionem
<lb/>coeliacos et dysentericos</hi>.</label> ♃ Mala cotonea numero
<lb/>decem, sorba numero quinquaginta, mespila quinquaginta,
<lb/>rltois rubri sextarium j, aquae congios septem. Fructus tufos
<lb/>et in aquam conjectos diligenter coquito, et ubi dissoluti
<pb n="13.143"/>
<lb/>suerint, liquorem exprimito, ac rursus coquito ejecto
<lb/>eo, quod ex fructibus instar palearum exuccum reliquum
<lb/>est, quum vero tertia pars liquoris superfuerit, mellis Atlici
<lb/>℔ iv addito, et ad prunas assidue agitando coquito ac
<lb/>spissata reponito. Usus ostensus est. <hi rend="italic">Aliud medicamentum</hi>.
<lb/>♃ Sorborum maturorum sextarium j, baccarum myrti nigrarum
<lb/>sextarium j, rhois Syriaci sextarium j, prunorum
<lb/>silvestrium sextarium j, mespilorum sextarium j, phoenicobalanomm
<lb/>Thebaicorum lib. duas, mala cotonea decem,
<lb/>mala pudica integra una cum nucleis decem, musti Aminaei
<lb/>sextarios xlviij. Praepara pro consuetudine et expressum
<lb/>liquorem rursus diligenter coque donec spissetur. Utere ut
<lb/>dictum est. Porro post praescriptas consectiones quintam
<lb/>scripsit Asclepiades hoc modo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.3.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Catapotia ad stomachi subversiones, Crigeniae, bona
<lb/>et valde probata</hi>.</label> ♃ Florum rosarum Ʒ viij, baccarum
<lb/>myrti nigrae exacinatarum acetabulum, seminis hyoscyami
<lb/>acetabuli dimidium. Terito simul diligenter sufficiente protropo

<pb n="13.144"/>
<lb/>paulatim instillato, deinde his palmularum passarum
<lb/>decem numero carnem addito, et ex contritis catapotia ciceris
<lb/>magnitudine formato, et tres aut quatuor cum aquae
<lb/>mulsae veteris dilutae cyath. ij exhibeto. Et hoc medicamentum
<lb/>in iisdem affectibus commodum est, in quibus quatuor
<lb/>praescripta. Voluit autem auctor hujus medicamenti
<lb/>per seminis hyoscyami mixturam doloris sedationem et
<lb/>somnum inducere una cum resiccatione. Manifestum est an…
<lb/>tem refrigeratorium quippiam hyoscyami semen habere, velut
<lb/>etiam papaveris semen habet, quare ad calidos affectus
<lb/>facit. Simile praescripto medicamentum deinceps proditum
<lb/>ab ipso est his verbis. ♃ Rosarum recentium desectis singuibus
<lb/>Ʒ viij, seminis papaveris albi Ʒ iv, seminis hyoscyami
<lb/>Ʒ ij, aloes obol. iij, asari obol. iij, cum aqua diluta in
<lb/>pillulas redigito et ciceris magnitudinem praebeto. Septimum
<lb/>post praedicta medicamentum Asclepiades scripsit apposito
<lb/>discrimine a symptomate palam apparente; ait enim
<pb n="13.145"/>
<lb/>ardori stomachi ipsum convenire et propterea adspsum i. e.
<lb/>sitim extinguens, appellat compositionem ipsius sic tradens.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.3.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad ardorem stomachi adipson catapotium</hi>.</label> ♃ Seminis
<lb/>cucumeris sativi Ʒ viij, seminis portulacae Ʒ viij, tragacanthae
<lb/>Ʒ iv. Tragacanlham ovorum crudorum recentium
<lb/>candido dissolve et probe tritis aliis adde, et ex nuxlis
<lb/>catapotia forma, caque in umbra resicca, atque unum
<lb/>sub lingua tenendum praebe ac liquorem inde solutum devorare
<lb/>jube. Qum et quod postea sequitur, refrigerat ac
<lb/>corroborat stomachum madore praegnantem et qui humidum
<lb/>ac calidum affectum habet. Scribit autem de ipso
<lb/>Asclepiades haec verba.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.3.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud, facit ad stomachi siubveestonem, maxime commodum
<lb/>est ardorem multum perferentibus et qui stomacho
<lb/>exuruntur</hi>.</label> ♃ Foliorum rosarum viridium Ʒ vj, glycyrrhlose
<lb/>Ʒ iv, nardi Indicae Ʒ iv, excipe vino dulci aut
<lb/>protropo et redige in catapotia, ex quibus unum sub lingua
<lb/>tenendum Praebe, aut ciceris magnitudinem cum srinida aqua
<pb n="13.146"/>
<lb/>dissolve et in potu exhibe. Nonum deinceps medicamentum
<lb/>Asclepiades scripsit hoc modo. <hi rend="italic">Ad singultum et stomachi
<lb/>debilitatem et cibi resectionem</hi>. Rejectio itaque, hoc
<lb/>est vomitus ex genere est supinitatum. Quando enim os
<lb/>ventris fortiter afficitur, hoc autem, velut dixi, ob vitiosos
<lb/>humores, quos venter abrumpere conatus, propter debilitatem
<lb/>nauseae symptoma perpetitur, atque hanc etiam tum
<lb/>ante acceptionem cibi tum post ingestum cibum ob extremam
<lb/>debilitatem perfert. Supinitates igitur ex vitiatis humoribus
<lb/>obortas picra confectio quam celerrime curat,
<lb/>nempe vitiatos humores expurgans. Vomitus vero ob imbecillitatem
<lb/>gravati stomachi oborti curantur per in temperiei
<lb/>emendationem. Non parum saepe contingit etiam non
<lb/>solum stomachum, sed et ventrem ob debilitatem ferre non
<lb/>posse ciborum onus, atque ideo rejicere, aliquando quidem
<lb/>ad infernam partem, ubi illis robustior sit stomachus, aliquando
<lb/>vero sursum ob stomachi imbecillitatem, quando
<pb n="13.147"/>
<lb/>sane hic debilior fuerit infernis partibus. Hoc itaque vonutus
<lb/>symptoma unum quidem est, sequitur autem ad multos
<lb/>affectus diversam medelam exigentes. Similiter et singultus
<lb/>stomacho interdum ob frigiditatem aut repletionem
<lb/>accidit, interdum ob mordacitatem humorum acrium et medicamentaria
<lb/>qualitate praeditorum. inpossibile itaque est
<lb/>medicamentum invenire omnibus dictis affectibus aptum.
<lb/>Caeterum quae deinceps scripsit Asclepiades duo medica.menta,
<lb/>ostensa sunt substantiam habere multum ab humana
<lb/>natura diversam, quae ipsa maxime omnium inter residuas
<lb/>corporis partes stomachus non fert ob excellentiam sensus,
<lb/>qua praeditus existit. Magnopere igitur affligitur stomachus
<lb/>etiam ubi ex stomaticis medicamentis quippiam in ipsum
<lb/>fuerit praeterlapsum, maxime quae atramentum sutorium
<lb/>aut tale quid in se habent. Quod enim ex fructibus constat
<lb/>ex comestili materia compositum est, verum attamentum
<lb/>sutorium contrariae penitus homini naturae est, quemadmodum
<lb/>etiam mandragora. Fugienda itaque sunt haec
<lb/>duo medicamenta ex chryfobalano et radicis mandragorae
<pb n="13.148"/>
<lb/>cortice composita, apponam tamen etiam ipsorum compositionem.
<lb/>Et prioris quidem descriptio haec est. ♃ Chrysobalani
<lb/>℔ j, mastiches Chiae librae dimidium, corticis radicis
<lb/>mandragorae quadrantem, tusa et cribrata excipe mentae
<lb/>succo et redige in catapotia. Da inde obolos tres cum
<lb/>aquae frigidae cyathis tribus. Posterioris autem descriptio
<lb/>haec est. ♃ Mastiches Chiae ℔ j, tragacanthae albae ℔ j,
<lb/>corticis radicis mandragorae sextantem, tusa et cribrata
<lb/>reponito. Usu exigente dato cochleare inspersum aquae irigidae
<lb/>cyatho uno. Post praescriptas duo conlectiones Asclepiades
<lb/>sic scripsit. Ad volvulosas stomachi subversiones.
<lb/>Conjectarit quispiam ipsum volvulosas appellare fortes,
<lb/>quemadmodum enim in volvulis subversiones fiunt cum
<lb/>magna contentione et violentia, adeo ut stereus etiam evomant.
<lb/>sic etiam alios vomitus concitatos quis appellare volvulosos
<lb/>possit. Sequuntur autem hujusmodi vomitus, ubi
<lb/>affectae partes a medicatis scrofis humoribus magnopere
<pb n="13.149"/>
<lb/>fuerint afflictae, si vero etiam imbecilliores fuerint duplieatur
<lb/>malum. Erit itaque ob id curationis scopus, ut simul
<lb/>ad affectas partes odoratas qualitates opponamus, quales
<lb/>aromatum sunt et quorundam seminum in ciborum usum
<lb/>venientium, velut est anisum, apium, daucus, cuminum et
<lb/>selëli. .luxta hanc itaque rationem Hippocrates in pleuriticis
<lb/>purgativum exhibens medicamentum, misceri aliquid ex
<lb/>his jussit sic scribens: <hi rend="italic">Sivero sub septo transvelsc sit dolor
<lb/>et ad claviculam non se extendat, mollire ventrem
<lb/>oportet veratro nigro aut peplio, ad veratrum quidem
<lb/>dauco aut seselide aut cumino aut aniso aut alio quopiam
<lb/>odorato addito</hi>. Apparet enim quod in his miscendis
<lb/>maxime odo.rem ipsorum respiciat, quo medicamentariam
<lb/>vim, quae hominis naturae contraria est, mitiget et obtundat.
<lb/>Quemadmodum enim graveolentia omnia stomachum
<lb/>subvertere solent, sic odorata corroborare. Si vero ultra
<lb/>hoc etiam in ciborum usum veniant, multipliciter auxiliantur
<lb/>stomacho ob vitiatos serosos humores subverso. Atque
<pb n="13.150"/>
<lb/>juxta hanc ratiocinationem auctor propositi medicamenti
<lb/>anisum et apium admiscuit, absinthium vero propterea,
<lb/>quod a natura vim habet extergendi ac repurgandi et subducendi
<lb/>vitiatos stomachi humores, ampliusque densat et
<lb/>constringit ac robur addit parti affectae. Cinnamomum autem
<lb/>addidit, ut quod omnibus foetidis et putredinosis ferosis
<lb/>humoribus se opponat juxta utramque facultatem luam,
<lb/>alterativam et discussoriam ; non parvam enim ex odore
<lb/>suo exhibet utilitatem omnibus malis affectionibus. Opii
<lb/>vero parum medicamento immiscuit, sensum stomachi heLetare
<lb/>volens, qua ratione etiam coeliacis ipsum damus,
<lb/>ut quod profundum quendam soporem inducere possit. Quo
<lb/>vero vehementem opii frigiditatem compositor ipse corrigeret,
<lb/>castorium ipsi adjecit oppositum ferme ipsi in facultate.
<lb/>Eadem ratione etiam piper admixtum est. De myrrha vero
<lb/>operae pretium est scire quod in quantum facultas ipsius
<lb/>est concoctoria humorum praeter naturam et vitiosorum, in
<lb/>tantum convenienter admiscetur, in quantum autem medicamentaria

<pb n="13.151"/>
<lb/>est non convenienter, verum paucitas ejus ad
<lb/>concoctionem quippiam confert, qualitatis autem peregrinitas
<lb/>non apparet, utpote victa ab odoratis. Ego itaque hoc
<lb/>medicamentum etiam sine myrrha praeparare consuevi, ad
<lb/>securitatem perducere semper tentans usum omnium medicamentorum,
<lb/>praesertim ubi in acuta febre tale quid exbibetur.
<lb/>Quum igitur cinnamomum habeat hoc medicamentum
<lb/>et semina calida urinam cientia ac piper et praeterea
<lb/>castorium ac opium, merito multis affectionibus commodum
<lb/>est, quandoque cum vino stomacho grato datum, quale protropum
<lb/>est, quandoque cum myrti baccarum decocto velut
<lb/>in dysentericis, aut cum aceto mulso velut in splenicis, in
<lb/>cholera vero et bilis vomitu ac effluxu cum frigida, velut
<lb/>Asclepiades scripsit, sed addito discrimine, si siticulosior est
<lb/>nunc quam antea, aut nauseae calidae saulus circa os ventris
<lb/>ipsis contingat, aut frigidam bibere sanus consueVit. Ego
<lb/>sane hoc medicamentum ad securiorem usum perduxi, myrrhamque
<lb/>dimisi et piperis quantitatem auxi. Quum vero
<pb n="13.152"/>
<lb/>plurimum cinnamomum accipiat, necessarium nobis est, ubi
<lb/>cinnamomo caremus, cassiam optimam conjiciamus aut plus
<lb/>quam duplo cinnamomi pondere aut omnino non minus Caeterum
<lb/>commensuratio ac apponderatio medicamentorum,
<lb/>quae ipsum constituunt, ab Asclepiade his verbis proditur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.3.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad volvusasas stomachi subversiones pastillus Amaponunt.
<lb/>Pacit ad insutos ardorem stomachi et vomentes
<lb/>ctbum. Facit et ad internos affectus</hi>.</label> ♃ Seminis apii Ʒ vj,
<lb/>anisi Ʒ vj, absinthii Ʒ iiij, piperis Ʒ ij, myrrhae Ʒ ij, cinnamomi
<lb/>Ʒ vj, opii Ʒ ij, castorii Ʒ ij, cum aqua pastillos formalo
<lb/>et ad summum Ʒ j, dato stomachicis cum protropi
<lb/>diluti cyathis tribus, cholericis et vomentibus cibum cum
<lb/>frigida, coeliacis et dysentericis cum baccarum myrti decocto,
<lb/>spleniticis cum aceti musti cyath. iij. Aliud medicamentum
<lb/>deinceps scripsit Asclepiades, non solum ad volvulosas
<lb/>stomachi subversiones ipsum convenire promittens,
<lb/>sed et ad intensos singultus et stomachicos, qui ardorem,
<pb n="13.153"/>
<lb/>hoc est multam caliditatem percipiunt. Dictum autem jam
<lb/>saepe a me est, impossibile esse invenire medicamentum ad
<lb/>multos affectus optimum, invenitur enim in unaquaque ipsarum
<lb/>id, quod proprie ipsis destinatum est praestantius esse.
<lb/>Verum iis, qui unum medicamentum ad multos affectus habere
<lb/>volunt, etiam horum praeparatio ac compositio utilis
<lb/>existit. Continetur tamen ambiguitas quaedam in hujusmodi
<lb/>medicamentorum promissionibus, qualem Asclepiades nunc
<lb/>de proposito medicamento facit. Putabunt enim fortassis aliqui
<lb/>ex ignaris tum singulorum trium symptomatum curationem
<lb/>promitti tum duorum simul coincidentium aut omnium
<lb/>simul, velut quum lancinatur vehementer nauseans aeger
<lb/>et singultit et multae anxiosae caliditatis sensum circa stomachum
<lb/>percipit. Et de tali sane affectione primo dicam,
<lb/>in qua tria haec mala simul hominem infestant, nimirum
<lb/>ardoris sensus et singultus et affectio volvulosa. Hippocrates
<lb/>quidem igitur convulsionem fieri dixit ex repletione et
<lb/>evacuatione, et additum est ad aphorismum ferme in omnibus

<pb n="13.154"/>
<lb/>exemplaribus. Sic autem et singultus. Ego vero in convulsione
<lb/>tertiam aliquam causam supra evacuationem et repletionem
<lb/>nondum reperi. Singultum autem sine his fieri
<lb/>video, acribus humoribus aut scrofis et medicatis stomachum
<lb/>mordentibus, quos ubi vomitu rejecerint, statim singultu
<lb/>liberantur. Quin et multi devorato medicamento ex
<lb/>tribus piperis generibus constante, si statim vinum insuper
<lb/>bibant, omnino singultiunt, ex quorum numero etiam ego
<lb/>sum. Amplius autem et cibo in mordacem qualitatem corrupto
<lb/>aliqui singultiunt, et quod a vomitu statim liberantur
<lb/>omnibus notum est. Quidam etiam ex rigore oris ventris
<lb/>singultiunt. Verum pueros maxime frequenter singultire
<lb/>contingit tum ob corruptionem alimenti in ventre tum
<lb/>ob partis frigiditatem. An vero et ob nimiam evacuationem
<lb/>fiat singultus, veluti etiam convulsio, dignum consideratione
<lb/>est. Verum si in praesens hac consideratione relicta eos,
<lb/>qui ob frigiditatem aut ciborum copiam aut mordacem acredinem
<lb/>gravantur, intueamur, vomitum reperiemus sufficientem
<lb/>medelam eorum, qui ob copiam aut morsum singula
<pb n="13.155"/>
<lb/>fiunt, caliditatem vero eorum, qui ob frigiditatem. Alio autem
<lb/>modo reperiemus etiam sensus stupefactionem per refrigerantia
<lb/>et permutationem ac discussionem mordacium per
<lb/>attennantia et resiccantia. Componitur autem ex hujusmodi
<lb/>ipsum medicamentum. Opium enim et rosae et psyllii succus
<lb/>ex refrigeranti bus sunt. Spica nardi vero et chryfohalanos
<lb/>ex discutientibus et corroborantibus. Asarum autem
<lb/>per minam deducit vitiosos humores. Aloe vero vitiatos
<lb/>humores expurgat et inferne per ventrem evacuat. Crocus
<lb/>autem concoquit et roborat partes per temperamentum quidem
<lb/>caliditatis concoctionem efficiens, per astringendi vero
<lb/>vim, quae ipsi adest, robur addens. Costus autem fulsicienter
<lb/>calefacit, moderate vero astringit, quod et ex gustu esus
<lb/>percipitur. Ex his porro compositum medicamentum aptum
<lb/>est singultientibus, aptum est et iis, qui ad vomendum laneluantur,
<lb/>ob humores in praecedenti dictos, Verum non
<lb/>similiter ut istud, neque aliquid aliud ex odoratis habet
<pb n="13.156"/>
<lb/>neque cinnamomum. refrigerantium autem in ipso mixtura
<lb/>stupesacere sensum potens, mitigando molestiam ex mordacitate
<lb/>seroforum et aliorum etiam humorum obortam vere
<lb/>aptum medicamentum efficit ad nauseosae affectionis imminotionem.
<lb/>Quandoquidem vero etiam ad stomachi ardorem
<lb/>convenire medicamentum dixit, repugnat autem huic sermoni
<lb/>calefaciens costus, operae pretium fuerit et de eo dicere.
<lb/>Quemadmodum in antidotis colicis appellatis et a quibusdam
<lb/>dolorum sudatoriis, qualis est Phitonis antidotus,
<lb/>Inopus componendi medicamentum est stupesacere sensum
<lb/>dolentium. Quo vero non cum magno detrimento id fiat
<lb/>et ut per altum dolentium corporum frigiditas celeriter penetret,
<lb/>calefacientia miscentur, quae refrigera n tiu m stupefactionem
<lb/>deducere possunt, quum illa ipsa per se tardi transitus
<lb/>existant. Haec igitur ubi quis inaudiverit, quantitatem
<lb/>consideret simplicium medicamentorum, quae in compostumes
<lb/>miscentur, ex hac enim sciet num magis aut minus
<pb n="13.157"/>
<lb/>efficere possit compositum medicamentum ea quae promittit.
<lb/>Si namque refrigerantia plura apparuerint, sensum affectorum
<lb/>magis obtundit et quantum caloris in ipsa particula
<lb/>fuerit etiam hunc extinguit, ubi vero calefacientia fuerint
<lb/>aucta, minus quidem haec efficiet ipsum medicamentum, innocentius
<lb/>autem reddetur. Nosse enim oportet corpora viventium
<lb/>mortificationi simile quippiam perpeti ab omnium
<lb/>ex opio et hyoscyamo et mandragora compositorum medicamentorum
<lb/>usu, nimirum causis dolorem inlligentibus insensibilibus
<lb/>factis, et multi sane, qui assidue talia accipiunt,
<lb/>ad immedicabilem frigiditatem partes perducunt. Quemadmodum
<lb/>autem in refrigerantium et calefacienti um oppositione
<lb/>utrorumque quantitas ostendit praedominantem medicamenti
<lb/>actionem, eodem modo etiam in aliis considerationem
<lb/>facere oportet, velut densantibus et rarefacientibus,
<lb/>coagmentantibus et diffundentibus, odoratis et graveolenti^bos,
<lb/>humectantibus et siccantibus, discutientibus et colus
<lb/>bentibus. Itaque ubi subscrspsero his mixtorum in compositione

<pb n="13.158"/>
<lb/>quantitatem ad cohaerentia transibo. Scripsit autem
<lb/>ipsam Asclepiades in haec verba.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.3.8">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Stomachicis ardorem sentientibus et intensos singultus
<lb/>et volvuloscs stomachi affectus</hi>.</label> ♃ Costi Ʒ iiij, spicae
<lb/>nardi Ʒ iiij, chrysobalanorum Ʒ iiij, rosarum viridium Ʒ iiij,
<lb/>masticina Ʒ iiij, aloës Ʒ ij, asari Ʒ ij, opii drach. unam. Excipe
<lb/>succo psyllii et reduc ad pastillorum formam et exhibe
<lb/>obolos tres. Liquor sit aflectui conveniens. Post praescripta
<lb/>medicamenta antidotum luerem jam antea in Andromachi
<lb/>medicamentis conscriptam, ex aloe et cinnamomo composta
<lb/>tam etiam ipse tradidit, non juxta eandem commensurationem
<lb/>et symmetriam. Habent autem verba ejus in hunc
<lb/>modum.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.3.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Antidotus hiera Phemisonis ad stomachi sabver-..
<lb/>siones. Facit et ad sentientes ardorem et omnem instationem,
<lb/>tardam concoctionem et affectiones uteri. Probe ciet
<lb/>urinam et omnino admiranda colsectio est hydropicis, hepaticis
<lb/>et nephriticis. Deducit et seminis merses</hi>.</label> ♃
<pb n="13.159"/>
<lb/>Aloës Ʒ c, mastiches Ʒ j, croci Ʒ j, nardi Indicae ℥ j, cinnamomi
<lb/>℥ j, carpobalsami Ʒ j, asari Ʒ j, tundito et angustissimo
<lb/>cribro excernito, atque aridum ne transpiret servato.
<lb/>Usus ejus est ad tarde concoquentem atque ita sanos
<lb/>℥ iij, cum frigidae cyatlL iiij, vomentibus bilem aut alias
<lb/>fluxione laborantibus drachmae dimidium ad inflammationes
<lb/>internas convenit cum aqua mulsa bibitum, verum
<lb/>quibus urinam ciere volumus aut menses deducere, medicamentum
<lb/>cum vino damus. Est autem medicamentum
<lb/>inspersile, in pulveris ac farinae formam redactum. Haec
<lb/>quidem scripsit Asclepiades de praedicto medicamento. Videamus
<lb/>autem primum in his de quantitate medicamentorum
<lb/>ipsum constituentium quatenus consensit et dissensit
<lb/>cum Andromacho, deinde consequenter de promissione et
<lb/>usu. Equidem in mixtura medicamentorum consenserunt
<lb/>inter se Andromachus et Asclepiades in hoc, quod aloes
<lb/>drachmas centum conjiciunt. Dissentiunt autem in eo, quod
<lb/>Asclepiades simpliciter aloës scripsit, Andromachus autem
<pb n="13.160"/>
<lb/>lotae apposuit. Et quod Asclepiades reliquorum singulorum
<lb/>singulas uncias admiscuit, hoc est drachmas argenteas octo
<lb/>aut septem et dimidiam, Andromachus vero sex. Amplius
<lb/>etiam in eo, quod Asclepiades carpobalsamum, Andromachus
<lb/>xylobalsamum inlicit, et praeterea quod Asclepiades florem
<lb/>junci odorati penitus relinquit. Caeterum circa promissionem
<lb/>operum Andromachus nihil amplius scripsit, quam quibusdam
<lb/>unum cochleare, quibusdam duo cum aquae frigidae
<lb/>aut calidae cyathis tribus exhibere, verum Asclepiades
<lb/>plura de usu propositae antidoti prodidit. Ad tardas enim
<lb/>concoctiones sanorum Ʒ j dari jubet cum aquae frigidae
<lb/>cyathis quatuor, opinor autem ipsum dicere drachmam argenteam ;
<lb/>etenim sic fere omnes recentiores medici appellare
<lb/>in more habent, neque ipsa rei natura aliud nos intelligere
<lb/>cogit, manifestum est autem, quod drachmam dicimus
<lb/>nunc in hujusmodi omnes, quod Romani denarium appellant.
<lb/>Verum non omnibus tarde concoquentibus expedit
<pb n="13.161"/>
<lb/>praebere hoc medicamentum, sed iis solum quibus ob vitio
<lb/>sus humores tarda concoctio contingit et maxime cum tenues
<lb/>fuerint et biliosi. Fecerit et quietem in iis, quibus
<lb/>citra vitiatos humores humida intemperies in tantum asteetam
<lb/>partem perrigavit, ut exolvatur et laxetur ad modum
<lb/>ligatoriorum nervorum circa laxatos articulos. At vero qui
<lb/>bilem in ventre habent, quae praesertim ipsis in tunicis in
<lb/>alto continetur, praestantius medicamentum non repererint.
<lb/>Verum haud scio qua ratione parum de ipso exhibeat Asclepiades,
<lb/>quum moderata exhibitio ipsius ad drachmas tres
<lb/>progrediatur. Porro ad inflammationem habentes non simpliciter
<lb/>in omni inflammationis tempore dandum est, sed
<lb/>ubi concocta suerit et declinarit. <hi rend="italic">Concocta enim medicanda
<lb/>certe censet Hippocrates, non cruda, neque in principiis,
<lb/>nest suopte cieantur impetu</hi>, hoc est nisi motus ad excre
<lb/>tionem nos adducat, qui nondum firmam aliquam inclinationem
<lb/>ac stationem ad unam partem habeat. Rede autem
<lb/>hoc medicamentum tarde concoquentibus aut bilem vomentibus

<pb n="13.162"/>
<lb/>aut alias stomachi fluxione laborantibus aquae cyathis
<lb/>quatuor inspergens praebet, nimirum subversionem stomacho
<lb/>ex melle oborientem formidans. Ad declinationem
<lb/>autem internarum inflammationum cum aqua mulsa tempesti
<lb/>ve quis exhibuerit, quemadmodum etiam minam ciere
<lb/>volens/ aut menses evacuare, Asclepiades quidem ex vino
<lb/>dandum ait. Praestiterit autem, ut ego sentio, cum vino
<lb/>mulso medicamentum praeberi; ita enim simul et quae circa
<lb/>distributionem et delationem ex ventre in urinam et quae
<lb/>circa uterum instant, secat ac dissolvit, et robur partibus
<lb/>addit, per quas transitum facit, ampliusque et locorum per
<lb/>quos fertur caliditatem auget, quae et ipsa non parum confert
<lb/>ad instantes humores fundendos ac evacuandos. Post
<lb/>praescriptam hieram Themisonis antidotum Asclepiades
<lb/>aliam sic scripsit. <hi rend="italic">Alia ex Mantiae compositionibus Attalica.
<lb/>Facit ad stomachicos et reficientes cibum, cholericos,
<lb/>coeliacos, dysentericos</hi>. Compositio sic habet. ♃ Croci Ʒ ij,
<pb n="13.163"/>
<lb/>nardi Ʒ duas, seminis hyoscyami Ʒ j, aloes Ʒ j, balaustii ℥ j,
<lb/>tragacanthae Ʒ j, piperis albi Ʒ j, acaciae ℥ j, rbeu Pontici
<lb/>℥ j, rhois Syriaci culinarii Ʒj, excipe succo rosarum in vino
<lb/>austero coctarum et redige in pastillos drachmae unius, tragacantham
<lb/>vero succo praemaceratam unito. Hoc medicamentum
<lb/>nihil priori simile habet, illud enim purgatorium
<lb/>est, hoc astringens, iis qui stomachum aut totum ventrem
<lb/>ob multam humiditatem exolutum ac laxum habent conveniens,
<lb/>quemadmodum etiam in articulis ejusmodi laxitates
<lb/>contingunt ligamentis ipsorum multa humiditate perrigatis,
<lb/>quae plurimi medici nervos ligatorios appellare solent.
<lb/>Multi enim ejusmodi affectus tum in ventre tum in
<lb/>stomacho fiunt iis, qui multo potu se explent aut fructus
<lb/>humectantes aut etiam edulia talis temperamenti ingerunt.
<lb/>Quum itaque multi sint qui tali victu utantur, rationabiliter
<lb/>etiam praedictae facultatis medicamenta saepe successu clara
<lb/>evadunt, ut quae praedominantem astringendi vim habeant.
<pb n="13.164"/>
<lb/>Ubi vero aut vitiatos humores evacuare aut affectam partem
<lb/>calefacere oportet, non solum nihil juvat ita astringentium
<lb/>medicamentorum usus, sed etiam nocet. Post praescriptum
<lb/>medicamentum aliorum duorum Asclepiades meminit,
<lb/>quae et ipsa ambo bona sunt et ex multis composita
<lb/>ac propterea multi ad varios affectus usus et praesertim
<lb/>posterius. Quod vero tale sit, quale ipsum esse dicit, etiam
<lb/>nobis ipsis facile erit judicare ubi in memoriam revocarimus
<lb/>simplicia in ipso medicamenta, qualia singula sint, ampliusque
<lb/>methodum compositionis ejus audiverimus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.3.10">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aster stomachicus, facit ad eos, quibus cibus in
<lb/>ventre acescit ad tormenta, destillationes, dolorem capitis,
<lb/>spuentes sanguinem, tabescentes, affectiones circa vesicam
<lb/>et uterum. Praeparatur sic</hi>.</label> ♃ Succi mandragorae drach
<lb/>iv, myrrhae drach. iv, balaustii Ʒ iv, castorii Ʒ iv, croci
<lb/>drach. iv, opii drach. sex, anisi Ʒ viij, seminis apii drach.
<lb/>viij, styracis Ʒ viij, hyssopi Cretici Ʒ xij, seminis hyoscyami
<lb/>albi drach, xij, componito pro more et digerito in pastillos,

<pb n="13.165"/>
<lb/>dato pro viribus. Liquor sit affectioni conveniens
<lb/><hi rend="italic">Aser alter inexuperabilis, medicamentum accommodatum
<lb/>sedans dolorem, inducens scmnum, multi usus ad vallos
<lb/>affectus. Nam et stomachi morbos mirabiliter sanat a ructibus
<lb/>acidis, aegris concoctionibus, torminibus, volvatis,
<lb/>testationibus. Pacit et ad capitis dolores potatum et foris
<lb/>illitum fronti aceto dilutum. Facit et ad oculorum dolorem
<lb/>pastillus perdicis succo dilutus. Pacit et ad dentium
<lb/>dolorem cavernae inditus, tritus ac galbano exceptus aut
<lb/>fici succo. Prodest ad epiphoras et tonsillarum inflammationes
<lb/>villo dulci dilutus, ita ut ad oculos lanam eo imbutam
<lb/>imponamus : in tonsillis vero affectis tepescet um
<lb/>Colluamus. Pacit ad omnem sanguinis siuxuni vino myrtlte
<lb/>dissolutus, et ad veteres ac recentes tusses et destillationes
<lb/>dilutus vino Pheraeo aut protropo aut Scybelite.
<lb/>Facit phthisicis, supputatis, marrubii sacco dtssblulus.
<lb/>hlaemoptoicis, dysentericis, cholericis, sanguinariae succo</hi>
<pb n="13.166"/>
<lb/><hi rend="italic">dilutus, et ad omnis reptilis plagam cum rutae decocto
<lb/>potatus. Solvit irritationes per circuitum repetentes, duabus
<lb/>ante ejus inuasionem .horis ex vini diluti cyathis tribus
<lb/>acceptus. Menses etiam seminarum ducit artemisiae
<lb/>decocto dilutus. Pacit et ad vesicae affectiones vino mulso
<lb/>dissolutus. Similiter etiam iis, quae ab utero sussiocantur,
<lb/>auxiliatur. Pacit arthriticis, podagricis, gentianae decocto
<lb/>dilutus. Et de his quidem quae eeficit hactenus. Compositio
<lb/>vero hoc modo habet</hi>. ♃ Myrrhae drach. quatuor,
<lb/>styracis drach. quatuor, nardi Indicae drach. quatuor, cassiae
<lb/>fistulae drach. quatuor, terrae Lemniae drach. quatuor,
<lb/>corticis. mandragorae drach. quatuor. in alio exemplari
<lb/>etiam piperis drach. quatuor, croci drach. sex, succi papa^
<lb/>veris drach. sex, seminis dauci Cretici drach. octo, anisi
<lb/>drach. octo, seselis Massiliensis drach. octo, seminis apii
<lb/>drach. octus Myrrha et styrax atque opium vino dissolvuntur
<lb/>odorato et teruntur, arida vero tunduntur et eriluantur,
<lb/>ac deinde simul miscentur, subiguntur ac in pastillos

<pb n="13.167"/>
<lb/>coguntur ponderis drachmae dimidiae et in umbra resiccantur.
<lb/>Esus ostensus est. in aliis exemplaribus pastillo^
<lb/>sum pondus drachmate proditur.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="4">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.4.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="4">Cap. IV.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Quae Archigenes in primo medicamen..
<lb/>torum secundum genus prodidit de affectionibus circa stomachum</hi>.</label>
<lb/>Quum multae et vatiae sint circa stomachum affectiones,
<lb/>atque hae omnes fere in totum ex cruditate oboPiantur,
<lb/>totis vitibus considerandum. Et si quidem aquarum
<lb/>aut aeris malitia ostendatur, universali via ac ratione quam
<lb/>maxime licet utentes, haec immutando hominem liberare
<lb/>est opus. Si vero ob inconsuetos cibos, eis interdicemus;
<lb/>si vero ob copiam, cibos contrahemus, et in universum ex
<lb/>quacunque causa suspicati fuerimus fieri, eam prohibebimus.
<lb/>Quod si in omnibus ipsis bono ordine tractetur et juxta
<lb/>ipsum stomachum tamen concoctiones impediantur, unctionibus
<lb/>et exercitiis, vociferationibusque et aliis hujusmodi
<lb/>per expertum artificem adhibitis stomachus corroboretur.
<lb/>Verum ructu acido asseclis coriandrum cochlearii mensura
<lb/>ante reliquum cibum edendum dato et merum insuper hibendum.

<pb n="13.168"/>
<lb/>Quod si quandoque moderata cruditas et quae
<lb/>contemni possit, oboriatur, longiore tempore in lecto decumbendum
<lb/>est, et si negotia id non permittant, quanto
<lb/>possibile est, omnis distentio et labor, ampliusque aestus et
<lb/>frigus ac ira vitanda sunt. Serius etiam quam pro consueto
<lb/>tempore ex fervida aqua lavandum est, et in priore
<lb/>balnei domo aqua tepida hausta, omnia in stomachum coacervata
<lb/>pituitosa removenda, et modico cibo itemque potu
<lb/>prima die utendum. Si vero fortis ciborum corruptio fiat
<lb/>stomachique morsum sentiant ac ipsos eructent, ampliusque
<lb/>nausea afficiantur, aqua tepida exhibita vomere cogito donec
<lb/>omne corruptum expurgetur, deinde caput mollibus
<lb/>linteolis ad ignem calefactis obducito, aut hujusmodi aliquo
<lb/>non inani ductu locos circa stomachum foveto et praecordia
<lb/>mitigato, summas item partes molli frictione aut etiam
<lb/>constrictione lenito. Atque ita in lectulo quiescere sinito,
<lb/>ac inediam per totam sequentem diem perstare, si non absurdum
<lb/>quid inde consequatur. Fortiores quidem, ut praedictum

<pb n="13.169"/>
<lb/>est, effectos lavatione curato, si vero infirmi essent,
<lb/>moderate ad diem unum refectos, in sequentem lavato moderatis
<lb/>cibis ac potibus ad triduum uti jussos. Et eruditatis
<lb/>quidem talis quaedam, ut rudi quadam forma expressi,
<lb/>curatio existit. Verum de iis, quae ex ipsa proveniunt, velut
<lb/>profluvio ventris aut bilis per vomitum ac secessum rejectione
<lb/>aut aliis ejusmodi, in proprio loco dicetur. Caeterunt
<lb/>in aliis stomachi molestiis, iis quidem, qui stomacho
<lb/>exuruntur cum exclusione aut animi deliquio aut appetentia
<lb/>perdita, ex qualicunque tandem causa praeter febrem,
<lb/>cyathos iij aut iv aquae frigidae absorbendos dato, bis aut
<lb/>ter per intervalla, et si quidem inde mitius habeant, ipsos
<lb/>revocatos tum cibatum etiam aliis refocillare tentabis. Si
<lb/>vero permaneat malum, deprehensis atque laevigatis extremitatibus,
<lb/>hujusmodi quendam cremorem assidue absorbendum
<lb/>dato, velut palmularum, malorum cotoneorum, pyrorum,
<lb/>mespilorum, baccarum juniperi, pampinorum vitis, rosarum,
<lb/>mali item punici nucleum non habentis succum aut
<lb/>nuces pineas xx et seminis cucumeris grana xxv, baccas
<pb n="13.170"/>
<lb/>myrti xx, croci obol. ij et rosarum duarum folia ex aqua
<lb/>bibenda exhibeto. Aut aquam frigidam cum omphacii succo
<lb/>praebeto. Aut florem rosarum cum nardo et aqua frigida.
<lb/>Aut etiam portulacae semen admisceto aut atriplicis semen
<lb/>aut malorum cotoneorum decoctum. Aut cucumerum sativorum
<lb/>semina l trita ex frigida praebe. Aut oryzam coctam
<lb/>cum butyro edendam exhibe. Aut tragoriganum tritam
<lb/>et exuccatam cum aqua edendam praebe. Aut fabas
<lb/>Aegyptias x et nardi Celticae obol. ij, utraque tosta et trita
<lb/>bibenda exhibe cum .mali pudici acidi ac dulcis succo et
<lb/>aqua, pari utriusque mensura. Aut menthae ramulum contritum
<lb/>bibendum dato. Aut oenanthen similiter tritam cum
<lb/>nardo Indica bibendam dato. Aut lentes coctos tritos ex
<lb/>aqua praebeto. Aut phoenicobalanos cum rosis. Aut marrubii
<lb/>succum cum melle, et ubi paululum quieverint, vinum
<lb/>eum polenta exhibeto. Aut cardamomi Ʒ j cum aceti mulsi
<lb/>cyathis tribus potandam dato ac quiescere sinito. Porro iis,
<lb/>qui salivam multam in stomacho aggregarunt^ aridam conyTam
<lb/>manducandam dato, forinsecus vero stomacho impoDantur

<pb n="13.171"/>
<lb/>vitis folia viridia trita, aut mala cotonea aut pisa
<lb/>mulae aut mespila cum cerato. Aut myrti solia tenera vel
<lb/>rubi vel lentisci, trita cum polentae flore frigida subacto.
<lb/>Aut portulaca viridis similiter praeparata. Aut caseus recens
<lb/>mollis cum polenta et apii foliis. Aut luridis solia cum
<lb/>aceto et polenta ac apii soliis. Si vero multum sint aestuosi,
<lb/>vesicam aqua expletam imponito. Aut nivem superstato. Aut
<lb/>cucurbitarum ramenta imponito et omnino omnia, quibus
<lb/>in cardiacis utimur. Dolores autem stomachi lenit et maxime
<lb/>iis, quibus anxietas aliqua aut indigentia accedit, lac
<lb/>asininum aut muliebre aut bubulum, silicibus incoctis potatum.
<lb/>Aut unguentum nardinum vel aliquod pretiosum
<lb/>dato ex aqua. Aut decoctum schoenanthi, rosarum flore simul
<lb/>insperso. Aut portulacae succum, quandoque per se,
<lb/>quandoque cum nardo. Aut ovi vitellum tostum et in sarinam
<lb/>comminutum cum polenta bibendum dato. Aut amaras
<lb/>nuces cum cucumeris semine et nuce pinea. Aut rumi
<pb n="13.172"/>
<lb/>cis silvestris seminis obolos tres bibendos praebeto. Omnes
<lb/>vero circa stomachum dolores et implacabiles molestias sedari
<lb/>ajunt cochlea Africana cruda integra vorata. Exoluto
<lb/>autem solum et nauseabundo facto stomacho lactucae albae
<lb/>semen modicum ex aquae cyathis quatuor aut uno bibendum
<lb/>dato. Aut passerum stereus aridum velut polentam sive
<lb/>aquam biberint sive vinum inspergito. Aut mastiches Chiae
<lb/>cochleare ex aqua frigida dato. Aut glaciem jejunis quotidie
<lb/>exhibeto, ut ea assidue manducata salivam expuant. Aut
<lb/>conyzam aridam manducent. Si vero una cum humectatione
<lb/>etiam inflammatio aliqua adsit, ^oenanthen cum meliloto
<lb/>aut rosam siccam cum cerato rosaceo parum resinae
<lb/>ustae habente impone. Aut acaciae et aluminis melli pares
<lb/>partes dupla cerati proportione excipe et ut malagma
<lb/>impone. Caeterum quibus bilem atram generantibus llomachus
<lb/>inflatur, spongias aceto acerrimo calido imbutas ad
<lb/>stomachum imponito, atque hoc maxime tempore distentionum,
<lb/>et Ii postea etiamnum perseverarint, alumen liquidum

<pb n="13.173"/>
<lb/>cum chalcantho trito melle exceptum imponito. Aut
<lb/>haec et aloein pari portione mixta et cerato myrteo excepta
<lb/>imponito. Aut hederae foliis vino coctis pro cataplasmate
<lb/>utitor, aut plantaginis cum sale tritis. Aut armentariae
<lb/>bovis stereus aridum vino coctum. Aut marrubium
<lb/>cum pane et rosaceo subactum. Aut bulbos rufos et alumen
<lb/>pati portione imponito. Post haec antidotus apyretos appeltata
<lb/>aut hiera aut alia quaepiam, quae cuique per experientiam
<lb/>cognita est, in potu exhibenda est. In cibo stomacbicis
<lb/>conveniunt beta, lens, tragus, ory^a, alica, malis
<lb/>cotoneis aut palmulis aut mespilis aut mali punici nucleo
<lb/>carentis, granis aut melapiis simul incoctis, aut teneris
<lb/>lentisci aut myrti aut rubi ramulis admixtis. Panis sit
<lb/>summe tantum fermentatus aut penitus absque fermento
<lb/>praeparatus. Ex oleribus conveniunt cruda, cichorium, meconides,
<lb/>eryngium, intybns, gingidium, feris, lactucae, cocta
<lb/>maxime commoda est brassica et sitarum. Ex reliquis
<lb/>autem coctis conveniunt cochleae et bulbi. Ex carnibus
<lb/>Venter, rostra, pedes, turdi, perdices, attagenes, turtures.
<pb n="13.174"/>
<lb/>palumbes, anates, lepores, dorcades. Ex piscibus squillae,
<lb/>gammari, colymbaenae, locustae, fuligines, sepiae, et ex iis
<lb/>qui duras carnes habent multi, ex testaceis maxime buccina,
<lb/>purpurae, pectines, glauci, cerri, glandes. Verum sisarum
<lb/>a reliquis omnibus acceptum, ut stomacho gratum
<lb/>et resectioni commodum, ad pleraque omnia stomachi symplumata
<lb/>conveniens est. in potu prodest vinum, quod unusquisque
<lb/>libenter bibit. At vero iis, qui inflantur et stomacho
<lb/>distenduntur, polii fasciculum coquito et bibendum
<lb/>dato. Aut calaminthae decoctum per noctem sub dio expositum,
<lb/>modico melle et piperis Ʒ j admixtis, bibendum
<lb/>praebeto. Aut spongiam acerrimo aceto imbutam pedibus
<lb/>ac brachiis imponito, usquequo bullae excitentur, maxime si
<lb/>cibos rejectent. Aut foenigraeci farinam aceto subactam. Aut
<lb/>sinapi tritum cum aceto usquequo rubefiat locus. Aut psyllium
<lb/>aceto et aqua maceratum et in mortario tusum, pari
<lb/>portione carnium cochlearum admixta, in malagmatis forma
<lb/>imponito. <hi rend="italic">Quae stomachicis dolorem eximant</hi>. Cuminum
<pb n="13.175"/>
<lb/>tostum et apium, utrumque modica portione cum aqua bibendum
<lb/>praebe. Aut aloes obdi. ij cum vino mulso aut
<lb/>vino aut aqua bibendos dato. Aut abrotoni et thymi utriusque
<lb/>obol. ij, ex vino praebe bibendos. Ligaturas insuper
<lb/>extremarum partium fortiter adhibe et circa ipsum stomacbum
<lb/>cucurbitulis et fomentis variis utere. Quod si vehementor
<lb/>valida sit distentio, etiam venae sectio efficax auxilium
<lb/>erit et alvi solutio per supposititiam glandem. Deinceps
<lb/>post praescripta Arcbigenes de fama ingenti, itemque
<lb/>de singultu prodit quae sequuntur. Porro eos, qui ex ingenti
<lb/>fame in viis vel alio quocunque modo animo linquuntur,
<lb/>revocabimus odoramentis aceti aut pulegii, aut quae forte
<lb/>obtingit terra aceto macerata aut malis aut pyris aut aliis
<lb/>similibus fructibus, qui ad manum sunt. Panem insuper
<lb/>odorandum dabimus et ingerere cogemus. Ad haec enim
<lb/>singula confestim excitantur et praeterea ad suillam carnem
<lb/>assatam ac coctam et in universum ad omne, quod mustum
<lb/>alit et praesertim ea, quae odorem nidorosum ac probe
<lb/>conditum abundanter habent; per hujusmodi enim odores
<pb n="13.176"/>
<lb/>ut plurimum tales revocantur. Nihilo minus tamen etiam
<lb/>extremae partas ipsorum constriugendae sunt, ipsique excL
<lb/>tandi tum maxillarum punctura tum capillorum ac aurium
<lb/>distentione. Resocillabis porro ab exolutione, panem in vino
<lb/>diluto aut etiam aliud quippiam ex iis quae acervatim resicere
<lb/>vires possunt exhibendo, velut sunt ova sorbilia, bulbi,
<lb/>cochleae. Etenim singula haec stomachi humiditatem exiurunt
<lb/>et in modica mole multam vim complexa cumulatim
<lb/>corroborant. Singultientibus autem rutam cum vino dato
<lb/>aut nitrum in aqua mulsa aut opium aut castorium aut
<lb/>abrotonum aut aristolochiam aut daucum Creticum aut cunnnum
<lb/>aut anisum aut zingiberis radicem aut scillam cum
<lb/>aceto et oleo aut tordylion aut dictamnum aut calamina
<lb/>then aut acorum, asarum item et nardum Celticum et pulegium,
<lb/>singula tum per se tum simul mixta.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.4.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamentum nostrum ex succo malorum cotoneorum
<lb/>constans</hi>.</label> Magnae equidem oris ventris affectiones a
<lb/>praedictis medicamentis curantur, moderatas vero omnes
<lb/>ferme praeter eas, quae ex vehementi ardore fiunt, sub.
<pb n="13.177"/>
<lb/>scriptum medicamentum juvat. ♃ Succi malorum cotoneorum
<lb/>sextarios duos, mellis Attici sextarios duos, aceti
<lb/>sesqu sextarium, si vero multum acre fuerit, sextarium unum,
<lb/>zingiberis quadrantem, piperis albi unciam unam, arida sperges,
<lb/>ubi malorum succus cum melle et aceto coctus ad lentum
<lb/>ignem Attici mellis crassitiem acceperit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.4.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud ex malorum cotoneorum carne constans,</hi>.</label> ♃
<lb/>Malorum cotoneorum carnis lib. iij, mellis lib. iij, aceti albi
<lb/>lib. iij, piperis quadrantem, gingiberis quadrantem, petroselini
<lb/>Macedonici unciam unam.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="5">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.5.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="5">Cap. V.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De medicamentis, quae foris ori ventris
<lb/>imponuntur</hi>.</label> Vocant quidem plurimi medici, haud scio
<lb/>quare, velut Asclepiades et Andromachus, omnia medicamenta,
<lb/>quae forinsecus imponuntur, sive astringendo condensent
<lb/>sive indurent, malagmata. Verum nos permittemus
<lb/>ipsis, etiam si non proprie appellant. Quae autem conscripserunt
<lb/>ad stomachi affectus commoda medicamenta, per experientiam
<lb/>non illorum solum, sed etiam nostram appro^
<pb n="13.178"/>
<lb/>bata, ea nunc ascribemus, ab iis quae Asclepiades prodidit
<lb/>initio facto.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.5.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae medicamenta Asclepiades ad stomachi affectus
<lb/>in quarto externorum tradidit, quae Marcellae inscribit</hi>.</label>
 <lb/><hi rend="italic">Eveni ad stomachi subversiones doloresque, facit
<lb/>etiam ad inflammationes</hi>. ♃ Oenanthes drach. octo, croci .
<lb/>drach. duas, rosarum siccarum drach. quatuor, meliloti drach.
<lb/>quatuor, mastiches drach. quatuor, ramentorum succini drach.
<lb/>quatuor, carnis phoenicobalanorum quadrantem, vini myrtei
<lb/>quod satis est. Arida tundito et per angustissimum cribrum
<lb/>concerni to et cum vino myrteo diluito, ut cerati spisfloris
<lb/>crassitudinem accipiant, his carnem phoenicobalanorum
<lb/>addito et conquassata cerato ex rosaceo apparato, excipi to
<lb/>et linteolo inserta ori ventris imponito. Facit et ad oculos
<lb/>inflammatos. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Oenanthes drach. sex, croci drach.
<lb/>iv, myrrhae drach. quatuor, floris rosarum drach. iv, melssoti,
<lb/>mastiches, utriusque drach. quatuor, aloes drach.
<pb n="13.179"/>
<lb/>quatuor, corticis mandragorae Ʒ iv, carnis palmularum quadrantem,
<lb/>excipe cerato ex rosaceo apparato.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.5.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aisolepiadae, qui philopliystcus dictus est, ad siomachi
<lb/>subveestones. Pacit et coeliacis et dysentericis</hi>.</label> ♃ Seminis
<lb/>hyoscyami Ʒ iv, seminis apii Ʒ iv, floris rosarum
<lb/>drach. duas, seminis anisi drach. ij, succi hypocystidis Ʒ ij,
<lb/>myrrhae Ʒ duas, croci Ʒ j ẞ, opii Ʒ j ẞ. Arida tundito et
<lb/>per angustissimum cribrum excernito, hypocystidem vero
<lb/>et myrrham et papaveris succum vino myrteo dissoluta aridis
<lb/>adjicito et pastillos formato, eosque in umbra resiccato.
<lb/>Usus tempore quantum opus est tusum, melle cocto excipito
<lb/>et deinde linteolo instatum locis affectis imponito. Si
<lb/>vehemens fuerit fluxio, succi hypocystidis aliam adhuc
<lb/>drachmam addito et floris rosarum tantundem.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.5.4">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud Galli Marci Asclepiades, ad eosdem affectus</hi>.</label>
<lb/>Seminis hyoscyami drach. iij, florum rosarum drach.
<lb/>duas, anili drach. duas, seminis apii drach. iv, opii drach. j,
<pb n="13.180"/>
<lb/>succi hypocystidis drach. ij, myrrhae Troglodytidis drach.
<lb/>duas, croci sesquidrachmam, vini myrtei quod satis est,
<lb/>mellis cocti quod sufficit, praepara ac utere ut dictum est.
<lb/>Ejusmodi medicamenta etiam bibuntur et valde auxiliantur.
<lb/>Cohibito autem fluxu et sequente dolore, tantundem pondetis
<lb/>cerati rosacei ad medicamenti confectionem addere
<lb/>oportet. Si vero multa fluxio contingit, ad medicamentum
<lb/>succi hypocystidis drachmas tres conjicito et florum rosarussi
<lb/>aliam drachmam. Vigiliis infestantibus, etiam succi papaveris
<lb/>aliam drachmam addito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.5.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud Nicerali, coeliacis, dysentericis, valde generosam</hi>.</label>
<lb/>♃ Oenanthes drach. duas, rosarum siccarum Ʒ j,
<lb/>mastiches Ʒ j, aloes Ʒ j, gallarum omphaci fidum Ʒ j, aluminis
<lb/>rotundi ℥ j, acaciae Ʒ j, cerae lib. j, picis brutiae Ʒ iij,
<lb/>olei myrtei lib. j, arida cum liquidis committito. <hi rend="italic">Aliud
<lb/>valde praeclarum</hi>. ♃ Oenanthes ℥ j, omphacii ℥ j, gallae
<lb/>omphacitidis Ʒ j, aluminis scissi ℥ j, acaciae unc. unam, cytinorum
<lb/>mali punici ℥ j, balaustii Ʒ j, mastiches ℥ j, vini
<pb n="13.181"/>
<lb/>myrtitae quantum satis est his subigendis, carnis phoenicebalanorum
<lb/>Ʒ vj, excipe cerato praeparato ex lentiscini libra
<lb/>una, praepara ac utere ut dictum est. Haec quidem igitur
<lb/>praescripta medicamenta facultatis sunt astringentioris, quae
<lb/>vero deinceps ab Asclepiade prodita sunt, mixtam facultatem
<lb/>habent, adeo ut etiam induratas inflammationes curent
<lb/>et propterea etiam hepaticis utilia sunt; opus enim habent
<lb/>etiam illi astringentium ad laxantia mixtura non tamen
<lb/>aeque, ut stomachici ; in stomachicis enim medicamentis qualitas
<lb/>astrictorsa praedominatur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.5.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Malagma Nilo inscriptum, facit ad hypochondriorum
<lb/>distentiones et articulorum dolores. Dissolvit omnem
<lb/>duritiem. Pacit et ad exarticulata et luxata post deciinationem
<lb/>inflammationum impositum. Pacit splenicis et
<lb/>hepaticis</hi>.</label> ♃. Cerae lib. j, ammoniaci thymiamatis lib. j,
<lb/>olei cyprini lib. j, croci Ʒ ẞ, aceti quod satis est, amatoniacum
<lb/>dissolvito, deinde sic arida adjicito.</p></div>
<pb n="13.182"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.5.7">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud ex libris Arii Asclepiade^</hi>.</label> ♃ Ammoniaci
<lb/>thymiamatis lib. ij, diligenter tritas in vas ficti te conjice,
<lb/>eique floris falis lib. j adde et olei cyprini sesquilibram.
<lb/>Coque ad lentum ignem assidue agitando, atque ubi emplastri
<lb/>formam acceperint, adjice cerae lib. ij, qua eliquata, quum
<lb/>medicamentum amplius non inquinaverit, eximito et in mortarium
<lb/>transferto, conquaflatumque diligenter reponito ac
<lb/>utitor.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.5.8">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Malagma Nilei crocerum, medicamentum accommodatum
<lb/>ad praedictos affectus, facit et ad erysipelata. Hoc
<lb/>usas est Licinius Atticus</hi>.</label> Ammoniaci thymiamatis libram
<lb/>unam, cerae libram unam, olei rosacei libram unam, croci
<lb/>unciam unam, aceti quantum sufficit, praeparato pro more.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.5.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud melinum inscriptum aromaticum, hepaticis,
<lb/>stomachicis et ad praecordia distenta et omnem nervorum
<lb/>per consensum affectionem</hi>.</label> ♃ Ammoniaci thymiamatis Ʒ c,
<lb/>cerae Ponticae drach. c, melilotorum drach. duodecim, croci,
<lb/>myrrhae, bdellii, singulorum drach. viij, olei cyprini lib. unam.</p></div>
<pb n="13.183"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.5.10">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud facit stomachicis, hepaticis, ad praecordia inflammata
<lb/>et omnem nervorum per consensum affectionem</hi>.</label>
<lb/>♃ Cerae Ʒ c, croci Ʒ xij, ammoniaci thymiamatis Ʒ c, myrrhae
<lb/>Ʒ xij, bdellii Ʒ viij, consectionis hedychroi quadran-.
<lb/>tem, vini dulcis quantum su luci t, olei cyprini lib. j, praepara
<lb/>pro more.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.5.11">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud Neapositae, aromaticum inscriptum, ntedicamentum
<lb/>accommodatum ad internos affectus</hi>.</label> ♃ Ammoniaci
<lb/>thymiamatis lib. iij, cerae lib. iij, olei rosacei lib. iij,
<lb/>consectionis hedychroi lib. ẞ, meliloti lib. ẞ, cyperi si b. ẞ,
<lb/>nardi Celticae lib. ẞ, floris junci odorati lib. ẞ, vini dulcis
<lb/>quod satis est. Arida cum liquidis subacta committito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.5.12">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Malagmata bona inflammationibus citra debilitatem
<lb/>inveteratis, quae ad hepatis inflammationes similiter conveniunt.
<lb/>Malagma Asclepiadis ex meliloto hieraticon inscriptum,
<lb/>stomachicis, hepaticis et ad visoerum dolores</hi>.</label>
 <lb/>♃ Nardi Celticae Ʒ x, cyperi Ʒ x, myrrhae Ʒ x, cardamomi
<pb n="13.184"/>
<lb/>Ʒ viij, meliloti Ʒ xl, croci Ʒ viij, amomi Ʒ viij, cypheos sacrssiculorum
<lb/>Ʒ xvj, ammoniaci thymiamatis Ʒ xl, resinae
<lb/>terebinthinae Ʒ lxxx, cerae minam j, olei cyprini minam j,
<lb/>vini odorati Italici heminam j. Praepara, ut dictum est,
<lb/>ac utere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.5.13">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud basilicum inscriptum, faciens ad praedictos
<lb/>affectus omnemque per consensum nervorum affectionem</hi>.</label>
<lb/>♃ Cerae minas iij, ammoniaci thymiamatis minas ij, resinae
<lb/>frictae minam Imam, meliloti minae dimidium, propo^
 <lb/>leos Ʒ xxv, myrrhae Ʒ xxv, nardi Celticae Ʒ xxv, styracis
<lb/>Ʒ xxv, cyperi Ʒ xxv, iridis Illyricae Ʒ xxv, cardamomi,
<lb/>panacis, utriusque Ʒ xxv, croci, cassiae, mastiches, opobalfami,
<lb/>amomi, floris Iunci odorati, singulorum Ʒ xvj, vini
<lb/>Italici odorati quantum sufficit. Arida cum nardini Asiani
<lb/>aromatici libris quatuor subacta pro more praeparato.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.5.14">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Malagma Polparcflion facit peripneumonicis, stomachicis,
<lb/>splenicis, hydropicis. Pacit ad affectus circa vestcam
<lb/>aut uterum, ad omnem nervorum per consensum asu
<pb n="13.185"/>
<lb/>sectionem</hi>.</label> ♃ Cerae minam j, terebinthinae minam j, bdellii
<lb/>minam j, ammoniaci thymiamatis, cardamomi, cyperi,
<lb/>singulorum minam j, meliloti, amomi, nardi Indicae, croci,
<lb/>myrrhae, thuris, xylocinnamomi, singulorum Ʒ xxv, olei
<lb/>cyprini heminam j, vini ltalici quod satis est. Praepara
<lb/>pro more, ac utere quandoque immixto, quandoque dissoluto
<lb/>cum cerato cyprino.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.5.15">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Polyarchi medicamentum accommodatum, facit ad
<lb/>praedictos affectus et omnem nervorum per consensum asu
<lb/>sectionem. Pacit etiam ad assiduas cruditates et corrumpontes
<lb/>cibum et vomentes bilem, ac omnes inveteratos affectus.
<lb/>Lsus est eo Pullus Agrippa. Compositio hoc modo
<lb/>habet</hi>.</label> ♃ Castorii, amomi, utriusque ℥ j ẞ, piperis albi
<lb/>℥ j ẞ, et longi ℥ j ẞ, myrrhae ℥ iij, consectionis hedychroi
<lb/>Ʒ iij, carpobalsami Ʒ iij, costi Ʒ iij, soliorum malabathri, cashae
<lb/>rosas reserentis, panacis, opobalsami, nardi Indicae, singulorum
<lb/>℥ iij, floris junci odorati, cinnamomi, utriusque
<lb/>trientem, pyrethri, croci, cardamomi, singulorum trientem.
<pb n="13.186"/>
<lb/>cyperi semissem, iridis Illyricae, aristolochiae longae et rotundae,
<lb/>singulorum Ʒ vj, cerae ℔ iv, terebinthinae ℔ ij, resinae
<lb/>laricis Ʒ iij, in alio exemplari etiam bdellii ℥ iv, ammoniaci
<lb/>thymiamatis Ʒ iv, unguenti nardini Asiani lib. iij,
<lb/>vini Falerni quod satis est, praepara pro more, Ego autem
<lb/>adjicio mastiches, cinnamomi, ammoniaci thymiamatis, styracis,
<lb/>aloes, opobalsami, singulorum quadrantem.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.5.16">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Malagma Andromachi ex meliloto</hi>.</label> ♃ Nardi Celticae
<lb/>Ʒ viij, cyperi Ʒ viij, cardamomi Ʒ viij, iridis Illyricae
<lb/>Ʒ viij, myrrhae Ʒ octo, croci Ʒ iv, meliloti Ʒ xxv, ammoniaci
<lb/>thymiamatis Ʒ l, terebinthinae Ʒ l, cerae Ʒ c, cyprini
<lb/>heminae dimidium, aceti quod satis est, quidam ammoniaci
<lb/>thymiamatis Ʒ c conjiciunt. Facit ad omnia interna. <hi rend="italic">Malagma
<lb/>Polyarchi ex epistola ad omnia interna</hi>. ♃ Cyperi
<lb/>minam j, cardamomi minam j, mannae tantundem, cerae
<lb/>tantundem, terebinthinae frictae fesquinnnam aut liquidae
<lb/>minas iij, cyprini quantum sufficit. Ego etiam bdellii appono

<pb n="13.187"/>
<lb/>minam j. <hi rend="italic">Aliud, altera descriptio</hi>. ♃ Cyperi, carda-.
<lb/>momh amomi, bdellii, thuris, balsami, singulorum minam j,
<lb/>cerae sesquiminam, resinae frictae minas iv, cyprini heminae
<lb/>ẞ, vini odorati sesquiminam. Praepara ut moris est, ac
<lb/>utere velut praescriptis. Ut ego componere soleo. ♃ Cyperi,
<lb/>cardamomi, amomi, bdellii, thuris, singulorum minam j,
<lb/>cerae minae ẞ, resinae frictae aut terebinthinae minas iv,
<lb/>cyprini heminam j, cassiae minae quartam partem, ammoniaci
<lb/>thymiamatis minae quartam partem, nardi Indicae,
<lb/>croci, myrrhae, singulorum minae quartam partam, vinum
<lb/>odoratum.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="6">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.6.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="6">Cap. VI.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De hepate et esus affectionibus</hi>.</label> Quum
<lb/>haec tractatio postrema omnium a me conscribatur, omnibus
<lb/>sane manifestum esse opinor, quod ex duobus bsa alterum
<lb/>verum sit, aut alias omnes inutiles esse et supervacaneas,
<lb/>si quis ex hac sola sufficiens sit omnes affectiones
<lb/>curare, quae medelam per medicamenta requirant, aut si
<lb/>quidem illae utiles existant, primum ipsas legendas esse et
<lb/>in memoriam revocandas illis, qui hinc aliquid commodi
<pb n="13.188"/>
<lb/>auserre velint. lpsas etenim methodos curandi praedictas
<lb/>affectiones in xiv libris de curandi melhodo inscriptis prodidi,
<lb/>nunc vero tanquam his ipsis cognitis citra praedictas
<lb/>demonstrationes in memoriam revoco, ostendens omnino
<lb/>quomodo nos medicamenta componamus et quae a priori.bus
<lb/>scripta sunt judicemus, indeque in usum agere ac asu
<lb/>sumere confidamus. Et sane utilis haec speculatio existit.
<lb/>Nam empirici, qui suam artem rationis expertem esse volunt,
<lb/>omnia quidem legenda esse censent, quae a probatis
<lb/>medicis sunt conscripta, non autem statim in usum assumenda
<lb/>esse, sed prius judicanda an singula ex ipsis ea, quae
<lb/>promittunt, opere etiam demonstrare possint. Nos autem experientiam
<lb/>in omni arte magnum quid posse persuasi, speculationes
<lb/>tum per rationalem methodum tum per ratione
<lb/>lem indicationem inventas ad ea, quae ab ipsis de judicationis
<lb/>historia tradita sunt, apponimus, demonstrantes,
<lb/>qualem facultatem ad ambulandum utrumque crus exhibet,
<lb/>talem medicina experientiam et rationem habere. Itaque in
<pb n="13.189"/>
<lb/>tractatione de simplicibus medicamentis per undecim libros
<lb/>conscripta singulorum sponte naturae productorum medicamentorum
<lb/>facultatem qua methodo quis inveniat recensuimus,
<lb/>atque etiam ad particularem ipsorum materiam progressi,
<lb/>utilissimam ad artis opera facultatem omnem secundum
<lb/>species prodidimus. Consequenter autem ab illo opere
<lb/>etiam curativam tractationem, quomodo quis optime non
<lb/>solum simplicibus, sed etiam compositis utatur exposuimus,
<lb/>simulque vias compositionis ipsorum omnes indicavimus.
<lb/>Caeterum in proposito jam opere, quomodo varietas compositorum
<lb/>medicamentorum inducta sit, ostendimus ac certos
<lb/>juxta speciem scopos tum compositionem tum usum
<lb/>ipsorum deducentes, ampliusque judicationem eorum, quae
<lb/>jam ante scripta sunt docentes. Quum igitur consequenter
<lb/>post praedicta ad affectionum lupatis doctrinam progredi
<lb/>velimus, affectus circa ipsum consistentes non nuda doctrina,
<lb/>sed ratione exquisitos reseremus et ab universalibus scopis
<lb/>curationis ipsorum, quos in curandi methodo tradidimus,
<pb n="13.190"/>
<lb/>ad compositorum doctrinam perveniemus. Primum igitur
<lb/>omnium discernendum est num debilitas quaedam visceris
<lb/>adsit, quemadmodum etiam de ventre diximus, aut etiam
<lb/>alia quaedam affectio ipsum apprehenderit, aut citra debilitatem
<lb/>affectum sit inflammatione aut induratione aut abscessu
<lb/>laborans aut obturatione, quemadmodum etiam an erysipelatosum
<lb/>habeat affectum aut ulcus aut aliquam putrefadionem,
<lb/>nam et in hoc hepaticam affectionem dicunt, quemadmodum
<lb/>etiam ore ventris affecto plerique medici ac idiotae
<lb/>stomachicum affectum vocant, in multis symptomatibus,
<lb/>non tamen omnibus, circa unam affectionem accidentibus
<lb/>contingentem, sed circa multas una quadam generali commussitate
<lb/>comprehensas et tamen inter se in tantum diHo-rentes,
<lb/>ut aliquae ipsarum maxime contrariae existant.
<lb/>Quomodo enim non maxime contrariam quis dixerit frigidam
<lb/>intemperiem calidae, humidam siccae, quamquam secundum
<lb/>genus eaedem sint? Ferme autem omnia contraria
<lb/>eadem genere siquis dixerit, non peccabit; contrariorum enim
<pb n="13.191"/>
<lb/>notio contingit, ubi plurimum inter se distarint. Plurimum
<lb/>autem distant a mediis in quocunque genere ea, quae extrema
<lb/>sunt, adeo ut contraria saepe quidem eadem videantur
<lb/>juxta communis generis fines, saepe vero generalioribus
<lb/>contrariis supra ipsa ascendentibus, ab illis comprehendantur.
<lb/>illa ipsa vero ob id omnino contraria sunt,
<lb/>quod quum unius generis sint, plurimum inter se distent,
<lb/>adeo ut quae his subjacent, primum et supremum genus
<lb/>commune habeant. Atque hoc quidem, hoc loco semel a
<lb/>nobis obiter et accessionis loco dictum, semper in memori t
<lb/>teneatur, ne videlicet cuipiam videri possit a se ipso dissentire,
<lb/>qui aliquando unam affectionem in duobus hominibus
<lb/>eandem esse dixerit, aliquando non unam neque eandem,
<lb/>sed duas contrarias. Intemperiem enim unam quanda
<lb/>m affectionem generaliter appellant, sed quae in contrarias
<lb/>differentias secetur. Licet enim secundum hoc, quod
<lb/>diximus, duo et tria et plura juxta particulares differentias
<lb/>inter se contrariissima esse, et secundum hoc debili talis hepalis

<pb n="13.192"/>
<lb/>affectum unum esse, quem intemperiem vocant, praefatus,
<lb/>non male rursus dixero non unum, sed octo affectus
<lb/>esse, propterea quod tot differentiae intemperierum existant.
<lb/>Etenim rursus juxta aliam sectionem duae intemperatum
<lb/>differentiae fiunt et rursus juxta aliam tres, hae quidem
<lb/>in qualitatibus solis asseclis partibus alteratis, hae vero cum
<lb/>humoribus quibusdam aut in spatiis affectarunt partium contentis
<lb/>aut in ipsis corporibus irriguis ab illis factis. Circa
<lb/>ventrem igitur et intestina una in singulis est cavitas, quae
<lb/>vitiatam humiditatem suscipere potest. Verum circa hepar
<lb/>tot numero sunt, quot sunt arteriae et venae. Quum vero
<lb/>hae omnes angusta oscula habeant, qua parte sima hujus
<lb/>visceris cum gibbis coeunt ac committuntur, obturatio et
<lb/>oppilatio vitiosorum humorum aliquando contingunt, ad
<lb/>quas putrefactio consequitur in calidis brevi, in frigidis
<lb/>intemperaturis vero non cito, sed temporis progressu accedens.
<lb/>Fit autem intemperies juxta propriam lupatis substantiam,

<pb n="13.193"/>
<lb/>quam Erasistratus putat parenchyma et non principalissimam
<lb/>visceris partem esse. Fit etiam intemperies circa
<lb/>contentas in ipso venas et arterias et juxta materias in
<lb/>spatiis ipsarum contentas. Quum autem habeat hoc viscus
<lb/>non unam, sed plures facultates actionum, quas vitae sensu
<lb/>pore operatur, easque tot numero quot sunt actionum species,
<lb/>contingit saepe unam ipsarum praecipue laedi, saepe
<lb/>duas et tres, atque omnes quatuor simul. Actio namque
<lb/>ipsius una quidem attrahere cibum et alimentum in sese,
<lb/>altera vero obvolvere et continere, donec permutans ipsum
<lb/>fui ipsius faciat partem. Est igitur haec ipsius facultas principalissima
<lb/>et fere prima, concoquere videlicet et permutare
<lb/>ac alterare, atque assimilare sibi ipsi alimentum, quam altenativam
<lb/>vocamus, quae vero juxta hanc alterationem remanent
<lb/>recrementa, ea per aliam facultatem, quam exeretricem
<lb/>et expulsoriam nominamus expelluntur. Ostensum
<lb/>autem est quod hae facultates omnes in omnibus sunt partibus

<pb n="13.194"/>
<lb/>corporis per omne vitae tempus, omnes enim famibare
<lb/>sibi attrahunt et alienum excernunt attractumque temporis
<lb/>progressu asserant, quo tempore etiam retinent et
<lb/>constringunt. Vocatur autem alteratio ipsa, usque quo in
<lb/>similitudinem partis, quae nutritur, transmutatur concoctio,
<lb/>ubi vero jam parti apponitur, nutritio. Quum igitur hepar
<lb/>prae imbecillitate ex ventre et intestinis alimentum trahere
<lb/>non potest, liquida et nondum justo modo exuccata per sedem
<lb/>excernuntur, et si quidem venter simul cum hoc visuere
<lb/>fuerit imbecillis ac non probe concoquens, cruda, si
<lb/>vero validus fuerit, concocta quidem, sed liquida, propterea
<lb/>quod nulla aut omnino modica digestio ac distributio ad
<lb/>hepar est facta. Si vero traxerit quidem hepar in se ipsum
<lb/>ex ventre et intestinis alimentum, sanguificare autem ipsum
<lb/>prae debilitate nequit, quemadmodum in ventre multifora
<lb/>mis corruptio contingit eorum, quae cruda remanent, sic
<lb/>etiam circa hepar. Dico autem nunc cruditatem solam, non
<lb/>comprehendens hoc sermone tardam concoctionem. Quod si
<lb/>velis alimentum, ubi crudum permanet et alterationem, quae
<pb n="13.195"/>
<lb/>fit a particula juxta naturam non assumpsit, itidem crudum
<lb/>appellare, neque ego fugio appellationem, si mihi saltem
<lb/>differentia rerum conservetur. Prior enim est ea transmulatio,
<lb/>quae in peregrinam qualitatem juxta cruditatem fit,
<lb/>moderatior vero ea est, in qua alimentum suam naturam
<lb/>quam diutissime servat, nulla alteratione ex particula, quae
<lb/>ad ipsum concoquendum a natura destinata est, suscepta.
<lb/>Atqui et tertia praeter has species est srustratae concoctionis,
<lb/>quum semicoctum sit alimentum. Et circa ipsam sane
<lb/>exactam concoctionem frustratam hepaticis sanguinolentus
<lb/>humor per alvum excernitur talis consistentiae, veluti si
<lb/>quis sanguinem cum aqua confudisset, et plerique sane medici
<lb/>imaginem ejus depingentes scripserunt talem ejus confidentiam
<lb/>esse, velut si quis victimae recens mactatae carnes
<lb/>aqua lavasset. Et plurimi hepatici affectus ab ejusmodi excretionibus
<lb/>initium capiunt, nondum magnam debilitatem
<lb/>hepate habente, sed adhuc concoquere et alimentum alterare,
<lb/>velut in formam sanguinis potente. Aucta autem affectione

<pb n="13.196"/>
<lb/>nihil amplius tale excernitur, sed multiformes aliae
<lb/>qualitates et consistentiae, velut a ventre ex cruditate laborante.
<lb/>Verum in ventre ciborum ipsorum corruptiones
<lb/>manifeste apparent, circa hepar vero distributum alimentum
<lb/>ad sanguinem prius in viscere existentem admiscetur, corrumpiturque
<lb/>temporis progressu etiam hic una cum alimento
<lb/>circa ipsum non concocto. Calida igitur intemperie
<lb/>circa viscus existente colliquationes fiunt primum humorum,
<lb/>deinde etiam carnis ipsius hepatis, et evacuatur per
<lb/>ventrem bilis crassa, graveolens et abunde colorata, quemadmodum
<lb/>in pestilentibus febribus contingit. Frigida vero
<lb/>intemperie existente, neque assiduae excretiones neque multae
<lb/>fiunt, durat tamen affectus diutius et per aliquos dies
<lb/>profluet ipsis venter majori copia, cujus neque foetor similis
<lb/>est iis, quae ex calore sunt liquefacta, neque color similis
<lb/>aut consistentia, verum minus graveolentia ab his excernuntur,
<lb/>speciem putrefacti sanguinis, non colliquatae carnis
<pb n="13.197"/>
<lb/>habentia. Aliquando vero id quod excernitur velut sanguis
<lb/>niger apparebit, verum diligenter consideranti neque sanguis
<lb/>niger est neque grumus, sed velut limus quidam sanguinis
<lb/>crassi, qui prope ad atram bilem accedat, et plures
<lb/>ac aegre judicabilos colores circa ejusmodi affectionem in
<lb/>egestionibus apparent. In utraque autem intemperie cum calida
<lb/>tum frigida, quando intemperies humida et sicca fuesint
<lb/>admixta, liquidiora in humiditatis complexu, sicciora
<lb/>vero ex siccitatis copula fient recrementa. Scopas igitur
<lb/>curationis in ejusmodi affectionibus fit communis quidem
<lb/>juxta intemperiei contrarietatem, peculiaris autem unicuique
<lb/>per cujusque contrarietatem. Affectio igitur hepatica peculiariter
<lb/>appellata, veluti etiam coeliaca et stomachica, citra
<lb/>tumores praeter naturam circa ipsas partes contingit. inflammatum
<lb/>enim esse hepar aut abscessu laborare aut induratum
<lb/>esse, medici dicunt aut aliud quippiam tale, non
<lb/>tamen hepaticum vocant hominem ipsum, cui tale quippiam
<lb/>accidit, verum quando citra manifestum aliquod in viscere
<pb n="13.198"/>
<lb/>malum in propriis actionibus debilitatur, tunc aegrum hepalicum
<lb/>appellant. Videamus igitur primum ea, quae saripferunt
<lb/>ij, qui ante nos de medicamentis optime et studiosissime
<lb/>tradere sategerunt, initio ab iis quae Andromachus
<lb/>prodidit facto. Hic enim vir in libro internarum affectionum
<lb/>curationes continente multas hepaticas confectiones
<lb/>conscripsit, quarum omnium faciam mentionem hoc loco,
<lb/>ipsius verbis in medium adductis, et primum sane antidotos
<lb/>adscribam.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="7">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.7.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="7">Cap. VII.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Medicamenta ab Andromacho conscripta
 <lb/>ad hepaticos</hi>.</label> <hi rend="italic">Andromachi antidotus cyphoitles ad hepaticos
<lb/>et omnia thoracis vitia</hi>. ♃ Uvae passae carnis Ʒxxv,
<lb/>alii Ʒ c, croci Ʒ j, alii obol. iij, calami Ʒ ij ẞ, bdellii Ʒ ij ẞ,
<lb/>cassiae sesquidrachmam, cinnamomi obolos tres, spicae nardi
<lb/>Ʒ tres, floris junci odorati drach. duas et dimidiam, myrrhae
<lb/>drach. quatuor, terebinthinae drach. iv, alii drach. xvj,
<lb/>ramentorum aspalathi Ʒ ij, mellis drach. xvj, vini quod satis
<lb/>est. Haec quidem est antidoti descriptio. Appellavit autem

<pb n="13.199"/>
<lb/>ipsam cyphoide ob similitudinem, nam et odore et gustu
<lb/>similis est cyphi ab Aegyptiis appellato, qui sane primi
<lb/>hoc medicamentum composuerunt et utuntur eo quotidie ad
<lb/>vaporem edendum accenso in deorum honorem. Plurima
<lb/>autem eorum, quae in illo thymiamate et sussumigio scripta
<lb/>sunt, eadem sunt cum iis, quae in hoc medicamento habentur,
<lb/>quin et sussumigari hoc ipsum similiter ut cyphi
<lb/>potest. Compositum est autem ex moderate astringentibus
<lb/>et ^siccantibus ac discutientibus vitiosos serosos humores
<lb/>et corrigentibus humorum malitiam et contrariam vim habentibus
<lb/>adversum putrefactiones, quorum plurima ex aromalum
<lb/>sylva existunt. Habet itaque medicamentum hoc cinnamomum,
<lb/>omnes putredinosas et venenosas facultates corrigens,
<lb/>non solum feroforum et aliorum humorum, sed
<lb/>etiam lethalium medicamentorum quemadmodum et feris
<lb/>virus ejaculantibus contrarium existit. Consequenter autem
<lb/>post cinnamomum cassia eandem vim habet, optima videlicet
<lb/>et cognata ipsi cinnamomo. Et post hanc omne aromatum
<lb/>genus velut hic est nardus et juncus odoratus, calos
<pb n="13.200"/>
<lb/>musque et myrrha, haec enim ad propositum medicamentum
<lb/>injecta sunt juxta jam dictam ratiocinationem et modum,
<lb/>quemadmodum etiam ex iis, quae apud nos gignuntur,
<lb/>aspalathos et crocus, astringens et concoctoriam medicamentum
<lb/>et quod corrigit putrefactiones. Caeterum uva
<lb/>passa contemptibilis videri possit ob familiarem ejus usum,
<lb/>at vero hoc ipsum eam facit utiliorem, nam quum familia^ris
<lb/>nobis sit, in tantum astringens est, quantum opus habet
<lb/>viscus affectum. Habet autem et vim concoctoriam crudorum
<lb/>humorum et vim coereendi maligna, silique ipsa haud
<lb/>facile putredini obnoxia et ultra haec secundum totam substantiam
<lb/>visceri ipsi familiaris est et propria. Didicimus
<lb/>enim quod alimenta secundum totam suam substantiam
<lb/>proprietatem ac familiaritatem habent ad ea, quae aluntur,
<lb/>quod maximum est in hujusmodi affectionibus curandis,
<lb/>quae juxta intemperiem sunt, optime enim in ipsis faciunt,
<lb/>quae una cum hoc, quod intemperiem curant, etiam alere
<lb/>possunt. Et ob id etiam vinum convenientissimum est citra
<pb n="13.201"/>
<lb/>inflammationem aut erysipelas aut abscessum aut calidam
<lb/>intemperiem aegrotantibus, nam et nutrit et concoquit et
<lb/>roborat et putrefactioni resistit, et si intemperies ex humiditate
<lb/>facta sit et frigiditate, eam citra omnem molestiam
<lb/>ac secure persanat. Eadem est et mellis facultas, praeterquam
<lb/>quod non condensat substantiam corporum quae contingit,
<lb/>sed pro hoc vim extergendi et aperiendi ac puros
<lb/>reddendi meatus et urinam ciendi non parva sane auxilia
<lb/>possidet. Porro admixtum est a compositore medicamenti
<lb/>bdellium, sufficienter emolliens et concoquens velut didicimus,
<lb/>amplinsque moderate discutiens. Consimilem ferme
<lb/>vim terebinthina resina habet supra hoc, quod angustos
<lb/>meatus extergit et expurgat, quibus auxiliis viscus curandum
<lb/>opus habet, quo osculorum venarum in ipso commissurae
<lb/>laxae et ab obturatione liberae permaneant, didicimus
<lb/>namque quomodo obturatio efficiat putrefactiones. Ali-qui
<lb/>tamen hujusmodi confectionum compositores, quemadmodum
<lb/>etiam prius in stomachicis dictum est, opium aut
<pb n="13.202"/>
<lb/>hyoscyamum aut quippiam aliud ex refrigerantibus miscendo
<lb/>ad calidas intemperies utile medicamentum effecerunt. Et
<lb/>ob id etiam Phitonis antidotus mirisice semel tantum exhi-.
<lb/>bita hepaticam intemperiem sanavit, id quod et compositor
<lb/>ejus testatum reliquit. Verum ex medicamentis hepaticis ab
<lb/>Andromacho conscriptis nullum est hujusmodi. Et sane vehementer
<lb/>refrigerans nullum esse debet, sed qualia tum ab
<lb/>aliis tum ab Asclepiade sunt scripta. Nunc igitur hepaticas
<lb/>antidotos consequenter ab Andromacho proditas subscribam,
<lb/>modo memoria nos teneamus, nullam ipsarum calidis intemperiebus
<lb/>convenire, sed aut humidis aut frigidis aut ex
<lb/>utrisque compositis, aut certe humidis quidem fortiter, calidis
<lb/>vero moderate. Conscribentur autem omnes juxta ipsius
<lb/>Andromacbi dictionem.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.7.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia cyphoides ad hepaticos, ex libris Calli ad tus fes
<lb/>item et rejectiones</hi>.</label> ♃ Croci Ʒ j, cinnamomi drach. j,
<lb/>myrrhae drach. j, bdellii Ʒ iv, aspalathi obol. iv, junci odorati
<lb/>drach. iij, calami Ʒ ij, cassiae Ʒ j, nardi Indicae Ʒ j,
<pb n="13.203"/>
<lb/>terebinthinae Ʒ vj, carnis passarum uvarum Ʒ clx, mellis
<lb/>heminam dimidiam, vini Chii quod satis est ad macerandam
<lb/>uvam passam, bdelliumque ac myrrham, resinam vero
<lb/>melle liquesacsto et deinde omnia mixta ac trita reponito.
<lb/><hi rend="italic">Alia ad hepaticos et ictericos</hi>. ♃ Amygdalarum amararum
<lb/>Ʒ ij, anili Ʒ j, absinthii, cumini, seminis apii, singulorum Ʒ j,
<lb/>cornu cervi obol. iij, trita cum aqua in pastillos triobolares
<lb/>redigito, ex eisque unum mane ac vesperi cum vino mulso
<lb/>dato. <hi rend="italic">Nectarea antidotus ad hepaticos et ictericos</hi>. ♃ Helenii
<lb/>sesquilibram, crocomagmatis lib. ij, aristolochiae Ʒ j,
<lb/>petroselini ℥ j, piperis nigri Ʒ ẞ, myrrhae ℥ j, mel quod
<lb/>satis est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.7.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Antidotus hepatica, athanasta appellata. Facit et
<lb/>ad nephriticos et ictericos, multum movet sudorem</hi>.</label> ♃
<lb/>Croci Ʒ ij, cinnamomi drach. unam, nardi drach. duas, cassiae,
<lb/>myrrhae, junci odorati, singulorum Ʒ j, melle AttiCo
<lb/>excipe. Datur fabae Graecae magnitudine, febricitantibus ex
<lb/>aqua mulsa.</p></div>
<pb n="13.204"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.7.4">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Hepatica admiranda, qua Pharnaces herbarius aegrotus
<lb/>usus est</hi>.</label> ♃ Croci Ʒ ij, mei, asari, phu Pontici,
<lb/>dauci, petroselini, myrrhae, singulorum Ʒ iv, nardi Indicae
<lb/>et Celticae, utriusque drach. vj, costi, cassiae, junci odorati,
<lb/>singulorum obol. iij, carpobalsami Ʒ iij ẞ, rubiae drach. <hi rend="italic">octo</hi>,
<lb/>succi radicis dulcis drach. iij, hemionitidis herbae Ʒ iij, polii
<lb/>drach. iij, succi balsami Ʒvj, confectionis hedychroi Ʒ v,
<lb/>mellis quod satis est, utere. Ad omnia vitia efficax est,
<lb/>nucis Ponttcae magnitudine cum vino mulso.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.7.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Antidotus hepatica a Nearcho laudata</hi>.</label> ♃ Radicis
<lb/>panacis, rubiae, radicis eryngii, eupatorli, helenii radicis,
<lb/>polii, costi, aristolochiae, piperis, scolopendrii herbae, seminis
<lb/>cucumeris, chamaepityi, radicis gentianae, rubricae
<lb/>sinopidis, fellis ursini, spicae nardi, baccarum iuniperi, seminis
<lb/>brassicae, seminis erucae, singulorum par pondus,
<lb/>melle Attico cocto excipe ac utere. <hi rend="italic">Antidotus hepatica
<lb/>Dioscori</hi>. ♃ Cinnamomi, cassiae, utriusque Ʒ i v, croci, nardi,
<lb/>costi, seminis bassami, hyperici, glycyrrhizae, singulorum
<pb n="13.205"/>
<lb/>Ʒ viij, excipe melle Attico ac exhibe nucis Ponticae magnitudine.
<lb/><hi rend="italic">Alia ad hepaticos et reliquos internos affectus,
<lb/>ut Arestocles</hi>. ♃ Piperis grana xl, myrrhae Ʒ viij, croci,
<lb/>costi, mei, acori, nardi, dauci seminis, petroselini, scorpii,
<lb/>singulorum Ʒ iv, cinnamomi Ʒ xij, cassiae Ʒ xij, mellis quod
<lb/>sufficit. Datur nucis Ponticae magnitudine. <hi rend="italic">Potio ad hepaticos,
<lb/>spleniticos, nephrlticos, hydropicos. Auxiliatur et
<lb/>stomachicis et molestiis ex partu et convulsis. Prodesi convalescentibus
<lb/>et se reficientibus ex infirmitate. Pacit ad
<lb/>vitiosas humores, ictericos et tusses ac pleuriticos. Est
<lb/>etiam antidotus ad lethalia medicamenta et ad serarum
<lb/>plagas</hi>. ♃ Nardi Indicae drach. duas, costi drach. duas,
<lb/>cassiae drach. unam, croci drach. unam, piperis albi obolos v,
<lb/>alii drach. duas, seminis apii drach. j, obol. iv, iridis Hlyricae
<lb/>tantundem, acori drach. unam, obol. j, opobalsami
<lb/>drach. unam, succi ari masculi drach. tres, uvae passae exacinatae
<lb/>drach. vj, terito cum passo aut melle excipito, et
<lb/>drach. j cum vino diluto dato aut cum aquae mulsae cyathis

<pb n="13.206"/>
<lb/>quatuor aut ut conveniens fuerit. Hae quidem sunt
<lb/>hepaticae confectiones ab Andromacho proditae. Transibo
<lb/>autem jam inde ad eas, quas Asclepiades tradidit in tertio
<lb/>internorum, quae Mnasoni inscribit.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="8">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.8.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="8">Cap. VIII.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Confectiones hepaticae ab Asclepiade
<lb/>conscriptae</hi>.</label> Primam equidem confectionem Asclepiades Antonii
<lb/>Musae esse dicit, hoc modo compositam. Succi cichorii
<lb/>cyathum unum cum aquae calidae cyathis tribus dato, mellis
<lb/>Attici cochleari addito, aut silicis vel anethi succi cyathum
<lb/>unum cum aquae mulsae cyathis iij dato. Aut iridis
<lb/>recentis aut feridis recentis succi cyathum unum cum aquae
<lb/>mulsae calidae cyathis iij. Haec prima est descriptio trium
<lb/>medicamentorum in Asclepiadis libro. Cichoria itaque et
<lb/>seris cibarii generis existunt; apud nos namque et rurales
<lb/>ambo haec edunt et cruda et cocta, utitur eis etiam Erasis
<lb/>stratus abunde in affectionum circa alvum cura. Facultas
<lb/>horum olerum subfrigida est et subamara ac moderate
<pb n="13.207"/>
<lb/>astringens et propter has qualitates optima medicamenta calidis
<lb/>intemperaturis ipsius hepatis existunt ; ultra hoc enim
<lb/>quod moderate refrigerant, amplius et robur visceri addunt
<lb/>per astrictoriam facultatem. Insuperque commissuras osculorum
<lb/>venarum in sima visceris parte ad eas quae in gibba
<lb/>sunt extergent^ Neque vero frigidas intemperies magnopere
<lb/>laedunt, quemadmodum quae frigidam humiditatem absque
<lb/>astrictione aut amarore possident facere solent. Juvare etiam
<lb/>viscus talium olerum substantia potest, etiam si citra seroforum
<lb/>aut aliorum humorum vitiationem intemperies fiat
<lb/>per se et cum humiditatis cujuscunque complexu, ex nuxtura
<lb/>enim mellis humiditatem per urinam educunt, quapropter
<lb/>etiam si siccata tusa quis potioni inspergat itidem
<lb/>Iuvant, quin et decoctorum decoctum potatum multum
<lb/>commodi affert. Si vero non calida aliqua intemperies insistet
<lb/>aut si obturatio quaedam sit circa viscus, magnopere
<lb/>auxiliantur ex vino albo tenui potata cum iis, quae urinam
<lb/>cient. Utilis autem non solum soccus ipsorum est tum recens

<pb n="13.208"/>
<lb/>tum exiccatus, sed et ipsa olera exiccata tufaque ac
<lb/>trita potui inspersa et eorum decoctum in potu acceptum
<lb/>auxiliantur. Caeterum ad visceris expurgationem et mea^
<lb/>tuum apertionem, citra manifestam calefactionem aut refrigerationem,
<lb/>optimum medicamentum filix est, praedominantem
<lb/>habens amaram qualitatem. Anethum vero nihil
<lb/>sorte habet ad hujusmodi affectiones, sed modice refrigerati
<lb/>ac condensati visceris curativum existit. At vero catapotium
<lb/>ex chamaepity, cujus itidem meminit, ejusdem cum praedictis
<lb/>facultatis est, amarum enim et hoc medicamentum est,
<lb/>nihil igitur mirum est, ipsam chamaepityi tum per se tum
<lb/>cum cichorio potatam, hepaticas intemperies juvare, quemadmodum
<lb/>Asclepiades scripsit in haec verba.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.8.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Catapotium hepaticis</hi>.</label> ♃ Radicis chameepityos drach.
<lb/>octo, radicis cichorii drach. quatuor, contunde et excipe
<lb/>melle cocto ac praebe nucis Ponticae magnitudinem et aquae
<lb/>calidae cyathos tres insuper bibendos. Haec Asclepiades scripsit.

<pb n="13.209"/>
<lb/>.Iuvant autem praedictae herbae hepaticos, non solum
<lb/>radicibus ipsarum acceptis et praeparatis, velut Asclepiades
<lb/>prodidit, sed et succo et decocto et arida coma una cum
<lb/>semine tufa ac trita assumptis. Quin et aceris radix lusia
<lb/>et trita, nam et hujus meminit, ejusdem est cum praedictis
<lb/>facultatis. Exhibet autem ex ea drach. unam cum vini
<lb/>mulsi diluti cyathis tribus. Insuper et ex nardo Celtica medicamentum,
<lb/>cujus item meminit, his consimile est, scripsit
<lb/>autem ipsum sic. ♃ Nardi Celticae partes tres, absinthii
<lb/>partem unam, tusa et cribrata melle cocto excipito et mystrum
<lb/>delingendum dato. Et quod post hoc scriptum est,
<lb/>consimile ipsi existens in reliquis, plus habet de vi expurgandi
<lb/>ipsum viscus per urinas. Scripsit autem sic Asclepiades
<lb/>de ipso. <hi rend="italic">Pastillus hepaticus amarus</hi>. ♃ Anisi, seminis
<lb/>apii, asari, amygdalarum amararum mundatorum, absinthii,
<lb/>singulorum drach. quatuor, praepara cum aqua et reduc in
<lb/>pastillos, ac febre carentibus exhibe drach. unam cum vini
<pb n="13.210"/>
<lb/>diluti cyathis tribus, scindentibus cum aqua mulsa. Hoc
<lb/>medicamentum leniter quodammodo est calidum propter urinam
<lb/>cientium mixturam, reliqua vero omnia superiora aut
<lb/>praedominantem habent frigiditatem aut omnino neque hanc
<lb/>neque caliditatem, verum vim extergendi et vias digestionis
<lb/>ab obstructione vindicandi omnia habent. Alia insuper
<lb/>medicamenta ab Asclepiade scripta sunt partim extergendi
<lb/>ac aperiendi et secandi vim habentia, partim vero calidiora
<lb/>paululum quam sunt media, media autem dico, quae
<lb/>neque calefaciunt neque refrigerant manifeste. Unum vero
<lb/>inter ipsa calefactorium est, ubi ait: Costi triti cochleare
<lb/>praebe cum aquae mulsae calidae cyathis iij. Reliqua vero,
<lb/>quae prope ad medium temperamentum accedentia ad caliditatem
<lb/>vergunt, haec sunt. ♃ Helenii drach. xij, crocomagmatis
<lb/>drach. xiij, excipe cichorii succo et fac catapotia,
<lb/>eaque pro viribus exhibe, datur ad summum drachma ex
<lb/>vini mulsi diluti calidi cyathis tribus. Hoc medicamentum
<lb/>poterat et absque helenio calidis intemperiebus convenire.
<pb n="13.211"/>
<lb/>Quoniam autem helenium extergentibus admixtum est, ad
<lb/>caliditatem vergit, nisi quis omnino modicum de eo cum
<lb/>multa frigida permisceat. Quod et id, quod ex foeniculo
<lb/>constat, calefactorium est, sic habens. ♃ Foeniculi drach. j,
<lb/>petroselini Ʒ ij, anisi, amygdalarum amararum, absinthii,
<lb/>singulorum drach. j, croci, myrrhae, utriusque obol. iij,
<lb/>excipe aqua ac redige in pastillos, et dato drach. unam, ut
<lb/>supra dictum est. Etenim hoc loco foeniculum quidem et
<lb/>petroselinum multum calefaciunt, reliqua vero moderate.
<lb/>Amygdalae vero attenuatoriae sunt facultatis et praesertim
<lb/>si fuerint amarae. Medium autem quodammodo inter calefacientia
<lb/>et refrigerantia est hoc medicamentum, quod Asclepiades
<lb/>scripsit hoc modo. <hi rend="italic">Eclegma hepaticum Paulini, auxiliatur
<lb/>confestim</hi>. ♃ Chamaepityi siccae libram unam,
<lb/>myrrhae unciam unam, passi protropi sextar. iij, chamae .
<lb/>pityn et vinum dulce coquito, et ubi superfuerit tertia
<lb/>pars, liquorem exprimito, ei que mellis Attici libram dimidiam
<lb/>adjicito ac rursus coquito, postea vero myrrham addito

<pb n="13.212"/>
<lb/>assidue agitando, atque ubi dissoluta fuerit, ab igne
<lb/>ablata reponito, et ante cibum mystrum exhibeto. Scripsit
<lb/>et ex cochleis medicamentum hepaticum Asclepiades hujusmodi.
<lb/>Cochlearum terrestrium carnem valde probe terito
<lb/>et affusis vini nigri cyathis tribus calefacito ac bibendum
<lb/>dato. Videntur autem haec juxta totam substantiam efficacia
<lb/>esse, non secundum unam aut alteram qualitatem.
<lb/>Quale est et lupinum hepar, cujus abunde experimentum
<lb/>habemus. Usus autem ipsius consimilis cochleis est, teritur
<lb/>enim exacte hepar lupinum et datur drachma una, cum
<lb/>vino aliquo dulci, qualia sunt thoracum, Creticum, Scybelite
<lb/>ac dulce protropum. Benigna enim haec sunt visceri,
<lb/>ipsum nutrire potentia et media juxta calidi et frigidi oppositionem,
<lb/>et ob id talia medicamenta omnibus intemperaturis
<lb/>convenire videntur, ut quae ex substantiae proprietate
<lb/>commoditatem de se exhibent et neque calidas, neque
<lb/>frigidas intemperies laedant. Atqui in febricitantibus mainfesta
<lb/>febri aut non obscure, velut solet aliquibus hepati^
<pb n="13.213"/>
<lb/>cis accidere, melius est ex aqua calida medicamentum praebere
<lb/>aut ex aliquo praedictorum soccorum, velut est feridis
<lb/>succus. Ad induratas hepatis affectiones. Et ad has
<lb/>Asclepiades quatuor medicamenta his verbis scripsit.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.8.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Confectio ciens urinam, facit ad induratas hepatis
<lb/>affectiones, ad splenicos et aegre se a morbo recolltgentes,
<lb/>ad hydropicos et in universum bonum colorem inducit</hi>.</label>
<lb/>♃ Croci, nardi, cassiae, singulorum Ʒ ij, costi, floris junci
<lb/>odorati, cinnamomi, myrrhae stactae, singulorum Ʒ j, mellis
<lb/>cocti Ʒ xxv. Datur fabae Aegyptiae magnitudine cum vini
<lb/>mulsi cyath. iv.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.8.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia, qua usus est Pastorales, urinam multam ducit</hi>.</label>
<lb/>♃ Seminis dauci sesquidrachmam, radicis rheu Ponticae,
<lb/>floris junci odorati, seminis balsami, cedrinum, anisi, nardi
<lb/>Indicae, croci, cinnamomi, cassiae, phu, asari, petroselini,
<lb/>chamaepityi, singulorum Ʒ j ẞ, menthae siccae obolos tres,
<lb/>nucleorum pinearum nucum repurgatorum numero quinquaginta,

<pb n="13.214"/>
<lb/>excipe melle cocto et dato nucis Ponticae magnitudinem
<lb/>cum vini mulsi diluti cyathis iij.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.8.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Antidotus ex felle uestno, medicamentum accommodatum
<lb/>ad induratas hepatis affectiones </hi>.</label> ♃ Chamaepityos,
<lb/>marrubii, seminis petroselini, gentianae, seminis viticis, fellis
<lb/>ursi, sinapi, seminis cucumeris, scolopendrii, panacis,
<lb/>rubricae Lemniae, rubiae, seminis brassicae, aristolochiae,
<lb/>piperis, nardi Indicae, costi, seminis apii, seminis erucae,
<lb/>eryngii, polii, echii, eupatorn℥ baccarum juniperi, singulorum
<lb/>Ʒ j, tusa et cribrata melle excipe. Datur nucis avellanae
<lb/>magnitudo in vini mulsi cyathis duobus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.8.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia accommodata. Pacit et ad alias internas asu
<lb/>sectiones citra tussim</hi>.</label> ♃ Radicis gentianae, chamaepityos,
<lb/>marrubii, seminis petrofelenh fellis ursi, sinapi, seminis cucumeris,
<lb/>scolopendrii, radicis panacis, rubricae Sinopicae,
<lb/>rubiae, seminis brassicae, aristolochiae longae, piperis albi,
<lb/>spicae nardi, costi, seminis erucae, eryngii, baccarum juniperi,

<pb n="13.215"/>
<lb/>fructus fraxini, chamaedryos, dictamni Cretici, seminis
<lb/>oestri, seminis dauci, singulorum unciam unam, mellis
<lb/>Attici quod satis est. Datur nucis Ponticae magnitudo. Liquor
<lb/>sit passi Cretici cyathi duo. Hoc medicamentum usu
<lb/>et experimento approbatum est. In alio exemplari etiam
<lb/>pelecini tantundem habetur. Circa praedicta quatuor medicamenta
<lb/>recte fecit Asclepiades, quod non simpliciter ascripsit,
<lb/>velut in aliis, quod ad hepaticos ipsis sit utendum, sed
<lb/>cum appositione, ad induratas videlicet affectiones. Humidae
<lb/>etenim visceris affectiones exolutum et imbecille ipsum
<lb/>facere solent, veluti sunt articuli laxati, sive autem cum
<lb/>frigiditate sive cum caliditate sive sine his laxitas ipsius
<lb/>fota constiterit, penitus astringentibus medicamentis opus
<lb/>habent, verum hoc aut cum calefacienti um mixtura, si frigida
<lb/>qualitas praedominetur, aut cum reliigerantium, si calida.
<lb/>Quae vero ob frigidos et orasses ac viscosos humores
<lb/>in solidis corporibus imbibitos indurantur, ex necessistale
<lb/>frigidam habent affectionem, quare et calefacientibus
<pb n="13.216"/>
<lb/>simulque tenuium partium medicamentis opus habent, haec
<lb/>enim sufficientia sunt et ad lentorem humorum induratis
<lb/>partibus insar torum extergendum et ad incidendam crassitudinem
<lb/>et discutiendos ita extenuatos. Verum in quinto
<lb/>de simplicium medicamentorum facultate, ubi de ejusmodi
<lb/>affectionibus sermo mihi habitus est, emollientium medicamentorum
<lb/>mixturam laudavi, nimirum ut praeparantem indurata
<lb/>corpora et praediolis medicamentis idonea facientem,
<lb/>citra vero praeemollitionem diffunduntur quodammodo
<lb/>ea ipsa corpora et e vestigio manifestam imminutionem habent,
<lb/>sed in immedicabilis reliquias terminatur res, ubi
<lb/>fuerint superresiccata. Haec eadem et in decimoquarto methodi
<lb/>medendi nobis sunt dicta. Igitur et circa hepar conjectare
<lb/>oportet emollientium mixturam, nam quum compagis
<lb/>humectae sit hepatis corpus, valde moderatis opus
<lb/>habet emollientibus. Praedominatur itaque in ipso, praeter
<lb/>aliarum partium induratarum morem, calefacientium et attenuantium
<lb/>mixtura. Merito itaque ex praescriptis quatuor
<pb n="13.217"/>
<lb/>medicamentis Asclepiades postremum maxime laudat, ut
<lb/>quod multam de se experientiam praebuit, ex aromatis enim
<lb/>componitur, attenuare ac discutere valentibus, aliaque medicamenta
<lb/>assumpsit, acria incidentiaque ac discussoris, mitigatoria
<lb/>autem his admixta sunt, cucumeris semen ac juinperi
<lb/>baccae, deinde vero mel et eryngium velut urinam
<lb/>cientia his addita sunt, quo extersae visceris affectionis per
<lb/>urinas deductio fiat.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="9">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.9.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="9">Cap. IX.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Quae Archigenes ad hepaticos in secundo
<lb/>medicamentorum secundum genus scripsit</hi>.</label> In hepaticis
<lb/>conveniente praegresso ductu per alimenta, unctiones, communia
<lb/>cataplasmata, venae sectionem, cucurbitas, sinapismos,
<lb/>dropaces et consimilem diaetam amplius conscribendis
<lb/>compositis potionibus et malagmatis optime ipsis convenientibus
<lb/>utaris. Et potionibus quidem his. Senecionis decoctum,
<lb/>ut valde commodum exhibeto, nascitur autem hujus
<lb/>caulis maxime in tegulis. Aut unguenti nardini cochlearia

<pb n="13.218"/>
<lb/>quatuor quotidie bibenda dato et maxime in induratis.
<lb/>Aut aristolochiae obolos iij propinato salutantibus ex aqua,
<lb/>febre carentibus ex vino, valde benefacit. Aut trifolium
<lb/>acidum in aqua coquito ad tertias et per triduum bibendum
<lb/>dato pro vice cyathum unum. Aut fel ursinum in vase
<lb/>leniter fervefacito et in sole resiccato, atque ex eo hepaticis
<lb/>cochleare unum dato. Aut radicis rubi corticis minam
<lb/>j cum aquae congio uno in novo vasculo ad residuum
<lb/>quartae partis coquito, et ad succum per noctem sub
<lb/>dio expositum mellis cyathos vj admisceto, et jejunis ad
<lb/>triduum bibendum dato. Aut pseudobunii oboli j dato cum
<lb/>melle jejunis. Aut dauci et foeniculi radicis dimidium cum
<lb/>aceto mulso ad tertias coquito, et jejunis cyathum unum
<lb/>exhibeto. Aut glycyrrhizae succi obolum unum aut duos
<lb/>jejunis dato, et alvum subducit et urinam movet. In magna
<lb/>duritia abrotoni succum quam crassissimum praebe bibendum.
<lb/>Aut acori obolum unum, panacis tantundem cum
<lb/>aqua propinato. Aut spicae nardi decoctum assidue exhibeto.</p></div>
<pb n="13.219"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.9.2">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De cataplasmatis</hi>.</label> Cataplasma porro hepaticum fit,
<lb/>malis cotoneis cum farina hordeacea et foenograeco coctis.
<lb/>Aut semine lini trito cum polenta in vino cocta, aut ipso
<lb/>lini semine in passo cocto. Aut semine lini trito cum melle
<lb/>subacto. Aut capparis radice in aceto mulso cocta. Aut farina
<lb/>hordeacea cum ficubus. Aut oleae radice in vino cocta.
<lb/>Aut myrobalano tusa cum vino. Aut cerato ex phoenicobalanis
<lb/>facto, summe enim ad hepatis inflammationes facit,
<lb/>maxime in quibus etiam stomachus affectus est et costae
<lb/>distentae sunt. Aut palmulam rejecto interno nucleo diligenter
<lb/>tundito et cum aequali parte cerati rosacei in mortario
<lb/>probe unito, rosaceum adsultando, atque ita imponito.
<lb/>Aut myrrham Aminaeo vino macerato et palmulis admisceto
<lb/>et linteolo inserto imponito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.9.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De malagmatis in phlegmone hepatis</hi>.</label> Caeterum
<lb/>malagmata, quibus quis uti possit in inflammatione hepatis
<lb/>citra manifestam causam post irrigationes et cataplasmata,
<lb/>jam ante scripta sunt in sermone de oris ventris phlegmone,
<pb n="13.220"/>
<lb/>nimirum communia issi et hepati existentia, in quibus sunt
<lb/>etiam, quae ex meliloto praeparantur et Polyarchium. Verum
<lb/>etiam nunc apponentur quaedam ex ipso Andromacho.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.9.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Malagma Audromachi ad hepaticos</hi>.</label> ♃ Ammoniaci
<lb/>thymiamatis Ʒ exliv, alii Ʒ c habent, bdellii Ʒ xxiv,
<lb/>alii centum, aceti heminae quartam partem, cyprini heminam
<lb/>unam, ego vero heminae dimidium.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.9.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Malagma Apollophanis</hi>.</label> Cerae drach. lxxx, bdellii
<lb/>drach. lxxx, ammoniaci thymiamatis drach. lxxx, terebinthinae
<lb/>drach. xl, mannae thuris drach. xl, cum irinocontundito.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="10">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_8.10.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="10">Cap. X.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Malagmata a Damocrate conscripta ad hepar
<lb/>et praecordia. Quaedam ex eis etiam ad totum ventrem
<lb/>et splenem</hi>.</label></p>
<lg rend="italic">
 <l>Affecta si quis per stomachum praecordia,</l>
<l>. Et per jocur, intestina per, dein per colum,</l>
<l>Per ventriculum aut viscus aliud sic proprie</l>
<l>Dictum, volet inquam laesa quis praecordia</l>
<l>Malagmate integere bono et pereommodo,</l>
<pb n="13.221"/>
<l>Primum paratum habebit hoc longe antea.</l>
<l>Recens enim est aegris minus firmum ac valens.</l>
<l>Cerae capit quod Ponticae libras duas,</l>
<l>Ammoniaci thymiamatis solam libram,</l>
<l>Terebinthinae frictae pariter solam libram,</l>
<l>Lstaeque restnae piceae simul libram,</l>
<l>Et post trientem cardamomi seminis,</l>
<l>Aridae cyperi tantundem, item myrrhae bonae,</l>
<l>Pondusque par ulti horum, iridis mox candidae,</l>
<l>Sextantem et inde Celticae spicae integrae,</l>
<l>His unciam unam et dimidiam croci boni,</l>
<l>Ex sex meliloti, item duas, bessem puto.</l>
<l>Verum melilotum praestiterit hic Atticum,</l>
<l>Recentis et cyprini libras olei duas.</l>
<l>Oleum cyprinum tu cum reliquis liquoribus</l>
<l>Et decoque lenta stammula et deradito.</l>
<l>Dein tusa, cribrata et reliqua vino bono</l>
<l>Rigata per noctem integram et totam diem</l>
<pb n="13.222"/>
<l>Vinum omne donec combibant seponito.</l>
<l>Unctisque post cyprino manibus haec pharmaca</l>
<l>Mortario amplo vini et simul committito,</l>
<l>Mollitae pelle tecta simul reponito.</l></lg>
<p rend="nonindented">
 <lb/>Aliud malagma ejusdem.</p>
<lg rend="italic">
 <l>Aliud valens, aetas itidem si accesserit.</l>
<l>Verum hoc mage affectus vitiantes mox habitum.</l>
<l>Quicunque non cum statibus ferventibus,</l>
<l>Et phlegmonis laedunt diutioribus,</l>
<l>Et visoera irritant gravibus doloribus,</l>
<l>Lavat. Solubiles male et jam duritias</l>
<l>Solvit, scluta mole earum celeriter.</l>
<l>Paratur hoc modo, ut bonae terebinthinae</l>
<l>Libram mediam, tantumque cerae Ponticae</l>
<l>Poenique Graeci unam capias puri libram.</l>
<l>Et de nitro et de panace unicam libram.</l>
<l>Rursus anisi seminis unicam libram,</l>
<l>Pinguedinis purae vituli simul libram,</l>
<pb n="13.223"/>
<l>Pondusque par contusae et albidas iridis.</l>
<l>Parum de aceto, tres cyathos sine dimidio,</l>
<l>Mellis duas libras recentis Attici.</l>
<l>Ammoniaci thymiamatis solam libram</l>
<l>Quidam addidere, verum alii libras duas.</l>
<l>Sic tusa, cribro excussaque tenuissimo,</l>
<l>Cataplasmatis modo, sed et mel addito,</l>
<l>Nec omne acetum coquito, ubi molle scierit,</l>
<l>Addas calenti exiguam aceti stillulam,</l>
<l>Cerae liquatae insuscr et pinguedini</l>
<l>Perebinthinaeque, coctaque egregie simul</l>
<l>Omnia manibus exactius committito,</l>
<l>Et vasculo masiore derasa excipito,</l>
<l>Usurus haud mor, invalidum est factum recens:</l></lg>
 <p rend="nonindented">
<lb/>Aliud Damocralis malagma.</p>
<lg rend="italic">
 <l>Odorum et hoc, tollensque mox vitia hepatis,</l>
<l>Affectiones renibus, colo et graves,</l>
<l>Stomacho simul et vulvae diutiusculasl</l>
<pb n="13.224"/>
<l>Idemque jam corrupto habitu superdatur,</l>
<l>Morboque longo pallidis, hydropicis,</l>
<l>Et qui minus coquunt cibum et fastidiunt.</l>
<l>Habet hoc amomi Scythici, xylobalsami</l>
<l>Et cardamomi, bdellique lucidi,</l>
<l>Aridae cyperi, thuris boni, omnium parem</l>
<l>Modum libram, post cassiae daphnitidis,</l>
<l>Myrrhae bonae, pariter croci de singulis</l>
<l>Librae trientem aut amplius quid paululum.</l>
<l>Nardi bonae post Syriacae uncias duas,</l>
<l>terebinthinae purae bonae libras duas,</l>
<l>Albaeque cerae perpositae unam libram,</l>
<l>Recentis unguenti cyprini libram unicam,</l>
<l>Vini Paterni hinc optimi sextarium.</l>
<l>Contusa alia cribro tenui concerpito,</l>
<l>Phus, bdellium in mortarium condicito.</l>
<l>Myrrham bonam simul crocumque his addito,</l>
<l>Practisque pauco cyprinum vino indito.</l>
<pb n="13.235"/>
<l>Dein tundito, mellisque crassitudinem</l>
<l>Formato et his aromata mox trita addito.</l>
<l>Et quod superest vinum addito, committito.</l>
<l>Totam diem, noctem simul quo combibant.</l>
<l>Terebinthinam vero, cyprinum, ceram et simul</l>
<l>igni liquida lentulo his affundito.</l>
<l>Unctisque post manibus per unguen quospiam,</l>
<l>Subacta sic committito et reponito.</l>
<l>Nec mox parato uti velis tu pharmaco,</l>
<l>Sed tempore interfecto. Et ut cerotulum</l>
<l>Sit mollius, quandoque derasum diu</l>
<l>Misceto, selo rarius sed utitor.</l></lg>
<p rend="nonindented">
 <lb/>Aliud Damocratis malagma.</p>
<lg rend="italic">
 <l>Aliud malagma ad jam relatas commodum</l>
<l>Affectiones, st suerint diutinae.</l>
<l>Confert lienosis, vel omnium optime,</l>
<l>Si palleant, febri laborent ac graviter,</l>
<l>Aquamque habeant praecordia his si pauculam,</l>
<pb n="13.226"/>
<l>Multam nequeunt curare enim malagmata.</l>
<l>Picus cape pingues stcciores, sed novas,</l>
<l>Et semine ejocto, stmul umbilicum,</l>
<l>Appende drachmas quinquies tres ac decem,</l>
<l>Albaeque cerae Ponticae parem modum,</l>
<l>Myrobalani pinguis libram post integram,</l>
<l>Nitri marini, sed libram modo dimidiam,</l>
<l>Aluminis scissi duas supra et decem</l>
<l>Drachmas, saperque dimidiam triobolon.</l>
<l>Et mox onychis, quod sic vocatur, bdellii</l>
<l>Addes parem tu aluminis dictum modum,</l>
<l>Nitro parem starem lapidis sed Aesti,</l>
<l>Ammoniaci tantumque thymiamatis,</l>
<l>Et seminis post feliculae et nasturtii,</l>
<l>Et cardamomi, quam optimique origani,</l>
<l>De stngulis sextarii quartam modo.</l>
<l>Vinique post, irini unguinis, quod sasstcit.</l>
<l>Paratur at tandem malagma in hunc modum,</l>
<pb n="13.227"/>
<l>Vino rigatum suave olenti bdellium</l>
<l>Mortario emollito et hinc adiicito</l>
<l>Picus, stmul rutsasque rite tundito,</l>
<l>Quo trita vini stillulis stant probe.</l>
<l>Mixtura mox addatur inde inspepsilis.</l>
<l>At post rigatam fervida ceram ex aqua,</l>
<l>Mollem manibus, factamque latam adiicito.</l>
<l>Et tusa mox ligni radio compingito,</l>
<l>Guttis et unguinis frequens madesacito.</l>
<l>Lsus malagmatum omnium, quae ventriculo</l>
<l>Luduntur et stomacho, stmul interaneis,</l>
<l>dest tempus, in quo, qui cibus congestus est,</l>
<l>Non amplius residet, sed alvum jam subit.</l></lg>
</div>
</div>
</div>
   <pb n="13.228"/>
<div type="textpart" subtype="book" n="9">


<div type="textpart" subtype="chapter" n="1">
<head>GALENI DE COMPOSITIONE MEDICAMENTORVM
<lb/>SECVNDVM LOCOS
<lb/>LIBER IX.</head>
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="1">Cap. I.</num></label> Eiunt quidem interici ratione bonae judicatianis
<lb/>in febribus, proruente nimirum ad cutem biliosa
<lb/>humore. Et facile sane hi curantur balneis aquarum potabilium
<lb/>et olei discussorii affrictu, omniumque raresacientium
<lb/>cutem, quale est anethinum oleum et chamaemelinum
<lb/>ac cicinum, post haec etiam unguenta faciunt, gleucinum,
<lb/>commaginum, deinde irinum et amaracinum. Verum alias
<pb n="13.229"/>
<lb/>confectiones, privatim ictericus appellatas suis auctoribus,
<lb/>ne putes ad hujusmodi ictericos convenire, neque enim hoc
<lb/>illi ipsi de his prodiderunt, sed ad eos ictericos, qui ob
<lb/>vasorum circa hepar obstructionem fiunt, imo etiam eos,
<lb/>qui ex inflammatione icterici sunt. Itaque qui interici ab
<lb/>obstructione fiunt, sine febre permanent, qui vero ex inflammatione,
<lb/>omnino febricitant. Quicunque igitur medicamentis
<lb/>ictericis quae <hi rend="italic">scripserunt</hi> addiderunt in quibus ea
<lb/>ipsa convenire dicant, hi recte fecerunt, qui vero indefinite
<lb/>et simpliciter protulerunt, non parum peccaverunt. Etenim
<lb/>quae multum medicamentosa sunt, itidemque facultate ca..
<lb/>sida, magnopere febricitantes laedunt, talia sunt gentiana,
<lb/>struthion, helenium, costus, aristolochia, polion, centaurea.
<lb/>Conveniunt autem ictericis ex inflammato hepate quaecunque
<lb/>inflammationes sanant, quemadmodum etiam iis, qui ab
<lb/>obstructione omnia quaecunque strenue extergent, etiam si
<lb/>medicamentariam substantiam habeant et calidae sint facultatis,
<lb/>si vero coincidant simul obstructio et inflammatio,
<pb n="13.230"/>
<lb/>laxantibus simulque extergentibus opus erit. Fugienda autem
<lb/>quaecunque medicamentariae substantiae et calidae facultatis
<lb/>existunt. Quum igitur et plerique ante me icterica
<lb/>medicamenta indefinite conscripserint, ego propria disarimina
<lb/>singulis ipsorum adjiciam, quo sciatis quibusnam in
<lb/>febribus citra periculum uti queatis, et quibus majus ex
<lb/>exacerbatione febris et inflammationis detrimentum subsequatur
<lb/>quam ex abstersione emolumentum resultet.</p>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.1.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De medicamentis ictericis ab Andromacho scriptis</hi>.</label>
<lb/>Andromachus quatuor medicamenta ad ictericos indefinite
<lb/>tradidit, minime quidem periculosi usus in iis, qui non
<lb/>febricitant, verum non securi in febricitantibus, et maxime
<lb/>si cum vino aut vino mulso ea quis exhibeat, quemadmodum
<lb/>aliquando damus in febribus moderatis et visceris obstructione.
<lb/>Quare ex aceto mulso non valde acido securius
<lb/>.est tunc ea propinare. Sunt autem hujusmodi quatuor medicamenta
<lb/>juxta illius ipsius dictionem subscripta. <hi rend="italic">Ad icte-
<pb n="13.231"/>
<lb/>ricos</hi>. In colocynthidis calicem vinum fundito, calefacito ac
<lb/>bibendum dato, subducit alvum. Idem thus facit. <hi rend="italic">Aliud ad
<lb/>ictericos</hi>. ♃ Adianti obolos tres, nardi obolos duos, absiuthii
<lb/>drach. unam, myrrhae obolos tres, excipe passe ac dato
<lb/>nucis avellanae magnitudine ex aquae cyathis duobus. <hi rend="italic">Aliud
<lb/>ad ictericos, qua utor</hi>. Struthion cum croco coloratum nucis
<lb/>Ponticae magnitudine ex aqua aut aqua mulsa dato.
<lb/>Datur et anchusa cochlearis mensura. <hi rend="italic">Aliud ad ictericos,
<lb/>ut Aspollonius</hi>. ♃ Ervi drach. vigintiquatuor, cornu cervi
<lb/>ulli drach. octo, thuris drach. tres, nardi Celticae drach.
<lb/>duas, nardi Syriacae drach. unam, piperis sesquidrachmam,
<lb/>schoenanthi drach. unam, myrrhae obolos duos, costi obolos
<lb/>duos, cassiae obolum unum, cinnamomi obolum unum. Utere
<lb/>sicco cum vini mulsi cyathis tribus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.1.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De medicamentis ictericis ab Asclepiade scriptis in
<lb/>tertio internorum</hi>.</label> Ex iis quae antea dixi apparet, etiam
<lb/>sij citra discrimen medicamenta prodantur, quae fugienda
<lb/>sint febricitantibus. Consuevit autem Asclepiades aliquando
<pb n="13.232"/>
<lb/>distinguere apponendo, febrientibus hoc modo exhibere
<lb/>oportere medicamentum, non febrientibus hoc modo, ubi
<lb/>vero omnino nihil apponit, iis in non scindentibus magis
<lb/>est utendum, quemadmodum sane etiam, quando ex vino
<lb/>solo aut vino mulso usum fieri debere censemus, talia enim
<lb/>non febrientibus conveniunt. Verum scripta ab ipso medicementa
<lb/>haec sunt. <hi rend="italic">Potio ad ictericos</hi>. Cichotii succi cyath.
<lb/>vj febrientibus per se dato, non febrientibus autem cum
<lb/>vini cyathis iij. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Solani succi cyath. j et vini mulsi
<lb/>diluti dimidium. <hi rend="italic">Aliud inspeestle</hi>. Anchusae tenuissime tritae
<lb/>cochlearia ij cum aqua potabili exhibe. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Struthii
<lb/>cochleare j dato cum mulsi diluti cyathis iij. <hi rend="italic">Aliud
<lb/>Nicerati ciens urinam</hi>. ♃ Cicerum siccorum sextarium j,
<lb/>rosmarini manipulum, aquae sextar. vj, foeniculi manipulum,
<lb/>asparagorum palustrium radicum manipulum, praeparato ac
<lb/>dato, ut dictum est, coctum ac excolatum liquorem febrientibus
<lb/>simpliciter et assidue bibendum, non scindentibus
<lb/>cum vino diluto. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Cicerum sextarium j, adianti
<pb n="13.233"/>
<lb/>mampulum, aquae Iextar. vh asparagorum palustrmm Vadicum
<lb/>manipulum, praeparato et exhibeto, velut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.1.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Pastillus ad ictericos] facit et ad hepaticos</hi>.</label> ♃ Amygdalarum
<lb/>amararum mundatorum drach iv, anisi, absinthii,
<lb/>utriusque drach. unam, nardi Indicae, asari, utriusque drach.
<lb/>j, tusa et cribrata aqua subigito, ac formatis pastillis drach.
<lb/>j cum vini mulsi cyathis iij non scbrientibus dato. <hi rend="italic">Alius,
<lb/>quo usus est Charixenes</hi>. ♃ Asari, absinthii, utriusque
<lb/>drach. octo, seminis anisi, foeniculi, seminis apii, amygdatarum
<lb/>amararum repurgatarum, singulorum Ʒ iv, aqua su in
<lb/>ige ac forma pastillos, et exhibe, ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.1.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Nicerati errhinum quod morbum regium expurgat,
<lb/>quando reliquum corpus juxta naturam habuerit, oculi vero
<lb/>pallidi permanserint</hi>.</label> Aceti acerrimi cochleare unum in
<lb/>balneo naribus attrahendum exhibe, detrahit multae bilis
<lb/>fluxionem. <hi rend="italic">Eiusdem aliud</hi>. Nasturtii viridis folia tenera aut
<lb/>rosmarini viridis folia tenerrima terito, et expresso inde
<lb/>liquore ut praedictum est utitor. <hi rend="italic">Aliud ejusdem</hi>. Elaterium
<pb n="13.234"/>
<lb/>cum lacte muhebrt trttum nanbus Infundito et attrahere
<lb/>jubeto. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Cyclamini succum ex aqua dissolutum, utere
<lb/>sicuti dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.1.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae medicamenta Archtgenes ad ictericos conscripsit
<lb/>in secundo medicamentorum secundum genus</hi>.</label> Ad
<lb/>ictericos convenienti diaeta et ductu per frequentes deambulationes
<lb/>et multa unguentorum frictione utaris, ampliusque
<lb/>fomentis siccis et subscriptis medicamentis. Ajunt eos,
<lb/>qui in febribus morbum regium incidunt, rubi canini fulvo
<lb/>fructu comesto statim probe juvari. Auxiliatur et chelidoniae
<lb/>herbae succus cum vino aut aqua mulsa potatus, aut
<lb/>adiantum vel rubiae radicis obol. iij cum aqua mulsa exbibe.
<lb/>Aut struthion cum melle delingant. Aut sellis ursini
<lb/>cyathum bibendum dato. Aut hyperici Ʒ j ex vino mulso
<lb/>propinato, vel aquae mulsae cyatho uno. Aut helxinae decoctum
<lb/>ad dies v vel vj cum vino mulso. Aut stereoris
<lb/>canini albi sextantem cum mellis quadrante ad triduum bibendum
<lb/>dato. Aut lichenas in petris nascentes cum aqua
<pb n="13.235"/>
<lb/>mulsa propina. Aut lichenis in tegulis vel lapidibus nascentis
<lb/>Ʒ j ex meraco propina. Aut nallurtium cum olei cyatho
<lb/>uno bibendum praebeto, radicem vero ejus in nares
<lb/>indito. Aut absinthii cochlearia iv, anisi cochlearia iij exhibeto
<lb/>ex aceto mulso. Aut oxylapathi sive lapathi radicis
<lb/>tritae acetabulum dato ex aqua mulsa, si non scindat, cum
<lb/>vino aut vino mulso. Aut adianti et menthae et rubiae
<lb/>parem mensuram in aqua fervefacito et heminam inde bibendam
<lb/>exhibeto, diutius ad solem insolato ac sitienti et
<lb/>anhelofo, quo post acceptum potum exudet, statim transmutat
<lb/>colorem. Aut adianti et myrrhae ejus dimidium, jejuno
<lb/>a balneo exhibeto in vini hemina dimidia. Aut leporis
<lb/>coagulum cum meraco ad dies quinque vel sex praebeto.
<lb/>Aut scolopendrii Ʒ iv jejunis ex vino ad dies quinque
<lb/>vel sex dato. Aut menthae et rubiae ac adianti aequas
<lb/>portiones cum aquae cyathis duobus propinato. Aut betae
<lb/>foliorum crudorum Ʒ vj, myrrhae obol. ij cum aqua mulsa
<lb/>jejunis exhibeto, ac praesulis ac jejunis cum vini hemina
<pb n="13.236"/>
<lb/>dimidia dato. Aut ♃ adianti Ʒ j, myrrhae Ʒ viij, menthae
<lb/>Ʒ j, in aquae heminis duabus coquito, donec medietas supersit,
<lb/>deinde ubi plurimum deambulaverit, probe fricato
<lb/>et spiritu adhuc sublimiore existente bibendam dato, hoc
<lb/>ad biduum facito. Aut cicer ervinum in aqua sub dio per
<lb/>noctem exponito, aquamque bibendam dato et cicer insuper
<lb/>comedendum mane ac vesperi, inde vero per triduum
<lb/>absinthium ex aqua mulsa bibant. Aut cum cyclamini succo
<lb/>purgatis natibus lavato. Aut herbam orontium appellatam
<lb/>coquito et cum decocto lavato et decoctum confestim viride
<lb/>reddes. Aut venam sub lingua secato. Quod si ad nullum
<lb/>horum auxiliorum malum cedat, expurgatione per suammoniam
<lb/>et exquisita diaeta utantur, atque ita ad exercitia
<lb/>progrediantur.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="2">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="2">Cap. II.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De splenia affectionibus</hi>.</label> Quod omnes
<lb/>corporis partes familiarem sibi ipsis ex venis trahant humorem
<lb/>in commentariis de naturalibus facultatibus edocti,
<lb/>in iisdemque etiam, quod velut faecem sanguinis, ex qua
<pb n="13.237"/>
<lb/>atra gignitur bilis, hoc viscus alimentum habet instituti, et
<lb/>ultra haec memoria tenentes ea, quae in curandi methodo
<lb/>de splene sunt dicta, facile assequemini ea, quae nunc referentur.
<lb/>Quorum primum et principalissimum hoc est, quod
<lb/>hoc viscus a natura celerrime indurari soleat, sanguine nimirum
<lb/>in venis ipsius obturato et ob crassitudinem neque
<lb/>excerni neque discuti facite potente. Attenuantibus igitur
<lb/>opus habet medicamentis citra manifestam caliditatem, ut
<lb/>ne vehementius incrassescat succus crassius in ipso coereitus ;
<lb/>quo vero actiones ipsius conserventur ex austeris aliquid
<lb/>his admiscetur, quale est etiam astringentium genus.
<lb/>Didicistis enim in naturalium facultatum commentariis, quod
<lb/>quum omnes partes suae conservationis gratia habeant facnltates
<lb/>tum familiarium attractorum tum alienorum expulsoriam,
<lb/>itemque assimilatorem sibi ipsis eorum quae aL
<lb/>traxerint, aliquibus ipsarum insuper inest per accidens magnopere
<lb/>juvare totum corpus. Ex horum genere est et lien
<pb n="13.238"/>
<lb/>qui ex hepate in se ipsum velut faecem sanguinis trahit,
<lb/>quemadmodum vesica in hepate bilem et renes urinam. Si
<lb/>igitur prae imbecillitate ejusmodi sanguinem ad sese trahere
<lb/>non potest, vitiosus humor universo corpori affrscatur. Ob
<lb/>id itaque naturalem ipsius firmitatem custodire oportet, quo
<lb/>conveniens sibi alimentum attrahat, per quam actionem
<lb/>universo corpori ad humorum bonitatem confert et generata
<lb/>in ipso recrementa in ventrem demittere potest, una
<lb/>cum ciborum recrementis excernenda. Ea gratia igitur valde
<lb/>amara medicamenta ipsi offerimus, quaedamque ipsis ex austeris
<lb/>miscemus. Quaedam vero ad materiam commoda ad
<lb/>ceratorum videlicet et malagmatum praeparationem apponimus,
<lb/>quale medicamentum est cera et resina et pix et
<lb/>bitumen et quaecunque alia hujuscemodi. luxta primam
<lb/>autem rationem acetum et acetum mulsum visceri commoda
<lb/>sunt, utpote incidere et attenuare crassas humores
<lb/>potentia citra calefactionem. Quemadmodum igitur in aliis
<lb/>partibus ea quae per cataplasmata aut liquida medicamenta
<pb n="13.239"/>
<lb/>imposita aut affusa fotu auxiliantur, in alio opere relata
<lb/>sunt, ita et nunc relictis his, quae inflammato spleni conserunt,
<lb/>eorum solum mentionem faciam, quae indurato visacri
<lb/>opitulantur, quod ipsum etiam in medicamentarns libris
<lb/>fecerunt qui ante me scripserunt, proprie eos splenicos
<lb/>appellantes qui induratam splenis affectionem habent.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.2">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamenta potabilia ab Andromacho ad splenicos
<lb/>conscripta ad verbum sic habent</hi>.</label> Potio ad splenicos
<lb/>Antipatri, ut Nilus. ♃ Carnis myrobalani drach. iij, hemionitidis
<lb/>herbae, quam quidam asplenum, quidam scolopendrium
<lb/>dicunt drach. vj, corticis radicis capparis drach. iv,
<lb/>costi drach. iv, chamaedryos drach. vj, polii drach. ;tres,
<lb/>radicis cotyledonis Ʒ ij, corymborum hederae nigrae grana
<lb/>xxv, ammoniaci thymiamatis drach. iv, seminis hyperici
<lb/>drach. ij, galbani drach. ij, seminis periclymeni drach. j
<lb/>aut radicis drach. iij, nasturtii nigri Ʒ j ẞ, succi fructus
<lb/>scillae drach. xvj. Dantur oboli duo in aceto mulso. <hi rend="italic">Aliud
<lb/>splenicis potabile</hi>. ♃ Glandis unguentariae drach. iv, hederae

<pb n="13.240"/>
<lb/>albae grana xxiv, costi drach. ij, seminis periclymeni
<lb/>drach. ij, hyperici drach. j, alii drach. iv, galbani drach. j,
<lb/>obolos ij, nasturtii drach. iv, excipe succo scillae cocto.
<lb/>Dato fabam Graecam in aceto mulso. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Carnis
<lb/>myrobalani Ʒ iij, hyperici Ʒ vj, seminis periclymeni Ʒ vj,
<lb/>radicis dauci Ʒ vj, rubiae, acori, phu Pontici, croci, singulorum
<lb/>Ʒ vj, junci odorati Ʒ iij, mei drach. vj, nasturcii,
<lb/>chamaepityos, radicis capparis, singulorum drach. vj, polli
<lb/>drach. vj, alii drach. iij, ammoniaci thymiamatis drach. iij,
<lb/>cum aceto mulso pastillos duorum obolorum ponderis formato
<lb/>et unum in aceto mulso dato. Facit et ad hepaticos
<lb/>et hydropicos. <hi rend="italic">Aliud, facit ad splenicos</hi>. ♃ Trixaginis
<lb/>drach. iv, polii drach. v, chamaepityos drach. iv, rubiae
<lb/>drach. v, ammoniaci thymiamatis Ʒ iij, artemisiae drach. iij,
<lb/>myrobalani drach. iv, corticis radicis capparis drach. iij,
<lb/>aristolochiae drach. vj, tragacanthae drach. duas, cum aqua
<lb/>in pastillos triobolares redigito ac dato ex aceto mulso.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud stomacho commodum. Litere etiam ad omnem
<pb n="13.241"/>
<lb/>affectionem splenis, facit et ad convuiso, instata et vitia
<lb/>muliebria</hi>.</label> ♃ Myrrhae drach. iv, nardi Indicae drach. iv,
<lb/>corticis radicis capparis drach. iv, costi drach. v, radicis
<lb/>panacis drach. iv, radicis peucedani Ʒ iv, dictamni Ʒ iv,
<lb/>polii drach. duas, corticis radicis periclymeni Ʒ iv, rubiae
<lb/>iij ẞ, ammoniaci thymiamatis Ʒ iv ẞ, aliqui etiam iridis
<lb/>drach. iv et dimidiam, excipe aceto mulso, praebe obolos
<lb/>duos in aceto mulso. <hi rend="italic">Aliud splenicis, orthopnoicis</hi>. ♃ Strutlrii,
<lb/>scillae assatae, panacis, radicis capparis, singulorum
<lb/>drach. v, crocomagmatis drach. ij et dimidiam, excipe aceto
<lb/>et praebe in aceto sciHitico. <hi rend="italic">Aliud</hi> ♃ Struthii, corticis
<lb/>radicis capparis, trixaginis, panacis, singulorum drach. x,
<lb/>fructus myricae drach. iij, excipe aceto scillitico et drach. j
<lb/>ex aceto scillitico exhibeto.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamenta potabilia ab Asclepiade ad splenem
<lb/>conscripta</hi>.</label> Cynoglossi manipulum cum vini cyathis iij
<lb/>terito et expressum liquorem ante cibum. bibendum dato,
<lb/>facit et succus per se. Colligere autem oportet herbam sinistra

<pb n="13.242"/>
<lb/>manu ante solis exortum. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Trixaginis manipulum
<lb/>cum vini sextario uno coquito et expressum liquorem
<lb/>reponito, atque ex eo cyathos ij ante cibum dato. <hi rend="italic">Aliud
<lb/>medicamentum inspersile splenicis</hi>. Myricae fructum tusum
<lb/>et cribratum reponito, usus vero tempore cochlearia duo
<lb/>cum aceti mulsi diluti cyathis tribus dato. Aut herbam pelargitin
<lb/>appellatam tusam ac cribratam dato, ut praedictum
<lb/>est. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Asini aut equi silvestris lienem siccatum tundito
<lb/>ac reponito, et cochlearia duo cum vini diluti cyathis
<lb/>tribus exhibeto. <hi rend="italic">Catapotium splenicis</hi>. Corymborum hederae
<lb/>albae grana tria devoranda praebe et aceti mulsi cyathos
<lb/>iij insuper bibendos. <hi rend="italic">Catapotium Andreae, paeonium
<lb/>dictum</hi>. Myricae fructum tusum et cribratum galbano excipe
<lb/>et in catapotia redige, eaque pro viribus exhibe.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Pastillus splenicus tumorem eliquat</hi>.</label> ♃ Fructus
<lb/>ericae drach. quatuor, piperis albi, nardi Syriacae, ammoniaci
<lb/>thymiamatis, singulorum drach. duas, arida tunduntur
<lb/>et cribrantur, ammoniacum aceto scillitico dissolvitur
<pb n="13.243"/>
<lb/>et aridis additum in pastillos cogitur. Fiunt autem pastilli
<lb/>drachmae pondere, daturque drachma una ex aceti mulsi
<lb/>cyathis tribus. Qui medicamentum hoc tradidit, dixit porcellum
<lb/>ad triduum hoc bibisse et postea resectum sine liene
<lb/>inventum esse.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud splenem tumentem eliquans et consumens</hi>.</label>
<lb/>♃ Ammoniaci thymiamatis, foliorum rubi tenerrimorum,
<lb/>utrorumque drach. viij, corticis capparis drach. iv, myrieae
<lb/>fructus, herbae aspleni, quae et scolopendrium et heminuitis
<lb/>dicitur, utriusque drach. ij, nuclei scillae assatae et
<lb/>purgatae, piperis albi, utriusque drach. ij, excipe aqua et
<lb/>redige in pastillos, atque exhibe drach. unam cum aceti
<lb/>mulsi cyathis tribus. <hi rend="italic">Chrysermi pastillus, splenicis, hydropicis,
<lb/>ciet urinam, mollit alvum</hi>. Scillam magnam luto
<lb/>oblitam assato et corticem detrahito, ac quod ad fundum
<lb/>est durum, ex nucleo vero libras duas accipito, seminis
<lb/>dauci drach. viij, hoc estƷ j, anisi, fefeleos, radicis panacis,
<lb/>iridis, singulorum tantundem, seminis urticae, baccarum
<pb n="13.244"/>
<lb/>cedri, utrorumque drach. duas, myrrhae drach. iv, ervi
<lb/>moliti choenicem, vini odorati quod satis est, subacta in pastillos
<lb/>redigito, habet autem et tragacanthae minas quatuor.
<lb/>Datur drach. una cum aceti mulsi cyathis iij. <hi rend="italic">Aliud Eugerastae</hi>.
<lb/>♃ SciHae assatae depuratae minas duas, radicis
<lb/>bryoniae minas viij, piperis albi tantundem, petroselini
<lb/>tantundem, seminis dauci Cretici tantundem, ervi moliti
<lb/>tantundem, cedrinum sextarios sex, habeat vero sextarius
<lb/>uncias octo, iridis, radicis panacis, myrrhae, singulorum
<lb/>quadrantem, vini Falerni quantum satis est his in pastillos
<lb/>cogendis. Formatos autem pastillos in umbra resicca
<lb/>et unciam unam cum vini diluti cyathis iij exhibe.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.7">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Epithemata et emplastra ejusdem Asclepiadae ad
<lb/>recentes splenia inflammationes</hi>.</label> Foliorum tenerrimorum
<lb/>arboris sambuci lib. iij, aloës lib. j, cum aceto subigito,
<lb/>et linteolo i n farta imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Ericae fructus
<lb/>semissem, galbani lib. j, alii semissem, fructum tundito ac
<pb n="13.245"/>
<lb/>cribrato, atque ita galbanum addito ac diligenter misceto
<lb/>atque in linteolum impacta imponito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.8">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamentum Fdiotae accommodatum</hi>.</label> ♃ Visci
<lb/>quereini lib. j, calcis vivae lib. unam, viscum in vas fictile
<lb/>eonjectum ac prunis appositum dissolvito, et dissoluto calcem
<lb/>vivam inspergito, misceto et calidum albae pelli in.sartum
<lb/>imponito, oportet autem cum adhaerente adhuc medicamento
<lb/>laVari, atque ita sinere donec sua sponte cadat.
<lb/>Curam item habere oportet, ut disparatae splenii partes
<lb/>resecentur. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Visci quereini lib. j, calcis vivae Ʒ j,
<lb/>floris lapidis Asii trientem, cedriae ℥ j, praeparato pro more
<lb/>ac utere quotidie auserens medicamentum, spongiis calidis
<lb/>sovens locos, rursusque imponens. Hoc medicamentum urinam
<lb/>movet.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Malagma auri colorem reserens valde commodum</hi>.</label>
<lb/>♃ Cerae, resinae pinus et frictae, singulorum lib. ij, arsenici,
<lb/>aluminis scissi, calcis vivae, singulorum sextantem,
<lb/>aceti, olei, utriusque cyathos viij, apparato pro more.</p></div>
<pb n="13.246"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.10">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud valde generosam, quo usus est Andromachus</hi>.</label>
<lb/>♃ Cerae, resinae pinus, picis brutiae aridae, singulorum
<lb/>lib. ij, arsenici, aluminis scissi, calcis vivae, singulorum sextantem,
<lb/>aceti cyathos viij, praepara pro consuetudine. Fa-,
<lb/>cit ad splenicos, hydropicos et ad praecordia distenta. FaGit
<lb/>et ad ischiadicos, arthriticos. Nos ad medicamentum hoc
<lb/>apposuimus myrrhae ℥ ij ẞ, visci trientem.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.11">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad induratas sp lenis affectiones, usas est Tryphon
<lb/>Cortyniates</hi>.</label> ♃ Foenigraeci moliti, sinapi, mannae thuris,
<lb/>singulorum sextarium unum, re tritu en toro m a myrobalano
<lb/>expressa reliquorum sextarii dimidium, spumae nitri Ʒ iij,
<lb/>tenuissime trita ac mixta, cedria cocta excipe, ut emplastri
<lb/>liquidi habeant spissitudinem, usus ejus est per intervalla,
<lb/>medicamentum autem impositum fasciolis complectere et
<lb/>obliga. Tempus imponendi est ante balneum, quantum possibilo
<lb/>est aegrum ferre, postea vero obligatum adhuc in
<lb/>balneum inducito et post reliqui corporis curationem in
<lb/>folium demittito, atque ita in aqua fasciam resolvito.</p></div>
<pb n="13.247"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.12">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud ad splenicos per unam diem sanans. Verum
<lb/>supra medicamenti impositionem per tres dies certo vivendi
<lb/>modo utimur</hi>.</label> ♃ Myrrhae, mannae thuris, utriusque
<lb/>quadrantem, sinapi Alexandrini, nasturtii, utriusque
<lb/>sextantem, aceti scillitici quod satis est, sinapi et nasturtium
<lb/>tundito ac cribrato, mannam vero et myrrham dis- .
<lb/>solvito, eisque arida addito et simul aceto subacta ad malagmatis
<lb/>formam reducito, et a secunda hora usque ad nonam
<lb/>imponito. Postea vero duabus fasciis obligatum in balneum
<lb/>inducimus, atque ubi relaxatus suerit, in calidae solium
<lb/>demittemus. In solio vero longiori temporis spatio
<lb/>moretur cruribus extra aquam emotis. Ne vero in animi
<lb/>deliquium delabatur, acetum et pulegium odoret et fascias
<lb/>paulatim resolvat. Egresso porro e balneo salsamentum citra
<lb/>panem exhibendum est et vinum mari mixtum. Sequenti
<lb/>die eadem offerenda sunt. Tertia vero gymnasiis utendum,
<lb/>quae spiritum acutum reddere valent. <hi rend="italic">Aliud Arii Tarsensis.
<lb/>Usus est per intervalla</hi>. ♃ Ficuum pinguissimarum, sinapi,
<lb/>radicis capparis corticis, singulorum lib. j, aceti quantum

<pb n="13.248"/>
<lb/>satis est. <hi rend="italic">Aliud Diodoro</hi>. ♃ Sinapi, nasturtii, foenigraeci,
<lb/>seminis lini, retrimentorum ab expressa myrobalano
<lb/>reliquorum, singulorum Ʒ viij, excipe cedria cocta aceto
<lb/>suilli tico admixto. Usus est ante balneum, medicamentum
<lb/>bonum est et post usum sanguinem mejunt.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.13">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamenta ab Asclepiade in quarto externorum
<lb/>conscripta ad splenicos et hydropicos, quae juxta dictionem
 <lb/>ejus sic habent</hi>.</label> <hi rend="italic">Epithema splenicis tumorem eliquat</hi>.
<lb/>♃ Foliorum tenerorum sambuci lib. iij, aloës pinguis lib. j,
<lb/>terito cum aceto et linteolo excepta imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃
<lb/>Fructus ericae lib. j, galbani lib. j, fructum tundito.et crihrato
<lb/>ac galbano excspito, rursusque tundito unguenti irini
<lb/>faece admota, quo ad malagmatis formam redigantur, deinde
<lb/>linteolo inserta imponito. <hi rend="italic">Malagma ad splenicos</hi>. ♃ Myrobalani
<lb/>corticum tusorum cribratorum minam dimidiam
<lb/>et expressionis ejusdem tantundem, cerae drach. vj, resinae
<lb/>terebinthinae drach. xxxij, galbani drach. x, irini parum,
<lb/>arida cum liquidis committito. <hi rend="italic">Aliud valde praeclarum</hi>.
<pb n="13.249"/>
<lb/>♃ Farinae myrobalani quadrantem, nitri ℥ j, alii ℥ i v, cerae
<lb/>semissem, terebinthinae bessem, aceti quod sufficit, splenem
<lb/>eliquat.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.14">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Malagma ex cedria, splenicis, hydropicis medicamentum
<lb/>accommodatum. Erutam ciet multam et splenem
<lb/>eliquat. Oportet autem una cum medicamento lavari et
<lb/>quod ab eo disparatum est, a splenio videlicet, de corporis
<lb/>cuticula desecare, sinendum enim est adhaerescens medicamenium,
<lb/>donec sua sponte dilabatur. Compositio haec
<lb/>est</hi>.</label> ♃ Visci quereini lib. j, calcis vivae semissem, floris
<lb/>sapidis Asii trientem, cedriae quadrantem, viscum aerea
<lb/>patina coquito et postquam fulvum factum suerit, cedriam
<lb/>adjicito, assidueque moveto ac arida trita inspergito, deinde
<lb/>ab igne ablata aliqualiter frigefieti sinito, atque in pellem
<lb/>albam a spina appellatam infarta affectis locis imponito, et
<lb/>una eum medicamento lavare jubeto, donec splenium sua
<lb/>sponte delabatur. Oportet tamen, ut praedictum est, disparatas
<lb/>splenii partas desecare. <hi rend="italic">Aliud valde praeclarum</hi>.
<pb n="13.250"/>
<lb/>♃ Floris lapidis Asii sextantem, lapidis gagatae ℥ j, calcis
<lb/>vivae bessem, visci quereini lib. j, praepara ac utere, ut
<lb/>dictum est. <hi rend="italic">Malagma Antiochidis ad splenicos, hydropicos,
<lb/>ischiadicos, arthriticos. Praeparatum estPabullae</hi>. ♃
<lb/>Cerae lib. iij, resinae terebinthinae lib. iij, retrirnentorum
<lb/>ab expressa myrobalano reliquorum lib. j, spumae nitri
<lb/>Iib. j, floris lapidis Asii lib. j, ammoniaci thymiamatis lib. j,
<lb/>olei cyprini lib. iij, acetum ad ammoniacum dissolvendum.=
  <lb/><hi rend="italic">Aliud Fabullae compositum, valde praeclarum ad easdem
<lb/>affectiones</hi>.] ♃ Myrrhae stactae, bdellii, onychis, medullae
<lb/>cervinae, ammoniaci thymiamatis, iridis siccae, singulorum
<lb/>lib. ij, opopanacis Iib. j, galbani lib. unam, masticina lib. j,
<lb/>floris lapidis Asii lib. j, styracis lib, unam, succi sycomororum
<lb/>lib. j, canchryos lib. j, piperis albi semissem, cerae
<lb/>lib. v, terebinthinae lib. v, medicamentum est tusile. Oportet
<lb/>autem tundentes unguenti irini faecem admovere, donec
<lb/>quam mollissimum medicamentum reddatur, repositum enim
<pb n="13.251"/>
<lb/>mollissimum evadit. <hi rend="italic">Malagma, quod aurei coloris appellamus</hi>.
<lb/>♃ Auripigmenti ℥ j, aluminis scisti sextantem, calcis
<lb/>vivae sextantem, arida tundimus ac cribramus et in
<lb/>mortarium conjicimus, hisque aceti cyathos octo superfundimus
<lb/>et probe trita liquidis excipimus. Sunt autem liquida
<lb/>haec, cerae libra una, resinae frictae lib. ij, olei communis
<lb/>cyathi octo. Haec Bigeneri post eliquationem sinimus et sic
<lb/>erasa tritis adjicimus. Nos ad medicamenti praeparationem
<lb/>etiam myrrhae sextantem apposuimus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.15">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud, hoc usus est Andromachus, facit splenicis,
<lb/>hydropicis et ad praecordia destenta, facit t item isohiadicis,
<lb/>arthriticis et ad inveteratos affectus</hi>.</label> ♃ Cerae lib. j,
<lb/>picis brutiae lib. j, pro resina fricta picem addimus, olei
<lb/>cyath. octo, auripigmenti aurscoloris sextantem, aluminis
<lb/>scissi sextantem, calcis vivae sextantem, praepara ut dictum
<lb/>est. Nos ad medicamentum etiam myrrhae sextantem et
<lb/>visci quereini trientem apposuimus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.16">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad inveteratos induratos splenia affectus, authemeron</hi>
<pb n="13.252"/>
<lb/>appellatum. Oportet autem cum medicamenti impositione
<lb/>aegrum ad triduum convenienti diaeta uti.</label> ♃
<lb/>Myrrhae, mannae thuris, utriusque quadrantem, sinapi Alexandrini
<lb/>sextantem, nasturtii sextantem, aceti scillitici quod
<lb/>satis est. Arida tundito et cribrato et cum aceto ad malagmatis
<lb/>formam subigito, et linteolo excepta ab hora secunda
<lb/>usque^ ad nonam imponito, ita ut complectaris et
<lb/>contineas incumbens malagma fasciola obligata. Deinde vero
<lb/>ita obligatum in balneum mittito, et ubi probe laxatus fuerit,
<lb/>in solium desidere facito et pedes extra solium extendere
<lb/>jubeto ac longiori tempore in ipso immorari. Caeterum
<lb/>ad revocandos in animi deliquium collapsos acetum
<lb/>cum pulegio naribus admovemus et paulatim resolvere fascias
<lb/>tentamus. Sint autem duae fasciae malagmati incumbentes.
<lb/>Quum enim fasciae tolluntur, auferimus etiam incumbeus
<lb/>malagma et post affectos locos sufficienter fovemus.
<lb/>Egresso de balneo salsamentum citra panem exhibemus et
<lb/>vinum mari mixtum. ldem etiam sequenti die facimus. Et
<pb n="13.253"/>
<lb/>tertia similiter, insuperque exercitationibus utimur quae
<lb/>spiritum acutum reddere possunt.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.17">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud Pryphonis Cortyniatae Cretensis medicamentum
<lb/>accommodatum</hi>.</label> ♃ Foenigraeci moliti sextarium unum,
<lb/>retrimentorum myrobalani sextarium dimidium, spumae
<lb/>nitri quadrantem, omnia trita cedria excipe. Verum hanc
<lb/>prius coctam condensare oportet ad cerati spissitudinem.
<lb/>Usus est ante balneum, quantum aeger ferre potest, a balneo
<lb/>cerotarium imponimus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.18">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud authemeron inscriptum, liberat a tota affectione</hi>.</label>
<lb/>♃ Pyrethri drachmas viginti, myrobalani bessem,
<lb/>nasturtii bessem, piperis bessem, seminis urticae bessem, sinapi
<lb/>sextarium dimidium, omnia trita et aceto subacta per
<lb/>intervalla imponito ad horas tres, si aeger tolerare possit,
<lb/>deinde ablato medicamento lavari jube. Post balneum vero
<lb/>cerato utendum est ex rosaceo apparato. <hi rend="italic">Aliud tumorem
<lb/>liquefacit</hi>. ♃ Floris lapidis Asii, nitri rubri, retrimentorum
<pb n="13.254"/>
<lb/>myrobalani, ammoniaci thymiamatis, singulorum drach. xxiv,
<lb/>corticis radicis capparis drach. octo, seminis raphani drach. x
<lb/>aut succi cyathum unum, aceti accerrimi quod satis est,
<lb/>visci querenti drach. xl, ammoniacum sambuci succo aut
<lb/>myricae aut trifolii disolve, arida vero tunde et angustissinto
<lb/>cribro excute ac aceto subige, indeque admixto visco
<lb/>omnia simul contunde et utere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.2.19">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamenta ad splenicos ab Archigene in primo
<lb/>medicamentorum secundum genus conscripta</hi>.</label> in splenicis
<lb/>porro praecedente similiter tota diaeta, ex describendis compositionibus
<lb/>his utitor. Potus quidem sit aqua, in qua ignitum
<lb/>ferrum saepe sit extinctum, non febrientibus eum vino,
<lb/>febricitantibus vero aqua sola. Aut anagallidis coeruleum
<lb/>florem habentis obol. j exhibeto cum aceto mulso. Aut
<lb/>Per pistum cum aceto. Aut panacis radicem viridem cum aqua
<lb/>mulsa. Aut semen similiter, aquam mulsam vero per noctem
<lb/>sub dio exponito. Aut corticis radicis periclymeni et
<lb/>seminis ejus quantum tribus digitis apprehendi potest, in
<pb n="13.255"/>
<lb/>vino albo meraco calido jejunis bibendum ad dies xl exhibe
<lb/><hi rend="italic">to</hi>. Aut vulpis hepar siccum, cum aceto mulso exhibe
<lb/>bibendum. Aut cuminum Aethiopicum similiter, ut hepar
<lb/>ex aceto mulso. Aut radicis ari corticis Ʒ ẞ cum aceti
<lb/>mulsi cyathis iij. Aut polium similiter cum aceto mulso.
<lb/>Aut hederae albae grana tria cum aceti mulsi cyathis iij.
<lb/>Aut arida trita capparis folia propinato. Cataplasmata autem
<lb/>eadem impones splenicis, quae hepaticis. Ampliusque
<lb/>cinerem ex ferraria officina cum aceto. Aut capparim maceratam
<lb/>aceto, ac tritam cerato cyprino exceptam. Aut nasturtium
<lb/>et foenumgraecum ac calcem vivam et nitrum,
<lb/>cum melle mollita imponito. Aut foenumgraecum et calcem
<lb/>ac nitrum item cum melle imponito. Aut lepidii folia imponito,
<lb/>quum vero jam morsum perceperint, in balneum
<lb/>inducito, et ablato medicamento in fervidae folium demite
<lb/>lito ac detineto, aegre enim ierunt nimiam mordacitatem,
<lb/>verum fani exeunt. Idem etiam in ischiadicis facit. Aut
<lb/>myrobalani expressae retrhnentum aceto maceratum, rosaceo
<lb/>cerata excipe ac impone. Aut foenigraeci et nasturtii
<pb n="13.256"/>
<lb/>par pondus, mannae duplum, calcis vivae parum, cum melle
<lb/>splenia velut emplastra facito ac imponito. Aut faecem acris
<lb/>aceti imponito. Aut cappatis radicem cum aceto. Aut spongiam
<lb/>acerrimo aceto imbutam. Egregie faciunt myrobalani
<lb/>cortices et nitri tertia ipsorum pars, trita aceto subigito,
<lb/>et resinam ac ceram cum modico oleo liquefacta assundito
<lb/>et mollitis utitor. Perseverante malo, cucurbitas cum scarificatione
<lb/>offigito. Amuleta autem et per contrarietatem
<lb/>quandam naturalem ad hepar et splenem facere credita
<lb/>haec sunt, venam retro sinistram aurem <hi rend="italic">secato</hi> et detracto
<lb/>sanguine affectum splenem confricata.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="3">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.3.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="3">Cap. III.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De hydrope</hi>.</label> Hydropicorum medicamenta
<lb/>et alia communia ad splenicos ipsos, itemque quaedam multiplicis
<lb/>usus ad varias affectiones, tum jam praedictas tum
<lb/>duritias, et ubi quid discutere oportet, etiam si jam puro-
<lb/>lenta sit consistentia, dicere aggrediar initio ab iis quae
<lb/>Asclepiades tradidit sumpto.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.3.2">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamenta ab Asclepiade conscripta ad praedictas
<pb n="13.257"/>
<lb/>affectiones in quarto externorum, quae Marcellae inscribit</hi>.</label>
<lb/><hi rend="italic">diplthema hydropicis valde commodum, quod
<lb/>adjacentem humorem absorbet</hi>. ♃ Farris, quod ^eam vocant,
<lb/>moliti sextar. ij, floris lapidis Asii sextar. j, mannae
<lb/>lib. j, probe trita adipe <hi rend="italic">suillo</hi> veteri probe subacto et vino
<lb/>per integram noctem macerato excipito, sit autem tanta adipis
<lb/>copia, quanta ad mollefaciendum medicamentum falis
<lb/>est. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Besasa, est autem semen rutae silvestris, quod
<lb/>in Syria nascitur et vernacula lingua harmala ab illis appellatur,
<lb/>♃ hujus tusi sextarium j, mannae sextarium dimidium,
<lb/>adipis suilli veteris quantum sufficit, praeparato, ut
<lb/>dictum est. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ ficuum pinguissimarum lib. iij, aphronitri
<lb/>lib. j, origani lib. j, quidam cumini lib. j, sulfuris
<lb/>vini quadrantem, cochlearum Africanarum lib. j, arida tundito
<lb/>et cribrato et tusis ficubus una cum carne cochlearum
<lb/>excepta ac in linteolum infarcta imponito, melle cocto susfidenti
<lb/>addito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.3.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud ex Critone</hi>.</label> ♃ Foenigraeci moliti ac cribrati

<pb n="13.258"/>
<lb/>sextarios ij, sulfuris vivi lib. ij et dimidiam, in aliis
<lb/>lib. ij, nitri lib. ij, absinthii sicci contusi ac cribrati sextar.
<lb/>duos et dimidium, arida tenuissime trita melle cocto excipito,
<lb/>inseque linteolo insarcta per noctem imponito. In die
<lb/>utere et gestatione et conjectione subscripta. ♃ Cerae libram
<lb/>unam, picis aridae libram unam, lapidis Asii libram unam,
<lb/>olei veteris libram unam, arida cum liquidis misceto.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.3.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Malagma poterium inscriptum, abscrbet humiditates
<lb/>ex alto et duritias dissolvit</hi>.</label> ♃ Cerae, picis aridae,
<lb/>utriusque lib. ij, aluminis liquidi, sulfuris vivi, mannae,
<lb/>nitri rubri, singulorum lib. j, resinae frictae lib. quatuor,
<lb/>olei veteris heminam unam, aceti quantum satis est arida
<lb/>dissolvenda, praepara ac utere ut probato. <hi rend="italic">Aliud praeclarum
<lb/>poterium medicamentum accommodatum. Pacit
<lb/>hydropicis, splenicis et ad inveteratos affectus</hi>. ♃ Resinae
<lb/>frictae lib. iv, cerae lib. ij, sulfuris vivi lib. j, mannae lib.
<lb/>j, picis liquidae lib. ij, aluminis liquidi lib. j, nitri rubri lib
<pb n="13.259"/>
<lb/>j, aristolochiae quadrantem, bdellii quadrantem, ammoniaci
<lb/>racemi quadrantem, radicis cucumeris silvestris quadrantem,
<lb/>aloës semissem, pyrethri quadrantem, ammoniaci tbymiamatis
<lb/>quadrantem, visci quereini quadrantem, succi sycomororum
<lb/>quadrantem, aceti sesquisextarium, aut pro aceto
<lb/>vini Italici tantundem, olei heminas iij, praeparato pro
<lb/>more.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.3.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Malagma ex baccis lauri, ad splenicos, hydropicos.
<lb/>Dissolvit omnem duritiem, absorbet abscessus in profundo</hi>.</label>
<lb/>♃ Cerae lib. j, resinae pinus lib. j, picis Brutiae lib. j,baccatum
<lb/>lauri siccarum lib. j, nitri rubri lib. j, ammoniaci thymiamalis
<lb/>lib. j, adipis vitulini subacti lib. j, arida fundito et crihrato
<lb/>per angustissimum cribrum, liquabilia liquantur et frigefacta
<lb/>aridis adiiciuntur, atque ita contusis simul ac repositis
<lb/>utimur. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Baccarum lauri lib. j, picis lib. j, mannae
<lb/>lib. j, adipis taurini lib.j, ammoniaci thymiamatis lib. j, cerae
<lb/>lib. j, praeparato, ut praedictum est. <hi rend="italic">Emplastrum tonsoris</hi>
<pb n="13.260"/>
<lb/><hi rend="italic">appellatione, ad splenicos et hydropicos. Hoc tonsor quidam
<lb/>vir Hilhyniensis usus isohiadicos a coxendicum morbo penitus
<lb/>liberavit</hi>. ♃ Picis aridae lib.iv, cerae lib. ij, resinae pinus lib.
<lb/>ij, ammoniaci thymiamatis lib. ij, nitri rubri lib. ij, baccarum
<lb/>lauri aridarum lib. ij, adipis taurini lib. j. In alio exemplari
<lb/>etiam iridis lib. ij habentur, canclnyos unciae xviij, farinae
<lb/>soenigraeci sextarius j, pollinis sextar. j, radicis chamaeleonis
<lb/>nigrae tenuissimae tusae sextar. j, cumini tenuissime triti
<lb/>sesquisextarius, passi sextar. j. In alio exemplari anili triti
<lb/>sextarius dimidius habetur et pollen deest.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.3.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud Hirhynum appellatum, medicamentum accommodatum
<lb/>ad praedictos affectus</hi>.</label> ♃ Picis Brutiae lib.
<lb/>iv, resinae pinus, cerae, ammoniaci thymiamatis, singolorum
<lb/>libras duas, medullae cervinae lib. j, adipis taurini subacti
<lb/>lib. j, succi sycomororum libram unam, floris lapidis Asii
<lb/>semissem, radicis chamaeleonis contusae semissem, baccarum
<lb/>lauri siccarum libram dimidiam, farinae loliaceae libram dimidiam,
<lb/>seminis dauci Cretici contusi trientem, petroselini
<pb n="13.261"/>
<lb/>trientem, cumini Aethiopici trientem, anisi trientem, salisHispani
<lb/>sexuncem, aphronitri sexuncem, cyprini sexuncem,
<lb/>vini Falerni quod satis est, arida cum liquidis pro more ap- t
<lb/>parato.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.3.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud malagma ex seminibus, medicamentum accommodatum
<lb/>ad praedictos affectus, hoc usas est ClVmalius</hi>.</label>
<lb/>♃ Cerae Ʒ c, terebinthinae Ʒ c, ammoniaci thymiamalis
<lb/>Ʒ c, adipis taurini Ʒ c, anisi Ʒ c, soenigraeci Ʒ c, petroselini
<lb/>Ʒ c, a m mi i, iridis lllyricae, utriusque Ʒ l, panacis
<lb/>Ʒ c, nitri Ʒ l, glycyrrhizae Ʒ l, cyperi Ʒ xxv, Fabi nae Ʒ
<lb/>xxv, sampsuchi Ʒ xxv, meliloti Ʒ xxv, cardamomi Ʒ xij ẞ,
<lb/>cassiae fistulae Ʒ xij ẞ, nardi Celticae, radicis dauci Cretici, ;
<lb/>utriusque Ʒ xij ẞ mellis heminam et dimidiam, vini odorati
<lb/>quod sufficit, praepara pro consueto more. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Cerae
<lb/>minam unam, ammoniaci thymiamatis minam unam, terebiuthinae
<lb/>minam j, sampsuchi, baccarum lauri, cyperi, Iingulorum
<lb/>minam dimidiam, iridis lllyricae minae quartam partem,
<lb/>hoc est Ʒ xxx, faminis lini tosti, minae quartam partem,

<pb n="13.262"/>
<lb/>foenugraeci, panacis, utriusque minae quartam partam,
<lb/>adipis taurini minae quartam partem, radicis siccae
<lb/>cucumeris silvestris, anili, seminis apii, ammii, cumini, foeniculi,
<lb/>nitri singulorum minae quartam partem, piperis Ʒ
<lb/>xij ẞt meliis heminam, vini sesquiheminam, cyprini sesquiheminam,
<lb/>aceti sesquiheminam, componito ac utitor.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.3.8">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ex Andromacho ad hydropicos et insertiones</hi>.</label> ♃ Picis
<lb/>liquidae lib. ij, cerae lib. j, nitri Ʒ vj, sulfuris vivi sexnucem,
<lb/>aluminis sexuncem. <hi rend="italic">Ad hydropicos Cleophanti</hi>. ♃
<lb/>Cerae, resinae, spumae nitri, singulorum Ʒ c, galbani Ʒ xij ẞ,
<lb/>propolis Ʒ xij ẞ, ammoniaci thymiamatis Ʒ xij ẞ, cyprini
<lb/>cyathos duos, aceti cyathos duos,</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.3.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ex Archigenis secundo libro medicamentorum secundum
<lb/>genus</hi>.</label> Hydropicis diaetam convenientem constitue.
<lb/>Pro cataplasmate quidem stereus bovis armentariae impone.
<lb/>Resicca autem ipsum stereus diligenter et tritum in polos velut
<lb/>crudam hordeaceam farinam coque inspersa sulfuris vivi
<lb/>quarta parte, cataplasma vero per omnem ventris amplitudinem

<pb n="13.263"/>
<lb/>impone. Musa vero cataplasma ad ipsos praeparavit ex
<lb/>elaterio, staphide silvestri, hyssopo, felle tauri, aequalibus partibus
<lb/>ipsorum ficubus contusis exceptis. Aut radicis cucumeris
<lb/>silvestris minam j, in vino coquito et ficuum minae ẞ, similiter
<lb/>coquito, atque haec simul terito, affuso eorum decocto,
<lb/>donec malagmatis forma evadat, indeque althaeae radicis tritae
<lb/>tantundem admisceto, simulque coquito ac terito, atque
<lb/>ita imponito. Aut caprinum stereus in urina pueri impubis
<lb/>veneris expertis, vel ipsius caprae urina coctum, ad strigmentitiam  .
<lb/>spissitudinem redigito ac imponito, egregie ipsum
<lb/>per alvum purgat. Aut veratrum nigrum, fel taurinum,
<lb/>nitrum, piper, aequis partibus cum melle, alvo per dimidiae
<lb/>horae spatium imponito. Porro per omne curationis tempus
<lb/>unam aliquam ex his potionibus ipsis propinato. ♃ Cotyledonis
<lb/>Ʒ j, scillae aridae mundae Ʒ j, in vino mulso diluto
<lb/>quotidie exhibe. Aut ♃ corticis radicis ari Ʒ j. Aut cneori,
<lb/>quam aliqui chamelaean appellant, teneras eminentias ad
<lb/>calamorum radices nascentes exuccato, ac succi cyath. iij,
<lb/>praedictis admixtis quotidie exhibeto. Optime facit et hoc,
<pb n="13.264"/>
<lb/>♃ cancri fluvialis sicci triti, pedibus ac eminentiis omnibus^
<lb/>amputatis Ʒ j, asari Ʒ j, misceto aqua ex ipso flumine, unde
<lb/>cancri extracti sunt, accepta et propinato. Aliquando vero
<lb/>pro asaro opobalfami par pondus additur, aut corallii Ʒ j,
<lb/>aluminis scissi Ʒ j, obol. ij, cum calaminthae cremore terito
<lb/>et in pastillos duorum obolorum ponderis redigito et obolum
<lb/>inde ex calaminthae aqua bibendum dato. Summe facit et ad
<lb/>nephrsticos. Aut radicem calaminthae coctam propina. Aut
<lb/>laver dictum itidem coctum propina, idemque etiam edendum
<lb/>exhibe. Aut tribuli solia sive radicem cum vino dato.
<lb/>Aut in balneo cum sale et oleo diligenter, usque quo exudent,
<lb/>illitos educito, et solis testibus exudantibus ablutis,
<lb/>primum linteis, deinde etiam reliquis amiculis contectos curato,
<lb/>ac panem surnaceum cum sufficientibus caricis edendum
<lb/>dato, vinum vero nigrum ltalicum aut spicatum recens,
<lb/>in quo ficuum triens in vini sextariis vj incoctus est, donec
<lb/>tertia pars superfuit, bibendum exhibeto, purgat per urinam.
<lb/>Aut urinae caprae cochleare unum cum nardi Ʒ j, calesaotum

<pb n="13.265"/>
<lb/>bibendum dato. Aut cucumim silvestrem, vino
<lb/>nardina vel Aminaeo macerato et ex cremore ter cyathum
<lb/>unum bibendum praebeto et paulatim usque ad cyathos iij
<lb/>progreditur. Aut seseli in potu vel cibo exhibe aut daphnoides
<lb/>tritum lupini magnitudine inspergens bibendum dato,
<lb/>ducit urinam mbltam. Aut corticem radicis ari ex vino.
<lb/>Aut squamae aeris Ʒj, panis medulla excipite et catapotia
<lb/>facito ac exhibeto, fortiter aquam ducunt. Aut ♃ aeris usti
<lb/>Ʒ j, rutae ramulos tres, stereoris columbae Ʒ j, satis communis
<lb/>parum, cum vino Ephesio et aqua, ita ut tota mixtura
<lb/>heminae dimidiae Iit, praebeto. Summe iaciunt et theriacae
<lb/>omnes urinam cientes. Insuperque potiones aquam ducentes,
<lb/>quae unicuique per experientiam cognitae sunt, minone
<lb/>periculosae. Similiter et catapotia. Caeterum hydropicos
<lb/>diutius ad solem, contecto capite, inungito ex oleo multo
<lb/>sale admixto et multa salsugine calida persundito. Inflatos
<lb/>vero maxime locos vesicis magnis probe inflatis quotidie
<lb/>continenter pulsato, inde enim arctantur ac contrahuntur.
<lb/>Scarisicatis item ipsorum talis et vuluusculis impactis, ipsos
<pb n="13.266"/>
<lb/>in fereulo aut lectica gestatu ac circumvehito, multus enim
<lb/>humor hoc modo ipsis profluere solet.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.3.10">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad eosdem affectus confectio Riennii</hi>.</label> ♃ Croci, opii,
<lb/>opopanacis, myrrhae, iridis, acori, mandragorae, asari, costi,
<lb/>nardi Indicae, dauci Cretici, mei, singulorum drachmas
<lb/>octo, piperis albi et longi, gentianae, stoechadis, cassiae,
<lb/>phu Pontici, singulorum drachmas octo, excipe melle.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="4">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.4.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="4">Cap. IV.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De medicamentis an o senis et culicis appellatis</hi>.</label>
<lb/>Hujusmodi medicamentis magni doloris aut vigiliarum
<lb/>gratia aut ne per violentam tussim lancinemur, velut
<lb/>in sanguinis rejectione et gravibus distillationibus aliquando
<lb/>contingit, uti solemus. In moderatoribus tamen praedictis
<lb/>affectionibus confectiones ex seminibus, privatim tussiculares
<lb/>appellatae, sufficiunt, quae et ipsae omnino aliquid ex luporiferis
<lb/>seminibus habent, verum modicum inter multa adeo
<lb/>semina, quae odorata et tenuium partium ac urinam cientia
<lb/>existunt. Appellant autem haec medici saepe citra appellationis
<pb n="13.267"/>
<lb/>seminis appositionem, cuminum dicentes et daucum et
<lb/>seseli, apiumque et anisum. Ejusmodi igitur medicamentorum
<lb/>compositiones inter tussiculares appellatas confectiones
<lb/>sunt relatae, verum dolorem sedantes, anodynaeque et colicae
<lb/>dictae, quae ejusdem quidem generis cum istis sunt,
<lb/>multum autem facultatibus illas exuperant, in hoc sermone
<lb/>ostenduntur. Prima itaque ex ipsis priscis temporibus, ut apparet,
<lb/>celebris suit, quam Philo prodidit et de qua ipse hanc
<lb/>elegiam fecit.</p>
<p rend="indent">
 <lb/>Phitonis antidotus.</p>
<lg rend="italic"><l>En me Parsunsis medici praegrande Philo nis</l>
 <l>Inventum, mala quod multa dolore levo.</l>
  <l>Sive colum doleas, seu tu secur, auxiliabor,</l>
  <l>Seu lapis infestet, diestcile aut lotium.</l>
  <l>Et medeor spleui hinc, orthopuoeaeque molestae,</l>
  <l>Convulsa atque tabem protinus exupero.</l>
  <l>Pleuritimque malam et sputum vomitumque cruoris</l>
  <l>Evinco, mortis terror et hostis ego.</l>
<pb n="13.268"/>
<l>Viscera tentantes omnes ego sedo dolores,</l>
<l>.interna et quicquid membra dolore quatit.</l>
<l>Ptessim, singultum, destillantesque fluores</l>
<l>Sesto, etiam st quid strangulet, excipio,</l>
<l>Ade dedit ille auctor sapienti munera magna</l>
<l>Discipulo, stupidos nil ego curo viros.</l>
<l>fragrantem fulvumque pilum pueri cape, culus</l>
<l>Pulget adhuc campis Mereurii ille cruor,</l>
<l>Pondus ad humanos sensus perpendito prudens,</l>
<l>Dein drachmae pondo Nauplion Euboicum.</l>
<l>sude Menoetiadae occisoris ponito drachmam,</l>
<l>Qui pecoris densis ventribus excipitur.</l>
<l>Viginti et drachmas candentis conjice flammae,</l>
<l>Et totidemfabae post suis Arcadicae.</l>
<l>Et drachmam dictae faiso radicis, ab ipsa</l>
<l>Ferra, Pistaeo quae bove clara manet.</l>
<l>Cumque pion scribes, voci caput amplius addes,</l>
<l>Masculum Aelurorum nominis articulum.</l>
<l>dndeque post drachmas expensae sumito lancis</l>
<l>Quinque bis. Atque istaec providus excipito.</l>
<pb n="13.269"/>
<l>Natarum tauri textura Cecropitlarum.</l>
<l>Sic mecum Priccae progeniesque facit.</l></lg></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.4.2">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Caleni explicatio antidoti Philonis</hi>.</label> In his versibus
<lb/>Philo jubet croci drachmas quinque conjici, pyrethri unam,
<lb/>euphorbii unam, spicae nardi unam, piperis autem albi et
<lb/>hyoscyami par pondus, utriusque drach. viginti, opii vero
<lb/>drach. decem. Primi quidem igitur duo versus crocum indieant,
<lb/>ut qui fulvus colore sit et tenuis ad formam pilorum.
<lb/>Cruorem autem croci fulgere adhuc in campis Mereurii dicit.
<lb/>Adolescens enim Crocus appellatus cum Mereurio disco ludens
<lb/>et incuriosius consistens, illapso in caput ipsius disco, statim
<lb/>mortuus est, ex sanguine autem ipsius in terram acto crocus
<lb/>natus est. Fulgere vero cruorem dixit, hoc est sanguinem jam
<lb/>occisi, propter coloris croci splendorem. Scribitur autem
<lb/>non solum campis, sed et herbis in versu, hoc modo, Fulget
<lb/>adhuc herbis Mereurii ille cruor. Caeterum pondus croci
<lb/>Ʒv esse vult, quum humanos sensus perpendere jussit, qui
<pb n="13.270"/>
<lb/>quinque numero existunt. Quod vero drachmas quinque esse
<lb/>velit et neque obolos, neque libras, neque aliud quicquam
<lb/>tale, per sequentia commonstrat, primum quidem quum ait,
<lb/>dein drach. pondo Nauplion Euboicum. Deinde vero et consequenter
<lb/>cum aliis, idem drach. nomen apponit. Nauplion
<lb/>itaque Euboicum pyrethrum vocat, propterea quod Nauplius
<lb/>magnis pyris incensis, ut aiunt, circa Euboeae portum,
<lb/>multos Graecorum decepit, ut perirent, tanquam ad regionem
<lb/>portus bonos habentem applicantes. Id ipsum vero ob
<lb/>Palamedis necem ipsum fecisse tradunt. At vero et euphorbium
<lb/>similiter his aenigmatice vocavit, quum ait, inde
<lb/>Menoetiadae occisoris ponito drachmam. Quandoquidem
<lb/>poeta Patroclum sic loquentem facit:</p>
<lg rend="italic">
 <l>Sed me Parca ferox Latonae et silius aufert,</l>
<l>Atque vir Euphorbus.</l></lg>
<p rend="nonindented">
 <lb/>Pecoris autem, hoc est ovium ventribus excipi et asservari
<lb/>euphorbium ait, propterea quod hos solos non corrumpit
<lb/>et ob hoc in his reponi medicamentum potest. Est
<pb n="13.271"/>
<lb/>porro euphorbium plantae cujusdam spinosae in Mauruflorum
<lb/>terra nascentis succus, facultate calidissimus, et de
<lb/>ipso libellus parvus scriptus est lubae regi Maurusiorum.
<lb/>Consequenter vero Philo ait, <hi rend="italic">viginti et drachmas candentis
<lb/>conjice stammae</hi>, piper album per hoc significans. Est
<lb/>autem stomacho commodius et acrius quam nigrum. Viginti
<lb/>insuper drachmas seminis hyoscyami injicere jubet, quod
<lb/>aenigmatice fabam suis Arcadicae appellat, quandoquidem
<lb/>aprum Erymanthium Hereules occidisse fertur, qui in Arcadum
<lb/>terra fuit connutritus. Quin et nardi ipsius drach. j
<lb/>conjiciendam censet, quam radicem falso dictam appellat,
<lb/>quandoquidem spica nardi vere nominatur. Vult autem eam
<lb/>Creticam esse, quum ait, ab ipsa terra, Pissaeo, quae Jove
<lb/>clare manet, quandoquidem fabularum scriptores .Iovem in
<lb/>Dictaeo Cretae monte educatum ajunt, occultatum ibidem a
<lb/>matre Rhea, ne et ipse a patre Saturno devoraretur. Apposuit
<lb/>autem .Iovi epitheton Pissaei, quemadmodum multi
<pb n="13.272"/>
<lb/>etiam extra poeticam in communi sermone dicere solent, per
<lb/>Aesculapium Pergamaeum, per Dianam Ephesiam, per Delphicum
<lb/>Apollinem, per Vestam Eleusiniam. Quidam vero
<lb/>non Creticam terram, sed Indicam indicatam esse ajunt, ex
<lb/>qua ebur affertur, ex hoc enim statuam Jovis in Pista factam
<lb/>ac formatam esse. His omnibus et papaveris succum admifoetu
<lb/>jubet, qui recepto a medicis more privatim opium appellatur,
<lb/>quum nullus aliorum succorum quantumvis multi
<lb/>sint, in neutro genere, opium videlicet, nominetur. Quando
<lb/>igitur ipsum nomen opion, ex voce o et pion componit
<lb/>ur, ob id sane inquit:</p>
<lg rend="italic">
 <l>Cumque pion scribes, voci caput amplius addes</l>
<l>Masculum Ach istorum n omittis articulum.</l>
<l>Undeque post drachmas expetessit e sumito lancis</l>
<l>Quinque bis etc.</l></lg>
<p rend="nonindented">
 <lb/>Hoc est injice et opii drach. x. Superest postremum, quo
<lb/>omnia haec trita excipiuntur, ipsum mel, itidem conlecturil
<lb/>i ter ab ipso appellatum. Natarum tauri textura, quandoquidem
<lb/>ex putrescentibus tauris apes generari tradunt. Quod
<pb n="13.273"/>
<lb/>autem Atticum ipsum mel esse velit, ea gratia addidit, Cecrepidarum,
<lb/>hoc est Atheniensium. Caeterum per extremum
<lb/>versum ostendit, etiam Asclepiadas hoc medicamentum sic
<lb/>praeparare. Ex Tricca enim generis sui originem ducunt, ex
<lb/>quorum ordine et poeta est. Haec ferme prima antidotorum
<lb/>dolores sudantium celebris facta est. Juxta hanc autem aliis
<lb/>partim ad ipsam appositis, partim detractis, aut apponderationibus
<lb/>permutatis, posteri magnum antidotorum dolores
<lb/>sudantium numerum fecerunt, quas etiam colicas vocant,
<lb/>denominatione ab affectione, quae maximos dolores habet,
<lb/>deducta. Ego vero primum quidem generales componendi
<lb/>ipsas modos reseram, deinde, velut consuevi, etiam particosariunt
<lb/>materierum seriem, quantum latissime se expandit,
<lb/>subscribam. Opium itaque fortissimum est ex iis, quae sensum
<lb/>stupefaciunt ac somnum soporiferum inducunt. Operatur
<lb/>autem haec etiam solum sapa dilutum, deinde tomento
<lb/>exceptum, ac sedi inditum, itemque sronti ac naribus illitum,
<lb/>sivero cum alio quopiam vim insius moderante misceatur,

<pb n="13.274"/>
<lb/>moderatius haec facit. Verum quae admiscentur ipsi,
<lb/>aut concoquere aut mitigare dolorosam affectionem oportet,
<lb/>aut humores affectionem efficientes discutere aut lucidero
<lb/>aut attenuare aut jutxa totam substantiam alterare. At
<lb/>vero neque ignorare vos puto, optimum esse compositionis
<lb/>scopum, qui trium conjectationi sit intentus, nimirum ut et
<lb/>sensus stupeflat et nullum in posterum inde circa particulam
<lb/>detrimentum permaneat, amplïusque ut affectio ipsa maxime
<lb/>inde juvetur. Ad haec igitur respiciens Philo mihi videtur
<lb/>hoc medicamentum, de quo jam proposuimus dicere, composuisse,
<lb/>ex opii quidem et hyoscyami mixtura somnum so..
<lb/>poriferum et sensitivae facultatis stuporem inducere volens.
<lb/>Quo vero citius distribuerentur et totorum affectorum corpo-
<lb/>rum profundum penetrarent, calefacientia admiscuit, pyrethrum
<lb/>et euphorbium et piper, quae nocentes humores discutere
<lb/>possunt et extergere viscosos, ac secare orasses et ventotos
<lb/>flatus attenuare ac evacuare. Est autem non modica
<pb n="13.275"/>
<lb/>concoctoria vis omnium frigidarum affectionum in nardo
<lb/>sita, verum Creticam nardum injicere non oportet, neque
<lb/>omnino eam, quae apud nos nascitur, quam montanam et
<lb/>herbam narditen magis quam nardum appellant. Est igitur
<lb/>Celtica nardus optimum medicamentum efficiens quaecunque
<lb/>etiam Indica nardus solet, verum ab ipsa viribus deficit,
<lb/>velut etiam a Celtica montana. Quemadmodum autem
<lb/>ex aromaticis appellatis medicamentis Philo solam nardum
<lb/>injecit,sic posterorum alius aliud apposuit, aliqui etiam
<lb/>plura; quae vero apponuntur, sunt flos junci odorati et cassia,
<lb/>cinnamomum, amomum et costus. Quemadmodum autem
<lb/>rursus crocum addidit, crudorum humorum concoctarum,
<lb/>itemque affectionum mediatarum, sic alii myrrham et castorium
<lb/>admiscuerunt. Plurimi autem ex ipsis, neque male in^
<lb/>hoc facientes, et haec familiaria semina, de quibus etiam antea
<lb/>in confectionibus ex seminibus constantibus dictum est, addiderunt,
<lb/>quo videlicet amarorum medicamentorum injucunditatem
<lb/>mitigarent et totum medicamentum ad distributionem
<lb/>et urinae propulsionem instigarent. Si vero et humorum

<pb n="13.276"/>
<lb/>crassitudo attenuari expetat, etiam hoc ipsum faciunt,
<lb/>dico autem apii semen, cumini, dauci, petroselini, anisi et
<lb/>quaecunque ejusmodi existunt. Apponam igitur jam et copiam
<lb/>ac seriem particularium materierum, a prioribus
<lb/>medicis usu ac experientia cognitarum.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.4.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">De culicis ab Andromacho conscriptis</hi>.</label> Prima itaque
<lb/>ipsarum in haec verba scripta est. <hi rend="italic">Colica Cassii</hi>. ♃ Anisi Ʒ
<lb/>vj, seminis apiiƷxij, nardi Ʒ iiij, alii Ʒ vi, castorii Ʒ iij, petroselini
<lb/>Ʒ iiij, alii Ʒ iij, piperis albi Ʒ v et longi Ʒ v, myrrhae
<lb/>Ʒ vj, junci odorati Ʒ iij, succi papaveris Ʒ vj, croci
<lb/>Ʒ iij, excipe melle cocto. Quidam etiam cinnamomi Ʒ j aut
<lb/>cassiae Ʒ ij. Datur ad summum nucis regiae parvae magnitudo
<lb/>ex aquae calidae cyathis tribus, minimum nucis Ponticae
<lb/>magnitudo. Colica secunda ab Andromacho scripta haec
<lb/>est. <hi rend="italic">Colica Cassii ut Crispus. Pacit et suris imposita</hi>. ♃
<lb/>Anisi Ʒ xij, seminis apii Ʒ xxiiij, nardi Indicae tantundem,
<lb/>castorii Ʒ vj, seminis petroselini Ʒ xvj, myrrhae Ʒ xij, piperis

<pb n="13.277"/>
<lb/>albi Ʒ xij et longi Ʒ x, junci odorati Ʒ vj, opii, croci,
<lb/>cassiae, singulorum, Ʒ xij, costi, acori, utriusque Ʒ vj, excipe
<lb/>melle cocto. Praebe nucis Ponticae magnitudine ex aquae calidae
<lb/>cyathis iij. Hae igitur praescriptae duae consectiones
<lb/>ex medicamentis, de quibus paulo ante dixi, compositae
<lb/>sunt. Quae vero deinceps sequitur, qua se usum esse ipsa
<lb/>ait, habet etiam aha quaedam praeter priora, ejusdem generis
<lb/>cum opio et hyoscyami semine existentia, velut malorum
<lb/>mandragorae succum, aut qui ex radice ipsius expressus est,
<lb/>et succum cicutae. Habet itam phu Ponticum, quod partim
<lb/>nardo Celticae, partim petroselino et urinam cientibus semiuibus
<lb/>simile existit. At vero silvestris brassicae semen ex
<lb/>maxime attenuatoriis est et quae multum siccare ac discutere
<lb/>possunt, ex urinam cientibus est et meon et asarum. Illyris
<lb/>vero, quam neque nominavit iridem Illyricam, coneoctorium
<lb/>est et attenuatorium medicamentum. Stoechas autem
<lb/>a putrefactione vindicat et attenuat. Ipsum medicamentum

<pb n="13.278"/>
<lb/>autem sic describitur. <hi rend="italic">Colica Tullii qua utor</hi>. ♃ Succi,
<lb/>malorum mandragorae Ʒ viij aut succi radicis ejusdem Ʒ x,
<lb/>phu Pontici Ʒ viij, seminis brassicae silvestris Ʒ viij, succi
<lb/>cicutae Ʒ xvj, costi, piperis albi et longi, myrrhae, opii singulorum
<lb/>Ʒ viij, opopanacis Ʒ vi, stoechadis, seminis dauci,
<lb/>mei, asari, singulorum Ʒ xij, cinnamomi, lllyridis, acori, singulorum
<lb/>Ʒviij. <hi rend="italic">Sequitur post praescriptas colica Abascanto</hi>,
<lb/><hi rend="italic">quam apud me consanum reperi</hi>. ♃ Anisi Ʒ x, seminis seseleos
<lb/>Ʒ xx, petroselini, nardi Indicae, piperis albi et longi,
<lb/>singulorum Ʒ iij et obolos quatuor, opii Ʒ x, myrrhae Ʒ x,
<lb/>cumini Aethiopici, castorii, utriusque Ʒ v, excipe ac praepara
<lb/>cum melle cocto.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.4.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Colica admirabilis, qua utor et ad volvuloscs et
<lb/>qui stereus sitrsuln evomunt in magnis doloribus. Datur
<lb/>magnitudine fabae in aquae frigidae cyathis iti aut iiil</hi>.</label>
<lb/>♃ Pinetis albi, seminis hyoscyami, utriusque Ʒ xl, opii
<lb/>Ʒ vi, croci Ʒ x, spicae nardi, euphorbii, pyrethri, singulorum

<pb n="13.279"/>
<lb/>Ʒ ij, excipe melle cocto. <hi rend="italic">Alia non inejsicax, ad omnem
<lb/>etiam instationem</hi>. ♃ Sinonis, seminis: hyoscyami, piperis
<lb/>albi, singulorum Ʒ xl, succi papaveris Ʒxx, croci
<lb/>Ʒ vj, opobalsami Ʒ iij, excipe melle cocto. <hi rend="italic">Colica Terentis
<lb/>Valentis</hi>. ♃ Sinonis, piperis albi, seminis hyoscyami, singulosum
<lb/>Ʒ xl, succi papaveris Ʒ xx, croci Ʒ viij, alii Ʒ vj,
<lb/>corticis radicis mandragorae Ʒ iij, mellis quod satis est,
<lb/>quidam etiam opobalsami drachmas iij. <hi rend="italic">Colica AspolloniL</hi>
<lb/>♃ Nardi Ʒ ij, castorii, foeniculi, succi mandragorae, colli,
<lb/>singulorum Ʒ j, asari, spicae, utriusque Ʒ iij, opopanacis
<lb/>Ʒ j, dauci Cretici Ʒ iij, cinnamomi Ʒ v, piperis albi et longi,
<lb/>iridis, myrrhae, singulorum Ʒ ij, Lemniae sphragidisƷ x, absinthii
<lb/>Ʒ ij, excipe melle. Datur drachma una ex aqua.
<lb/><hi rend="italic">Colica, ut Nicostratus, lsctheos appellata, empta talentis
<lb/>duobus. Facit ad stomachicos, oculorum dolores et vexationes,
 <lb/>uteri labores, ex aqua musci incocta ruta</hi>. ♃ Croci
<lb/>sesquidrachmam, nardi Ʒ ij, myrrhae Ʒ viij, costi, piperis
<pb n="13.280"/>
<lb/>albi et longi, galbani, singulorum Ʒ j, opobalsami Ʒ iiij,
<lb/>cinnamomi, succi mandragorae, castorii, singulorum Ʒ ij,
<lb/>suminis dauci Ʒ iiij et dimidiam, sagapeni Ʒ iij, cassiae Ʒ iiij,
<lb/>excipe melle Attico. <hi rend="italic">Colica ut Scribonius</hi>. ♃ Cineris cornu
<lb/>cervi teneri usti heminam, piperis albi, myrrhae, utriusque
<lb/>Ʒ ij, ex tritis cochleare unum exhibeto. Et cochleam unam
<lb/>crudam tritam cum vini cyathis duobus et aqua calida.
<lb/><hi rend="italic">Colica, qua assidue utebatur, perfecte liberans et malum
<lb/>extirstans</hi>. gingiberis Ʒ iij, corticis salicis Ʒ iij, rutae
<lb/>ramulos tres aut quatuor, phoenieobalanorum Ʒ iij, aquae
<lb/>cyathos vj, conficito in vasculum novum et coquito donec
<lb/>tertia pars supersit, et bibendum dato ad triduum post irritationem
<lb/>et facto interstitio idem facito, ad plures dies medicamentum
<lb/>in potu exhibendo. <hi rend="italic">Colica Tullii bona, qua et
<lb/>ipsa utor</hi>. ♃ Seminis brassica silvestris, phu Pontici, utriusque
<lb/>semissem, piperis albi et longi, seminis dauci, mei, sese
<lb/>gulosum Ʒ ix, castorii, costi, opii, corticis mandragorae,
<lb/>nardi Indicae, asari, Illyridis, acori, myrrhae, singulorum
<pb n="13.281"/>
<lb/>Ʒ vj, opopanacis Ʒ iiij, seminis cicutae Ʒ ii, stoechadis Ʒ ix,
<lb/>cinnamomi Ʒ j, cassiae daphnitidis Ʒ xviij, excipe melle
<lb/>cocto. Da fabae Aegyptiae magnitudine. <hi rend="italic">Colica, quam admiratus
<lb/>est Areston, ut Diophantus Lycius</hi>. ♃ Succi centaureae,
<lb/>castorii, scillae assatae, piperis albi et longi, myrrhae,
<lb/>rutae hortensis, hyssopi, abrotoni, iridis lllyricae,
<lb/>singulorum Ʒ, duas, croci, ammoniaci thymiamatis, radicis
<lb/>acori, phu Pontici, zingiberis, veratri nigri, singulorum Ʒ i,
<lb/>excipe aceto mulso. Datur etiam Ʒ i ex aceto mulso. <hi rend="italic">Colica,
<lb/>ut Publius in Putiolio et Apollonio</hi>. Polii Ʒ vj,
<lb/>scordii Ʒ xij, gentianae Ʒ v, seminis rutae silvestris Ʒ iiij,
<lb/>succi Cyrenaici Ʒ iij, rubricae Lemniae Ʒ v, myrrhae Ʒ vij,
<lb/>opobalsami Ʒ viij, piperis albi Ʒ ij et dimidiam, canchryos
<lb/>Ʒ iiij, verbenacae herbae Ʒ ij, pentaphylli Ʒ v, excipe messe
<lb/>Attico. Da magnitudinem nucis Ponticae. <hi rend="italic">Quae Asclepiades
<lb/>ad coli affectus prodidit. Medicamentum inspersae ad coli
<lb/>inflationes, Antonii pharmacopolae. Hoc lessus sanus erat</hi>.
<pb n="13.282"/>
<lb/>♃ Chrysobalani drachmas duas, seselis, astragali, utriusque
<lb/>sextantem, lllyricae, tragorigani, utriusque vnc. i. Haec
<lb/>simul tusa et cribrata, cochleatis unius plus minus mensura,
<lb/>ex aquae calidae cyathis quatuor ante cibum exhibeto.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Gallinarum interanea omnia exempta et in vas sictilu
<lb/>con jecta assato, ac trita reponito, usus vero tempore cochleare
<lb/>unum et dimidium et seminis dauci Cretici tusi et
<lb/>cribrati tantundem ex aquae mulsae cyathis tribus exhibeto.
<lb/><hi rend="italic">Ad coli inflationes, Chartulis</hi>. ♃ Cumini Aethiopici Ʒ vj,
<lb/>seminis apii Ʒ v, seminis dauci Cretici Ʒ ij, piperis albi
<lb/>drachmam unam, tusa et cribrata reponito. Dantur ex eo
<lb/>cochlearia duo cum aquae mulsae cyathis tribus. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃
<lb/>Seminis rutae silvestris aridi, seseleos Gallici, utriusque drach.
<lb/>octo, petroselini drach. quatuor, sinonis Syriaci drach. iij,
<lb/>piperis albi drach. duas, tusa et cribrata exhibe, ut dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.4.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Eclegma culicis nectareum. Pacit et pleuriticis et
<lb/>dyspnoicis, deducit mulieribus menscs. Est et concoctum um</hi>.</label>
<lb/>♃ Cumini Hispani Ʒ i, piperis albi, zingiberis, utriusque
<pb n="13.283"/>
<lb/>tantundem, vini dulcis aut Scybelitae aut protropi sextarios
<lb/>iij, vini Falerni sextarium unum, mellis Attici libram unam.
<lb/>Arida tunduntur et cribrantur crassiore cribro, deinde cum
<lb/>vino coquuntur, donec tertia pars supersit, deinde affunditur
<lb/>vinum dulce, ac rursus coquitur. Movere autem oportet
<lb/>ramulis rutae virga salicis exceptis et salicis cortice obligalis.
<lb/>Habenda est ad manum etiam altera virga similiter
<lb/>rutae ramulos recentiores complectens, quo prioribus
<lb/>exiccatis, recentioribus moveas. Postquam autem liquor
<lb/>semel atque iterum ebullierit, injice mel, ac rursus coque,
<lb/>et excusatum per saccum liquorem repone. Usu expetente
<lb/>mystra tria ante et post cibum praebe. <hi rend="italic">Alia
<lb/>confectio</hi>. ♃ Succi foeniculi sextarios iiij, mellis Attici
<lb/>sextarios ij, croci drachm. iiij, crocum in linteolum purum
<lb/>ligato, succum vero et mel mixta in vase fictili coquito et
<lb/>fasciculo croci moveto, ubi vero densata fuerit ad arteriacae
<lb/>spissitudinem, crocum quidem expressum rejicito, medicamentum
<lb/>vero reponito. Usus tempore mystrum unum aut
<lb/>duo ante cibum dato.</p></div>
<pb n="13.284"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.4.6">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia Scribonii Largi ex salice, liberat a toto affectu</hi>.</label>
<lb/> ♃ Corticis salicis Ʒ iiij, zingiberis aridi Ʒ iij, phoenicobalanos
<lb/>vj numero, aquae sextarium unum et diluidium,
<lb/>coquito omnia rutae ramulis movens, et ubi tertia
<lb/>pars liquoris restiterit, tum excolato et cyathos duos quotidie
<lb/>bibendos dato. Hoc vero per triduum facere oportet et
<lb/>post triginta dierum interstitium rursus repetere, quo per
<lb/>annum potiones xxxvj, fiant, bibitur enim hoc medicamentum
<lb/>per annumtotum. In aliis exemplaribus hoc modo habetur. ♃
<lb/>Corticis salicis viridis drachmas v, gingiberis succi Ʒ iiij,
<lb/>piperis albi Ʒiiij, palmularum passarum maximarum numero
<lb/>duas aut tres, rutae viridis ramulos v, aquae pluviae sextarios
<lb/>iij, coquito ad tertias et dato, ut praedictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.4.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia Paccii Antiochi, a toto affectu liberans</hi>.</label>
<lb/>Cornu cervi recens enati mollissimi usti ad albedinem cochlearia
<lb/>iij majoris magnitudinis, piperis albi garna x aut ix,
<lb/>myrrhae parum odoris gratia, omnia teruntur et cochlea
<lb/>Asncana varii coloris una cum testa itidem teritur, vino
<pb n="13.285"/>
<lb/>Falerno per saccum non excitato affuso, sit autem vini
<lb/>mensura cyathorum trium. Haec omnia in fictili vase permixta
<lb/>ad prunas calefacimus, diligenter moventes, ne quid
<lb/>ex medicamento subsidat, calefactum vero in ipsis accessionibus
<lb/>bibendum dato, itemque sequentibus duobus diebus.
<lb/>Oportet autem diem unam ante cibum differre et reliquis
<lb/>diebus prandio solo uti, in coque assumere cibum qui facile
<lb/>consici potest.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.4.8">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Colica Stgonis, qua lessus est Valens, facit in summis
<lb/>doloribus. Dat nucis Ponticae magnitudine, ex aquae calsa
<lb/>dae cyathis tribus, et confestim minuit dolores, et maxime
<lb/>si pruritus per totum corpus stat. Pacit et ad inveteratos
<lb/>splenicos et ad volvulosas affectiones. Pacit hepaticis et ad
<lb/>febres per cereurum repetentes, ac vulvae strangulatus et
<lb/>vesicae affectus. Lsl et arteriaca bona</hi>.</label> <hi rend="italic">su Sinonis</hi> Syriaci
<lb/>aut Hispani Ʒ lx, piperis albi Ʒ xl, seminis hyoscyami albi
 <lb/>Ʒ xl, opii, corticis mandragorae, utriusque Ʒ x, croci Ʒ vj,
<pb n="13.286"/>
<lb/>mellis cocti quod satis est his excipiendis. Quantitas exhibistonis
<lb/>ostensa est. Alia exemplaria sic habent. ♃ Sinonis
<lb/>Hispani Ʒlx, piperis albi, seminis hyoscyami albi, utriusque
<lb/>Ʒxl, cornu cervi usti, opii, utriusque Ʒ xx, corticis man.
<lb/>dragorae Ʒ x, croci Ʒ vj, mellis quod sufficit. <hi rend="italic">Confectio
<lb/>Lingonis colica, data ex frigida, statim solvit dolores. su</hi>
<lb/>Seminis hyoscyami albi Ʒ xx, opii, seminis dauci Cretici,
 <lb/>utriusque Ʒ x, petroselini Ʒ vj, croci, spinae nardi, pyrethri,
<lb/>singulorum Ʒ iiij, enphorbii, opobalsami, cinnamomi
<lb/>singulorum Ʒ ij, excipe melle cocto, et exhibe fabae Aegyptiae
<lb/>magnitudine cum aquae tepidae aut frigidae cyath. iij
<lb/>in accessionibus. <hi rend="italic">Colica sedans dolorem, qua usas est Case
<lb/>stas. Facit et ad internorum affectus, medicamentum est
<lb/>valde bonum</hi>. Anisi, nardi Syriacae, myrrhae, singulorum
<lb/>Ʒ viij, piperis albi et longi, utriusque Ʒ xij, seminis
<lb/>sefeleos Ʒ vj, opii tantundem, croci, castorii, petroselini,
<lb/>floris junci odorati singulorum Ʒ iiij, mellis Attici cocti
<pb n="13.287"/>
<lb/>quod satis est. Datur Ponticae nucis magnitudine^ <hi rend="italic">Colica sedans
<lb/>dolorem Lucii, confestim eximit dolores et inscribitur
<lb/>Sicula</hi>. ♃ Myrrhae, succi hyoscyami, opii, singulorum
<lb/>Ʒ viij, radicis mandragorae, piperis albi, croci, thuris,
<lb/>singulorum Ʒx, excipe meste, et praebe fabae Aegyptiae
<lb/>magnitudinem ex aquae calidae cyathis tribus ad noctem.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.4.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Colica sedans dolorem Euschemo Spadoni inscripta,
<lb/>bibitur in dies triginta</hi>.</label> ♃ Seminis brassicae silvestris, phu,
<lb/>cinnamomi, iridis Illyricae, acori, asari, opopanacis, myrrhae,
<lb/>nardi Indicae, opii, costi, succi mandragorae, castorii,
<lb/>singulorum Ʒ vj, trium piperis generum, mei, seminis dauci
<lb/>Cretici decorticati, singulorum Ʒ xij, stoechadis, seminis
<lb/>cicutae, singulorum viij, excipe melle cocto, ac praebe fabae
<lb/>Aegyptiae magnitudinem febre carentibus cum vini
<lb/>mulsi diluti cyathis iiij, febrientibus cum aqua mulsa. Hac
<lb/>etiam in infusis utebatur, nucis Ponticae magnitudine, cum
<lb/>foenigraeci decocto cyathorum quatuor et oleo cui ruta
<pb n="13.288"/>
<lb/>incocta est item cyathorum quatuor. <hi rend="italic">Ad eosdem affectus
<lb/>confectio Breniti </hi>. ♃ Croci, opii, opopanacis, myrrhae,
<lb/>iridis, acori, mandragorae, asari, costi, nardi Indicae, dauci
<lb/>Cretici, mei, singulorum Ʒ vj, piperis albi et longi, gentia-.
<lb/>nae, stoechadis, cassiae, phu Pontici, singulorum drachmas
<lb/>octo, excipe melle.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="5">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="5">Cap. V.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De dysentericis</hi>.</label> De dysentericis equidem
<lb/>quae in universum nosse oportet jam ante dictum est, tum
<lb/>in curandi methodi libris, tum etiam nunc in sermone de
<lb/>hepaticis habito. Reliquum est igitur de vere dysentericis
<lb/>agere, in quibus neque hepar affectum est, neque aliqua asseotio
<lb/>est, praeter intestinorum ulcerationem aut nudam aut
<lb/>cum putrefactione aliqua obortam, quam medici consueto
<lb/>vocabulo nomen appellant. Quaecunque igitur ad tales affectiones
<lb/>commoda sunt medicamenta et jam frequenti experimento
<lb/>cognita, ea in principio subscribentur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Quae ab Andromacho ad dysenteriam scripta sunt</hi>.</label>
 <lb/><hi rend="italic">Potio ad dysentericos et haemoptoicos</hi>. ♃ Floris rosarum,
<pb n="13.289"/>
<lb/>opii, acaciae, gummi, singulorum Ʒ iij, balaustii tantundem,
<lb/>succi hypocystidis tantundem, gallarum Ʒ ij, seminis plansaginis
<lb/>tantundem et succi ejus tantundem, lycii Indici Ʒ j, succi
<lb/>rosarum Ʒ j, fac pastillos drachmae unius. Utere varie.
<lb/><hi rend="italic">Ad dysentericos et coeliacos, confectio ex fructibus. .</hi>.
<lb/>♃ Mala punica integra xx, mala cotonea viginti, ervi sextar.j,
<lb/>prunorum silvestrium sextar. ij, sorborum Ephesinorum sextar.
<lb/>ij, rhois Syriaci sextar. iij, pyra Terentiana viginti, in alio
<lb/>mala cestiana triginta, siliquas xl, baccarum myrti nigrarum
<lb/>sextar. iij, musti Aminaei ad tertias decocti sextarios xlviij,
<lb/>coquito simul ad meliis spissitudinem et in figulino reponito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia ex fructibus ad eadem, stomachum subversum
<lb/>restituit, imponitur etiam forinsecus</hi>.</label> ♃ Mala punica x,
<lb/>cotonea viginti, mala orbiculata xv, sorborum sextarios ij,
<lb/>mespilorum sextar.j, glandium sextar.j, rhois Syriaci sextar.
<lb/>j, rubi fasciculum manipularem, baccarum myrti nigrarum
<lb/>sextarium unum, palmas passas triginta, acinorum
<lb/>aridorum sextarium dimidium, prunorum silvestrium
<pb n="13.290"/>
<lb/>sextae. j, siliquas magnas x, oenanthes sexnncem, cornorum
<lb/>sextar. j, mala citria v, passi Cretici sextar. xvj, coquito simul
<lb/>et reponito in vitro; utere ut priore.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad dysentericos, qua utor</hi>.</label> ♃ Gallae, fructus ericae,
<lb/>opii, singulorum Ʒ iiij, cum aqua redigito in pastillos
<lb/>duorum obolorum. Dato ex aqua aut vino. <hi rend="italic">Ad dysentericos
<lb/>Clidion</hi>. ♃ Nardi, croci, utriusque Ʒ viij, aloes Ʒ iiij, ego
 <lb/>Ʒ ij, thuris Ʒ ij, acaciae Ʒ iiij, myrrhae Ʒ iiij, succi hypocystidis
 <lb/>Ʒ iiij, alii Ʒ vj, rosarum siccarum Ʒ iiij, lycii Indici
<lb/>Ʒ iiij, tragacanthae Ʒ iiij, opii Ʒ iiij, alii Ʒ j, obolos ij,
<lb/>piperis Ʒ ij, alii etiam iridis Ʒ ij, excipe aqua, quidam
<lb/>etiam cinnamomi Ʒ ij et dimidiam, gallos Ʒ ij, fac pasti Hos
<lb/>in aqua obolorum duorum ponderis. Exhibe cum vino myrteo.
<lb/><hi rend="italic">Ad dysentericos et coeliacos, pastillus .Berylli</hi>. ♃
<lb/>Nardi, croci, utriusque Ʒ ij, myrrhae, succi hypocystidis,
<lb/>aloes, opii, tragacanthae, lycii Indici, gallae, anisi, acaciae,
<lb/>piperis, rhu Pontici, singulorum Ʒ j, tragacantham in vino
<lb/>macerato et reliqua trita commisceto, pastiliosque Ʒ j formalo,

<pb n="13.291"/>
<lb/>atque ipsos ex vino dato. <hi rend="italic">Clidion ad dysentericos,</hi>
<lb/>♃ Acaciae Ʒ xxv, succi papaveris Ʒ xxij, seminis hyoscyami
<lb/>Ʒ lvj, baccarum myrti tusarum Ʒ clx, rhois Syriaci
<lb/>Ʒ lxx et succi ejus Ʒ ij et dimidiam, thuris Ʒ lxxv, omnia
<lb/>torrefacta terito et vino nigro excipito. Datur ad summum
<lb/>Ʒ j. <hi rend="italic">Ad dysentericos et coeliacos</hi>. ♃ Vini Falerni
<lb/>sextarios vj, mellis Attici lib. vj, coquito simul ad multam
<lb/>spissitudinem, utere pleno cochleari, ad dclingendum dato.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad dysentericos et omnia interna vitia pastillus ab
<lb/>Eudemo seniore</hi>.</label> ♃ Croci, cassiae fistulae, utriusque Ʒ ij,
<lb/>nardi Ʒ j, myrrhae, aluminis, succi papaveris, singulorum
<lb/>Ʒ ij, cum aqua pastillos formato, et dysentericis ex vini
<lb/>cyathis duobus dato, subdentibus ex aqua, hepaticis et peripneumonicis
<lb/>ex aqua mulsa. Ita etiam pleuriticis et tussientibus.
<lb/><hi rend="italic">Aliud ad dysentericos</hi>. ♃ Seminis foeniculi, anisi,
<lb/>seminis apii, malicorii, singulorum Ʒ iiij, opii Ʒ ij, cum
<lb/>aqua redige in pastillus duorum obolorum. Dato unum ex
<lb/>aqua.</p></div>
<pb n="13.292"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.6">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad dysentericos et coeliacos, ex libris Antipatri</hi>.</label> ♃
<lb/>Piperis nigri Ʒ iiij, gallae Ʒ iiij, myrrhae Ʒ ij, croci Ʒ ij,
<lb/>nardi Ʒ j, lycii Ʒ j, succi hypocystidis, acaciae, ramentorum
<lb/>loti, gummi, singulorum Ʒ ij, opii, aloes, anisi, singulorum
<lb/>Ʒ j, rhois obsoniorum drachmas duas, excipe succo
<lb/>rubi et utere.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad dysentericos, coeliacos et haemoptoicos, e Cornelio
<lb/>medico</hi>.</label> ♃ Myrrhae, thuris, aloes, croci. opii, rhois
<lb/>Syriacae et coriariae, lycii Indici, acaciae, malicorii, succi
<lb/>hypocystidis, gallae, balaustiorum, singulorum par pondus,
<lb/>in pastillos cogito, et ad noctem febre carentibus ex vino,
<lb/>febricitantibus ex frigida dato.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.8">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud ad dysentericos, Valentis</hi>.</label> ♃ Myricae fructus,
<lb/>rhois Syriacae, opii, petroselini, singulorum par pondus,
<lb/>torreto ac terito, et cum aqua in pastillos redncito
<lb/>magnitudine fabae. Da in noctem febricitantibus ex
<lb/>aqua calida, non salutantibus ex frigida.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.9">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad dysentericos ex scriptis Lucii</hi>.</label> ♃ Styracis ii ij,
<pb n="13.293"/>
<lb/>opii, croci, acaciae, gallae, fructus myricae, singulorum
<lb/>Ʒ j, cum aqua pastillos facito, ac dato fabae Aegyptiae
<lb/>magnitudinem cum vino.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.10">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad dysentericos et haemoploicos, statim a prima potione
<lb/>cohibet fluxum</hi>.</label> ♃ Cochlearum ullarum Ʒ xij, cornu
<lb/>cervi usti drachmas viij, obol. ij, baccarum myrti nigrarum
<lb/>Ʒ xv, opii torresacti draeh.m. v, obol. ij, gallae tostae Ʒ v,
<lb/>obol. ij, oenanthes Ʒ vj, succi hypostidis Ʒ v, obol. ij, radicis
<lb/>mandragorae Ʒ xij, succi rhois, terrae asteris, utriusque
<lb/>Ʒ xij, rhois culinarii Ʒiiij, malicorii tosti Ʒ vij, thuris
<lb/>Ʒ viij, corticis pinus torresacti Ʒ Vj, suminis apii Ʒ xiitj,
<lb/>hyoscyami tosti Ʒ x, rhois coriarii sextarios ij, acaciae
<lb/>tostae Ʒ v, obol. ii, vini nigri, quo rhus coquatur, ut crassissimus
<lb/>succus fiat. Coquito itaque cum vino, atque ita eolato,
<lb/>et cum succo reliqua subacta in pastillos drachmales et
<lb/>triobolares ac diobolares cogito et pro habitu exhibeto, sebriecitantibus
<lb/>eum aquae calidae cyathis iij, non scindentibus
<pb n="13.294"/>
<lb/>cum vini cyathis ij. In aliis exemplaribus cornu cervi drach.
<lb/>sex oboli duo habentur etgalsae dracluvij, oboli duo et succi
<lb/>hypocystidis Ʒ septem et oboli ij et acaciae tantundem.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.11">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad dysentericos Pluvii pugilis</hi>.</label> Baccarum myrti
<lb/>aridarum tusarum sextarium unum, rosarum siccarum tufarum
<lb/>sextarium dimidium, faecis malabathri drach. duas,
<lb/>baccarum juniperi drach. triginta, pyrorum aridorum tusoru
<lb/>m sextarium j, corticis pinus Ʒ xij, myrrhae Ʒ j, gallas v,
<lb/>siliquarum tusarum sextarium unum. Dantur ad summum
<lb/>drach. viij. Dato aridum cum vino diluto. Quae vero crassiora
<lb/>sunt, palmulis pinguibus excepta exhibeto. <hi rend="italic">Ad coeliacos,
<lb/>sistit sutorem confestim</hi>. Fructus myricae Ʒ iv,
<lb/>rhois cibarii Ʒ iv, baccarum myrti nigrarum Ʒ iv, acaciae
<lb/>Ʒ ij, succi papaveris Ʒ j, excipe malorum spissamento, et
<lb/>fac pastillos drachmae ponderis, ac utere cum ovi assati
<lb/>vitello. Ubi vero bibendum dare volueris, radicem rubi aut
<lb/>myrtum aut mala cotonea coquito, atque decoctum horum
<lb/>frigidum cyathorum iij mensura cum medicamento dato.
<lb/>Facit et lientericis. <hi rend="italic">Potio ad internos sutores, fons etiam</hi>
<pb n="13.295"/>
<lb/><hi rend="italic">cum melle coctum impositum facit</hi>. ♃ Seminis apii, seminis
<lb/>hyoscyami, utriusque Ʒ iv, anisi Ʒ ij, succi hypocystidis
<lb/>sesquidrachmam, seminis rosarum sesquidrachmam, succi papaveris
<lb/>Ʒ l, myrrhae Ʒ j, crocomagmatis Ʒ j. Dantur cum
<lb/>aqua obol. iij et duo et unus item. <hi rend="italic">Potio ad omnem stuadonem
<lb/>et illationem Lucii Tarsensis. l;</hi> Anisi, seminis
<lb/>apii, utriusque Ʒ ij, seminis anethi, seminis dauci, tordylii,
<lb/>singulorum Ʒ iv, opii, seminis hyoscyami, utriusque sesquidrach.
<lb/>excipe aqua atque ita utere. <hi rend="italic">Potio ad siuxum muliebrem
<lb/>sistendum, ut Apollonius</hi>. ♃ Coralli obol. iij, thuris
<lb/>obol. ij, acaciae obol. iij, balaustii obol. iij, gummi
<lb/>obol. j, excipe ovi crudi candido, et dimidium totius cum
<lb/>aquae cyath. iiij praebe.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.12">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">insula dysentericis conferentia</hi>.</label> <hi rend="italic">dnsasam ad dysentericos,
<lb/>Isidori ad exulcerationes factas in intestino
<lb/>recto</hi>. ♃ Cineris chartae drach. iiij, aluminis scissi Ʒ hij,
<lb/>auripigmenti Ʒ iiij, sandarachae ℥ iij, squamae aeris, omphacii,

<pb n="13.296"/>
<lb/>utriusque Ʒ iij, croci, succi papaveris, utriusque Ʒ ij,
<lb/>calcis vivae Ʒ v, trita misce et excipe vino dulci, ac forma
<lb/>palli Hos drachmarum trium et duarum, ac unius ponderis.
<lb/>Usus tempore vino austero diluantur ad Iliigmentitiam
<lb/>crassitudinem, miscenturque succi ptisanae cyathi duo. Infundito
<lb/>haec simul aegroto, ita ut tum de ptisanae succo
<lb/>tum de medicamento pro viribus ipsius sumas. <hi rend="italic">Infusum
<lb/>Faustianum</hi>. ♃ Auripigmenti Ʒ xij, chartae ustae Ʒ xxx,
<lb/>fandarachae Ʒ v j, calcis vivae Ʒ x, alii xij, cogito in pastillos
<lb/>Ʒ iiij et eum plantaginis succo, in quo spissamenta incocta
<lb/>sunt, infundito aut vino diluto cyathis iij aut sex.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.13">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">.infusum quo utor, Athenaei, concordat Harpocrae,
<lb/>Magno Philadelpho, Arestolao</hi>.</label> ♃ Omphacii Ʒ vj, aluminis
<lb/>scissi Ʒ vj, calcis vivae, squamae aeris, utriusque Ʒ vj,
<lb/>auripigmenti Ʒvtij, sandarachae Ʒ iij, chartae ustae Ʒ xv,
<lb/>cum vino myrteo pastillos Ʒ iiij aut iij formato. Infunde
<lb/>cum vini diluti cyathis iiij et aquae tepidae cyathis ij,
<lb/>quandoque etiam cum aqua pluviali. <hi rend="italic">infusam quo utor</hi>.
<pb n="13.297"/>
<lb/>♃ Chartae ustae Ʒ xxx, auripigmenti Ʒ xij, gallaeƷ ix, casu
<lb/>cis vivae Ʒ xvj, bituminis Ʒ xvj, sulfuris vivi Ʒ xvj, Iandarachae.Ʒ
<lb/>xvj. <hi rend="italic">Infusum aliud ut Plius</hi>. ♃ Aeris usti
<lb/>Ʒ xxiiij, calcis vivae, aluminis scissi, utriusque tantundem,
<lb/>chartae ustae Ʒ xxx, auripigmenti drach. xij, sandarachae
<lb/>drach. xij, excipe vino myrteo aut rosarum decocto, quae
<lb/>cum vino austero ad dimidias coctae sint et expreflae, atque
<lb/>ita laevigatas forma in pastillos, eosque infunde cum
<lb/>aqua. <hi rend="italic">snfasam ab Eubulo</hi>. ♃ Squamae aeris drach. xx,
<lb/>chartae ustae Ʒ xvj, calcis vivae Ʒ vj, auripigmenti Ʒ viij,
<lb/>sandarachae Ʒ xv, acaciae Ʒ v, omphacii Ʒ iij, faecis vini
<lb/>ustae Ʒ j, excipe vino myrteo et infunde cum vino diluto
<lb/>calido. <hi rend="italic">-infusam Herae</hi>. ♃ Chartae ustae Ʒ j, calcis vivae
<lb/>Ʒ ẞ, cadmiae ℥ j, auripigmenti Ʒ j, ex hoc arido cochlearia
<lb/>duo cum decocto baccarum myrti aut vino myrteo cyathorum
<lb/>iiij mensura infande, calcem vero cum succo plantagiuis
<lb/>extingue. <hi rend="italic">Infusum aliud ejusdem</hi>. ♃ Sandarachae,
<lb/>auripigmenti, utriusque Ʒ viij, acaciae Ʒ iiij, calcis Vivae
<pb n="13.298"/>
<lb/>Ʒ iiij, excipe vino austero et coge pastillos Ʒ iij. In debilibus
<lb/>vero minus cum vino diluto infunde. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Sandarachae
<lb/>Ʒ i viij, calcis vivae recentis Ʒ x, chartae ustae
<lb/>Ʒ viij, alii Ʒ xxx, malicorii, gallarum, acaciae, singulorum
<lb/>Ʒ v, maenarum aceto conditarum ad dies vigintiunum,
<lb/>ac ullarum iij, auripigmenti Ʒ xvj, uruntur
<lb/>maenae in olla cruda, et aliqui arido medicamento utuntur,
<lb/>aliqui in pastillos cum myrti baccarum decocto cogunt. Si
<lb/>vero non moretur medicamentum retentum, ante ejus usum
<lb/>pol^goni succum aut muriam infundito. .<hi rend="italic">infusam, quo utor,
<lb/>aphtha appellatum</hi>. Rhois Syriaci, gallarum tusarum,
<lb/>utriusque Ʒ xv, chartae ustae tantundem, suberis usti Ʒ xv,
<lb/>panis Alexandrini sicci ustiƷxv, auripigmenti Ʒ x, sandaracbae
<lb/>Ʒx, acaciae Ʒ v, cerussae Ʒ xx, calcis vivae Ʒ x, spumaeargenti
<lb/>Ʒiij, excipe vino veteri et forma pastillos, alios duarum, alios
<lb/>trium, alios quatuor drachmarum pondere. In principio
<lb/>quidem in plantaginis aut sanguinariae aut helxines succo infundito,
<lb/>qui si non adsint, in. aqua. Si vero vigor sit et mor-t
<pb n="13.299"/>
<lb/>bus vehemens cum dolore, in foenigraeci aut seminis lini
<lb/>decocto infunde. In declinatione autem in decocto myrti et
<lb/>rubi, vino coctorum. In pueris cyathorum duorum copia,
<lb/>in foeminis trium, in viris quatuor. <hi rend="italic">.inscisum, quo utor,
<lb/>Gemelle</hi>. ♃ Auripigmenti Ʒ viij, saudarachae Ʒ iiij, calcis
 <lb/>vivae Ʒ octo, squamae aeris Ʒ vj, aluminis scissi tantundem,
<lb/>omphacii Ʒ viij, lycii Indici tantundem, succi papaveris
<lb/>Ʒ iiij, succi hypocystidis tantundem, croci Ʒ ij,
<lb/>ego autem Ʒ iiij, chartae ustae Ʒ xx, aliqui Ʒ xvj, excipe
<lb/>vino myrtite, fac globulos quorum singuli sint Ʒ iiij et
<lb/>trium. Infunde cum vino diluto. <hi rend="italic">lususam Agathilt</hi> ♃
<lb/>Auripigmenti Ʒ ij, sandarachae Ʒ v, calcis vivae Ʒ iij,
<lb/>chartae ustae Ʒ iiij, hujus medicamenti Ʒ iij cum salis triti
<lb/>Ʒ iij infundito in aquae frigidae cyathis vj.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.14">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Dtsusum Nicostrati ad dysentericos, quo Menander
<lb/>usus est</hi>.</label> ♃ falcis vivae drach. j, gypsi drachmas octo,
<lb/>acaciae drachmas duas, omphacii drach. j, stibii drach. iij,
<lb/>thuris drach. j, gallae drach. iiij, tragacanthae drachmas
<pb n="13.300"/>
<lb/>drachmas duas cum vino myrteo cogito in pastillos. Repo-nuntur
<lb/>in vinaceis siccis, ne tran spirent. <hi rend="italic">Lisusam ad dysentericos
<lb/>Fhamyrae</hi>. ♃ Auripigmenti drachmas duas,
<lb/>aluminis scissi drachmas duas, cadmiae tantundem, calcis vivae
<lb/>novae drachmam unam, chartae ustae drachmas duas,
<lb/>suberis ex dolio vini Falerni usti drachmas vij et dimidiam,
<lb/>cum sapa aut passo Hispano apud te recocto pastillos cogito.
<lb/>Caeterum pastillis rursus tritis cochlearia ij infundito. Reliquis
<lb/>pro viribus cum lenticulae decocto, si lenticula non
<lb/>adsit, rubum cum rosis aridis decoquito et <choice><sic>seorsim</sic><corr>seorsum</corr></choice> myrti
<lb/>baccas cum vino austero coquito et utriusque cyathum unum
<lb/>misceto, quandoque vero vini austeri cyathos iiij et rubi
<lb/>decocti cyathos ij. Facit item in potu acceptum pro vitibus
<lb/>ad cochlearii plus minusve mensuram ex frigida aqua. <hi rend="italic">Fnfusam,
<lb/>ut Deletius Epagathus</hi>. es Auripigmenti ℥ xij,
<lb/>succi hypocystidis Ʒ iij, sandarachae Ʒ iij, chartae ustae
<lb/>Ʒ xxx, calcis vivae Ʒ xxiiij, balaustii Ʒ xlviij. Balaustium
<lb/>in vino veteri austero coquitur, deinde cum decocto reliqua

<pb n="13.301"/>
<lb/>teruntur, formanturque pastilli drachmarum quatuor,
<lb/>quidam unciae ponderis faciunt. Infunduntur autem ante
<lb/>coenam in myrti baccarum et lenticulae decocto.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.15">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae ab Asclepiade ad dysentericos scripta sunt, quo
 <lb/>rum aliqua etiam coeliacis conveniunt</hi>.</label> ♃ Vini myrtitae sext.
<lb/>iij, rhois rubri hemin.j, mellisAttici cocti lib.j, rhoëmet vinum
<lb/>coquito rubi ramulis movendo; et ubi tertia pars restiterit, liquorem
<lb/>exprimito, eique meladjicito, ac rursus coquito, donec
<lb/>spissetur. Datur mystrum ante cibum. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Rhois Syriaci,
<lb/>farinae polentae, uvae passae non exacinatae, singulorum
<lb/>Ʒ ij, malicorii putaminis tusi et cribrati Ʒ i, excipe
<lb/>melle cocto. Dato mystrum ante et post cibum. <hi rend="italic">Pastillus
<lb/>coeliacis et dysentericis</hi>. Ovum crudum recens perforato et
<lb/>in vasculum evacuato et cum testa subscripta mensurato olei
<lb/>omphacini testam ovi unam, piperis albi tenuissime triti
<lb/>tantundem, rhois Syriaci tenuissime triti tantundem et gallatum
<lb/>omphacitidum tenuissime tritarum tantundem, farinae
<lb/>tritici tantundem, omnia subacta et mollita in pastillos redigito

<pb n="13.302"/>
<lb/>et in sartagine fricta ante cibum dato. <hi rend="italic">Aliud Hoc
<lb/>scimus multos usos a morbo liberatos esse</hi>. ♃ Gallarum
<lb/>subtilissime <hi rend="italic">tritarum cochleare</hi>, piperis albi, rhois rubri,
<lb/>malicorii tenuissime triti, singulorum aequalem partem, omnia
<lb/>mixta ovi luteo excipe et in vacuam mali punici testam
<lb/>conjice, atque obturato cum farina osculo ipsius ad prunas
<lb/>torre, deinde depurgata mali punici testa cochleare unum
<lb/>comedendum exhibe. <hi rend="italic">Catapotia coeliacis, dysentericis</hi>. ♃
<lb/>Gallarum omphacitidum non persoratarum Ʒ iiij, opii Hispani
<lb/>Ʒ ij, petroselini Ʒ j, excipe aqua, fac catapotia et da
<lb/>magnitudinem ciceris, virium tamen ratione circa mensuram
<lb/>habita. <hi rend="italic">Aliud Aspasu, medicamentum generosum</hi>. ♃
<lb/>Petroselini, sanctus ericae, rhois Syriaci, opii, singulorum
<lb/>Ʒ ij, cum myrti decocto in catapotia redigito ac dato, ut
<lb/>dictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.16">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Pastillus sedans dolorem, coeliacis et dysentericis et
<lb/>bibitur et insanditur. Quandoque etiam ipse pro cataplasmate
<lb/>utimur excipientes melle cocto</hi>.</label> ♃ Seminis byoscyami

<pb n="13.303"/>
<lb/>Ʒ iiij, seminis apii tantundem, anisi, florum rosarum,
<lb/>utriusque Ʒ ij, hypocystidis, opii, utriusque Ʒ j, cum aqua
<lb/>trita in pastillos reducito, et obolos tres exhibeto febrem
<lb/>non habentibus, cum vini diluti cyathis tribus febrioitantibus
<lb/>cum aqua.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.17">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud coeliacis, dysentericis medicamentum accommodatum
<lb/>et bibitur et infunditur et foris impositum auxiliatur</hi>.</label>
<lb/>♃ Seminis apii, seminis hyoscyami, anisi, foeniculi, singulorumƷ
<lb/>iiij, opii, rhois Syriaci, utriusque Ʒ ij, succi hypocystidis,
<lb/>balaustii, singulorum dracbm. i ẞ, excipe aqua et
<lb/>coge pastillos, dato, ut praedictum est. <hi rend="italic">Pastillus aromatictis,
<lb/>coeliacis, dysentericis, .Berylli appellatus, medicamentum
<lb/>accommodatum, sistit confestim</hi>. ♃ Croci Ʒ iiij, nardi
<lb/>Indicae, anisi, utriusque tantundem, myrrhae Ʒ ij, aloes Indicae,
<lb/>succi hypocystidis, lycii Indici, succi acaciae, succi papaveris,
<lb/>gallarum omphacitidum, tragacanthae, piperis albi,
<lb/>singulorum tantundem, excipe vino et forma pastillos, dato
<lb/>obol. tres.</p></div>
<pb n="13.304"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.18">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Pastillus Philippi, ad dysentericos inveteratos, sedans
<lb/>dolorem, bibitur et iniicitur</hi>.</label> ♃ Balaustii, acaciae,
<lb/>succi hypocystidis, rhois, opii, thuris, myrrhae, baccarum
<lb/>myrti nigrarum, gallarum, lycii, aloes, rhu Pontici, malicorii,
<lb/>singulorum Ʒ iiij, excipe vino Italico et coge pastillos
<lb/>pondere obolorum trium. Da non febrientibus cum vino,
<lb/>febrientibus cum aqua mulsa.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.19">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Pastillus sedans dolorem, praeclare inducens semnum,
<lb/>ad inveteratos dysentericos</hi>.</label> ♃ Chartae ustae Ʒ x,
<lb/>fandarachae, auripigmenti, squamae aeris, aluminis scissi, omphacii,
<lb/>calcis vivae, singulorum Ʒ v, croci, opii, utriusque
<lb/>Ʒ ij, singula diligenter trita in pastillos drachmales cum vino
<lb/>myrtite coagmentate ac utitor. Iniiciuntur ad summum ex
<lb/>eo drachmae tres, medium duae, minimum una. In confi..
<lb/>ciendo autem omphacium, cum opio tibi sit in vino myrtite
<lb/>maceratum. Crocus seorsum teratur, deinde simul mixta probe
<lb/>terito et additis aridis unito, animadversione habita ne medicamentum

<pb n="13.305"/>
<lb/>a calce viva exuratur, si tamen tale quid con sequatur,
<lb/>de myrtite sufficienter assunde, ut omnia dissolvantur.
<lb/>Oportet autem calente adhuc medicamento pastillos formare.
<lb/>Usus juxta apponderationis variationem fit secundum
<lb/>quod aegri subtili aut hebete sensu praediti id tolerare possunt,
<lb/>et secundum magnitudinem affectionis. Injicito autem
<lb/>diligenter in non febricitantibus cum vini austeri diluti cya^
<lb/>this sex, in scindentibus cum aqua, aut decocto palumfarum
<lb/>aut rosarum aut myrti. Ante injectionem detur
<lb/>panis non salutantibus cum vino diluto, salutantibus ex
<lb/>aqua.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.20">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alius dysentericis non febrientibus, facit confestim</hi>.</label> ♃
<lb/>Chartae ullae Ʒ x, sandarachae, auripigmenti, squamaeaeris,
<lb/>aluminis scisti, omphacii, lycii Indici, succi acaciae, succi hypocystidis,
<lb/>calcis vivae, singulorum Ʒ v, croci, opii, utriusque
<lb/>Ʒ ij, excipe vino myrteo et forma pastillos magnitudine differentes.
<lb/>Injiciuntur ad summum Ʒ iiij. lnjicere autem oportet
<lb/>quantitate medicamenti ad magnitudinem affectus apponderasa.

<pb n="13.306"/>
<lb/>Sitque liquor passum Creticum dilutum et ex eo ad
<lb/>summum cyathi sex iniciuntur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.5.21">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Epithemata coeliacis, dysentericis</hi>.</label> Seminis hyoscyami
<lb/>albi, seminis apii, utriusque trientem, seminis anisi,
<lb/>floris rosarum, succi hypocysti dis, balaustii, rhois Syriaci,
<lb/>singulorum sextantem, succi papaveris ℥ j, haec lingula cum
<lb/>vino myrteo terito, deinde mixta in pastillos cogito, eosque
<lb/>in umbra siccato. Inde vero quantum sufficit tundens et eribrans,
<lb/>palmis passis excipito, deinde linteolo inserta ventri
<lb/>imponito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Succi acaciae, malicorii, seminis
<lb/>hyoscyami, opii, gallarum, omphacii, rhois culinarii, Syriaci,
<lb/>singulorum quadrantem, baccarum myrti nigrarum heminam
<lb/>j, tundito, cribrato et vino austero subacto in pastillos
<lb/>coagmentata, eosque in umbra siccato. Usus jam ostensus
<lb/>est.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="6">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.6.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="6">Cap. VI.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De affectionibus sedis</hi>.</label> Sedis vitia ob
<lb/>multas causas difficilem curam accipiunt, exquisito enim sensu
<lb/>particula haec praedita est. Dictum autem saepe est, ejusmodi

<pb n="13.307"/>
<lb/>partes facile per acriora et austera medicamenta irritari.
<lb/>At vero et ipse excrementorum alimenti transitus per se
<lb/>mordax est et hoc magis ubi eruperit ipsa bilis et lerosi
<lb/>quidam aliquando humores, quibus accedit et hoc, quod
<lb/>neque flatum tempus habeant medici ad imponenda medicamenta,
<lb/>sed plerumque tempore minime convenienti aegri
<lb/>ad excernendum concitantur. Quin et humiditas ac caliditas
<lb/>ipsius loci siccantibus, simulque refrigerantibus opus habens,
<lb/>non parum confert ad hoc, ut aegre curabilis ani
<lb/>affectio existat, siquidem mordent astringentia, verum locus
<lb/>subtili sensu praeditus acrimoniam ferre non potest. Ob id
<lb/>igitur aptissima ipsis medicamenta sunt, quae citra aspritudinem
<lb/>astringunt, qualia maxime sunt ex metallicis quae
<lb/>neque acria neque acerba penitus existunt, haec enim lota
<lb/>citra mordacitatem id quod oportet operantur. Horum itaque
<lb/>in summa dictorum memores, deinceps materiae silvam
<lb/>experimento cognitam subscriptam habebitis.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.6.2">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamenta ani ab Andromacho conscripta</hi>.</label> <hi rend="italic">Me .
<pb n="13.308"/>
<lb/>dicamentum sedis quo utor</hi>. ♃ Cerussae, spumae argenti,
<lb/>utriusque Ʒ v, thuris, aluminis scissi, utriusque Ʒ iij, croci
<lb/>obol. iij, vini et rosacei quod satis est. <hi rend="italic">Aliud ad sedem,
<lb/>ut Apollonius, quo utor</hi>. ♃ Lycii Indici sextantem, oesypi
<lb/>℥ j, cerae Tyrrhenicae trientem, alii sextantem, rosacei
<lb/>quod satis est. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Butyri ℥ j ẞ, cerae ℥ j ẞ, med
<lb/>ullae cervinae Ʒ j, oesypi Ʒ j, thuris Ʒ j, aluminis scissi
<lb/>℥ iij, lycii sextantem, vini et rosacei quod satis est. <hi rend="italic">Aliud,
<lb/>ut Nicostratus</hi>. ♃ Cerae Tyrrhenicae Ʒ j, lycii Indici sextantam,
<lb/>balaustii ℥ ẞ, oesypi ℥ j, acaciae ℥ ẞ, rosacei trientem.
<lb/><hi rend="italic">Aliud, ut Herophilus</hi>. ♃ Rosarum siccarum aut viridium
<lb/>Ʒ ij, cerussae Ʒ ij, pompholygisƷ ij, croci Ʒ ij, spumae
<lb/>argenti lotae Ʒ ij, meliloti Ʒ ij, junci odorati Ʒ j, succi
 <lb/>papaveris Ʒ j, oesypi Ʒ j, ovi assati vitellum j, rosacei quod
<lb/>sufficit, succi plantaginis cyathos duos. <hi rend="italic">Aliud, facietis et
<lb/>adpruritus</hi>. ♃ Spumae argenti ℔ ẞ, thuris, terrae Samiae,
<lb/>utriusque ℥ j, oesypi sextantem, rosacei sextantem, melini
<lb/>℔ ẞ, arida in umbra cum vino Falerno terito, oesypumque

<pb n="13.309"/>
<lb/>infarcito et affusis duobus unguentis terito ac commisceto.
<lb/><hi rend="italic">Aliud ad sedem, quo utor ad condylomata, inflammationes
<lb/>ani ac ranas</hi>. ♃ Ammoniaci thymiamatis,
<lb/>lapidis haematitae, thuris; aluminis rotundi singulorum Ʒ ij,
<lb/>gallae, croci, utriusque Ʒ j, terebinthinae Ʒ j, cerae Tyrrhenicae
<lb/>Ʒ xij, rosacei heminas iiij, excipe pello, cum Syriaco,
<lb/>in reliquis cum rosaceo. <hi rend="italic">Medicamentum sedis ex
<lb/>cerebellis</hi>. ♃ Adipis anserini curati, cerae, thuris, medullae
<lb/>cervi, florum rosarum, pompholygis, cadmiae, plumbi
<lb/>loti, singulorum Ʒ iiij, cerussae Ʒ viij, cerebri gruis Ʒ ij,
<lb/>succi papaveris Ʒ j ẞ, oesypi Ʒ v, succi luridis heminam j,
<lb/>rosacei heminam dimidiam. <hi rend="italic">Medicamentum sedis a Rustico,
<lb/>quo utor</hi>. ♃ Rosarum viridium Ʒ viij, lactis mulieluis
<lb/>heminam j, spumae argenti Ʒ xl, succi papaveris Ʒ xl,
<lb/>ova cruda integra duo, butyri Ʒ xvj, oesypi Ʒ xvj, malicorii
<lb/>Ʒ xvj, mellis Ʒ c. in alio exemplati heminam dimidiam,
<lb/>cerae Ʒ xl, rosacei aut myrtei heminam dimidiam.
<lb/>Verum Heras pro oesypo adipem anserinum pari pondere
<pb n="13.310"/>
<lb/>coniecit et spumae argenti Ʒ x, lactis heminas iiij et ovi
<lb/>vitellum assatum. <hi rend="italic">Aliud a Tyranno</hi>. ♃ Spumae argenti
<lb/>sextantem, cerussae ℥ ij ẞ, thuris ℥ j, myrrhae ℥ j, cadmiae
<lb/>Ʒ j ẞ, aluminis scissi trientem, cerae trientem, vinum et rosaccum.
<lb/><hi rend="italic">Aliud Samithrae ad multa commodum</hi>. ♃ Sputuae
<lb/>argenti Ʒ xij, cerussae Ʒ ij, chalcitidis Ʒ ij, misyos assati
<lb/>Ʒ j, terebinthinae Ʒ vj, olei et aquae heminas iiij. <hi rend="italic">Pinguis
<lb/>compositio ad achoras et psoras</hi>. ♃ Spumae argenti,
<lb/>cerussae, utriusque Ʒ xxxij, atramenti sutorii Ʒ xvj, sulsuris
<lb/>vivi Ʒ viij, olei myrtei et aceti quod sufficit. <hi rend="italic">Alia pinguis
<lb/>Calle</hi>. ♃ Spumae argenti Ʒ xxiiij, cerussae Ʒxxiiij, myrrhaeƷ.viij,
<lb/>thuris Ʒ x, olei myrtei Ʒ xiiij, vini austeri tantundem.
<lb/><hi rend="italic">Alia pinguis, qua utor, Cleophanti</hi>. ♃ Olei myrtei,
<lb/>lentiscini, rosacei, singulorum Ʒ xvj, cerussae ℔ j, spumae
<lb/>argenti lotae sexuncem, vini veteris Italici sextar. dimidium,
<lb/>cerae trientem. <hi rend="italic">Alia ex novem medicamentis colle
<lb/>stans</hi>. ♃ Mellis partem j, cerae albae partem j, medullae
<lb/>cervinae, myrrhae, utriusque partem j, butyri partem j,
<pb n="13.311"/>
<lb/>adipis anserini, adipis vitulini, utriusque partem j, terebinth.
<lb/>partem j, olei rosacei partem j, aliqui et ricini ni partem
<lb/>j. <hi rend="italic">Alia .Xanltae multi ustis</hi>. ♃ Cerae Ʒ xvj, butyri
<lb/>Ʒ x, oesypi Ʒ x, adipis anserini Ʒ viij, terebinthinae Ʒ viij,
<lb/>medullae cervinae Ʒ iiij, rosacei parum. <hi rend="italic">Alia ex ruta</hi>. ♃
<lb/>Spumae argenti minam j, rutae minam ẞ, alii minam j,
<lb/>aceti Ʒ iiij, olei quod satis est. <hi rend="italic">Alia ad oblurationes et alia
<lb/>sedis vitia</hi>. ♃ Plumbi usti et loti Ʒ x, cerussae Ʒ iiij, cerae
<lb/>Ʒ xij, adipis porcini vel anserini Ʒ iiij, olei quantum susfici
<lb/>t. <hi rend="italic">Ad obturationes et vitia sedis compositio scodoli,
<lb/>qua Astamus curatus est</hi>. ♃ Oesypi Ʒ j, obol. iij, adipis
<lb/>anserini per hiemem curati Ʒ vj, per aestatem Ʒ ili;, medullae
<lb/>cervi aut cameli Ʒ ij, cerae Tyrrhenicae Ʒ viij, plumbi
<lb/>usti et loti Ʒ iiij, ladani Ʒ ij, adipis vitulini Ʒ iiij, terebinthinae
<lb/>Ʒ iiij, cerussae Ʒ ij, spumae argenti Ʒ j, rosacei heminae
<lb/>iiij partem, hoc est sesquicyathum, hoc est Ʒ i ẞ,
<lb/>arida cum liquidis committito. Quando vero temporis progressu
<lb/>fuerit induratum, dissolvitur rosaceo et adipe ansarino.

<pb n="13.312"/>
<lb/>Facit et ad contractos articulos. <hi rend="italic">Ad condylomata,
<lb/>quo melius nullum repetitur</hi>. ♃ Aluminis scissi Ʒ iij, cerae
<lb/>Ʒ viij, croci idj, cerussae Ʒ ij, opobalsami Ʒ j, oesypi
<lb/>Ʒ viij, thuris Ʒ iiij, aloes Ʒ iiij, liquabilia liquefacio ac cum
<lb/>aridis tritis committito.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.6.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Ad prolabentem podicem .Asclepiadae medicamenta
 <lb/>ex quinto externorum</hi>.</label> <hi rend="italic">Ad prohibentes podices, ut Archelaus</hi>.
<lb/>♃ Recrementi plumbi Ʒ viij, rhois Syriaci Ʒ viij,
<lb/>floris rosarum Ʒiiij, myrrhae minaeae Ʒ ij. Admove siccum,
<lb/>ubi praelaveris vino austero aut lentisci decocto. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
<lb/>♃ Gallae omphacinae, malicorii sicci, rhois coriariae, singulorum
<lb/>Ʒ ij, plumbi usti Ʒ iiij, spumae argenti Ʒ viij, thuris
<lb/>Ʒ ij, trita inspergito. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Balaustii Ʒj, malicorii Ʒ ij,
<lb/>seminis hyoscyami Ʒ ij, cerussae Ʒ viij, myrrhae Ʒ ij, plumbi
<lb/>loti Ʒ ij, tritis utitor. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Corticis pinus, spumae
<lb/>argenti, mannae, singulorum Ʒ ij, pilularum cupressi aridarum
<lb/>Ʒ ij, plumbaginis Ʒ ij, trita insperge, ubi praelaveris
<pb n="13.313"/>
<lb/>vino acerbo. t <hi rend="italic">Medicamentum nostrum ad procidentem sedem</hi>.
<lb/>♃ Fructus, eticae, gallorum, acaciae, cerussae, succi
<lb/>hypocystidis, corticis pinus, thuris, myrrhae minaeae, singulosum
<lb/>Ʒiiij, arida trita insperge, vino austero praesulis
<lb/>locis.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="7">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.7.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="7">Cap. VII.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De haemorrhoidibus</hi>.</label> Quae Asclepiades
<lb/>in quinto externorum de haemorrhoidibus scripsit, in sub
<lb/>scripto sermone continentur. Quandoquidem vero plurimae
<lb/>haemorrhoides opus habent extractione ad facilem medicamentorum
<lb/>impositionem, necesse est etiam hujusmodi comPositiones
<lb/>subscribere. <hi rend="italic">Extractorium haemorrhoidum Magni
<lb/>Dusensis, medicamentum accommodatum ad haemorrhoidum
<lb/>extructiones</hi>. ♃ Piperis, nitri, utriusque Ʒ j, terito
<lb/>et admoveto ante reliquorum medicamentorum impositionem
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Spumae nitri, fellis tauri, staphidis silvestris,
<lb/>singulorum Ʒ j, trita adhibe, modico addito meste.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Succi absinthii Ʒ j, salus tauri, llaphidis silvestris,
<lb/>utriusque Ʒ j. <hi rend="italic">Aliud, ut Diogenes</hi>. ♃ Succi cycsamini,
<lb/>mellis, utriusque parem mensuram, coquito in <hi rend="italic">vise</hi>
<pb n="13.314"/>
<lb/>aereo ad cerati liquidi spissitudinem. <hi rend="italic">Aliud ex scriptis
<lb/>Largi, quod vix procidentes extrahit haemorrhoissae</hi>. ♃
<lb/>Succi centaureae Ʒ ij, aluminis liquidi Ʒ ij, mifyos Ʒ j, staphidis
<lb/>silvestris Ʒ j, excipe melle et anum oblino aut lanam
<lb/>ex eo madefactam in sedem inde. Postquam vero hoc medicamentum
<lb/>promptitudinem induxerit ad egerendum et tumor
<lb/>haemorrhoidum prociderit, medicamenta ad haemorrhoidas
<lb/>conscripta adhibeto. Quando vero aliquod hujusmodi
<lb/>medicamentum illitum, sedem ac anum ipsum extrahit,
<lb/>necessario tales confectiones adhibemus, qualis est et
<lb/>Nicodemi Romae medicantis, quae enaphion a lenitudine
<lb/>appellatur. ♃ Cerussae ℥ j, spumae argenti quincuncem,
<lb/>cadmiae bessem aut pompholygis Ʒ j, olei myrtei bessem,
<lb/>vini boni bessem, butyri Ʒ j. <hi rend="italic">Ad sedem inflammatam ac
<lb/>prolapsam</hi>. Gallam flavam coctam ac tritam imponito cum
<lb/>vino, si fortiore uti velis, aut cum aqua si mitiore. Succus
<lb/>item echini facit ad inflammationes et prolapsam sudem.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Corticis pinus Ʒ viij, pilularum cupressi aridarum
<pb n="13.315"/>
<lb/>Ʒ ij, praesulis vino austero inspergito. Caeterum ad ardentes
<lb/>sedis dolores ovi assati vitalium vino albo terito et
<lb/>cerato rosaceo exceptum illinito. Verum ad pruritus, cimoliam
<lb/>tritam cerato myrteo excipi to. Ad rimas vero tum
<lb/>sedis tum pudendi rasuram linteolorum urito, ejusque cinerent
<lb/>cum pari amylo tritum succo soliorum oleae admixto
<lb/>illinito. <hi rend="italic">Pastillus ad eminentias</hi>. ♃ Aloes, croci,
<lb/>utriusque Ʒ ij et ẞ, aluminis scissi Ʒ j, terito vino Aminaeo
<lb/>ac utitor.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="8">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.8.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="8">Cap. VIII.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Ad pudendorum affectus</hi>.</label> Exulcerati
<lb/>pudendi cognitio ex manifesto circa ipsum dolore contio-
<lb/>git una cum hoc, quod et circa mictiones excernitur quid
<lb/>ex corpusculis ulceri ipsi insidentibus. Discernuntur autem
<lb/>haec ab eis, quae ex vesica feruntur, quod statim circa primum
<lb/>exitum illa appareant, verum ex vesica delata ipsis
<lb/>minis admixta sunt. Caeterum ulcera pudendorum et circa
<lb/>sedem citra inflammationem consistentia resiccantibus valde
<lb/>indigent medicamentis, qualia sunt quod ex charta ulla constat

<pb n="13.316"/>
<lb/>et anethum ustum siccum et cucurbita usta. Verum
<lb/>siccis et recentibus ulceribus etiam aloe bonum est medicamentum,
<lb/>si ejus aridae pulvillus inspergatur. Omnium
<lb/>autem maxime dolorem sedat, neque ulto minus efficax est
<lb/>pompholyx. Si vero humidiora sint ulcera, pinus cortex
<lb/>per se et lapis haematites, verum si profunda etiam sint
<lb/>ulcera, manna praedictis addatur. Porro quae circa uterum
<lb/>aut vesicam sunt ulcerationes, iisdem medicamentis indigent,
<lb/>sed instrumentis insuper opus habent, quae ipsa intremittant,
<lb/>quae metrenchytae et catheteres Graecis appellantur.
<lb/>Aptiora itaque sunt arida, qualis est crocus et pompholyx
<lb/>it aloe, quae facile plantaginis aut alteri tali succo misce ntur.
<lb/><hi rend="italic">Ad scroti et pudendi dolores</hi>. Butyro et resina pari
<lb/>mensura utere. Aut semen lini cum aqua coquito et admixta
<lb/>myrrhae ferme decima parta resinae tantundem etiam
<lb/>imponito. <hi rend="italic">Ad pudendum intumescens</hi>. ♃ Foliorum vitis
<lb/>tenerorum Ʒ j, cerussae Ʒ v, trita cataplasmatis vice impone.
<lb/>Utere etiam marinae aquae frigidae pertusione et quiete
<pb n="13.317"/>
<lb/>et colis religatione. <hi rend="italic">Aliud</hi>. Lenticulam in aqua coquito et
<lb/>cum mali punici cortice tritam imponito. Si vero a sudoribus
<lb/>ulcera in scroto fiant, gallam tritam cum alumine inspergito.
<lb/>Ad tubercula vero in pudendis nascentia, pyri
<lb/>semen inspergito et fel hircinum oblinito. Caeterum fissuras
<lb/>ac rimas pudendorum juvat resina fricta cum rosaceo trita
<lb/>ad strigmentitiam crassitudinem, admixto etiam ovi assati
<lb/>vitello. Aut rosacei et amyli ac thuris, singulorum ℥ j. Aut
<lb/>foliorum hederae aridorum ustorum cinis cum oleo in mortario
<lb/>plumbeo tritus. Ad inflammationes autem pudendorum
<lb/>uvam passam exacinatam et cuminum trita imponito.
<lb/>Aut farinam hordeaceam aqua mulsa coquito et vitis folia
<lb/>tenera cum polenta terito, omnisque simul imponito. Ad
<lb/>cuminum tritum cum butyri et resinae aequalibus partibus
<lb/>eliquatis committito. Testiculos porro ulcere aphthae non
<lb/>absimili apprehensos, ex terra cimelia cum aqua oblinito
<lb/>et exiccari sinito, indeque aqua calida ablutos myrto arida
<lb/>trita et modico fmyrnio item trito conspergito. Excrescens
<pb n="13.318"/>
<lb/>tem vero testium carnem cinis sarmen titias cum nitro et
<lb/>aqua subactus sanat, cataplasmatis vice impositus.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="9">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.9.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="9">Cap. IX.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De priapismo</hi>.</label> Priapismus est incrementum
<lb/>pudendi stabile in longitudinem ac orbem tumefacti,
<lb/>citra rei venereae appetentiam. Est autem flatus ventosus
<lb/>videlicet, qui membrum ipsum tumefacit, ex humoribus
<lb/>viscosis ac crassis generatus per moderatam caliditatem. Pstlam
<lb/>est igitur non oportere membra ipsa calefacere, sed
<lb/>refrigerare leniter per ceratum rosaceum in aqua conquasfatum,
<lb/>item per chamaemelinum ceratum tum pudendo
<lb/>tum lumbis impositum. Victus et medicamenta exhibeantur
<lb/>attenuante facultatis citra manifestam calefactionem. Adhibenda
<lb/>sunt etiam naturali efficacia praedita per experientiam
<lb/>inventa, nymphaeaque in potu danda ac viticis semen,
<lb/>ruta etiam viridis obsoniis admisceatur, verum hoc
<lb/>a principio ne fiat, multum enim calefacit, sed posterius post
<lb/>aliorum extenuantium usum. Quod si evacuatione uti libeat,
<lb/>per vomitum id fiat, quae enim per inferiorem ventrem
<pb n="13.319"/>
<lb/>fiunt evacuationes, saepenumero vicinas partes fluxione insistant.
<lb/><hi rend="italic">Ad eos, qui se in somno permingunt</hi>. Vesicam caprinam
<lb/>aut ovillam ustam ex posca bibendam praebeto et
<lb/>ad vesperam siticulosus somnum petere jubeto. Facit et leporis
<lb/>testiculus in vino odorato fervefactus, atque ita potatus
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. Calamintham et myrrham in vino ante coenam
<lb/>bibenda dato. Oblinat autem et pudendum cimelia
<lb/>terra cum perdicii succo.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="10">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_9.10.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="10">Cap. X.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">Ad uteri affectus</hi>.</label> In uteri suffocatione
<lb/>contingit <hi rend="italic">sensus</hi> ac motus privatio et pullus obscurus ac
<lb/>parvus et penitus interceptus. In aliquibus vero tum sensus
<lb/>tum motus adest, itemque ratio, verum vix respirant,
<lb/>aliquibus etiam vox intercipitur. Aliis contrahuntur artus.
<lb/>Fiunt igitur et <hi rend="italic">sensus</hi> et motus et spirationis interceptiones
<lb/>ob frigiditatem, quum ipsae sola perspiratione totius corporis
<lb/>per arterias contingente contentae sint et respirationem
<lb/>per os non expetant, atque hoc, ut dictum est, ob frigiditatem,
<lb/>quando sane in priori tempore probe purgatae
<lb/>et concipientes ac viris coeuntes, his ipsis privatae fuerint,
<pb n="13.320"/>
<lb/>ut palam sit humidum et frigidum in ipsis semen, totum
<lb/>corpus perliigerare. Ad vulvae igitur strangulatus con venit
<lb/>agarici Ʒ j, in potu accepta ex vino. Plantaginis semen
<lb/>et succus cum vino. Onyx detractus ex conchylio potatus.
<lb/>Acetum scilliticum absorptum. Caeterum olfactu excitant
<lb/>strangulatas, bitumen, castorium, galbanum, pix liquida, cestria,
<lb/>pili usti, ruta, allium, cepa. Eandem in rem cornu cervi
<lb/>sufsitur. Et ruta cum melle lana excepta in anum inditur.</p>
 </div>
</div>
</div>
<pb n="13.321"/>
<div type="textpart" subtype="book" n="10">


<div type="textpart" subtype="chapter" n="1">
<head>CALENI DE COMPOSITIONE MEDI.
<lb/>CAMENTORVM SECVNDUM LOCOS
<lb/>LIBER X.</head>
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="1">Cap. I.</num></label> Quod nephriticas antidotos et compositiones
<lb/>appellent quae renibus affectis conferunt, ex ipsa appellatione
<lb/>manifestum effi Nephriticae enim nihil aliud
<lb/>quam venales sonant. Est autem differentia ipsarum generatissima
<lb/>duplex. Quaedam enim calculosos renes juvant,
<lb/>quaedam vero inflammatos et ulceratos, quae etiam ad vesicam
<lb/>similiter affectam conveniunt. Maxime vero contrariae
<lb/>inter se sunt praedictorum medicamentorum facultates.
<pb n="13.322"/>
<lb/>Quae enim ad inflammatas et ulceratus affectiones componuntur,
<lb/>mitigaturus medicamentis opus habent, quum vero
<lb/>impossibile sit haec cito ad regiones renum pervenire, ob
<lb/>id ipsis medicamenta minam cientia miscemus. Quae vero
<lb/>calculosis auxiliantur, unica facultate indigent, quae secare
<lb/>et extergere cum manifesta caliditate potest, sunt autem talia
<lb/>omnia amara. Quemadmodum igitur in aliis, sic etiam
<lb/>in his materiam experimento cognitam deinceps subscribam,
<lb/>initium ab iis, quae ad ulceratas et inflammatas affectiones
<lb/>conveniunt, facturus, a quibus etiam Andromachi sectatores
<lb/>et Asclepiadis orsi, inde ad compositiones calculos srangentes
<lb/>transierunt.</p>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.1.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic"> Confectiones renales ab Andromacho ad renum et
 <lb/>vesicae affectiones conscriptae</hi>.</label> <hi rend="italic">Potio</hi>. ♃ Seminis lini, seminis
<lb/>papaveris albi, seminis cucumeris, tragacanthae, singulosum
<lb/>Ʒ ij, amyli Ʒ iiq, cum aqua in pastillos redigito et
<lb/>ad vesicam ulcera tam ac dysuriam exhibeto. <hi rend="italic">Alia</hi>. ♃ Nuces

<pb n="13.323"/>
<lb/>pineas xxx, amygdalas XX, palmas xv, tragacanthae Ʒiiij,
<lb/>succi radicis dulcis Ʒ ij, croci obol. j, myrrhae obol. j, vino
<lb/>protropo diluito ac utitor ut accommodato. <hi rend="italic">Alia ad vesicae
<lb/>affectus et ulcerationes; Pastillus quo utor</hi>. ♃ Seminis
<lb/>cucumeris Ʒ xij, seminis hyoscyami Ʒ vj, seminis cicutae,
<lb/>opii, foeniculi, croci, singulorum Ʒ iij, cassiae Ʒ iiij,
<lb/>amygdalas x, nuces Ponticas x, faminis apii Ʒ vj, seminis
<lb/>malvae silvestris Ʒ iij, excipe passo Cretico et praebe obol.
<lb/>tres non febrientibus ex passo. Quidam cicutae Ʒ v habent.
<lb/><hi rend="italic">Alia ad eadem et vesicae dolores</hi>. ♃ Croci, seminis rutae
<lb/>silvestris, seminis malvae silvestris, singulorum Ʒ vj, seminis
<lb/>hyoscyami Ʒ xij, opii Ʒ vj, seminis apii Ʒ xij, nuces
<lb/>avellanas vij, amygdalas xx, seminis cucumeris Ʒ xij, mellis
<lb/>Attici quod satis est. Datur magnitudo nucis Ponticae cum
<lb/>vini mulsi cyathis tribus. <hi rend="italic">Alia ad profluvia sanguinis ex
<lb/>vesica</hi>. ♃ Aluminis scissi Ʒ j, tragacanthae Ʒ ij, gummi
<lb/>obol. j. Dato ex passo quandoque obolos duos, quandoque
<pb n="13.324"/>
<lb/>unum. <hi rend="italic">Alia ad vesicae affectiones, urinam ciens, a Macedone.
<lb/>Pavit et ad hepaticos, hydropicos, ictericos, nephrle
<lb/>ticos ac omnia vesicae fomptomala, frangit etiam lapides</hi>.
<lb/>♃ Acori Ʒ l, phu Ʒ xxv, nardi Celticae Ʒ xxiiij, seminis
<lb/>dauci Ʒ xxij, cinnamomi Ʒ xxxij, mei Ʒ xvj, asari
<lb/>Ʒ xxiiij, petroselini Ʒ xvj, opobalsami Ʒ xvj et carpobalsami
<lb/>tantundem, croci Ʒ xxiiij, myrrhae Ʒ xx, radicis dulcis
<lb/>draclu xvj, nardi Indicae Ʒ xvj, cassiae drach. xij, amomi
<lb/>drach. xvj, uvae passae drach. viij, tragacanthae drach. ix,
<lb/>arida melle excipito et tragacantham vino Aminaeo macerato.
<lb/>Dato nucis Ponticae magnitudinem cum vini cyathis
<lb/>iiij, febricitantibus cum aqua mulsa. <hi rend="italic">Alta ad vesicae ulcera
<lb/>et inflammationes</hi>. ♃ Nuces pineas xx, seminis cucumeris
<lb/>sativi grana xl, amyli obol. iij, thuris, nardi, singulosum
<lb/>Ʒ j, faminis apii cyath. ij, nardus et apium in
<lb/>aquae sextario uno coquuntur, deinde ex decocto duo cyathi
<lb/>praescriptis admiscentur. <hi rend="italic">Alia ad calculosos, qua Passu
<lb/>uxor stsurii curata est. Prangit ita ut neque rursus gi-</hi>
<pb n="13.325"/>
<lb/><hi rend="italic">gnantur</hi>. ♃ Cassiae drach. i j, seminis apii drach. iij, myrrhae
<lb/>nnnaeae drach. iiiij, piperis albi drach. ij, thuris drach. iij,
<lb/>lapidis Syriaci masculi drach. j aut seminae drach. j, scminis
<lb/>pastinacae, anisi, utriusque drach. ij, styracis drach. iij,
<lb/>iridis Illyricae drach. nj, seminis papaveris albi Ʒ ij, spicae
<lb/>nardi tantundem, amygdalarum amararum mundatarum,
<lb/>asari, utriusque Ʒ iij^, seminis smyrnii, cyperi, utriusque
<lb/>drach. ij, mellis Attici quod satis est. Dato quotidie. <hi rend="italic">Alia
<lb/>ad calculosos, frangens et paulatim expellens, donec muudum
<lb/>vestcam reddat, deinde aeger pellucida lolia reddat,
<lb/>et quod maximum est, curat ut non amplius renascantur</hi>.
<lb/>♃ Seminis dauci, anisi, seminis cucumeris, petroselini,
<lb/>myrrhae, singulorum drach. vj, cassiae daphnitidis, cinnamomi,
<lb/>nardi Celticae, singulorum drach. iiij, terito et cum
<lb/>aqua ad parvi lupini quantitatem coagmentata, et jejunis
<lb/>quotidie per dies triginta ex aquae cyathis tribus praebeto.
<lb/>Hoc vero medicamentum, quemadmodum accepimus, cum
<lb/>quadam religione praeparatur, ligneo enim mortario ac pistilio

<pb n="13.326"/>
<lb/>tunditur, oportetque eum, qui tundit neque anulum
<lb/>habere ferreum, neque calciamenta clavis ferreis transfixa.
<lb/>Hoc a Rustico ut mysterium accepimus. <hi rend="italic">Alia ad nephriticos
<lb/>et omnem siuxionem, ut Apollonius</hi>. ♃ Corticis mandragorae
<lb/>tosti Ʒ i ẞ, hyoscyami seminis tosti, seminis- papaveris
 <lb/>nigri tosti, utriusque Ʒ i ẞ, anisi tolli Ʒ i ẞ, tragacanthi,
<lb/>carnis palmarum, utriusque Ʒ iij, dato cum melle.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.1.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Nephriticae compositiones ab Asclepiade conscriptae</hi>.</label>
 <lb/><hi rend="italic">Antonii Mesae,</hi> ♃ Fructuum pini, tusorum ordinatorum
<lb/>Ʒ xx, seminis papaveris nigri, tragacanthae, utriusque Ʒ ij,
<lb/>nardi Celticae, croci, anisi decorticati, radicis dauci Cretici,
<lb/>radicis dulcis, singulorum drach. j, costi obol. iij, praepara
<lb/>cum protropo et repone in pyxide. Da nucis Ponticae
<lb/>magnitudinem cum protropi cyatho uno et aquae calidae
<lb/>cyathis duobus. <hi rend="italic">Allia</hi>. ♃ Seminis cucumeris sativi tosti
<lb/>drach. iij, suminis malvae drach. quinque, nucum pinearum
<lb/>testarum drach. vj, seminis apii drach. vij, seminis lini
<pb n="13.327"/>
<lb/>drach. unam, amygdalarum amararum mundatorum drach. ix,
<lb/>excipe passo et exhibe ut praedictum est. <hi rend="italic">Alia ad nephriticos
<lb/>Cnestïlend</hi>. ♃ Amygdalarum amararum drach. xvj,
<lb/>faminis dauci Cretici, seminis malvae, utriusque drach. vj,
<lb/>.radicis iridis silvestris drach. viij, cornu cervi ustsatragacanthae,
<lb/>nardi Celticae, seminis cucumeris sativi, singulorum
<lb/>drach. vj, passi quantum sufficit, praepara ut dictum
<lb/>est. <hi rend="italic">Aliud medicamentum accommodatum</hi>. Hoc scimus musa
<lb/>tos nephriticos usos esse et a toto affectu penitus liberatos.
<lb/>Oportet per multos dies in medicamenti hujus usu perseVerare.
<lb/>Datur et calculosis et culicis medetur ac vesicae.
<lb/>affectibus. Componitur hoc modo. ♃ Nucum Ponticarum
<lb/>purgatarum, amygdalarum amararum mundatorum, seminis
<lb/>cucumeris repurgati, singulorum drach. iij, seminis cicutae,
<lb/>croci, seminis malvae, opii, singulorum drach. vj, seminis
<lb/>hyoscyami albi, suminis apii, utriusque drach. xij, cogito
<lb/>in pastillos cum melle, ac dato obol. iij cum aquae mulsae
<lb/>cyathis iij, in alio exemplari et seminis rutae silvestria
<pb n="13.328"/>
<lb/>drach. vj. <hi rend="italic">Ad callosas in renibus concretiones, Cuesidend</hi>.
<lb/>Symphytum et sion et artemonium cum vino coquito, et
<lb/>expressi liquoris cyathos duos cum pari aqua dato. <hi rend="italic">Aliud,</hi>
<lb/>Malvae silvestris radicem et rutae silvestris radicem et apii
<lb/>montani radicem cum vino coquito, et eo qui dictus est
<lb/>modo exhibeto. <hi rend="italic">Aliud ad calculosos iuspetsile</hi>. ♃ Seminis
<lb/>balsami partes ij, lapidis, qui in spongiis reperitur, tantundem,
<lb/>pulegii aridi, seminis malvae silvestris, ocimi aridi,
<lb/>singulorum tantundem, tusa et cribrata reponito et dato
<lb/>cochleare cum vini diluti cyathis duobus. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Struthii
<lb/>radicis partem j, iridis silvestris siccae tantundem, oxalidis
<lb/>siccae tantundem, anemones luteum florem habentis
<lb/>siccae tantundem. Tusis et cribratis ut dictum est utere.
<lb/><hi rend="italic">Catapotia Heraclidae Parentini, dessolvunt vesicae tcphos,
<lb/>conserunt et ad vesicae stillicidium</hi>. ♃ Piperis, galbani,
<lb/>utriusque Ʒ j, succi Libyci Ʒ ij, myrrhae Ʒ iiij, protropi
<lb/>quod satis est, forma catapotia ciceris magnitudine et tria
<lb/>devoranda dato et passi cyath. ij, insuper bibendos. <hi rend="italic">Aliud</hi>.
<pb n="13.329"/>
<lb/>♃ Ammoniaci thymiamatis, piperis, spumae nitri, singulorum
<lb/>drach. j, carpobalsami Ʒ ij, myrrhae Ʒ iiij, excipe
<lb/>protropo et forma catapotia ciceris magnitudine, ac tria
<lb/>devoranda dato, ita ut vini dulcis quadrantem insuper propines.
<lb/>Hoc ad dies xlviij, aegro praeloto facies. <hi rend="italic">Pastillus
<lb/>ciens urinam, detrahit lapillos et tophcsas concretiones</hi>.
<lb/>♃ Asari, petroselini, phu] mei, singulorum Ʒ iiij, acori, seminis
<lb/>anisi, seminis dauci, apii montani, carpobalsami, tragacanthae,
<lb/>singulorum Ʒ ij, tragacantham pasto dissolutam
<lb/>aridis adjicito et pastillos formato, indeque obolos tres cum
<lb/>passi diluti cyathis duobus exhibeto. <hi rend="italic">Alius pastillus Chariclis,
<lb/>educit arenosas sabstdeutias, facit et ad affectiones
<lb/>ulceratus</hi>. ♃ Seminis apii, seminis petroselini, anisi, singulosum
<lb/>Ʒ xvj, floris junci odorati, croci, tragacanthae, singustuum
<lb/>Ʒ vj, seminis dauci Cretici, piperis albi, utriusque
<lb/>Ʒ iiij, praepara ut dictum est, et da Ʒ j, cum protropi diluti
<lb/>cyathis tribus. <hi rend="italic">Antidotus ex lapidibus ut Mithridates,</hi>
<pb n="13.330"/>
<lb/><hi rend="italic">facit nephriticis et ad vestcae affectus, atterit calculos et
<lb/>tophos dessolvit</hi>. ♃ Seminis smymii, cyperi, spicae nardi,
<lb/>seminis papaveris albi, cinnamomi, cassiae fistulae, piperis
<lb/>albi, seminis pastinacae, singulorum Ʒ j, thuris non secti,
<lb/>seminis apii, croci, styracis, iridis, amygdalarum amararum,
<lb/>acori, singulorum Ʒ j ẞ, lapidis Syriaci foeminae aut masculi,
<lb/>utriusque ℥ ẞ, myrrhae minaeae sextantem, excipe
<lb/>melle. Datur nucis Ponticae magnitudine. <hi rend="italic">Alia antidotus
<lb/>Riennltae medicamentum accommodatum, sedans dolorem.
<lb/>Lltile et nephriticis affectibus et ad vestcae ulcerationes.
<lb/>Lrangit lapides et lutum per urinam expellit</hi>. ♃ Iridis
<lb/>Ʒ iiij, mei, sufetis, cbamaedryos, hyperici, cneori, canchryos,
<lb/>singulorum tantundem, amomi Ʒ viij, cinnamomi Ʒ xij, rosmarini
<lb/>montani, nardi Indicae, croci Cilicii, petroselini,
<lb/>polii, seminis rutae silvestris, dictamni Cretici, singulorum
<lb/>tantundem, glycyrrhizae, lapidis Syriaci masculi, utriusque
<lb/>Ʒ xvj, thlaspeos Ʒ xxiii j, seminis viticis, myrrhae, spondylii,
<lb/>singulorum tantundem, cardamomi Ʒ xlviij, excipe
<pb n="13.331"/>
<lb/>melle cocto et praebe nucis Ponticae magnitudinem cum
<lb/>vini mulsi diluti cyathis quatuor.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.1.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae Archiger. es ad renum affectiones scripsit in
<lb/>secundo medicamentorum secundum genus</hi>.</label> Ncphriticos
<lb/>convenienti diaeta adservor. Et ceratum quidem rosaceum
<lb/>cum styrace ad malagmatis formam redactum impone. Caeterum
<lb/>Antiochus apud Phricen Linophobum, valde juxta
<lb/>naturalem contrarietatem auxilio fuisse ait ad mali eversionem
<lb/>prototomi caulis decocti cyathos duos jejuno ad dies
<lb/>novem exhibitos. Inspergito autem salem modicum et magis
<lb/>proficies. <hi rend="italic">Alia potio</hi>. ♃ Foliorum rosarum, amygdalaru
<lb/>m decorticatarum, thuris, aequales partes, capitum papaveris
<lb/>duplum, excipe protropo et in vas fictile repone in
<lb/>loco non humido et obolos duos cum protropo exhibe.
<lb/>Quidam pro amygdalis amylum conjiciunt et pro protropo
<lb/>aqua excipiunt, verum cum protropo bibendum exhibent.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="2">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.2.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="2">Cap. II.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De isohiade, podagra et arthritide</hi>.</label> Ex
<lb/>genere arthritidis est tum ischias tum podagra; quod enim
<pb n="13.332"/>
<lb/>in omnibus articulis arthritis est, hoc in uno juxta coxendicem
<lb/>quidem ischiada appellant, juxta pedem autem podagram.
<lb/>Incipit igitur plerumque podagrae generatio ex uno
<lb/>articulo et progreditur in omnes temporis diuturnitate accedente.
<lb/>Communem habent hi tres affectus humoris redunl
<lb/>stantiam, quae affectam occupat ^articulationem, qua ex.pleta
<lb/>in omnem partem circum sitae nervosae partis tenduntur
<lb/>et ex his dolor oritur. Aliquando quidem igitur irruens
<lb/>humor sanguineus est, ut plurimum vero pituitosus aut ex
<lb/>pituitoso et bilioso mixtus aut etiam sanguine cum ipsis
<lb/>permixto. Quod si quis exactius interpretari rem velit, non
<lb/>pituitosum humorem, sed qui proprie crudus appellatur, ut
<lb/>plurimum in artluitide praedominari dixerit. Est autem hic
<lb/>crassius ad similitudinem puris crassioris, ubi vero in ipsis
<lb/>articulis diutius moram traxerit, non solum crassior, sed et
<lb/>viscosior redditur. Eorum igitur qui tophi appellantur generatio
<lb/>ex his est, et postquam suerint producti, ne speraveris
<lb/>ad pristinam constitutionem exacte redire articulum
<pb n="13.333"/>
<lb/>posse. Caeterum differentiae affligentium humorum facile
<lb/>deprehendi possunt tum coloribus tum symptomatis colucluentibus,
<lb/>itemque per experientiam medicamentorum, quae
<lb/>adhibentur. Cognitio igitur ipsorum ex colore omnibus exposita
<lb/>est, ex symptomatis vero coincidentibus, tametsi non
<lb/>omnibus neque ex procinctu manifesta sit, tamen non adeo
<lb/>difficilis cognitu existit. Biliosus enim sanguis multae cassa
<lb/>ditatis sensum aegroto exhibet et calefacientibus impositis
<lb/>exacerbatur, quemadmodum rursus a frigidis relaxatur. A erum
<lb/>ad humoris noxii cognitionem conseret tibi etiam praegressa
<lb/>diaeta, sive per exercitia sive per otium transmissa,
<lb/>et per balnea post aut ante acceptum cibum. Quemadmodum
<lb/>conseret etiam horum gymnasiorum et eduliorum tum
<lb/>quantitas tum qualitas, item anni hora et regionis ac aeris
<lb/>constitutio, insuperque et aetas et habitus corporis, quorum
<lb/>omnium facultates saepe in plerisque locis enarravi. Porro
<lb/>principium curationis sit tibi evacuatio humoris quem assligere
<lb/>compereris, ac si plethoricum suerit corpus, venae
<pb n="13.334"/>
<lb/>sectione primum omnium assumpta, deinde purgatione, quibus
<lb/>accedat medicamentorum dicendorum conveniens et
<lb/>tempore et ordine usus, ita ut in manibus et pedibus medicamentis
<lb/>fluxionem repellentibus utamur, circa coxendicutll
<lb/>vero articulationem id facere vitemus, quum enim in
<lb/>profundo ea sita sit, sanguis ex vicinis et ambientibus vasis
<lb/>ac musculis ad illam compellitur. Mitigatoriis igitur in
<lb/>principio medicamentis opus est in dolore circa coxendix
<lb/>cem haerente, quae neque refrigerent multum neque vehementor
<lb/>calefaciant, qualibus sane postea opus habet, exacerbantur
<lb/>enim per ipsas fluxiones, caliditate nimirum plus
<lb/>attrahente ipsas, quam impediente. Quandoquidem vero
<lb/>praesentis operis institutum est neque de cataplasmatis neque
<lb/>de irrigationibus quicquam dicere, sed de methodo
<lb/>compositorum medicamentorum ad hanc solam progrediar
<lb/>initio ab ischiade sumpto. Raro equidem fit i Inhias ex sanguinis
<lb/>multitudine, et citissime curatur, venis circa poplitem
<lb/>aut talos sectis. Quemadmodum autem saepe sola fa nguinis

<pb n="13.335"/>
<lb/>evacuatio sufficiens auxilium existit, sic contra iti
<lb/>omni ischia de et praesertim ea, quae ex humorum copia
<lb/>exorta est, si quis ante evacuationem totius corporis acribus
<lb/>medicamentis circa partem affectam utatur, aegre curabilem
<lb/>reddet affectionem, copia nimirum indissolubiliter ibidem
<lb/>condensata, praeter alia enim et crassa et viscosa fit
<lb/>ob calorem et siccitatem adium medicamentorum, non dissimile
<lb/>quippiam assationi perpetiens. Tanquam igitur maximam
<lb/>vim ad affectionis curationem habeat totius corporis
<lb/>eVacuatio, ab ipsa incipiendum est, non solum a cruribus,
<lb/>sed a cubito primum sanguinis detractatione facta. Auxiliantur
<lb/>etiam vomitus ipsis ischiadicis magis utique quam evacuationes
<lb/>infernae per ventrem, ut qui revehant repentem
<lb/>deorsum humorem. Faciendi itaque sunt vomitus in principio
<lb/>ab accepto cibo, postea vero etiam per vomitoria me^
<lb/>dicamenta, initio a mediocribus facto. In quibus autem vehemens
<lb/>humorum densatio, quae aegre dissolvi potest, a
<lb/>medicis intempestive acribus medicamentis utentibus facta
<pb n="13.336"/>
<lb/>est, his cucurbita aistxa maxime auxiliatur et purgatio per
<lb/>efficaciora inlusa, quale est et quod ex colocynthide constat.
<lb/>Si igitur ea, quae nunc dicta sunt prae oculis habueaitis,
<lb/>medicamentis sane a prioribus medicis traditis juxta
<lb/>methodum utemini. Verum in ipsis recensendis suspicabor
<lb/>ab iis, quae ab Andromacho scripta sunt in illa parte libri
<lb/>de externis medicamentis conscripti, in qua praescriptis malagmatis
<lb/>proprie appellatis, inde etiam alia omnia prodit,
<lb/>juxta quemcunque tandem modum inveteratos affectus iuvantia,
<lb/>in quibus est etiam ischiadicorum appellatorum cura.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.2.2">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Compositiones ab Andromacho conscriptae ad ischiadicos
<lb/>ipsis verbis, in libris externorum</hi>.</label> ♃ Seminis rutae
<lb/>silvestris Ʒ iiij, silphii, baccarum lauri, singul. Ʒ iti;, spumae
<lb/>nitri, abrotoni, colocynthida, cardamomi, ammeos, singul.
 <lb/>Ʒ sat rutae viridis minae octavam partam. Quidam horum
<lb/>singulorum Ʒ xx accipiunt, et picis terebinthinae, retinae,
<lb/>cerae, singulorum tantundem, adipis taurini tantundem, galbani
<lb/>Ʒ vj, ammoniaci thymiamatis Ʒ vj, opopanacis Ʒ iiij.
<pb n="13.337"/>
<lb/>sulfuris vivi Ʒ iiij. Quod hoc medicamentum valde calefit-ctorium
<lb/>sit, si memoria tenuerimus ea, quae in libris de
<lb/>simplicium medicamentorum facultate scripta sunt, nihil
<lb/>opus recentiore assertione. Est enim vehementissimum et calidissimum
<lb/>medicamentum silvestris rutae semen et cum eo
<lb/>silphium et baccae lauri, deinde spuma nitri. Post haec
<lb/>abrotonum, indeque colocynthis et cardamomum et ammi.
<lb/>Ruta etiam viridis minus quidem his, non tamen contemnendam
<lb/>habet caliditatem, quemadmodum neque sulfur vivum.
<lb/>Ex profundo itaque attrahere omnia haec possunt
<lb/>humores articulum coxendicis vexantes. Quo vero emplastrum
<lb/>ex ipsis fieret, picem et terebinthinam, resinam et ceram
<lb/>ac adipem admiscuit is, qui medicamentum composuit.
<lb/>Verum ammoniacum thymiama et galbanum, ultra hoc quod
<lb/>conferunt ad emplastri compositionem, etiam emolliendi ac
<lb/>mitigandi vim quandam habent. Opopanax vero ejusdem
<lb/>cum ipsis est generis, sed vehementiori facultate praeditus.
<lb/>Alteram porro compositionem ad eandem affectionem Andromachus

<pb n="13.338"/>
<lb/>sic scripsit. <hi rend="italic">Aliud malagma ad isohiadicos et
<lb/>alia multa</hi>. ♃ Cerae Ʒ lxxij, terebinthinae Ʒ xlviij, ammoniaci
<lb/>thymiamatis Ʒxxxiij, propoleos Ʒ xliij, galbani Ʒ xxxvj,
<lb/>bdellii Ʒ xxv, croci Ʒ v, opopanacis Ʒ xij, spumae nitri
<lb/>Ʒ xxx, unguento irino admoto fundito. <hi rend="italic">Aliud Pictae Pelustotae
<lb/>ad coxendicum et capitis dolorem et ad omnes
<lb/>diuturnos dolores</hi>. ♃ Cerae Ʒ xxiiij, ammoniaci thymiama-lis
<lb/>Ʒ vij, terebinthinae drachmas septem, succi thapsiae Ʒ viij,
<lb/>olei cyathum unum. Quin et aliam compositionem inter
<lb/>malagmata Andromachus retulit hoc modo. <hi rend="italic">Ad isohiadicos
<lb/>ab Hera Cappadoce</hi> ♃ Picis liquidae heminas tres aut
<lb/>duas et dimidiam, cerae libram unam, resinae pini lilu
<lb/>unam, sulfuris vivi libram unam, nitri sesquilibram, staphidis
<lb/>silvestris sextarium unum, pyrethri libram dimidiam,
<lb/>faecis vini ustae libras duas, cardamomi sextarium unum,
<lb/>galbani libram dimidiam, arida cum liquidis committito.
<lb/>Hoc medicamentum etiam ipse Heras in proprio libro prope
<lb/>finem scripsit, sed non appositum est ad picem aut duas et
<pb n="13.339"/>
<lb/>dimidiam, sed simpliciter scriptum est heminas tres. Praescripsit
<lb/>autem haec verba. Ceratum ad ischiadicos, quod
<lb/>eruit etiam valde inveteratos affectus ; hoc usus sum in
<lb/>Frontino. ♃ Picis liquidae heminas tres, cerae libram unam,
<lb/>resinae pineae libram unam, sulfuris vivi libram unam,
<lb/>nitri libram unam, staphidis silvestris sextarium unum, pyrethri
<lb/>libram dimidiam, faecis vini ustae libras duas, cardamomi
<lb/>sextarium unum, galbani libram dimidiam, liquida
<lb/>cum siccis misce. Scripsit autem et alias duas ischiadicas
<lb/>compositiones Heras, quarum altera hoc modo habet. <hi rend="italic">Ad
<lb/>isohiadicos valde mitigatoria</hi>. ♃ Picis partes duas, sulfuris
<lb/>vivi partem unam, utraque trita mixta dolenti loco imponito.
<lb/>Verum praelavare aegrum oportet, ut medicamentum
<lb/>agglutinetur et superne chartam superponere, ac sinere donec
<lb/>sina sponte dilabatur, licet etiam lavare charta snpraposita
<lb/>adhuc incumbente. In quibusdam exemplaribus, picis
<lb/>pars una habetur, et licet etiam sic praeparare, modo sciamus
<lb/>nos efficacius esse ambo pari mensura misceris Debilius
<pb n="13.340"/>
<lb/>vero medicamentum, in quo duplum picis ad sulfur conjicitur.
<lb/>Porro quae restat adhuc tertia compositionum ischiadicarunt,
<lb/>hoc modo ab Hera prodita est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.2.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Alia isohiadica. Hac usas sum in Frontino, statim
<lb/>in exacerbationibus</hi>.</label> ♃ Cerae Ʒ c, visci quereini Ʒ xvj,
<lb/>myrrhae Ʒ vj, terebinthinae Ʒ xxv, galbani Ʒ vj, iridis Illyricae
<lb/>Ʒ vj, cedriae heminam dimidiam, cyprini heminam
<lb/>dimidiam, ceram et cediiam cum cyprino liquefacio, deinde
<lb/>resinam et galbanum, atque ubi jam ab igne auferre voles,
<lb/>iridem inspergito, itemque viscum indito. Ablata autem jam
<lb/>olla in promptu sit tibi myrrha trita, ad quam liquesacta
<lb/>diffundes et mixtis simul omnibus uteris. Quidam supra
<lb/>haec omnia etiam nitri Ʒ v addiderunt.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.2.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Quae medicamenta Asclepiades in quarto externorum
<lb/>prodidit, quae Marcellae inscribit</hi>.</label> Nominat equidem
<lb/>et hic omnia hujusmodi malagmata, apponit autem aliis,
<lb/>quod ad ischiada, aliis quod ad splenem, aliis ad latus aut
<lb/>aliam aliquam partem conducant, quaedam etiam varii usus
<pb n="13.341"/>
<lb/>esse ait, quemadmodum etiam hoc scriptum ab ipso in haec
<lb/>verba. <hi rend="italic">Malagma Antiochidis, splenicis, hydropicis, isohiadicis,
<lb/>arthriticis. Praeparatum est Pabullae Libycae</hi>. ♃
<lb/>Cerae libras tres, visci quereini lib. tres, resinae terebinthinae
<lb/>lib. tres, magmatis myrobalani lib. ℔ j, spumae nitri
<lb/>lib. j, floris lapidis Asii lib. j, ammoniaci thymiamatis
<lb/>℔ j, olei cyprini lib. iij, acetum ad ammoniacum dissolvendum.
<lb/>Post hoc scribit rursus aliud sic. <hi rend="italic">Aliud Pabullae
<lb/>compositum valde praeclarum ad eosdem affectus</hi>. ♃ Myrrhae
<lb/>stactae lib. ij, bdellii onychis lib. ij, medullae cervinae
<lb/>lib. ij, ammoniaci thymiamatis lib. ij, iridis siccae lib. ij,
<lb/>opopanacis lib. j, galbani, styracis, utriusque Iib. j, mastiches
<lb/>lib. j, floris lapidis Asii lib. unam, succi sycomororum
<lb/>lib. j, canchryos lib. unam, piperis albi lib. unam, cerae,
<lb/>terebinthinae, utriusque lib. v, tundendum est medicamentum,
<lb/>ita ut qui tundit faecem unguenti irini adhibeat, quo
<lb/>mollius medicamentum fiat. Aliud deinceps Asclepiades scripsit

<pb n="13.342"/>
<lb/>hoc modo. <hi rend="italic">Malagma quod et aurei coloris appellamus.
<lb/></hi> ♃ Auripigmenti auricoloris, calcis vivae, utriusque
<lb/>sextantem, aluminis liquidi ℥ ij, aluminis scissi ℥ ij, arida
<lb/>tundimus et cribramus et in pilam conlectis aceti cyathos
<lb/>octo effundimus et probe trita liquefactis excipimus. Sunt
<lb/>autem haec. ♃ Cerae, resinae frictae et pinus, singulorum
<lb/>Iib. ij, olei communis cyath. viij, haec liquefacta frigefieri
<lb/>sinimus et erasa tritis admiscemus. Nos ad medicamenti
<lb/>praeparationem etiam myrrhae sextantem addimus. Asii
<lb/>etiam fandarachae sextantem apponunt, aluminis liquidi sextante
<lb/>sublato. Nos autem conjectis omnibus praescriptis
<lb/>conficimus et fit efficacius. Post praescriptum aliud subdidit
<lb/>hoc modo. <hi rend="italic">Hoc usus est Andromachus. Pacit splenicis,
<lb/>hydropicis et ad praecordia distenta. Pacit isohiadicis,
<lb/>arthriticis et ad inveteratos affectus</hi>. ♃ Cerae, picis
<lb/>.Hrutiae, utriusque lib. j, nos pro pice resinam frictam im
<lb/>dimus, resinae pinus lib. j, olei cyath. viij, auripigment
<pb n="13.343"/>
<lb/>auricoloris, aluminis scissi, calcis vivae, singulorum ℥ ij,
<lb/>praepara ut dictum est. Nos apposuimus ad medicamentum
<lb/>myrrhae sextantem, visci quereini trientem. Post relata alia
<lb/>quaedam ad hydropicos et splenicos recenset et inde rursus
<lb/>multi usus compositionem tradit, quam etiam ischiadicis
<lb/>convenire ait, hoc modo. <hi rend="italic">Andreae malagma. Compositio
<lb/>admiranda ad ea quae velis personare, dissolvere, adaequare.
<lb/>Educit ossa corrupta, aculeos et infixa. Descriptum
<lb/>est etiam a Ser ap io n e empirico. Pacit et ad isohiadicos,
<lb/>commodum est suppuratis, facit et ad induratos visoerum
<lb/>affectus. Est et acopon bonum diutinis resolutionibus et
<lb/>distortis corporis partibus. Pacit etiam ad ea, quae pingui
<lb/>mucore obsessa sunt, educit enim aliena et ulcus ad
<lb/>cicatricem perducit</hi>. ♃ Grani cnidii purgati, nitri rubri,
<lb/>salis ammoniaci, aristolochiae Creticae, radicis cucumeris
<lb/>silvestris, terebinthinae, singulorum drach. viginti, piperis
<lb/>rotundi et longi, ammoniaci thymiamatis et, ut quidam volunt,
<lb/>amomi et xylobalsami, singulorum drach. x, thuris
<pb n="13.344"/>
<lb/>masculi, myrrhae, resinae siccae, visci subacti, singulorum
<lb/>drach. decem, succi mororum drach. x, cerae drach. xxx,
<lb/>adipis caprini drach. xv, faecis unguenti irini quantum satis
<lb/>excipiendis erit, arida tunduntur et angustissimo cribro
<lb/>excernuntur, liquabilia vero singulatim diligenter tunduntur,
<lb/>deinde omnia simul miscentur ac rursus tunduntur admota
<lb/>irini faece, deinde ubi probe fuerint unita, emollita repominus.
<lb/>Quod si velis acopo uti, accipe medicamenti quadrantem,
<lb/>adipis anserini quadrantem, olei cyprini quadrantem
<lb/>ac mixtis utitor. Postea vero consequenter sic scripsit.
<lb/><hi rend="italic">Aliud ad eosdem affectus</hi>. ♃ Pyrethri Ʒ xx, grani cnidii,
<lb/>spumae nitri, utriusque Ʒ xx, falis ammoniaci, aristolochiae
<lb/>Creticae tenuis corticis, radicis cucumeris silvestris, terehinthinae,
<lb/>singulorum Ʒ xx, piperis rotundi et longi, ammoniach
<lb/>thymiamatis, bdellii, xylobalsami, thuris, myrrhae,
<lb/>cardamomi, amomi, adipis caprini, resinae siccae, singulorum
<lb/>Ʒ x, cerae Ʒ xxx, visci probe subacti .Ʒ viij, succi m ororum
<lb/>Ʒ viij, faecis unguenti irini quod sufficit his excipiendis,

<pb n="13.345"/>
<lb/>vini Italici quod satis est, maceratis his, quae dissolvere
<lb/>oportet, pro more apparato. In alio exemplari neque
<lb/>xylobalsamum neque cardamomum neque amomum reperi.
<lb/>Post haec alia medicamenta prodidit et deinde rursus ischiadicorum
<lb/>meminit, sic scribens. <hi rend="italic">Aliud ejusdem epilhema,
<lb/>Ischiadicis et arthriticis auxiliatur confestius</hi>. Foenugraecum
<lb/>in vas fictile conjicito et ad ipsum poscam sufficientem
<lb/>affundito et prunis impositum donec dissolvatur coquito,
<lb/>ad dissolutum vero meliis quod satis est injiee ac rursus
<lb/>coque, deinde exempta diligenter tere et in linteolum infarta
<lb/>locis affectis impone, fasciaque obligatos sine. Hoc autem
<lb/>ad biduum ^et triduum facimus. Caeterum si dum teritur
<lb/>medicamentum induretur, liquoris quantum sufficit addimus,
<lb/>liquor autem tantus sit, ut tractile cataplasma red-datur.
<lb/><hi rend="italic">Aliud quod continenter ad praedicta sequitur hoc
<lb/>modo</hi>. Sympbyti sesquilibram rasam et minutim concisam
<lb/>ac in mortarium testaceum conjectam diligenter terito, et
<pb n="13.346"/>
<lb/>ad tritam mannae quadrantem addito, atque ovorum crudorum
<lb/>recentium trium numero candidum una cum luteo
<lb/>et rursus terito, et ubi unita suerint, his adipis suilli veteris
<lb/>libram unam adjicito et conquassata diligenter atque
<lb/>in linteolum inserta imponito, mitigat confestim. Post praescriptum
<lb/>aliud deinceps scripsit hoc modo. <hi rend="italic">Aliud ejusdem
<lb/>malagma, isohiadicis statim in exacerbationibus imponitur.
<lb/>Appellatur didymaea. Pacit ad attrita et omnem nervorum
<lb/>per consensum affectum, dissolvit omnem duritiem,
<lb/>facit etiam ad alias inflammationes, delet malignas cicatrices,
<lb/>facit ad luxata et collisos, facit et ad mammillarum
<lb/>affectus malignos</hi>. ♃ Cerae, visci quereini, terebinthinae,
<lb/>iridis siccae, myrrhae, galbani, singulorum drach.
<lb/>xlviij, olei cyprini aut unguenti Aegyptiaci quod satis est.
<lb/>Galbanum in oleum cyprinum aut unguentum Aegyptium
<lb/>conjectum ad ignem dissolvimus, et ceram mollimus ac reliquis
<lb/>mixtam probe tundimus, atque his galbanum liquo
<pb n="13.347"/>
<lb/>factum cum cyprino injichnus ac rursus tundimus malagma
<lb/>lenissimum tactui reddendo, quo utimur. Consequenter etiam
<lb/>hoc Asclepiades subdidit. <hi rend="italic">Aliud ejusdem ex Areo. Facit ad
<lb/>colicos supra quam dici potest, in ipsis vexationibus impositum,
<lb/>et psoras curat citra exulcerationem</hi>. ♃ Cerae, picis
<lb/>liquidae, utriusque libram j, picis aridae libram j, Iulsutis
<lb/>vivi, aluminis scissi, nitri rubri, singulorum libram dimidiam,
<lb/>liquabilia liquefacito, arida vero tundito et per angustissimum
<lb/>cribrum concernito et ad liquefacta adjicito,
<lb/>paulatim ea inspergenda ac assidue movendo, indeque in
<lb/>pilam translata ac lusa reponito et utitor. Deinceps rursum
<lb/>aliud prodidit hoc modo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.2.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud eiusdem malagma ex siiphio, isohiadicis valde
<lb/>commodum</hi>.</label> ♃ Amussi drach. xij, silphii, seminis rutae silvestris,
<lb/>baccarum lauri purgatarum, singulorum drach. xiv,
<lb/>medullae colocynthida drach. duas, nitri drach. quatuor,
<lb/>abrotoni Thebaici drach. quatuor, cardamomi drach. quatuor,
<lb/>cerae Ponticae minae octavam partem, picis, resinae,
<pb n="13.348"/>
<lb/>adipis anserini, ammoniaci thymiamatis, singulorum minae
<lb/>octavam partem, liquida cum aridis committito. Consequenter
<lb/>et hoc ab Asclepiade scriptum est ita.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.2.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud ejusdem, quo usus est Antipater</hi>.</label> ♃ Silphii,
<lb/>rutae silvestris siccae, baccarum lauri siccarum, spumae intri,
<lb/>medullae colocynthidis, abrotoni Thehaich ammii, cardamomi,
<lb/>singulorum drach. quatuor, rutae sativae viridis,
<lb/>picis siccae, resinae terebinthinae, ammoniaci thymiamatis,
<lb/>adipis vitulini, singulorum minae octavam partem, galbani
<lb/>drach. sedecim, opopanacis drach. quatuor, sulfuris vivi
<lb/>drach. quatuor, olei cyprini heminas i v. Usus tempore oportet
<lb/>prius coriandrum aridum ustum cyprino excipere et
<lb/>ex eo coxendicem illinere, atque post hujus usum malagma
<lb/>ipsum imponere. Post hoc rursus aliud scripsit hoc modo.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.2.7">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud ejusdem malagma, in isohiadicis humores ex
<lb/>alto evocat ac transfert, liberatque a tota affectione. Pacit
<lb/>et dessolutis et trementibus et affectibus inveteratis^</hi>.</label>
<lb/>♃ Picis liquidae Brutiae lib. iij, faecis aridae ustae lib. ij,
<pb n="13.349"/>
<lb/>nitri rubri sesquilibram, resinae pini lib. j, cerae Iib. j, staphidis
<lb/>silvestris lib. j, sulfuris vivi lib. j, pyrethri Iib. dimidiam,
<lb/>cardamomi sextarium unum, picem, ceram, resinam
<lb/>coquito, arida fundito et cribrato angustissimo cribro ac cum
<lb/>liquefactis committito, et utitor. Post praescriptum adhuc
<lb/>aliud medicamentum subdidit ita habens.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.2.8">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud ejusdem quo usas est Philocalus</hi>.</label> ♃ Sinapi,
<lb/>foenigraeci moliti, utriusque sextarium dimidium, pyrethri,
<lb/>staphidis silvestris, nitri rubri, singulorum drach. quatuor,
<lb/>opopanacis drach. ij, galbani drach. ij, resinae terebinthinae
<lb/>lib. j, cerae lib. j, olei cyprini lib. j, arida cum liquidis
<lb/>committito et utitor.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.2.9">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">ischiadicorum cura a Damocrate conscripta ex iberide</hi>.</label>
<lb/>Damocratis extat libellus Clinicus inscriptus, in quo
<lb/>versibus iambicis, quemadmodum solet, de tribus disserit
<lb/>medicamentis, ac primo quidem eo, quod ex herba, quam
<lb/>ipsa lberidem appellat, constat, secundo ex semine dolores
<lb/>sedante compositio, tertio vero purgatorio et ab ipso lucra
<pb n="13.350"/>
<lb/>appellato. De primo igitur in ischiadicorum curatione in eo
<lb/>libello haec scripsit. In lberide, inquit, medicum quendam
<lb/>amicum suum per hanc herbam curatum esse, quam herbam,
<lb/>ut dixi, ipse Damocrates Indidem appellat, ut qui
<lb/>ipsa visu herbam cognorit, nomen autem ejus nullum audierit,
<lb/>quum etiam id ipsum ignorarit is, qui eum usum
<lb/>ejus docuit. Verum ex signis, quae scribit, videtur lberidem
<lb/>appellare, quae a Graecis lepidium nominatur, a regione,
<lb/>in qua amicus ejus curatus est, appellatione ducta. Describit
<lb/>autem ipsius signa per hos iambos.</p>
<lg rend="italic">
 <l>Herba haec ubique multaque frequens nascitur</l>
<l>Monumenta juxta antiqua, muros et veteres,</l>
<l>Pritasque quondam publice pedibus vias,</l>
<l>Quas juxta aratrum duxit haud quis agricola.</l>
<l>Semper virescens, foliis nasturtii</l>
<l>Plorantibus, vere attamen majoribus.</l>
<l>Caulem cubitalis longitudinis gerit,</l>
<l>Paulo minorem aut rursus ampliorem. Ad hoc</l>
<pb n="13.351"/>
<l>Aestate pendent folia, donec multa hiems</l>
<l>Sarmentitiam deducat haec ad imaginem et</l>
<l>Delecta et exiccata depereant gelu,</l>
<l>Adnata radici tamen cernes alia.</l>
<l>Aestate florem fert colore lacteo</l>
<l>Multum tenuem, variumque valde cauliculus.</l>
<l>Ad quem sequitur semen penitus sic exiguum,</l>
<l>Vtsum fere ut fallens, oculos quoque effagiat.</l>
<l>Odorem habet radix at inde acerrimum,</l>
<l>Vero similem quam maxime nasturtio.</l></lg>
<p rend="indent">
 <lb/>Per hos quidem versus figuram herbae indicavit. Consequenter
<lb/>autem usum ipsius per hujusmodi.</p>
<lg rend="italic">
 <l>Hanc erutam larga satis cape copia</l>
<l>Aestate, nam tunc optima et fortissima est</l>
<l>Adhuc recens, siccata sit sed debilior.</l>
<l>Pusam hinc probe, nam diestculter tunditur,</l>
<l>Pauca subactamque excipies axungia,</l>
<l>Crurique toti et maxime coxendici</l>
<pb n="13.352"/>
<l>Adhibebis et ligabis et sines duas</l>
<l>Horas mulieribus, viris sed quatuor.</l>
<l>Hinc balneo inductos nec ullo ex unguine,</l>
<l>Nec sinegmate ullo pinguiore collines,</l>
<l>Rudore sed modico exiliente in selium</l>
<l>Merges, manere coge, siquidem saepius</l>
<l>Molsam caloris quempiam ac selipum cesserat.</l>
<l>Verum hinc rigatos leniter producito.</l>
<l>dilati enim quamvis manibus sint plurium,</l>
<l>Exibit attamen suis pedibus valens.</l>
<l>Ad multum oleum miscebis hinc vinum modicum</l>
<l>Et concuties et illiues totos eo.</l>
<l>Ac mox madore telsc et pinguitudine</l>
<l>Potum teges crus mollibus tu velleribus,</l>
<l>.lubens obire assueta vitae munia,</l>
<l>Quaecunque vult et non gravatim suscipit.</l>
<l>Hoc auxilium certum atque constans integre est,</l>
<l>Et nullo alio adiiciendo ei simul indigum.</l>
<pb n="13.353"/>
<l>Expers doloris et ubi manseris, fere</l>
<l>Quod accidit, radiculam laetus cole.</l>
<l>Quod st tamen inde affectionis vestigium</l>
<l>Quoddam supersit, post repetes hoc praesidium,</l>
<l>Diebus ut multum decem bis praeteritis.</l></lg>
<p rend="indent">
 <lb/>Hoc sane utendi modo et inveteratos capitis dolores
<lb/>et alias omnes quacunque corporis parte inveteratas et
<lb/>aegre solubiles affectiones ac resolutiones se curasse ait. Et
<lb/>omnino vitia, in quibus alii sinapismo appellato et auxilio
<lb/>ex thapsia conflato utuntur, se per hanc herbam persanasse
<lb/>dicit. Porro de hac lberide etiam Archigenes scribit in secundo
<lb/>medicamentorum secundum genus, lepidium ipsam
<lb/>appellans. Dicit autem splenicis et ischiadicis ipsam convenire.
<lb/><hi rend="italic">Ad isohiadas et perfrigerationes Hygiaeni Hipparchi.</hi>
<lb/>Herbam Iberidem, quam aliqui lepidium vocant, aut nasturtium
<lb/>silvestre colligito, et radicem ejus tusam ac adipe
<lb/>porcino commonitam, emplastri vice imponito ad dolentem
<lb/>locum ad horas tres, indeque in balneum mittito. Idem
<pb n="13.354"/>
<lb/>praesidium et veteres capitis dolores depellit, in consimili usu
<lb/>adhibitum, quem Damocrates medicus per versus prodidit.</p>
</div></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="3">
<div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.3.1">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><num value="3">Cap. III.</num></label> <label type="head"><hi rend="italic">De podagricis et arthriticis affectionibus</hi>.</label>
<lb/>Dictum antea est in sermone de ischiade, ex fluxionibus
<lb/>generari ejusmodi affectiones irruentibus in locis articulos
<lb/>tionum, quare etiam curatio ipsarum juxta eundem fit modum,
<lb/>nimirum ut irruentes fluxiones evacuentur. lnfluentibus
<lb/>igitur adhuc ipsis, scopum offerendorum auxiliorum
<lb/>communi rationi influentium humorum subj icere oportet,
<lb/>ita ut repellamus ac restringamus. Ubi vero amplius non
<lb/>influant, ut discutiamus jam illapsos. Caeterum materia medicamentorum,
<lb/>per quae haec fiunt, multiformis est, quemadmodum
<lb/>etiam in aliis affectionibus, excogitantibus videlicet
<lb/>a principio prudentioribus vitis juxta quandam artifidelem
<lb/>conjecturam modo hoc modo aliud eorum, quae
<lb/>optima per experientiam sunt judicata. Quapropter et ego
<lb/>velut in aliis affectionibus, sic etiam in his optima ex eis,
<lb/>quae priores medici experientia cognoverunt, adscribam.</p></div>
<pb n="13.355"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.3.2">
  <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Medicamenta ab Asclepiade ad praedictas affectiones
<lb/>in quarto extet narum prodita, quae Marcellae inseribit</hi>.</label>
<lb/><hi rend="italic">Epithema podagricis, arthriticis sedans dolorem.
<lb/>Esus est in ipsis accessionibus</hi>. ♃ Succi papaveris drach.
<lb/>quatuor, croci drach. unam, cum lacte bubulo aut caprino
<lb/>terito, et adjecta medulla panis diligenter laevigato ut molle
<lb/>cataplasma fiat et rosaceo admoto mollito, ac utitor leni
<lb/>cataplasmate, forinsecus betae aut lactucae soliis custodiendi
<lb/>ejus gratia impositis. Quandoque opium et crocum cum lacte
<lb/>trita cerato rosaceo excipimus et linteolo i n sarta imponimus.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Styracis drach. duas, opii drach. unam,
<lb/>confice ac utere ut dictum est. <hi rend="italic">Aliud, confestim a dolore
<lb/>liberat, verum ante medicamenti impositionem aegrum lavare
<lb/>oportet et tunc detensis locis imponere</hi>. ♃ Succi absinthii
<lb/>Pontici, croci, opii, singulorum drach. unam, cerae
<lb/>Ponticae drach. quatuor, unguenti irini drach. sex, passi
<lb/>Cretici quantum sufficit, opium, absinthium, crocum laevigato

<pb n="13.356"/>
<lb/>et laevigata liquidis excipe et linteolo inserta impone.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Seminis cicutae dempto cortice expositi drach.
<lb/>sex, croci drach. unam, opii drach. unam, passi Cretici
<lb/>quod satis est, trita excipe rosaceo cerato.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.3.3">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Lpithema podagricorunt, arthriticorum, facit ad
<lb/>maximos affectus. Lsas est eo Erasistratus Sicyonius</hi>.</label> ♃
<lb/>Radicis capparis tusae et cribratae choenicem unum, seminis
<lb/>hyoscyami, choenicem dimidium, radicis chamaeleonis
<lb/>nigri choenicis quartam partem, seminis cicutae choenicis
<lb/>quartam partem, radicis mandragorae choenicem j, radicis
<lb/>solani aut ut alii dorychnii, choenicis quartam partem,
<lb/>omnia tusa et cribrata mixta in vasculum figulinum repo
<lb/>nito et probe obturata servato. Usus vero tempore choenicis
<lb/>quartam partem inde accipito et passo tritam in vas
<lb/>fictile non picatum conjicito, et addita faecis vini aridae
<lb/>quarta heminae parte ad prunas posita diligenter movendo
<lb/>coquito, donec bis aut ter efferveant, deinde ab igne ablata,
<lb/>quam calidissima imponito aut quomodo perferre aegri possunt.

<pb n="13.357"/>
<lb/>Verum ante hujus cataplasmatis usum, pedes multa
<lb/>aqua frigida perfundere oportet et spongiis detergere, atque
<lb/>ita medicamentum imponere. Supra vero cataplasma
<lb/>linteola tenuissima aceto imbuta imponantur et fascia circumdata
<lb/>ad horas duas medicamentum incumbere sinatur.
<lb/>Postea vero eo ablato excitatas bullas acubus perforare
<lb/>oportet, ab iis enim humor mucosus multus ac glutinosus
<lb/>profluet, post cujus excretionem multa aqua frigida pedes
<lb/>proluantur et rursus medicamentum, ut dictum est imponatur
<lb/>ita tamen, ut pro aceto aqua potabili utamur et ex
<lb/>ea rigatum linteolum medicamento superindemus.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.3.4">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud ejusdem. Hoc pro cucurbitis et hirudinibus
<lb/>utimur, nam seroscs sanguinis humores exsugit, facit et
<lb/>ad tophus ac duritias, ut inde dessolvantur</hi>.</label> ♃ Farinae
<lb/>foenigraeci sextarium unum, floris lapidis Asii sextarium
<lb/>unum, lomenti, fabae nigrae molitae, farinae lupinorum, utriusque
<lb/>sextarium unum, omnia mixta et aqua calida subacta
<pb n="13.358"/>
<lb/>calida imponito et fascia constringito. Oportet autem prius
<lb/>affectos locos perfundere aut etiam in folio lavare. Quum
<lb/>vero fasciae circumdatae madidae ac cruentae factae fuerint,
<lb/>medicamentum tollimus, et fotis locis pastillo ex amygdalis
<lb/>amaris utimur et malagmate, quod crocum, iridem et
<lb/>aristolochiam habet, hoc ipsum vero inter malagmata ad
<lb/>podagram descripta habetur.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.3.5">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Pastillus podagricis, arthriticis. Esus ejus est in
<lb/>ipsis accessionibus</hi>.</label> ♃ Aloes libram unam, succi centaurii
<lb/>sexuncem, thuris non secti trientem, myrrhae trientem, floris
<lb/>lapidis Asii sextantem, opii sextantem, succi mandragorae
<lb/>sextantem, aluminis scissi sextantem, excipe passo et
<lb/>fac pastillos. Usu expetente, lacte dissolutos cum pennis
<lb/>illino et supra initionem linteolum passo imbutum impone.
<lb/><hi rend="italic">Alius Pastillus, .Iuppiter appellatus</hi>. ♃ Aloes drach. xij,
<lb/>opii drach. octo, succi papaveris drach. sex, succi hyoscyami
<lb/>drach. sex, aconiti drach. quatuor, hypocystidis drach.
<pb n="13.359"/>
<lb/>vj, glandi Ʒ viij, croci Ʒ xij, gummi Ʒxxiv, malorum mandragorae
<lb/>Ʒ xx, aceti heminas duas, mala cum aceto coquito
<lb/>et expressa praedictis admisceto, et ex dilutis ac probe
<lb/>levigatis pastillos formato, eosque in umbra siccato. Usus
<lb/>ostensus est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.3.6">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Malagma arthriticis, podagricis, ex cicuta et agarico,
<lb/>accommodatum</hi>.</label> ♃ Seminis cicutae sextarium j, agarici
<lb/>sextarium j, foenigraeci sextarium j, nitri Ʒ j, cerae
<lb/>lib. j, resinae frictae libram unam, olei veteris libram j,
<lb/>medullae cervinae trientem, Illyricae trientem, arida tusa
<lb/>per angustissimum cribrum concernito, liquabilia vero eliquato
<lb/>et frigesieri sinito et sic erasa aridis committito, et
<lb/>contusis ac repositis utitor. <hi rend="italic">Aliud ejusdem</hi>. ♃ Cerae lib. j,
<lb/>olei veteris aut Sabini sextarium j, soenigraeci sextarium j,
<lb/>cicutae sextarium dimidium, resinae frictae lib. j, nitri rubrr
<lb/>dodrantem, floris lapidis Asii semissem, medullae cervinae
<lb/>trientem, Illyricae trientem, praepara ut dictum est.</p></div>
<pb n="13.360"/>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.3.7">
 <p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud malagma ejusdem ex taedis, Liti Caejaris.
<lb/>Pacit podagricis et arthriticis. Emollit omnem duritiem</hi>.</label>
<lb/>♃ Visci quereini lib. j ẞ, thuris lib. j, cerae lib. j, taedarum
<lb/>pinguium lib. j, resinae pinus lib. j, liquabilia coquito
<lb/>ac pinguibus taedis moveto, postquam vero omnis pinguedo
<lb/>ab ipsis effluxerit, ab igne ablatum liquorem excolato,
<lb/>atque huic thus tenuissime tritum inspergito, assidue..
<lb/>que moveto donec ad consistentiam manus non inquinans
<lb/>tem redigatur, et in mortarium translata reponito ac utitor.
<lb/><hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Taedarum pinguissimarum lib. j, thuris masculi
<lb/>lib. j, resinae pinus lib. j, visci quereini lib. ẞ, praepara
<lb/>ut praedictum est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.3.8">
<p rend="indent">
<lb/><label type="head"><hi rend="italic">Malagma ex lapide .Afia, podagricis, arthriticis
<lb/>valde commodum. Liberat a toto affectu. Esus est in
<lb/>intermissione</hi>.</label> ♃ Visci quereini, terebinthinae; utriusque
<lb/>lib. j, spumae nitri, floris lapidis Asii, thuris, singulorum
<lb/>libram dimidiam, olei cyprini lib. j, adipis quantum satis
<lb/>est, arida tunduntur et cribrantur ac cum aqua teruntur
<pb n="13.361"/>
<lb/>ad cerasi liquidi spissitudinem, liquabilia vero eliquantur
<lb/>et tritis adficiuntur, quibus simul conquassatis ao repositis
<lb/>utimur. <hi rend="italic">Aliud</hi>. ♃ Visci lib. j, terebinthinae lib. j, lapidis
<lb/>Asii, nitri, utriusque trientem mannae quadrantem, cyprini
<lb/>sextantem, aquae lixivi figulini quod satis est.</p></div>
 <div type="textpart" subtype="section" xml:id="_10.3.9">
<p rend="indent">
 <lb/><label type="head"><hi rend="italic">Aliud ad arthriticos valde praeclarum, auxiliatur
<lb/>confestim, humores in alto absorbens</hi>.</label> ♃ Visci lib. j, terebinthinae
<lb/>lib. j, adipis taurini, floris lapidis Asii, utriusque
<lb/>quadrantem, calcis vivae quadrantem, mannae quadrantem,
<lb/>cyprini lib. j, praepara ut dictum est. <hi rend="italic">Aliud Diodoro</hi>. ♃
<lb/>Calcis vivae Ʒ j, thuris, terebinthinae, ammoniaci thymiamatis,
<lb/>ana. Ʒ iv, adipis taurini Ʒ viij, spumae nitri Ʒ iv, floria
<lb/>lapidis Asii Ʒ ij, in alio exemplari Ʒ iv, olei cyatb. ij, arida
<lb/>cum liquidis committito. Hoc medicamentum valde commodum
<lb/>est. Absorbet etiam collectiones circa articulos consistentes
<lb/>et a doloribus liberat.</p>
</div>
</div>
</div>
  </div>
  </body>
  </text>
</TEI>
