<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="../../../../verbatim_theme/verbatim.xsl"?>
<?xml-model href="https://epidoc.stoa.org/schema/dev/tei-epidoc.rng" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<?xml-model href="https://epidoc.stoa.org/schema/dev/tei-epidoc.rng" schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader xml:lang="eng">
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title xml:lang="lat">Adversus ea quae Juliano in Hippocratis Aphorismos enuntiata sunt</title>
        <author xml:lang="lat">
<name ref="http://viaf.org/viaf/44299175">Galenus</name>
</author>
        <editor role="translator">Kühn, Karl Gottlob</editor>
        <funder ref="https://www.iufrance.fr/">Institut universitaire de France</funder>
        <funder ref="https://www.sorbonne-universite.fr/">Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université</funder>
        <respStmt>
          <resp>Published original versions of the electronic texts. The following text is taken verbatim from the Latin translation of Galen’s complete works published by Karl Gottlob Kühn from 1821 to 1830. The text was produced from the image of Kühn’s edition digitised by the <orgName ref="https://www.biusante.parisdescartes.fr/histoire/medica/index.php">Bibliothèque numérique Medica</orgName> (BIU Santé médecine, Université Paris Cité) using ABBYY FineReader 15.</resp>
<orgName xml:id="Galenus_verbatim" ref="https://galenus-verbatim.huma-num.fr/">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
          <persName>Nathalie Rousseau, Sorbonne Université</persName>
        </respStmt>
        <respStmt>
<resp>Editor-in-Chief, Galenus verbatim</resp>
<persName>Nathalie Rousseau, Sorbonne Université</persName>
<orgName ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>Lead Developer, Optéos</resp>
          <persName>Frédéric Glorieux</persName>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp from="2021-11" to="2023-03">Digital Editor, Galenus verbatim</resp>
<persName>Cahal Taaffe</persName>
<orgName ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
</respStmt>
<respStmt>
<resp from="2024-02-19" to="2024-07-19">Digital Editor, Galenus verbatim</resp>
<persName>Lucas Lemperriere, Université de Rouen</persName>
<orgName ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
</respStmt>
<respStmt>
<resp from="2024-06" to="2024-07">Global text verification and correction, Galenus verbatim</resp>
<persName>Fabrice Robert</persName>
<orgName ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
</respStmt>
<funder ref="https://www.iufrance.fr/">Institut universitaire de France</funder>
<funder ref="https://www.sorbonne-universite.fr/">Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université</funder>

</titleStmt>
<editionStmt resp="#Galenus_verbatim">
<edition n="1">First digital edition of the Latin translations printed in Kühn’s edition.
<date type="upload" when="2024">2024</date>
</edition>
</editionStmt>
<publicationStmt>
        <authority ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</authority>
        <publisher>Sorbonne Université</publisher>
        <pubPlace>Paris</pubPlace>
        <idno type="filename">tlg0057.tlg094.verbatim-lat1.xml</idno>
        <availability>
          <licence target="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/">Available under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License</licence>
        </availability>
<date>2024</date>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <biblStruct>
          <monogr>
            <title xml:lang="lat">Claudii Galeni Opera Omnia</title>
            <author xml:lang="lat">Galenus</author>
            <editor role="translator">Kühn, Karl Gottlob</editor>
            <imprint>
              <publisher>Cnobloch</publisher>
              <pubPlace>Leipzig</pubPlace>
              <biblScope unit="vol">18a</biblScope>
              
              
              <biblScope unit="pp" from="246" to="299">246-299</biblScope>
              <date>1829</date>
            </imprint>
          </monogr>
        <ref target="https://www.biusante.parisdescartes.fr/histmed/medica/cote?45674x18a">BIU Santé, Medica</ref></biblStruct>
        <biblStruct>
          <monogr corresp="Basel">
            <title xml:lang="lat">Γαληνοῦ Ἅπαντα. Galeni Pergameni Opera omnia</title>
            <author xml:lang="lat">Galenus</author>
            <editor>Camerarius, Joachim</editor>
            <editor>Fuchs, Leonhart</editor>
            <editor>Gemusaeus, Hieronymus</editor>
            <imprint>
              <publisher>Cratander</publisher>
              <pubPlace>Basel</pubPlace>
              <biblScope unit="vol">5</biblScope>
              <biblScope unit="pp" from="338" to="344">338-344</biblScope>
              <date>1538</date>
            </imprint>
          </monogr>
          <ref target="https://www.biusante.parisdescartes.fr/histmed/medica/cote?00039x05">BIU Santé, Medica</ref>
        </biblStruct>
        <biblStruct>
          <monogr corresp="Chartier">
            <title xml:lang="lat">Magni Hippocratis Coi, et Claudii Galeni Pergameni archiatrΩn uniuersa quae extant</title>
            <author xml:lang="lat">Galenus</author>
            <editor>Chartier, René</editor>
            <imprint>
              <publisher>[s.n.]</publisher>
              <pubPlace>Paris</pubPlace>
              <biblScope unit="vol">9</biblScope>
              <biblScope unit="pp" from="376" to="394">376-394</biblScope>
              <date>1689</date>
            </imprint>
          </monogr>
          <ref target="https://www.biusante.parisdescartes.fr/histmed/medica/cote?00013x09">BIU Santé, Medica</ref>
        </biblStruct>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <p>The following text is encoded in accordance with EpiDoc standards and with the CTS/CITE Architecture.</p>
      <refsDecl n="CTS">
        <cRefPattern matchPattern="(.+).(.+)" n="chapter" replacementPattern="#xpath(/tei:TEI/tei:text/tei:body/tei:div/tei:div[@n='$1']/tei:div[@n='$2'])"/>
        <cRefPattern matchPattern="(.+)" n="book" replacementPattern="#xpath(/tei:TEI/tei:text/tei:body/tei:div/tei:div[@n='$1'])"/>
      </refsDecl>
<editorialDecl resp="#Galenus_verbatim">
<correction>
<p>Typographical errors of the printed edition are marked up by a &lt;choice&gt; element.</p>
</correction>
<hyphenation eol="none">
<p>End-of-line hyphenation is silently removed where appropriate.</p>
</hyphenation>
<interpretation>
<p>The layout of the printed edition is marked up by &lt;pb&gt; and &lt;lb&gt; elements. The indentation type has been systematically specified with a rend value.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Titles for books of treatises are marked up by a &lt;head&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Divisions in works, books, chapters, sections are marked up by a &lt;div&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Headings are marked up by a &lt;label&gt; element. Latin numbers in headings of chapters or sections are marked up by a &lt;num&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Verse lines are marked up by an &lt;l&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Linegroups are marked up by an &lt;lg&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Tables are marked up by a &lt;table&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>In the commentaries, Hippocratic lemmas are marked up by a &lt;quote&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Greek words are marked up by a &lt;foreign&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Italics are marked up by a &lt;hi&gt; element.</p>
</interpretation>
<normalization>
<p>Original symbols are maintained as they appear in Kühn’s printed edition. In the Latin text, the following symbols are used: ẞ (one half: U+1E9E), ℔ (libra: U+ 2114), ℥ (uncia: U+2125), Ʒ (drachma: U+0292), ḡ (granum: U+1E21).</p>
</normalization>
<normalization>
<p>The Unicode character dexia keraia (U+0374) is used to indicate the numeric use of Greek letters.</p>
</normalization>
</editorialDecl>
</encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="lat">Latin</language>
<language ident="grc">Greek</language>
      </langUsage>
    </profileDesc>

</teiHeader>
  <text>
    <body><div type="edition" xml:lang="la" n="urn:cts:greekLit:tlg0057.tlg094.verbatim-lat1">

<pb n="18a.246"/>

<div type="textpart" subtype="chapter" n="1">
<head>GALENI ADVERSUS EA QUAE IULIANO
<lb/>IN HIPPOCRATE APRORISMOS
<lb/>ENUNCIATA SUNT
<lb/>LIBELLUS.</head>
  <lb/><label type="head"><num value="1">I.</num></label>
<p rend="indent">
<lb/>Praestantius quidem foret, quemadmodum legislatores eos
<lb/>qui salso reos accusaverint, iisdem poenis quibus accusatus,
<lb/>si poenas luerint, afficiunt, sic etiam qui falso contra
<lb/>dicunt quae nequaquam didicerint eos meritas pro ineptis
<lb/>quos commiserunt erroribus poenas subire. Quoniam
<lb/>vero non novi quo pacto liceat de illata quidem
<pb n="18a.247"/>
<lb/>injuria in jus vocare, lex autem de falsi, contradicentibus
<lb/>minime lata sit, jure mea quidem sententia imperitissimi
<lb/>quique audent in optimos viros invehi. Oportebat enim,
<lb/>quemadmotlum olim in Aegypto singula artium inventa a
<lb/>publico peritorum .virorum consessu judipata columnis quibusdam
<lb/>in farris locis repositis inscribebantur, sic apua
<lb/>nos aliquod constitui concilium justorum simulque erudi- .
<lb/>torum virorum, qui nova opera explorarent, in publicis
<lb/>locis utilia ac proba exponerent et prava quaeque perderent.
<lb/>Praestaret autem, si ne auctoris quidem nomen
<lb/>referrent, quemadmodum et in Aegypto observabat antiquitus.
<lb/>Hac enim lege ambitiosorum immoderatum gloriae
<lb/>studium non minime reprimeretur. Nunc autem quum
<lb/>omnibus scribere liceat etiam idiotis judicare, qui apud
<lb/>vulgus audacissimi celebrantur, quemadmodum Thessalus,
<lb/>qui suis scriptis Hippocratem calumniatus est, etiam si libruna
<lb/>unum composuerit, in quo, ut auguratur, ephorismos
<lb/>redarguit, perspicue nobis se ipsum prodit ne nitimum

<pb n="18a.248"/>
<lb/>quidem artis Hippocraticae percepisse. Atqui sime
<lb/>aequum erat, prius ipsam edoctum ita controversias molini.
<lb/>An id fortassis a me .non recte enunciatum est? Si
<lb/>namque ipsam didicisset, veris adversari nunquam ausus
<lb/>esset, nisi quidam prorsus impudens exstitisset-, qualis et
<lb/>nunc in Alexandria sullanus repertus est, cujus octo et
<lb/>quadraginta libros adversus Hippocratis aphorismos exstare
<lb/>fama est, ex quibussecundum nuper assumpsi; ubi censet
<lb/>hunc aphorifmum falsum esse t- <hi rend="italic">in alvi perturbationibus et
<lb/>quae sponte oboriuntur vomitionibus, si qualia purgari
<lb/>oporteat purgentur, confert et facile serunt ; sin minus,
<lb/>contra. sic et vasorum vacuatio, si qualem furi oportet
<lb/>stat et confert et sucife ferunt; sin minus, contra.</hi> .Protecto
<lb/>fortunae gratia habenda est quae nobis hunc librum
<lb/>primo prae manibus obtulit, ne frustra tempus longius
<lb/>conteratur in his legendis quae in primum aphorifmum
<lb/>scripsit, qui deinceps ceterorum prooemium est. Nam
<lb/>contra illa scribere coactus nihil inde fortassis magni fecisso

<pb n="18a.249"/>
<lb/>viderer, quod nondum medicam contemplationem attingat
<lb/>oratio. Verum aphorismus propositus non de minimis
<lb/>artis praeceptis disserit, qui medico consulit, quum
<lb/>vacuationes spontaneae tum ipen superiorem tum <hi rend="italic">inferiorem</hi>
<lb/>ventrem .fiant, eas quaealvant imitari et quae illae
<lb/>et quomodo ipsa, ut ecquae laedunt, propriis indiciis anobis
<lb/>dignoscenda sint edocet. Quodsi Trallianus artem
<lb/>ab Hippocraticis praeceptoribus didicisset, veritati reluctari
<lb/>non ausus fuisset. At quum neque ipse; neque bujusmodi
<lb/>temeritatis ipsius princeps Thessalus Asclepiaderum
<lb/>artem noverint, mirum non est ipsos ignorare quae
<lb/>hi non intellexerunt, qui citra rationem su mederi profitentur.
<lb/>Licet enim illos audire, quum dicunt artem ex
<lb/>imitatrice experientia maxime incrementum sumpsisse. Nam
<lb/>quaecunque fortuita occasione oborta aegris praesuerint,
<lb/>haec nos, inquiunt, imitantes saepenumero artem constituimus,
<lb/>eaque partiti naturalia appellant, quorum ab ipso
<lb/>corpore causa prodit; quorum vero exterius, haec a fortuna

<pb n="18a.250"/>
<lb/>manare proferunt, proiudeque -non solius naturae,
<lb/>sed et fortunae imitatorem medicum esse. Alia sane multa
<lb/>ab illis viris proferuntur eorum exempla quae fortuna
<lb/>profuere; ut illius cui quod decidisset vena frontis secta
<lb/>est; postea vero similiter eandem laborantis venam, inquiunt,
<lb/>secare ausi sunt, ejusdem auxilii spe ducti. Sed
<lb/>et alvus copiose fluens inflammatis oculis ut magnopere
<lb/>contulit, sic nos ad istius operationis imitationem impulit.
<lb/><hi rend="italic">Eodem</hi> quoque modo repentinus et copiosus biliosorum
<lb/>excrementorum vomitus intere laborantibus opem attulisse
<lb/>visos est, sic hydropicis aquosorum, sic elephante morbo
<lb/>nominato affectis atrorum humorum vacuatio profuit. Atque
<lb/>inde perspicuum est, quod imitari medicos deceat.
<lb/>At cur spontaneae vacuationes reserendae sunt, quum et
<lb/>praeceptorum effectus imitantes artem addiscimus? An si
<lb/>clystere quovis alvum subducente aegrum curaverit Thesfalus,
<lb/>a propriis discipulis ipse imitandus est, si vero haec
<lb/>tpoute subducta sit, non imitandus? An vero si superet-
<pb n="18a.251"/>
<lb/>sis mulieri mensibus sanguinis vomitus suboriatur ac deinde
<lb/>concitata purgatione aut secta vena morbum sanaverit
<lb/>Thessalus, non aberrent discipuli praeceptorem imitati?
<lb/>Si cutem sponte menstruis erumpentibus aegra levetur,
<lb/>num hoc ipsis imitandum est? Atqui ad utramque imitationem
<lb/>nihil interest sive ab obstetrice, sive a Thessalo
<lb/>menstruis provocatis, etiam sine his sponte exoretis aegra
<lb/>liberetur. Nam propter vacuationem praesidium, non boe
<lb/>ob aptam efficientem oboritur, atque hoc docens Hippocrates
<lb/>aphorismum illum scripsit: <hi rend="italic">mulieri sanguinem vomenti,
<lb/>menstruis erumpentibus solutio contingit.</hi> Quotnodocunque
<lb/>eruperint menstrua, morbi solutionem fore pronunciat,
<lb/>sive natura, sive nobis id efficientibus. Non
<lb/>enim can fa efficiens, sini quod efficitur, aegrotanti auxiliatur.
<lb/>Unum duntaxat detur menstruis confertim excerni,
<lb/>quod verbum erumpentibus Hippocrates notavit, Ipsi namque

<pb n="18a.252"/>
<lb/>mos est copiosas vacnationes sic appellare, ac si lusce
<lb/>verbis <choice><sic>loquutus</sic><corr>locutus</corr></choice> fuerit: <hi rend="italic">mulieri sanguinem vomenti. menstruis
<lb/>confertim erumpentibus salutio.</hi> Me dies deficiat,
<lb/>si quaecunque sponte facta imitantur homines recensere
<lb/>velim nec sane alius quispiam hac de re dubitat; imo hoc
<lb/>omnes tanquam communem notionem recipiunt, improbis
<lb/>sophistis exceptis, qui in artis operibus etiam idiotis fiunt
<lb/>deteriores. Possunt autem impudenter attentare et prolixas
<lb/>in optimos medicos nugas adstruere, qualis nunc lulianus
<lb/>ille factus est, quem omnes norunt nunquam in
<lb/>artis operibus versatum esse, pudore famen vacuum veleres
<lb/>medicos injuriis abscedere.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="2">
  <lb/><label type="head"><num value="2">II.</num></label>
<p rend="indent">
<lb/>Quae igitur adversus paulo ante commemoratum aphorifmum
<lb/>ausus est mandare literis ea quam ignorantiam
<lb/>aut impudentiam aut audaciam divulgent, .imo si veritatem

<pb n="18a.253"/>
<lb/>enunciare oporteat, et haec omnia et his etiamnum
<lb/>plura verbis aperire non possumus. At praestitisset fortassis
<lb/>illa neque opposita oratione digna scriptis censere,
<lb/>neque etiam in bis tempus conterere. Verum quum amicorum
<lb/>meorum plerique me adsiduo obnixe rogassent, ut
<lb/>quae oblato mihi libro, quo praedictum aphorifmum arguere
<lb/>sullanus conatur, disseruerim, ea commentariis proderem,
<lb/>atque hoc non exiguum munus pertuli, imo longe
<lb/>majus, si verum fatendum sit, ex temporalibus commentariis,
<lb/>quos per sex aut plures dies composui,^ quibus nugarum
<lb/>in Juliani sermonibus tuo in libro scriptis esse
<lb/>multitudinem demonstravi. Quod enim vulgo dici confuetum
<lb/>est, id sime quisque ipsi accommodatissimum pronunciaverit,
<lb/>hoc homine loquacius esse nihil. At Thersites
<lb/>quidam fotus Iocutulejus dicebatur, huic tamen magis
<lb/>quam Thersitae hoc dicterium congruit, qui quotquot
<lb/>fuerint garruli, omnes garrulitate funerat. Quapropter
<lb/>qui his sermonibus aderant quum ipsi legebantur, haec
<pb n="18a.254"/>
<lb/>duo homini imposuerunt vocabula tum garrulitatem tum
<lb/>loquacitatem. Quare non me sapientiam edocente, sed
<lb/>Ulysse quodam sceptro adsidente opus habet. Hominem
<lb/>enim ita stupidum sapientem reddere ipse musarum chorus
<lb/>nequaquam potest. Quum igitur contuitus scribere
<lb/>coactus sim, haec milii esurit instar praefationis, ne quae
<lb/>jam a me enarrata funi, ab ipsa lecturis arguantur. Quum
<lb/>enim hominem stupidum-^ indoctum et tui opinione faplantem
<lb/>nugas inter ineruditos adolescentes tota vitabalbulicorem,
<lb/>apud quos ob eas injurias quibus veteres incessit,
<lb/>se aliquem esse credidit ; reprehensurus tum. Propterea
<lb/>rogo milii concedi; ut ipsius imperitiam asperioribus verbis
<lb/>erudiam, quibus uti non consuevi. luiqtmm siquidem loret,
<lb/>si huic concederetur, veterum praestantissimos convictis
<lb/>insectari ; nobis autem prohiberetur ejus ignorantiam
<lb/>manufestis demonstrationibus convincere. In tantam enim
<lb/>ea venit magnitudinem, ut unde quis exordiatur haud
<lb/>facile sit invenire.</p>

</div>
<pb n="18a.255"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="3">
  <lb/><label type="head"><num value="3">III.</num></label>
<p rend="indent">
<lb/>In libri quidem exordio pluribus verbis llippocratem
<lb/>praetervectus in Sabinum invehitur, adque boe i, universo
<lb/>opere agere videtur, etiamsi illud in Hippocratis
<lb/>aphorismos non in Sabini explanationes inscribat Deinde
<lb/>quemadmodum ipsi mos est multa nugatur quibusdam obscurorum
<lb/>verborum nugis compositis, quas si quis arguere
<lb/>conetur, maximum prius librum impleverit quam rem
<lb/>attigisse videatur et omnia exposita fuisse concedat. Unde
<lb/>nec facile fit scribenti haec tractare, imo summe peraeduum.
<lb/>Attamen in ex temporalibus sermonibus, quos apud
<lb/>eruditos viros saepenumero fecimus, quaedam facitis facultas
<lb/>a nobis declarata est per explanat tonem in veteres
<lb/>similitudinem inventa. Nam ut propositos illorum libros
<lb/>in publicis disputationibus explicavimus. * * * *
<lb/><hi rend="italic">Quod si methodicus naturae explorator neque iactabundus
<lb/>neque magniloquus dicat su non superiorem. abditi decreti
<lb/>radicem in medium proferre, duos nimirum esse corporis
<pb n="18a.256"/>
<lb/>affectus. Nam secundum naturam constituto duae sibi invicem
<lb/>contrariae conversiones mutationesque insidiantur aut
<lb/>quum plenius coactum adstrictumve aut vehementer susum
<lb/>stuidumve est, quae sub intellectum cadunt proferre apparuerit,
<lb/>non sane philosophis qui res naturales scrutantur
<lb/>ac de universarum materia digerunt, sed physicis medicis.</hi>
<lb/>Haec quidem tibi una est admirabilium Juliani textuum
<lb/>series, quibus ab iis quae Asclepiades et Themison et
<lb/>Thessalus elementa Ilatuere discedens ad commemoratos se
<lb/>confert philosophos, qui prorsus e mundo vacuum auferunt.
<lb/>Eam vero seriem subsequitur hujusmodi altera: <hi rend="italic">verum
<lb/>loqui concedetur, neque enim ab illa lingua residuum continebo,
<lb/>quum dicam. Quid enim id mihi? An quod istiusmodi
<lb/>conversiones quemadmodum elementorum generatio,
<lb/>sic et calidi natura, frigidi, humidi et sicci suquuta est.
<lb/>Ab his enim primis seminibus haec opera exoriuntur. ride
<lb/>quomodo in altispmis thronis ac valde sublimibus sedens
<lb/>latuit methodii, quam ego volens prae modestia et moderatione
<pb n="18a.257"/>
<lb/>in coelo delitescere declaravi, sulusque ac primus
<lb/>dispulsu ac saluta obtenebrante nebula detexi</hi>. Haec Julianus
<lb/>profert et subsequentia. Aliud nunc cum Epicuro
<lb/>non senserim rejectis illius dementis qui unam non copulet
<lb/>substantiam. Haec itaque letalia multa in libro de
<lb/>methodo ab Iuliano scripta sunt,tutumlibrum Philonem
<lb/>inscribente. Rursus vero in alio in quo illi de animae
<lb/>et corporis affectibus est oratio haec scribit: <hi rend="italic">sum comatoderutum
<lb/>commensu ratam.; ue tum concretionis tum fusionis
<lb/>statum in humanis compagibus constituentes nomen ipsi
<lb/>sanitatem imposuimus. Ai ubi medium illud a morbis
<lb/>obsessum est, nece/furio patiuntur corpora quae coguntur,
<lb/>indurantur, sicciora redduntur aut funduntur, molliuntur
<lb/>aut humectantur.</hi></p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="4">
  <lb/><label type="head"><num value="4">IV.</num></label>
<p rend="indent">
<lb/>Hae funi igitur clarissimi sophistae, methodicos medices,
<lb/>zenonem, Aristotelem et Platonem sequi praedicantis

<pb n="18a.258"/>
<lb/>sententiae. Nos vero contra eos reddemus memores
<lb/>hos singulos philosophos susque multos posteriores sensisse
<lb/>sanitatem esse calidi, frigidi, humidi et sicci temperiem;
<lb/>morbos vero quum ex victu unumquodque commemoratorum
<lb/>exspueret aut deficiat ortum habere. Humores autem
<lb/>corporis, quorum alii quidem facultate humidi aut
<lb/>sicci, nonnulli vero calidi vel frigidi morbis analogia re-<hi rend="italic">r
<lb/>spondenti</hi> Sic Plato cum omnibus suis sectatoribus eeusuit,
<lb/>sic Aristoteles cum peripateticis, sic zeno et Chrysippus
<lb/>una cum ceteris floreis. At Iulianus neque ullum
<lb/>unquam horum quos Recensuit virorum legit, neque rei
<lb/>consequentis et pugnantis habet intelligentiam; ea namque
<lb/>omnino novisset quae tectam vacuum tollentem consequuntur ;
<lb/>quae vero id existere affirmat, sanitatem quandam
<lb/>meatuum symmetriam esse statuit. In adstrictione
<lb/>vero et fluxu eorum quae per id feruntur morbos ex
<lb/>rictu consistere. Utrum igitur tum Aristotelis et Chrysippi
<lb/>tum ceterorum omnium tam peripateticorum quam
<pb n="18a.259"/>
<lb/>stereorum deinceps subscribam sententias, quibus pituitam
<lb/>et bilem causas esse constituunt et primos morbos quatuor
<lb/>existere pronunciant, quemadmodum et elementa
<lb/>calidum, frigidum, humidum et siccum? an hoc praetermittere
<lb/>statius suerit, quod non unus ant duo dumtaxat,
<lb/>sed et tres et quatuor etiam plures libri compleri
<lb/>possint, susque solum esse contentos quae a Platone referuntur,
<lb/>quibus praestat hoc agere, non cum garrulo fophista
<lb/>usque quaque nugari. Hoc tantummodo de peripateticis
<lb/>et floreis praefatus. ab his discedam. At neque
<lb/>Aristotelis, neque Theophrasti ullum librum inveneris, in
<lb/>quo si de morbis disserere coacti sint, calidi, frigidi, humidi
<lb/>et sicci non memores facti orationem absolverint.
<lb/>Imo et horum semper meminerunt et cum ipsis saepius
<lb/>utriusque bilis tum atrae tum flavae nec raro pituitae,
<lb/>cujus differentias explicant, quum hanc acidam, illam
<lb/>falsam vel salsuginosam, aliam denique dulcem appellitanti
<lb/>Neque sane aliter Chrysippus, imo ita semper et
<pb n="18a.260"/>
<lb/>de morbis et de humoribus disserit. Si quis velit solummodo
<lb/>trium enunciatorum virorum sententias seligere, non
<lb/>paucos libros impleturus est, praesertim si ita det operam,
<lb/>quemadmodum Alexandriae sullanus ortabatur. Quod si
<lb/>etiam aliorum tam stoicorum quam peripateticorum cujusque
<lb/>sententias seligere velit; universam quoque subriothecam
<lb/>implebit At his missis, quemadmodum dixi, solius
<lb/>Platonis textibus contentus ero, qui in omnibus
<lb/>Hippocratis decreta sectatur ; non tamen ex aliis qui
<lb/>multi sunt libris, sed ex uno solo Timaeo satis facturus
<lb/>haec collecta describam: <hi rend="italic">porro unde morbi consistant patet
<lb/>omnibus. Quum enim quatuor sint genera, ex quibus
<lb/>corpus conformatur, terra,</hi> ignis, <hi rend="italic">aqua, aeri Horum
<lb/>praeter naturam exsuperantia et penuria et ex propria in
<lb/>alienam sudem transmutatio; ac rursus ignis ac ceterorum,
<lb/>quum in uno plura sint genera, unumquodque, ubi quod
<lb/>sibi consentaneum noni est suscipit, hujusmodi omnia sudi-
<pb n="18a.261"/>
<lb/>tiones morbosque constituunt. Quum enim unumquodque
<lb/>praeter naturam redditur ac mutatur; calescunt quaeeunque
<lb/>prius fulgebant, quae sicca sunt in posterum humesuum;
<lb/>levia quoque et gravia omnes omnino mutationes
<lb/>suscipiunt</hi>. Hac itaque in oratione Plato quantum ad
<lb/>prima elementa eorumque qualitates spectat Hippocratem
<lb/>dilucide sectatur. At in sequentibus humores etiam morborum
<lb/>causas statuens hoc modo eloquitur: <hi rend="italic">alba autem
<lb/>pituita ob bullarum spiritum intus detenta difficilis; extra
<lb/>vero corporis spiracula coereens mitior quidem est; varie
<lb/>tamen corpus infuit, albae utrasque vitiligines atque his
<lb/>congenerat morbos procreat, sed cum atra bile mixta, si
<lb/>in divinissimos qui in capite sunt meatus illabatur ipsos
<lb/>dissolvit perturbamus. Quod si per somnum contingat,
<lb/>mitior est; si vigilantes invadat, solutu difficilis; qui morbus
<lb/>quum sacrae naturae sit, sacer meritissimo dicitur.
<lb/>Atque</hi> huic sententiae his verbis alteram affert: <hi rend="italic">acida
<lb/>vero et falsa pituita omnium qui a defluxionibus oriuntur
<pb n="18a.262"/>
<lb/>morborum fans est, quae ob locos in quos stuit valde
<lb/>multiplices diversa nomina sortitur.</hi> Sic igitur Plato de
<lb/>pituita cum atra bile pronunciaverat. Quae vero de flava
<lb/>deinceps proferat, ausculta: <hi rend="italic">quaecunque partes corporis
<lb/>quod ardeant uranturque, propterea inflammationibus obsideri
<lb/>dicuntur, quae omnes a bile procreantur. Quare si
<lb/>bitis exteriora subeat spiracula, varia fervetis exspirat
<lb/>physumata, intus vero occlusa multos urentes morbos gignit,
<lb/>maximum vero quum puro sanguini commixta sibrarum
<lb/>genus e proprio dimovet ordine, quae in sanguinem
<lb/>dispersae sunt, ut is tenuitatis et crassitiei .commoderationem
<lb/>teneat nec propter calorem, ut qui humidus est, ex
<lb/>raro corpore desinat; neque rursum densior redditus motionis
<lb/>sit difficilis uixque per venas sitiat et restuat. Hos
<lb/>igitur tempestivos usus naturae generationi praestant tutrices
<lb/>sibrae, quas quum quis et mortuo et persuigerato
<lb/>sanguine invicem collegeris tum sanguis universus diffinit;
<lb/>missiae vero ambiente ipsum suigore cito concrescunt. Quum
<pb n="18a.263"/>
<lb/>ergo sibrae hanc in sanguinem facultatem sortiantur, bilis
<lb/>quae natura vetus est sanguis, ac rursum ex carnibus in
<lb/>hunc eliquata, calida et humida paulatim primum incidens
<lb/>sibrarum facultate concrescit, concreta vero ac vi
<lb/>exstincta fusius irem orem que concitat. isuod si uberior
<lb/>astis at, suaque calore fibras superet, confusionem servesuens
<lb/>favet. si etiam adusique sinent. victoriae par sit, in
<lb/>medullae genus penetrat, ac exurens animae vincula tanquam
<lb/>navis rudentes solvit ipsumque liberam promovet.
<lb/>Quum autem inferior est eorpusque liquescens reluctatur,
<lb/>ipsa devicta .aut per universum corpus^ elabitur aut per
<lb/>venas in inferiorem vel superiorem ventrem compulsu ut
<lb/>exsul ex seditiosa civitate, sic e corpore eiicitur, ac tum
<lb/>diarrhoeas, dysenterias et hujusmodi morbos excitat</hi>. Haec
<lb/>sane Plato in foto Timaeo Hippocratem sectatus protulit.
<lb/>At si quis in reliquis ejus libris quae reperiuntur omnia
<lb/>colligere velit, is videbitur prolixae orationis gratia .lulianum
<lb/>imitari. Quin etiamnum magis si quaecunque a
<pb n="18a.264"/>
<lb/>Theophrasto, Arisictele, Chrysippo et omnibus peripateticis
<lb/>et floreis de calido, frigido, humido et sicco, etiam
<lb/>de bile et pituita, sanitate et morbo prodita funi, describeret
<lb/>universa. Etenim jam nunc arbitror quosdam
<lb/>me longitudinis sermonum in stupidi sophistae redargutionem
<lb/>compositorum arguere. Quem enim non piguit, o
<lb/>Iupiter diique, Platonem, Aristotelem, zenonem et posteros
<lb/>ipsorum philosophos laudibus extollere, quae vero ab
<lb/>Hippocrate de corporis elementis pronunciata sunt reprehendere,
<lb/>quid tandem in omnibus verecunde dicturus
<lb/>est? Sed haec missa sint.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="5">
  <lb/><label type="head"><num value="5">V.</num></label>
<p rend="indent">
<lb/>At quae deinceps scribit ea perpendenda sunt, qui
<lb/>ne hoc naturae nomen considerandum esse concedat. Hoc
<lb/>autem exstat fui contextus initium : nunquam enim hi nobis
<lb/>aut etiam sibi ipsis re vera persuaserint quod norint.
<pb n="18a.265"/>
<lb/>Quid ipsa natura sit, quam et sursum et deorsum jactam
<lb/>ubique tragice decantantes aut calidum simplex aut ex
<lb/>mixtione temperamentum aut frigidi spiritusque tubstantiam
<lb/>esse. Deinde his deinceps multa infert, cognosci
<lb/>naturae substantiam minime ^concedens, ac si Hippocrates
<lb/>huic proposito aphorismo naturae nomen non adscripserit,
<lb/>neque de spontaneis potius vacationibus verba fecerit.
<lb/>Unde illi nomen naturae in mentem venit? Nam aliunde
<lb/>quidem ex consueta Juliani garrulitate, ut longae orationis
<lb/>occasionem praestaret? Quam si quis explicaverit,
<lb/>ipsius nugas perspicue deprehendet. Quum igitur medici
<lb/>omnes vacuationum alias quidem a naturae, alias vero a
<lb/>casu fieri praeferunt, qui demonstrant ipsarum causas nonnunquam
<lb/>ex ipso aegrotantium corpore concitari, uonnunquam
<lb/>vero extrinsecus, hanc nugandi de naturae vocabolo
<lb/>occasionem nactus est. Quod ipse vult proferre compreh
<lb/>en denti in summa hujusmodi licet percipere. Quod sit
<lb/>natura qui ignorant, eos naturales vastationes enunciare
<pb n="18a.266"/>
<lb/>non decet. Verum o sophistarum generosissime haec tua
<lb/>ratio nos nosse, si animam habeamus aut sensum aut mentem
<lb/>aut rationem aut memoriam prohibuerit, quod horum
<lb/>cujusque substantia cognitu sit difficilis. Ecquid mirum,
<lb/>quandoquidem et ipsius fotis, quem evidentissime rntuemur,
<lb/>notionem qua sit substantia explorate nescimus? An
<lb/>de natura, de anima, de memoria aut quibusdam istiusmodi
<lb/>ceteris facile sententiam statuimus st Verum quemadmodum
<lb/>de istis haec recte diximus, sic etiam quum horum
<lb/>singulorum notionem et dilucidam eorum existentiae
<lb/>dignotionem consequimur, haec orationi addenda sunt;
<lb/>Omnis quidem planta a natura regitur, omne vero animal
<lb/>a natura simul et anima. Enimvero si tum nutritionis
<lb/>tum incrementi ac aliorum operum causam omnes
<lb/>homines naturam appellamus, quemadmodum tensus ejusque
<lb/>habitus et motus animam. Quare nemo nostrum de
<lb/>naturae operibus mentitur, neque etiam quum quis haec
<lb/>norit, etiam derepente ejus subslantiam nosse facile poterit,

<pb n="18a.267"/>
<lb/>ut neque fotis. Sed quemadmodum orientem quidem
<lb/>ipsum, sic et occidentem manifesto intuemur et universum
<lb/>intermedium locum ordine ac tempore praefinito percurrentem;
<lb/>substantiam vero quae et qualis ipsa sit, majori
<lb/>otio perquirimus. Itaque si naturales excretiones quo
<lb/>tempore fiunt minime citra praeviam naturae ipsas efficientis
<lb/>cognitionem nosse possimus, merito ille quum demonstravit
<lb/>hanc ignotam esse, quam primum istarum
<lb/>etiam notitiam cum ipsa simul abstulit. Quum autem
<lb/>concedat, etiam si quis illam ignoret, has tamen cognosuere,
<lb/>cumulatissime haec omnia praeclarissimus Iulianus
<lb/>nugatur. Nos autem quum absque medicamento purgante
<lb/>vomitus aut copiosa deorsum oboriatur vacuatus, sive per.
<lb/>intestina, sive per uterum, hujusmodi omnia per naturam.
<lb/>vel a natura vel naturaliter facta esse pronunciamus. Nihil
<lb/>siquidem refert, si has imitati vacuationes aegrotantibus
<lb/>opem plane tulerimus. At Iulianus neque ridetur id
<lb/>Inire quod omnes homines quotidie profitentur et agnoscunt
<lb/>eos secundum naturam te habere qui faustam fruuntur,

<pb n="18a.268"/>
<lb/>praeter naturam vero eos qui aegrotant. Si namque
<lb/>minime liceat quidquam nos talium nominum usurpare,
<lb/>priusquam naturae substantiam noverimus, neque etiam
<lb/>ex ipsis sanos bene valere, quod secundum naturam se
<lb/>habeant, neque aegros morbo laborare, quod praeter nateram
<lb/>sint. Sed enim et hoc ipsi, si velit, cumulatissime
<lb/>demus et concedamus, nisi prius noverimus ex calido,
<lb/>frigido, humido et sicco nostra corpora constare, <hi rend="italic">perasduum</hi>
<lb/>esse nos quae bona a natura vel.fortuna procedunt
<lb/>imitari. Quid igitur prohibet nos id accurate cognoscere,
<lb/>quum et verbis tenus decreti demonstrationem sortiamur
<lb/>et praestantissimi philosophi, quos tuapte quoque admiraris
<lb/>et inter te et cum Hippocrate consentiant?, Nisi quis
<lb/>dissensionem censeat idoneum esse testem ignorationis decreti
<lb/>statim pro stoico quidam aporeticus dubiusve fuerit
<lb/>Nam si sane huic rationi credideris affirmanti nihil
<lb/>eorum de quibus omnes inter te philosophi digladiantur
<lb/>in humanam cognitionem venire posse, cur non longe
<pb n="18a.269"/>
<lb/>etiam magis primum omnium tuis pulchris communitatibus
<lb/>quas in coelo habitans methodus genuit fidem non
<lb/>adhibes? At .eas aliorum medicorum nullus obscure r sed
<lb/>perspicue novit, ut arbitratur Thessalus, sed et id majus
<lb/>est, quod etiamsi illas Thessalus et viderit et clarissimo
<lb/>eorum qui illum sectati sunt medicorum choro offenderit;
<lb/>nullus tamen eorum alteri congruit, imo vehementiori ad
<lb/>hunc usque diem bello inter se dimicant, quam eo quo
<lb/>Thessalus cum suis discipulis concertaverat. Si itaque dissentio
<lb/>rerum ignorationis- signum sit, primum omnium nulla
<lb/>Thessali communitatibus fides erit adhibenda, quo plus
<lb/>de ipsis inest controversiae. Enimvero corporis nostri natura
<lb/>an ex aere, igne, aqua et terra aut ex humido,
<lb/>sicco, calido et frigido inter se commoderate temperatis
<lb/>constituta; illud in controversiam adductum est, sed non
<lb/>in tantam quantam Thessali communitates subierunt, quandoquidem
<lb/>Plato, zeno, Aristoteles, Theophrastus, Eudemus,
<lb/>Cleauthes et Chrysippus ac plerique philosuphi, quorum

<pb n="18a.270"/>
<lb/>alii sese quidem stoicos, alii vero peripateticos, alii
<lb/>denique Platonicos nominaverunt, de ipsis simul consto-.
<lb/>tiunt. Quas vero appellavit communitates Thessalus, tautum
<lb/>abest ut hae a ceteris medicis probentur, ut ne quidem
<lb/>ipsae ab his re vera ametliodis concedantur, sed
<lb/>gravi methodi nomine tanquam propugnaculo utuntur.
<lb/>Neque enim Hippocrates, neque Diocles, neque Plistonicus,
<lb/>neque Praxagoras, neque Mnesitheus, neque Philotimus,
<lb/>neque Erasistratus, neque Herophilus, neque alius
<lb/>quisquam medicus neque rationalis neque empiricus Thesitali
<lb/>communitatibus annuerunt. Et sane si controversiae
<lb/>inter se comparandae sint, eam quae de Thessali communitatibus
<lb/>est inveneris non re parva alias superare.
<lb/>Quum enim tres genere sint in arte medendi sectae, ut
<lb/>ipsi loquuntur, quumque tum empirici tum dogmatici has
<lb/>Thessali communitates destruant, existimandum est hanc
<lb/>non exiguam esse hujusmodi. controversiam, sed in immensum
<lb/>ejus magnitudinem increscere; quum neque Themison
<pb n="18a.271"/>
<lb/>ipse communitatum parens, neque quisquam e suis tectulo-:
<lb/>vibus, imo neque istorum amethodorum - Thessaliorum
<lb/>ullus eas tuetur. Nullus enim est qui non illis quiddam
<lb/>aut addiderit aut detraxerit aut aliquo modo immutaverit;
<lb/>Atqui etiamsi omnes -ipsi inter se convenirent, neque tamen
<lb/>ita parva esset cum reliquis discordia. Quum autem
<lb/>in illis omnibus ipsi non consentiunt, fotus relinquitur
<lb/>Thessalus, neminem habens praeter hunc verbo tenus
<lb/>Iulianum Re namque demonstratum est, eum quoque
<lb/>maxime sibi contraria protulisse. Qui vero de his fidem
<lb/>accipere velit, nostros de methodica secta commentarios
<lb/>adeat. Enimvero si solus Thessalus pro rei veritate concertantibus
<lb/>dicat, demonstrationem esse judicium, rerumque
<lb/>aliis apparentium <hi rend="italic">contentum</hi> nemo ipsum damnaverit.
<lb/>Deinde vero nonne inprimis quidem Thessalum a ceteris
<lb/>omnibus dissidentem, etiam ab ipso Hippocrate damnabis
<lb/>mus? Qui praeter optimos medicos philosophorum quoque
<lb/>praestantissimi attestantur, fidem dissidii unius gratia
<pb n="18a.272"/>
<lb/>non adhibebimus? Quisnam hoc ferre possit? quis hasce
<lb/>nugas toleret? quis non potius doleat tempus in hominis
<lb/>controversiam deperditum? Qui neque eorum quae ipsis
<lb/>dixit memor sit neque ea quae scripserit intelligat? imo
<lb/>quod esta n proverbio quidquid in buccam venerit effutiat.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="6">
  <lb/><label type="head"><num value="6">VI.</num></label>
<p rend="indent">
<lb/>Sed enim his jam missis quae deinceps ab ipso narrantur
<lb/>auscultemus: primam nimirum sententiam in qua
<lb/>praesentem aphorlsmum eam continere morborum tum
<lb/>radicem tum frontem pronunciat, scilicet humorum plenitudinem
<lb/>continentem esse morborum causam. Praestiterit.
<lb/>fortassis hic quoque textum ipsis vocabulis universum adscribere.
<lb/>Sic autem statim ab eo scriptum est quod hoc
<lb/>modo enunciatur. Jam enim tempus est e directo ad contradictionem
<lb/>accedere: <hi rend="italic">in alni perturbationibus</hi>,. quod ejus
<lb/>aphorismi reliquum deest universum, eam continet radicem,

<pb n="18a.273"/>
<lb/>eumque fontem quod humorum plenitudo continentis
<lb/>causae ratione morbis afficiat corpora. Unde id demonstratum
<lb/>est, humoribus non insidere morborum causas;
<lb/>haec namque opinio fassa est; una quoque aphorismi pravitas
<lb/>demonstrata est, quod obscuram propositionem falso
<lb/>sequantur. Haec sunt illius verba. operae pretium tane
<lb/>foret, si daretur a quibusdam construi aliquod theatrum
<lb/>non tale quale Thessalus instituens tuis in libris nugatoriis
<lb/>se ipsum coronavit, sed eruditis viris plenum ac in
<lb/>eo Iulianum interrogari qua demonstrativa methodo permotus
<lb/>arbitretur prolatam a se rationem veram esse. Nam si
<lb/>quis eam prout decet interpretetur, talis futura est. Qui existimant
<lb/>morbis laborantes vacnationibus juvari, eos continentem
<lb/>morborum causam plenitudinem supponere necesse
<lb/>est; at si haec vera sit oratio, lubenter in medio eruditorum
<lb/>virorum theatro illum interrogarem, ut ex eorum plenitudine
<lb/>tuam stupiditatem nugatorius Iulianus agnosceret.
<lb/>Ex iis enim quae dicuntur, quum talis sit, sapere non potest.
<pb n="18a.274"/>
<lb/>Talis enim est, qualem se libris propriis prodit. Atvero
<lb/>in theatro, prout haec probe tractaverit, etiam nunc
<lb/>explicaturus tum; permultis febricitantibus Thessaliorum
<lb/>asinorum grex. venam secat. Quod si ex vacuatione
<lb/>quidem ipsius laedi arbitrentur, non recte venam secant;
<lb/>si vero juvari continentem causam, plenitudinem esse tupponunt,
<lb/>quod tamen nolunt. Fortassis eorum aliquis dixerit
<lb/>et quae necessitas cogit, conferente vacuatione, contihentem
<lb/>causam esse plenitudinem? Cui respondere mihi
<lb/>est facile, nullam quidem esse necessitatem, de grege tamen
<lb/>vestro is est qui ista proferat, ac demonstraturus tum
<lb/>atque illum affirmaturus aequum esse ut quae nugatus est
<lb/>Julianus, eorum quaestionem tutetur. Sic in theatro
<lb/>quisquam cum eo egerit. Nunc vero, non enim theatrum
<lb/>habemus, ad ipsas excusationes pauci veniunt, omnes sive
<lb/>sint veraces, sive etiam aperte mendaces. Etenim Julianus,
<lb/>quod ipsi in mentem venit, scriptis mundat, veritatem
<lb/>non meditatus. Ego vero quum per meam totam
<pb n="18a.275"/>
<lb/>vitam nulli rei unquam. magis studuerim, quam ut demotistrandi
<lb/>scientiam -primum addiscerem, deinde vero ipsam
<lb/>omni studio exercerem, frustra me laborare video. Nam qui
<lb/>demonstrationes assequuntur, mox etiam agnoscunt, se Jullani.
<lb/>nugis .nequaquam incumbere. Qui .tamen ex illius
<lb/>grege sunt, eorum quae dicuntur initium minime percipiunt.
<lb/>Propterea quae prius dicebam non leve -mihLcer— .
<lb/>tamen amici praefinierunt, quorum gratia .magis scientistcas
<lb/>quaestiones tractaturus sum. Enimvero oportebat fui
<lb/>lianum non modoucongruentla causarum. .differentiae vocabula
<lb/>proferre, sed- etiam eurum significata observare.
<lb/>Nunc autem, etenim hoc. unum est temeritatis munium
<lb/>methodicorum commune, ad continentium causarum appellationem
<lb/>usque pervenit, non tamen consequitur, quomodo
<lb/>ab antecedentibus causis disserant aut .ii omnino
<lb/>agnoscerent morborum incrementum ab antecedentibus cansis
<lb/>prodire. Nam quae omnino morbis ortum dederunt et
<lb/>quond simile quiddam egerint easdem adaugere necesse est.
<pb n="18a.276"/>
<lb/>Si medicamentum exempli gratia adeo acre, ut exulcerere
<lb/>queat, cuti per horam impositam ipsam solam cuticulam
<lb/>epidermidem vocatam ulcerabit; si vero diutius
<lb/>admotum immoretur, opus insigne peraget, cute primum,
<lb/>deinde subjectis ipsi carnibus corruptis, quin et quae
<lb/>septica nominantur ad ossa usque subjecta interdum progradiuntur,
<lb/>superpositam ipsis carnem universam exurentis.
<lb/>Itaque quum antecedentes causae hujusmodi naturam fortiantur,
<lb/>fieri omnino non potest, ut his remanentibus
<lb/>procreatus jam morbus sanetur. Ubi namque monstratum
<lb/>est majorem morbum effici, nisi prius causa efficiens sublata
<lb/>sit, nequaquam sane sanitas integre revocatur. Sunt
<lb/>igitur causae antecedentes, cujusmodi quoque plenitudo
<lb/>est. Supponamus enim primum hac in ratione antecedentem
<lb/>causam, nisi quis prius exciderit, factum jam morbum
<lb/>sanari non posse. Quamobrem Asclepiades plenitudicem
<lb/>autumat morbos praecedere et ab illius vacuatione
<lb/>morbo laborantes juvari profitetur. Non quod illa, quos
<pb n="18a.277"/>
<lb/>jam .fecerat. morbos solvat, sed quod eos augeri nequaquam
<lb/>sinat, ob idque a medicis, ut curationem absolvant
<lb/>exigit. Sed enim supponatur plenitudinem interdum esse
<lb/>continentem morborum causam, necessarium est ipsius vacuatione
<lb/>morborum sedari; atqui protecto nequaquam interdum,
<lb/>ut loquitur Asclepiades, causa est continens.
<lb/>Praestiterit hic garrulo foliano dimisse, cum Asclepiade
<lb/>disputationem instituere, qui etism si nisi aliud legitime
<lb/>moliatur agit tamen sophistam. Is namque vir rationes
<lb/>maxime probabiles proponere consuevit, vasre tamen elaboratas
<lb/>quod sophistae mea quidem sententia munus est.
<lb/>Porro hujuscemodi quaedam est ratio, quam deinceps scripsit
<lb/>Iulianus, quae per Jovem minime illius voces sepit;
<lb/>cetera namque in hunc modum scripsisset, verum eorum
<lb/>meminit quae ab Asclepiade prodita sunt; quod si ex propriis
<lb/>haec essent Juliani rationibus similiter ac in superioribus
<lb/>garrulus videretur. Ait itaque Asclepiades, quod si
<lb/>plenitudo esset causa morborum continens, factis per morborum
<lb/>initia ^copiosis vacuationibus statim ab omnibus
<pb n="18a.278"/>
<lb/>molestiis aegrotus solveretur. Nunc autem purgata jam
<lb/>plenitudine saepenumero morbos augeri conspicimus. Haec
<lb/>ratio non est parum probabilis, proindeque propria eget
<lb/>solutione, non ea tamen attingit, quae in Hippocratis
<lb/>aphorismo pronunciata sunt. Non enim illa ex decreto
<lb/>fidem adepta est, se d ex communi omnium hominum ratiocinatione,
<lb/>qua etiam .empiricos uti diximus. Quare
<lb/>illam Asclepiadis rationem diluimus, non quod aphorismi
<lb/>pronunciato consentanea sit, sed quoniam satius esse videtur,
<lb/>ut nos qui hucusque Juliani nugas pertulimus,
<lb/>exerceamus tandem magis logice cum homine congredlentes
<lb/>qui sophista est. Quum igitur plenitudinem nominat
<lb/>Asclepiades, interrogetur ipse utram intelligat an eam
<lb/>quae ad vires, an vero eam quae ad vasorum capacitatem,
<lb/>quae ad effusionem quoque vocare consueverunt. Atque
<lb/>utrum universalis quae in universo corpore an particularis
<lb/>quae in parte aut pluribus consistat? Enimvero quae
<lb/>ad vires spectat, ea ab ipso enunciari non potest, qui
<pb n="18a.279"/>
<lb/>vires seu facultates fere omnes quibus animal regitur tustuleriti
<lb/>Quae vero ad vasorum capacitatem est, haec
<lb/>etiam utique duplex exstat, tum ea quae mensura secundum
<lb/>naturam aestimatur tum ea quae hoc modo foloque
<lb/>quod perferri nequeat. Potest utraque plenitudo aut in
<lb/>universi, animalis corpore aut in aliqua aut pluribus ejus
<lb/>partibus consistere; atque a nobis demonstratum est et his
<lb/>in commentariis quibus symptomatum causas explicarimus
<lb/>et in libro de humoribus praeter naturam convulsionem
<lb/>interdum et tremorem, .inflammationem vero perpetuo et
<lb/>erysipelas et quod a recentioribus medicis ocdema vocatur
<lb/>et alios praeterea affectus fundamentum habere plethoricum
<lb/>et si quis plenitudinem vacuaverit, quam primum
<lb/>partem in eum qui secundum naturam est statum
<lb/>redire. Verum de continentibus causis alibi enunciatum
<lb/>est a nobis, ubi ostendimus tum nomen tum rem ipsam,
<lb/>cui id bomen est inditum, a tecta sto i ca promanasse, neque
<lb/>recte juniores medicos universum hoc genus suscipere,
<pb n="18a.280"/>
<lb/>neque nominare ac nos plerumque eos sequentes de nominimis
<lb/>contendere videamur, nonnullas causas sic vocari
<lb/>concedere. Non mehereule quae absolute entia sunt, sed
<lb/>quae in fieri tuam sortiuntur essentiam in his posita est
<lb/>hujus sophismatis salutio. Ceterum omnes sullani nugas
<lb/>huc transferre nostri non est muneris, sed ad alterum
<lb/>quoddam eorum quae objecta fuere procedamus, quod ad
<lb/>omnia commune sit. Quae causae in humoribus cons:fiunt,
<lb/>earum duplex genus existit; alterum quidem in
<lb/>plenitudine, alterum vero in corruptela. Porro facilem
<lb/>ajunt utriusque fore curationem, quum momento temporis
<lb/>nos possimus quod redundantis humoris est supervacaneum
<lb/>effundere et quod corruptum est ita universum evacuare, ut
<lb/>nequaquam morbus perduraturus sit. Hanc sane rationem
<lb/>dilucidam simulque concisam J altanus obscure prolixeque
<lb/>hisque verbis descripsit. In hoc statim aphorismo lemmaextortum
<lb/>esse inde monstratum est, nimirum quod humoruat
<lb/>plenitudo aut ex propria qualitate in alienam permutatio

<pb n="18a.281"/>
<lb/>morbos efficiat, cui universae speciei corruptelae
<lb/>nomen medicorum filii imposuerunt. Quare quin efficiens
<lb/>morbi causa excernitur, ingens fore praesidium imaginantur,
<lb/>quumque etiam augurentur, ex praecedentibus citra
<lb/>contentionem crisis apparere et conjiciant humoris alicujus
<lb/>in corpore plenitudinem morbi causam esse, aut non
<lb/>plenitudinem quidem, test permutationem, vix siane id
<lb/>mente percipi potest, neque ad veritatem accedit consonum.
<lb/>Putarem enim morbos omnes solutu faciles, nullumque
<lb/>fore diuturnum et omnem curationem uniusmodi, quae
<lb/>quodcunque operosum. negotium sortiatur. Simplex siquidem
<lb/>et in promptu esset evacuare quod morbum creat ac
<lb/>statim in principio ac primo morbi statu morbum ita solvere,
<lb/>ut unico solo evacuante praesidio et eo quocunque
<lb/>tempore se occasio obtulerit. Atque si sanguis exuberans
<lb/>causa sile sola phlebotomia, si pituita, phlegmagogum, si
<lb/>bilis, cholagogum sit satis.</p>

</div>
<pb n="18a.282"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="7">
  <lb/><label type="head"><num value="7">VII.</num></label>
<p rend="indent">
<lb/>Is ipse est Juliani textus, ad quem, ut dixi, hujusmodi
<lb/>specsat ratio. Si in humoribus causae consisterent,
<lb/>nos quam primum eos vacuare possumus, neque permittere
<lb/>morbum ullum fieri diuturniorem. At certe morbi etiamsi
<lb/>in principio corpus abunde vacuaverimus, diuturno niltilominus
<lb/>tempore morantur. Quare non in humoribus
<lb/>causae sitae funi. Verum si haec de plenitudine ad vasorum
<lb/>capacitatem .ratio sit quae in universi, corpore consistat,
<lb/>vera est; ubi namque per initia morbi quod supervacaneum
<lb/>est, vacuare consuluerimus, plethoricum affectum
<lb/>universum etiam evacuabimus. Si vero de particulari
<lb/>quadam plenitudine in qua exuberat humor, salsa.
<lb/>A nobis enim ostensum est hanc plenitudinem non se mper
<lb/>derepente vacuari posse. Ita sane de corruptione
<lb/>quaesita ratio expeditam habet solutionem. Non enim
<lb/>ipsa potest etiam ut ex utre quodam aut dolio propere
<lb/>vacuari. Etiam si ex his omnem pravum humorem eo
<pb n="18a.283"/>
<lb/>modo vacaverimus, non tamen illico bonum alterum, nisi
<lb/>detersi, prius et accurate eloto vale infundimus. Num igitur
<lb/>in hominis corpore corruptum quidem sanguinem ita vacuare
<lb/>possumus, bonum vero pio eo corporis partibus quamprimum
<lb/>affundere ? hoc utique.expetendum esset. Quomodo
<lb/>igitur proterunt sanguinis corruptionem derepente vacuari
<lb/>polle? Sic ut et alia omnia facile proloquuntur, nulli
<lb/>rei mentem adhibent, neque cum accuratiore circumspectu
<lb/>rem universam colligunt. Enimvero quum copiosa bilis
<lb/>in corpore continetur, citra febrem saepenumero facilis
<lb/>erit ejus vacuasse. Sed si prius hominem acule febris
<lb/>invaserit, perardua. Non enim, purgante uti medicamento
<lb/>citra periculum conceditur. Eodem modo et de pituita et
<lb/>de scrofis excrementis se res habet. Atque de bis omnibus
<lb/>in aliis operibus dictum est et qui de istis aliquid
<lb/>accurate nosse velit, eum illinc ediscere oportet. Quod
<lb/>igitur phlegmone quidam morbus sit plethoricus a plenitudine
<lb/>non in fotis ipsis vesta coacta, verum etiam vacua
<pb n="18a.284"/>
<lb/>omnia musculorum loca occupante illo praesertim libro didiceris,
<lb/>in quo de humoribus praeter naturam nobis est oratio.
<lb/>Quod vero omnis pblegmone derepente curari nequeat,
<lb/>in libris methodi medendi demonstratum est; in illis potissimum
<lb/>libris quibus curationis tumorum praeter naturam
<lb/>methodus explicatur. Interdum enim ita vehementer ac
<lb/>tenaciter infarciuntur carnibus lenti crassique humores, ut
<lb/>periculum sit, ne si .diutius ipsi immorentur scirrhus subsequatur.
<lb/>Verum qui nihil eorum norunt, quod maxime
<lb/>necessarias artis partes ignorent, Hippocratem damnant.
<lb/>Atque his obvertens aliquis sive aliquod solidum corpus
<lb/>refrixerit, sive incaluerit, facilem ipsi fore dicat in naturatem
<lb/>statum reditum, quemadmodum etiam si densius
<lb/>aut rarius evaserit. Etenim refrigeratum calefacere et
<lb/>calefactum refrigerare, etiam dentatum rarefacere et rarefactum
<lb/>dentare, non arduum. At humorem lentum <hi rend="italic">eratfo</hi>
<lb/>inque carnosis partibus insarctum vacuare perquam arduum

<pb n="18a.285"/>
<lb/>est. Ubi enim ex his vasis etiam patentibus tardes
<lb/>expurgare facile non est, multo minus ex carnosis partibus
<lb/>prompte expurgabuntur. Quare admodum prava est
<lb/>ratio, quae ipsas in humoribus existentes causas, quae
<lb/>solidis insident partibus magis esse contrarias asseverat.
<lb/>Nam si plane per universum animalis habitum in vasis.
<lb/>plenitudo contineatur, quam proprie plethos nominant;
<lb/>hanc quoque ex tempore vacuare expedit et ipsa vacuasse
<lb/>ne qui morbo laborat ab omnibus symptomatibus liberabitur.
<lb/>Sed quum pravus adest humor aliquis aut corruptela,
<lb/>copiosa vacuatione aegrum hominem sanitati restituere
<lb/>fieri non potest. Et haec siane ita contingere conspicio
<lb/>ntor. Enimvero plerique tum grani corpore tum
<lb/>sensionis tensis affecti venarum sectionibus ab iis symptomaribus
<lb/>quam primum liberati strut, Nonnulli vero qui
<lb/>corruptela per mentem integrum venari permanserunt,
<lb/>nequeuntibus nobis pravum sanguinem vacuare, neque in
<lb/>illius vicem alterum mellorem refundere. Nam ex cibis
<pb n="18a.286"/>
<lb/>nimirum in animalis corpore probe confectis bonus procreari
<lb/>sanguis consuevit; periculum autem est tum idonea
<lb/>offerri alimenta tum bona cum praecedente pravo simul
<lb/>corrumpi. Unde neque omnem corruptelam curari autumant,
<lb/>sed illam solam, in qua validum etiam corpus et
<lb/>vires robustae sunt. Non eam certe in qua sanguis prorsus
<lb/>aeruginosus factus est aut qui quod adluit alimentum
<lb/>simul corrumpit aut qui potius ab eo corrumperetur. Neque
<lb/>praeterea quum ad vices ^plenitudo consistat, ipsa cito
<lb/>curari potest, quum interdum simul cum vacuatione vires
<lb/>dissolvantur. At de .hujusmodi affectu a nobis in opere
<lb/>de methodo medendi dictum est. Raro itaque vacuatione.
<lb/>hominem derepente convalescere ostenderis. Attamen hoc
<lb/>interdum continget, quemadmodum et apparet et rationis
<lb/>veritatem dilucide demonstrat experientia. Nonnulli namque
<lb/>omnibus molestiis derepente liberantur; neque tamen
<lb/>omnes medici hos affectus agnoscunt, neque si agnoscunt,
<pb n="18a.287"/>
<lb/>eos illico. dignoscere queunt. Hi tuus igitur qui maxime
<lb/>nugantur, quorum, si .verum dicere- oporteat, coryphaeos
<lb/>est sullanus, qui nunquam in artis operibus versatus, ex
<lb/>his tamen quae ipse novit audax redditur. Nos vero
<lb/>ipsis artis operibus plerumque^ ostendimus ab utriusque
<lb/>plenitudinis vacuatione confestim homines sanitati restitutos
<lb/>fuisse. Utramque autem dicimus, et eam quae ad vasorum
<lb/>capacitatem spectat, quam et plethoricam nominant,
<lb/>et eam quae ad vires, quum vacuatione non dissolvatur.
<lb/>Atque haec ubi quis incipiat una cum peritis ipsis in aegrotis
<lb/>animadvertere, mederi perdiscat.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="8">
  <lb/><label type="head"><num value="8">VIII.</num></label>
<p rend="indent">
<lb/>Quae sequuntur perspiciamus, in quibus Asalepiadae
<lb/>rationem tractandam suscipit Julianus, hanc certe pervulgatam,
<lb/>quod purgantium medicamentorum unumquodque
<lb/>familiarem sibi humorem attrahat, sed rpfum generem At
<pb n="18a.288"/>
<lb/>ea de re pauca quaedam a nobis prodita funi in fine^ libri
<lb/>de elementis secundum Hippocratem, ut et in primo
<lb/>de naturalibus facultatibus, posterius demum amicis rogantibus,
<lb/>integro uno libro qui de purgantium medicamentorum
<lb/>facultatibus inscriptus est. Quare qui universam
<lb/>doctrinam desiderat ex illis ediscatr Hic autem rebus
<lb/>a Thessalo propositis responsurus sum ipsis ad verbum
<lb/>adscriptis. Nam quem velint athletam accipiamus bono
<lb/>habitu praeditum, qui secundum naturam te habeat, huic
<lb/>quum bono firmoque in corpore materiam adeste supponimus,
<lb/>purgans medicamentum exhibemus et quae excernuntur
<lb/>ea admodum esse corrupta ostendimus ; mox vero collinimus,
<lb/>quum his nemo repugnare queat advertas id
<lb/>quod contraris dicitur, quae nunc et accerrima et corrupta
<lb/>excernuntur; ea ante purgans medicamentum ath-.
<lb/>Ietae minime talia tubjici consuevisse, bono siquidem erat
<lb/>habitu. Relinquitur initur nihil nos affirmare posse quam
<lb/>utraque a purgante medicamento gigni; primum enim
<pb n="18a.289"/>
<lb/>materiam in corruptionem permutari, alterum etiam ipsam
<lb/>excerni sive sursum vomitu sive per alvum dejectionibus.
<lb/>Is quidem Thessali textus est. Verum a nobis sigillatim
<lb/>audivistis prospere valenti omnes humores purgari id non
<lb/>magis quod tunc generentur declarare, quam quod antea
<lb/>continerentur. Frustra igitur haec protulit, quibus neutram
<lb/>sectam necessario evertat aut adstruat. Quod si quid
<lb/>alvum subducens dederit, non sane ipsis est medicamentosum.
<lb/>At non quemadmodum inverecundus Thersites
<lb/>exhibemus, inquit, ac demonstramus, quum ipse nunquam
<lb/>dederit vel ostenderit, neque exhibentem alium aut
<lb/>ostendentem viderit. Nos autem profecto tales non fumus,
<lb/>qui quae non facimus ea dicere aut scribere audesmus.
<lb/>Imo ipsis operibus, ubi prius verum offenderimus,
<lb/>tunc his ipsis artem explicamus, quae licet ex iis audire
<lb/>qui de Thessali.grege sunt. Quod enimhydropicos ostenditnus;
<lb/>medicamento aquas educente^ purgatos, quibus
<lb/>illico venter detinuit? Quot ictero laborantes, quibus
<pb n="18a.290"/>
<lb/>datu cholagogo quam primum sanitatem restituimus. Verum
<lb/>neque horum quidquam neque hujusmodi aliud unquam
<lb/>inspexit sullanus. Athletis purgans, inquit, exhibeo
<lb/>medicamentum et ostendo. Consequens enim est videlicet
<lb/>eum tanta temeritate turgere, ut athletas probis donatos
<lb/>humoribus purget, non autem hydrope laborantes, neque
<lb/>atra bile vexatos, neque elephante morbo vocato aegrolentes,
<lb/>neque cancro laborantes, neque phagedaeua aut
<lb/>erysipelate aut alio .a pravis humoribus orto affectu conflictatos.
<lb/>Jam mihi de his ipsius nugis satis. Nam si quis
<lb/>omnia quae audire meretur Iulianus explicare velit, huic
<lb/>non uno aut altero, sed permultis libris opus est. Verum
<lb/>tamen aptum audiamus qua de re deinceps hunc in
<lb/>modum scribat. Aliud sime validissimum assero, quod qui
<lb/>conspiciunt, eosresipiscere oportebat, neque omnino ab
<lb/>atra bile agi. Qnia quum subesse .bilis, creditur, cholago-.
<lb/>gum damus ac tunc bilis non pituita excernitur aut quum
<lb/>pituita esse conjicitur, phlegmagogum exhibemus, neque
<pb n="18a.291"/>
<lb/>pituita quidem excernitur, sed ex. utroque bilis dej icitur.
<lb/>Hydropicis hydragogum damus, neque tamen quod educrtur,
<lb/>id esse aquam apparuerit, quod praeter omnium
<lb/>opinionem maxime ducitur, quum decumbentis hydropicorum
<lb/>aquae excretio fieret, sicut bilis cholagago et pituitae
<lb/>phlegmagogo excernitur. Atque is textus est. Verum
<lb/>admiratione dignum est quod.primum per initia ali
<lb/>eo pronunciatum est, non oportere ab atrabile agi, Nos
<lb/>enim ab atra bile pereitos videlicet appellat qui Hippocratem
<lb/>laudamus. At sales isti alios magis decebant qui
<lb/>insanientes ab atra bile .vexari statuunt. Porro Iulianus
<lb/>asino ex Aefopi fabulis simillimus est, qui anum catellum
<lb/>intuitus Melitenfem cum Aristositu domino accubantem circumque
<lb/>ipsum saltantem ac lascivientem et caudam commoyentem
<lb/>ac etiam voculam quandam jucundam emittentem,
<lb/>quibus convivae oblectabantur, qui et ipsum omnes
<lb/>osculabantur, nihil moratus statim ipse in lectum proliluit
<lb/>et circa illum rudere ac mota cauda falsare coepit.
<pb n="18a.292"/>
<lb/>Num huic consimilis est Iulianus, qui insaniae nos jocofe
<lb/>insimulat, quam ipse ait ab atra hile concitari L Sine
<lb/>igitur nos tibi atram bilem exprobrare, qui quum neque
<lb/>medicorum pueris praestes, Hippocratis artem improbas.
<lb/>Quae bae major melancholia? Quae manifestior imperitia?
<lb/>Quae petulantior audacia? His nos jocose incessis,
<lb/>Iuliane, et ea indoctis rationibus concilias, ut eorum
<lb/>absurditas ne puerum quidem lateat. Quum enim Hippocrates
<lb/>pronunciaverit nullam aetatem, nullam anni tempestatem
<lb/>nullumque omnino tempus inveniri posse, in quo
<lb/>ex nostro corpore humorum aliquis prorsus aboleatur,
<lb/>quos ipse ait semper existere, sanguinem scilicet, pituitam
<lb/>et bilem duplicem. Omnes siquidem omnibus inesse
<lb/>constet, sed alium in alio corporis temperamento ac natura,
<lb/>in aliaque aetate et anui tempestate et regione et
<lb/>morbo. incrementum suscipere. Ipsius sententiam te demoliri
<lb/>pntas, si biliosa medicamentum pituitam ducens
<lb/>dederis, haecque vacuari videatur, bilis vero non vacuetur.

<pb n="18a.293"/>
<lb/>Age vero hoc ita fieri etiam nobis rideatur, neque
<lb/>medicamentum familiarem sibi humorem semper vacuare.
<lb/>Num igitur falsum esse videbitur Hippocratis decretum ?
<lb/>Si namque purgantium medicamentorum unumquodque
<lb/>omnes aequaliter humores attrahat atque in unam quam
<lb/>habet ideam ipsos immutet, nihil differt venam potius
<lb/>secare quam purgare. At si hoc ita se habeat, jam facile
<lb/>erit experientia id decretum dijudicare duobus hominibus
<lb/>propositis qui ascitum hyderum habeant .aequalem
<lb/>magnitudine, sintque corporis habitu et aetate similes,
<lb/>alteri quidem quod aquam educat medicamentum exbibeatur,
<lb/>alteri vero secetur vena, deinde inspiciatur, quis eorumjuvetur
<lb/>et quis laedatur. Aequum sane etiam fuit
<lb/>utrique parem- vacuationis copiam effici, tot nimirum effusi
<lb/>sanguinis, quot, ut ipsi existimant, aquae a purgante
<lb/>medicamento evacuatae heminas. Hocque etiam ipsis concedimus
<lb/>et in altero .per purgationem. aquae heminas
<lb/>verbi gratia quindecim, iit altero per phlebotomiam duas
<pb n="18a.294"/>
<lb/>solas, rideamus quis eorum- jugulatus fit. Quid enim
<lb/>aliud de hydropico cui vena tecta sit aliquis dixerit?
<lb/>Quis vero maxime auxilium consequutus suerit? Heus tu
<lb/>quid dicis? Iane tibi est elenchus par aut huic similis
<lb/>nunc allatus, quum paulo ante tractabas? Eductorium,
<lb/>inquit, bilis medicamentum cuidam hydrope laboranti
<lb/>exhibeatur, hoc quidem, o bone vir, bilem vacuaverit,
<lb/>verum modicam nulloque emolumento. Purgans aquolam
<lb/>terum medicamentum biliosi, detur, aquosum humorem
<lb/>vacuabit, sed et paucum et cum laesione. Rutilum igitur
<lb/>hydragogum exhibeatur astute laboranti, cholagogum vero
<lb/>latero jacenti aegrotus uterque copiose vacuabitur magna
<lb/>cum utilitate. Haec si apud quendam medicum scripta
<lb/>nondum Iulianus legerit, etiam admiror viri diligentiam.
<lb/>Si vero legerit et quae ille mandare literis ausus fuerit,
<lb/>par est ipsius prudentiam admiratione proloqui. Ego enim
<lb/>qui quae jam prolata sunt auscultarunt, eorum aures
<lb/>offendi arbitror. sullanus autem in quibus de ipsis scribit
<pb n="18a.295"/>
<lb/>nos insanire putat. Quapropter si eorum quos laudavit,
<lb/>philosophorum meminerit, respondeat, a quonam ipsorum
<lb/>hujusmodi demonstrationis legem didicerit, qua usus esse
<lb/>proditur. Si namque naturam purgandi bilem ex animali
<lb/>cholagogum medicamentum haberet, minime vero ipsam
<lb/>procrearet, non sane a pituitofis bilis vacuaretur. Haec
<lb/>miranda est consequentis cognitio. o praeclaram hujus
<lb/>sophistae dialecticam l Quid itatcircumscriptum Cltrysippus
<lb/>aut Aristoteles aut .Plato protulit? Qui si de his
<lb/>ipsis haec esset instituta dlsquisitio, nullam videlicet prorsus
<lb/>bilem in corpore contineri, omnes utique dicerent a
<lb/>cholagogis nihil prorsus evacuari. sii vero pauca bilis
<lb/>contineatur, hanc quoque profiterentur paucam quae ab
<lb/>his attrahatur existere, - quemadmodum etiam si copiosa
<lb/>contineatur, copiosam quoque esse quae trahatur. Verum
<lb/>Iulianus novae dialecticae sophista censet, bilem non omnino
<lb/>cholagoga sequi, quum modica in animalis corpore
<lb/>exstiterit. Deinde nos quidem qui hydragogum medicamentum

<pb n="18a.296"/>
<lb/>hydrope laborantibus exhibemus, insanire praedicat,
<lb/>se talum vero sapere, cujus placitis in his venae
<lb/>sectio sequitur. His autem ipsius sermonibus simillimum
<lb/>est quod sequentibus hoc textu enarratum est: <hi rend="italic">quod etiam
<lb/>plerumque vicissim et intensio et remqsio stat indestnita
<lb/>est sanitas; si quis a/simiiet illi quod nostrum comparatione
<lb/>in omni continuitate non saepe sed raro apparet</hi>.
<lb/>Per haec sullanus eorum opinionem refellit, qui corpo.<hi rend="italic">t
<lb/>reas</hi> semper esse affectuum constitutiones existimant. Haec
<lb/>scribentes tanquam intensionibus ac remissionibus morborum
<lb/>attestantia; ipse vero methodicorum sententiae consentire,
<lb/>senis vero plane adversari, etiam si rem maxime
<lb/>contrariam inveneris. Nam qui affectus Inlidis animantis
<lb/>partibus insunt, firmi ac stabiles manent. Humores vero
<lb/>praeterquam quod in alias animalis partes fluant, contentaneum
<lb/>etiam est, eos attenuatos in halitus distenti ac per
<lb/>quosdam sensiles meatus excerni. Interdum etiam a gubernatrice
<lb/>animalium natura concoctos meliores reddi, interdum

<pb n="18a.297"/>
<lb/>vero a febrili calore alteratos deteriores fieri : et
<lb/>hoc quidem a febrili calore persptrando evanescere, illos
<lb/>vero se ipsis probis alimentis temperatos meliores evadere,
<lb/>istos denique a vitiosis secum fluentibus corrumpi, sive
<lb/>statim cibi exterius pravi exstiterint, sive non probe etiam
<lb/>a ventriculo concoeti fuerint. * * * *
<lb/>Febres autem ex humorum accensas putredine, minime
<lb/>sane mirum est quod illi per locos acerventur, putrescant
<lb/>et vacuentur tum ortus tum declinationes habere. Verum
<lb/>quispiam fortassis in istis eos patienter tulerit. Qnod vero
<lb/>sullanus scripsit, non etiamnum omnibus commune, sed
<lb/>sibi proprium ac peculiare existit, hoc jam tibi refero.
<lb/>At praestat mea quidem sententia totum textum, etiamsi
<lb/>quoquo modo prolixior sit, describere, qui ita te habet.
<lb/>Quia vero tub mentem non cadit, ad plenitudinem aut
<lb/>corruptionem, quod ad rem propositam spectat, efficientem
<lb/>morbi causam referre, quis accuratissime id dignovexit,
<lb/>affectu per totum corpus abeunte? Necesse est
<pb n="18a.298"/>
<lb/>concedere omnia in omnibus tum partibus tum particulis
<lb/>exuberare. Continentem siquidem causam una cum aflectu
<lb/>protendi oportet. Per totum autem eunt affectus,
<lb/>ut febres, imo et alii innumeri, unde et in toto esse
<lb/>plenitudinem oportet eamque aliis majorem, quum major
<lb/>morbus fuerit, atque ita dicere concessum est. Si vero
<lb/>in parte duntaxat esset humorum plenitudo, causam quoque
<lb/>parti inesse continentem oporteret, reluctatur tamen
<lb/>humorum plenitudo. Atqui minime vult Julianus morboruat
<lb/>universum corpus occupantium causam continentem
<lb/>uno in loco consistere; sed si quis fluxionem supponat in
<lb/>bubone febris continentem esse causam, haec oratio in
<lb/>tantam difficultatem adducetur. Soluto namque bubone
<lb/>neque eam permanere neque sedari possibile est. Quandoquidem
<lb/>ea manente febrem solvi necesse est; fututa vero
<lb/>continentem sui ipsius causam bubonem habere oportet.
<lb/>Proindeque praeclari hujus defensoris ratio subverti potest,
<lb/>dicentis fieri non posse ut morbi universum corpus
<lb/>occupantis causa in unico consistat loco; quum tamen
<pb n="18a.299"/>
<lb/>nullam aliam certam proferendam habeat continentis causae
<lb/>notionem, praeterquam quod ab ea aliquid oboriatur
<lb/>et cum ipsis cesset; nisi quoque hoc in loco iterum se
<lb/>derepente suricum esse profiteatur, quemadmodum etiam
<lb/>alias facere consuevit. Verum hoc facto non morbi dumtaxat,
<lb/>sed etiam sanitatis ipsius causam aliquam pronunelabi
<lb/>t et, quae minime vult, cogetur aliquem morbum esse
<lb/>calidum et frigidum et humidum et siccum fateri. Quas
<lb/>ob res ne vana nugetur, neque stupidorum more alia alias
<lb/>excogitet, dum stoicos extollit interdum et interdum ipsorum
<lb/>decreta evertit.</p>
</div>
</div></body>
  </text>
</TEI>
