In Hippocratis De articulis

HIPPOCRATIS DE ARTICULIS LU BER ET CALENI IN EUM COMMENTARII QUATUOR.

Galeni praefatio.Librum hunc illi proxime subjectum esse qui de fracturis est in commentariis in eum jam diximus, quod nunc paucis etiam dicemus. Eam rem ante omnia plane demonstrat principium utriusque libri, in illo enim ita orditur: medicum oportet quae tuo loco mota tum et fracta recto admodum habitu intendere, ubi aperte de fractis ac luxatis tractaturum se indicat. Sed in hoc rursus ab initio protinus δὲ conjunctionem; quam autem vertimus ; adj ungit. Quae ibi adlici solet; ubi aliquid agitur, cujus ante mentio facta fuerit, non— . quam tamen in principio sermonis adscribitur; quamquam. nonnulli ad id sapientiae devenerunt, ut Xenophontis lihrum qui oeconomicus dicitur afferant, inde putantes fidem facere veteres solitos esse δὲ conjunctionem inprincipio sermonis usurpare, ac propterea Xenophontis libri tale esse initium asserunt: ῆκουσἀ δέ ποτε αύτοῆ καὶ περὶ οἰκονομίας τοιἀδὲ μοι διαλεγομένου, non intelligentes eum librum postremum esse inter eos quos de Socratis dictia ac factis memorabilibus scripsit. Ad haec ipsa rerum doctrina testatur librum hunc ei qui sie fracturis est proxime subjicr; ibi enim pollicitus de fractis luxatisque tractare, quaecunque ibi explicanda reliquit, hic exsequitur, sic ut nihil in opere desideretur. Atque ea de causa dixi Hippocrateui juxta quorundam sententiam universum hoc opus in duos libros non locasse, sed uno colligasse cumque inscripsisse de officina medici, qui prae magnitud lue .postea ab altero distinctus suit in duos. Nullum autem fracturae aut .laxati -genus fuisse ab Hippocrate praetermissum exceptis quae. ad caput pertinent, quum alio libro ab ipso tradantur, evidentissimum est, si in memorlam.. revocentur et quae in libro de fracturis prodidit et quae in hoc nito ostensurus est. In libro itaque de fracturis scripsit de brachio, cubito, crure ac femore comminuto^ tum de iis quae pedi incidunt et manui; postea da illis fracturis quibus .ulcus accedit et ossa nudantur; postremo de omnibus vitiis genu et cubiti. Restabant adliuc ex luxatis humeri caput, quod cum lato scapularum osse committitur; et femoris caput, quod coxa recipitur, maxilla et spina; ex fractis costae, maxilla, natus; auriculae, quae in hoc.libro persequitur, Sed et de ossibus quae dehiscunt ;ac de iis quae circa articulos conteruntur in utroque libro tractat; et si quid eo qui de fracturis est praeteriit, in hoc adjecit, ita ut nullum superfit genus fracti, prolapsi aut diducti ossis. Scripsit etiam de musculis, venis ac nervis collisis et de aliis quae, ut retuli, satis testantur hunc librum illi qui de fracturis est subiiciendum esse. Huc accedit quod in ipso exponit universam structuram machinamenti illius quod in eo voluit peratum haberi medicis qui in magna civitate medicinam faciunt, simulque in memoriam reducit illius se ante mentionem fecisse. Id machinamentum a medicis qui post ipsum fuerunt scamnum Hippocrate appellatur; sed fiatis hactenus ostendimus librum hunc proxime sequi eum qui de fracturis est. Ad expositionem igitur ejus veniamus adhuc illud praefati, quod in- enodatione libri de fracturis proposuimus, nempe sermonem Hippo cratis planum esse minimaque expositione indigere apud eum qui primis disciplinis institutus sit, quique fuerit in Hippocratis sermone versatus. Si quis enim ita paratus ossium hominis et certe simiae commissuras inspexerit, facilius adhuc comprehendet quae in hoc opere traduntur ; si quis autem incidendis musculis operam dederit et prudens alioquin natura suerit, huic, certum scio, supervacua videbuntur complura eorum quae in iis commentariis posuimus, quandoquidem verba Hippocratis prius tenebit quam ame exponantur; sed quoniam non his commentaria scribimus, satis arbitror et aliorum habita ratione, si quid vel parum videatur obscurum, id nullo modo praeterire.

I. Articulum autem lati scapularum ossis novi uno modo excidere, nempe in alam.

Ostensum jam in superiori libro Hippocratem solitum esse mutuari nomen ἄρθρου, quem articulum interpretamur, ad significandum ossium quae inter se committuntur non cavum, quo proximi ossis caput recipitur, sed ipsum caput. Nunc vero meminisse etiam oportet humeri caput, quod .grande. est, .inferi in extremitatem cervicis lati scapolorum .ossis, quae leviter cava est, tum consuesse Hippocratem interdum ejusmodi res ita exprimere, ut nunc quum inquit, articulum .autem lati scapularum ossis; interdum non ita, sed ac. si diceret, articulum qui cum lato scapularum esse committitur; . quemadmodum in libro de fracturis, ubi saepenumero scribit, articulus qui ad genu. Uno modo, inquit, hoc. estfn unam partem scire se hunc articulum excidere, quod an vere sic habeat, in his quae sequuntur considerabimus.

II. In superiorem vero locum aut in anteriorem nunquam;

Cavum id quod retuli in extrema cervice lati scapo-, lorum ossis situm est in priorem partem, quare ubi humerus in superiorem partem porrigitur, illius caput ec cavo prorsus toto recipitur. At quum commissurae uni-. versae sex sint .partes circumstantes, superior et inferior,: prior et posterior, exterior et interior, pars hujus com-. missurae exquisitae superior tegitur carnosa parte illius musculi, qui quum literam Δ repraesentet, δελτοειδὲς a quibusdam nominatur; qua vero ad collum inclinat; su-, perjectum habet dorsum lati scapularum ossis, qua id summum cum jugulo conjungitur. Ab interiori parte ob-jicitur processus lati scapularum ossis quem nonnulli ab ancorae similitudine vocant ἀγκνροειδῆ, alii a rostri figura κορακοειδῆ. Hic itaque prohibet quominus in eam partem articulus elabatur, in posteriorem quis nostrum poterit concipere, quum ibi latum scapularum os sit? Restant quatuor loca non septa, in quae putare licet articulum erumpere, quorum omnium meminit inferioris quidem initio libri, quum inquit articulum autem lati suapularum ossis novi uno modo excidere, nempe in alam, reliquorum vero trium nominatim, primum superioris, deinde exterioris, tertio prioris. Consideremus igitur quid de duobus modia dicat, quos aggressus est proximis verbis.

III. Non est tamen quod contendere cupiam, excidatne an non; et st de eo non desit, quod dicam; sed in priorem partem elapsum nec nidi unquam nec elabi poste existimo. Censent tamen quidam medici in priorem partem plurimam excidere^ decipiuntur autem maxime iis quorum caro circa articulum et humerum tabe consumpta est; siquidem in his humeri caput in priori parte prominens se ostendit. Ego quum in eam partem procidisse articulum negarem, propterea et a medicis et a vulgo male audivi; unus enim habitus sum ignarus, ceterique .omnes periti, v atque persuadere illis potui rem ita se habere. in

Exsaquutus duas partes in quas excidit, superiorem scilicet et exteriorem, .testatusque ex utrisque in neutram. se vidisse articulum luxatum, quasi de utraque pertractans adscripta nunc verba proposuit. Quod autem postea ponit quum inquit, et si de eo non desit quod dicam, aperte ridetur ad alteram propositarum partium referri. Nam si referri ad utramque voluisset, non loquutus esset singulari numero de eo, An de solo exteriori loco intelligit, .siquidem verba haec ab eo loco proxime f ubjiciuntur et si de eo non sit quod dicam. Potest etiam r ut nonnulli accipiunt, de utroque loco id scripsisse usus antiqua loquendi figura, quasi itu scripserit et si non desit de ea re quod. dicam. Ajunt nonnulli dare posse scripturam hanc corruptam esse, quum a primo librario non recte fuerit descripta; et quum nemo deinde ausus fuerit ipsam cornigere, hactenus corruptam perseverare. Nos autem in quodam exemplo ita scriptum invenimus, et si non desit de iis quod dicam, quum aliquis non dubitarit aliter scribere quam alibi. reperiretur, sed sive de utroque loco sive de altero tantum dicat, non est quod contendere cupiam, operae pretium nobis est utrumque contemplari quod attinet ad ejus verba, illo duntaxat adjecto quod verbo ἰσχνριείω significavit contendere cupio: id enim nihil aliud notat, quemadmodum et verbum ὸψειω videre cupio, unde Homerus deduxit vocabulum ὸψείοντες, significans cupientes ridere, quuminquit:

Τῷ ῥ’ οἵ γ’ ὀψείοντες ἀυτῆς καὶ πολέμοιο.

Consideremus igitur causam quamobrem ait nolle se aliquid. dicere, et si non desit quod dicat, primo intelligentes quaenam sint quae dicere posset. Constat autem si quid dicendum .omnino sibi statuisset, ex partium natura inveniendum fuisse…. Partium autem naturam demen-l stravimus ad unguem- in libro de.ossibus, in eo qui- est demusculis incidendis et in eo quq.de ratione incidendi corporis; natura. eni m arteriarum, venarum nervorumque: nihil ad. hune Iocum facit, quia catus omnes, ubi arti-, culti excidunt, fiunt ac prohibentur .et. ob ossium comis missuram et ob musculos quibus illa comprehenditur, ast quam rem conferunt aut. prohibent venae, nervi et arteriae. Ac ne longius .a proposito discedamus, - lati scapularum ossis .articulus inter ^ceteros..omnes facillime prela-: bitur, quoniam.: unius suranae. .est r et. simplex, non .duplex, quemadmodum qui in genu est; neque varius et. nullo modo simplex, quemadmodum qui in cubito et quoniam humeri caput grande est et sine oblonga^ cervice in sinum parum desistentem conjicitur; femur vero.) caput parvum habet et cervicem oblongam, id vero cavum quo recipitur valde sinuatum est et altis labris cingitur, adde quod in summo capite per validissimum ligamentum ad suum cavum, qua maxime altum est, destinetur. Jure itaque femur raro procidit, saepe humerus, ut qui neque ligamentum habeat,.- neque in altiori cavo se insinuet. Necesse autem est, quum prolabitur, principio in eam partem moveri, in quam compellitur vi .illius habitus quo figuratur; ubi manere necessario non potest et quod Inepte nutu deorsum feratur et quod interdum prohibeatur angustia loci, sive ob ossium processus, .sive ob musculorum vires. lgitur lati scapularum ossis commissura superjectum habet a superiori parte summum lati scapularum ossis, qua cum jugulo conjungitur; et ideo quamvis in eam aliquando articulus moveatur, quom. ab ossibus quae ibi sunt non admittatur, statim pondere inclinatum deorsum feretur; ab- exteriori vero magis musculis continetur, praeterquam quod articulus deorsum naturaliter inclinatur. Interdum tamen violentus habitus qui musculos possit inter se didu-cere, potest in spatium quod inter eos est articulum compellere, quo deinde adstrictus tuniculis contineatur; atque hac sie causa dixit Hippocrates. nolle se contendere exui-. datne articulus humeri nec ne. Quatenus enim dentium fertur, manere in priori parte non potest ;. diductis autemmusculis, ut dictum est, nihil alienum videtur adstrictum. ibi contineri. Haec adducere potuit de humeri capite in-.. xato in alium locum quam in alam. Sed quum id nunquam viderit, commentitias causas scribendas esse minime credidit, ubique magis fide dignum existimans, quod evidentur apparet quam quod a ratione ducitur. Sic et quaecunque ipse ad curationem excogitavit, priusquam nos doceat, experimento comprobat; .non sicut nonnulli ex Iunioribus medicis qui in scriptis de ratione medendi nobis ea imperarunt quae ipsi nunquam ante sunt experti. Sed et ipse Hippocrates in hoc fibro quum- tractasset de iis quae spinae incidunt, subdidissetque. posse experimento redargui quae: ipsis .excogitasset, inquit: pulchra enim. hu-i jusmodi monimenta sunt eorum, quae quum experti -sumus, sine affectu inveniemus et causarum propter quas parum processerint.

IV. si quis carnem detraxerit ab ea parte quae superfacie commisturae humeri cum lato scapularum ossi ad cervicem ostendit et ab ea qua situs est musculus qui versus superiorem partem extendit et a chorda juxta alam et ab sagulo ad pectus, humeri caput-, quamvis prolapsum non siti in priori parte admodum su ostendat. Naturaliter enim humeri caput, iit.priorem partem prominet; reliquum vero osus humeri in exteriorem convertitur.

Ἐραχίων, quem humerum vertimus, dicitur ea totius brachii pars quae. inter duos articulos. sita est, duos autem articulos intelligi.velo et eum qui ad latum scapularum os et eum qui ad cubitum est; ἐπωμὶς vero illa quae superjecta commissurae humeri cum lato scapularum osse ad cervices intendit. Tlpoc enim Graece nominatur ex tota, commissura id quod oculis subiicitur, nam quod lati suapularum ossis minime te ostendit a posteriori parte situm est; ab inferiore omne id quod apparet, quum totum brachium sursum porrigitur, ala, μασχάλη Graece nuncupatui. Praefatus igitur Hippocrates ubi -in carne quae humeri commissuram contegit macies summa oritur, caput humeri ita exstans conspici, ut quibusdam excidisse videatur, docet universam ejus naturam ex- arte corporis incidendi, praecipiens ut si quis aperte intueri ipsam. velit ab ea parte quae superjecta commissurae humeri cum lato scapularum osse. est cervicem intendit carnem detrahat, hoc est scalpello circumcidat, donec quae in commissura sunt ossa nudentur: detrahat similiter ab ea chorda quae juxta alam est; terni enim hic musculi tuus, primus a lato scapularum osse ac jugulo: oritur, quam a similitudine literae Δ vocant δελτοειδῆέ Hujus musculi quod carnulum est tegi t ^universa m commissuram, chorda in longitudinem tendit per os Humeri, .cui alligatur altera chorda grandioris musculi, quem a pectore incipiens eum superlori connectit, qua sita vena. est quae sub ala ad cubitum procedit. Meminit etiam hujus ipsius, quum inquit et a chorda. juxta alam; test quum ait. et ab ea,qua situs. est musculus qui versus superiorem .partem. extendit, -potuit loqui de musculo qui A literam repraesentat, a cujus quod carnulum est operit .universam commissuram. Votuit: etiam musculum illum intelligere qui fertur ad priorem partem hu-. meri et a duobus. .capitibus. ligamenta .valida habet, quorum alterum a lati scapularum- ossis processu ancorae simili, alterum a sublimiori labro cervicis ejusdem ossis, dependet.

V. rersutur humerus iit cavo lati scapularum osus a latere, ubi brachiumjuxta latus extenditur; at ubi totum in, priorem partem porrigitur, humeri. caput. e .regione cavi lati scapularum osus collocatur, neque amplius videtur in priorem partem excedere. Ergo quod propositum est nunquam vidi humeri caput in priorem partem promoveri; non tamen contendere velim eo necne promoveatur. talum humerus igitur in alam excidat,. complures resumendi peritiam habent, quippe quum mul- tis excidat; callere autem omnes modos, quibus medici luxatum reponant et qua ratione ipsis utendum sit, eru-. diti est. Tunc autem adhibere smadum validissimum debes, quummaxime opus esse intelligis ; validisumus autem est: qui omnium. postremus adscribitur.

Versari dixi όμιλεἴν, quod vocabulum Graece .fere mutuantur antiqui non ad significandum colloqui, quemadmodum nunc plerique, sed hac voce intelligunt inter se convenire et quasi una certari, quod, ὸμού ειλεῖσθαι dicebant, quin et Humerus eodem modo id usurpat in..iis quae .scribit in-clypeo oppleta fuisse a Vulcano, quum inquit;

ῶμίλεον δ^ ῶστε ἐωοὶ βροτοί.

Homerum itaque a latere ait. versari in cavo lati scapularum ossis, ubi brachium juxta latus extenditur, ὸμιλεἰν dicens versari, ut eo verbo significaret simul esse et ipsum contingere. At ubi inquit: brachium totum in priorem partem porrigitur, humeri caput e regione sinus lati suapatarum ossis collocatur, neque quum erectum maneat, videtur amplius in priorem partem excedere.

VI. Quibus humeri caput saepenumero excidit, ipsi per se refutuere poscunt.

In commentariis quoque de fracturis ostendi articulos duabus de causis frequenter vel levi occasione erumpere; aut enim ob ipsos sinus parum desidentes, atque ipsis labris resupinatus, aut ob humorem earum partium quae commissuram comprehendunt, ob quem laxantur et facile extenduntur. Adjeci etiam articulos iisdem de causis prompte restitui, quamobrem ab aegrotantibus per se citra operam medici reponuntur.

VII. sn alam enim conjicientes tubercula digitorum alterus manus, articulum ad superiorem partem adurgens, cubitum cero ad pectus adducunt.

Primus restituendi modus hic est, quum seu aeget ipse, seu medicus aliquis humeri capiti digitorum tuber.. cula subjicit, non quovis modo, sed a parte interiori ut primo ad priorem partem humeri compellat, deinde ad superiurem ipsumque e regione collocet sui cavi, ubi, ut arbitror, musculi qui commissuram complectuntur ipsi subservient et efficiendi socii erunt; ipse enim ait in opere de tracturis, quod et nos in libro de motu musculorum, agenda; inveniuntur haec ex eo quod maxime commune est et generale, positum quidem ab Hippocrate, detuonstratum vero a nobis in i libris de ratione curandi; quod et nunc etiam docebimus quantum poterit. brevissime, nempe ex iis quae naturaliter habent nihil .esse corrigens dum; siquidem; ea. nobis est consilium non tollere, sed tueri ; quae vero praeter naturam sunt propositum est. in naturalem statum restituere. Necesse mutem est id quod in antiquam sedem unde excessit reversurum est, rursus. idem iter facere, quod..proinde est ac si dicas contrarium iter facere. Nam iis qui Athenis Eleusinem proficiscuntur, iter contrarium non aliud. appellari potest quam Eleusine Athenas, quamquam primum iter quod fecerunt Athenis abeuntes postremum est ubi redeunt. Considerato igitur in singulis luxatis nude coeperit articulus expelli, qua processerit et ubi constiterit; oportebit enim excidendi finem principium esse revertendi, atque inde rutilis ad. excidendi principium procedere. Ac ne longius discedamus in proposito casu, quum humeri caput suo loco motum in priorem partem venit, ob pondus deorsum fertur; deinde .in posteriorem partem ad latus vi musculorum ad se recurrentium contrahitur. Quum ergo reverti ad suam sudem debet, inchoari a posteriori regione necesse est, tuncque primo in priorem partem impelli, postea furtum adduci, deinde quum .situm est e regione fui cavi,duorum alterum faciendum est, vel res tota musculis comunttenda .vel una cum ipsis. attrahentibus adurgendum est; at.ubi rem musculis commiseris, inferiorem locum fine fultura ne relinquito. Sustineri enim hic re aliqua humerum oportet, ne quum musculi nondum sic confirmati sint ut ipsum attrahant, deorsum feratur, priusquam ab illis in suam sudem adducatur. Ergo quum haec tria itineta sint; optimum est unumquodque ad rectam lineam fieri, primo quidem in priorem partem, deinde in superiorem, tertio in .posteriorem. Saepe autem non sic, test circa cervicem: lati .scapularum ossis uircumducentes humeri caput. restituimus, cujusefane generis est primus re-. ponendi modus per digitos vel. ipsius hominis vel mediali Eum modum apellat Hippocrates κατὰ περίσφαλσιν; qur citra noxam proficit in commissura humeri cum .latu sica-. pularum osse, quippe quae .nullum .oblongum processum; habeat, neque in capite. humeri : ex tuto. enim rotundum est, neque in labris ipsius cavi quo recipitur. Quibus itaque saepe promovetur necesse est commissuram esse fare xam et cavum exiguis labris contineri ;atque ea de causa. ipsi per se talos articulum restituunt, quibus ita habet, integrae manus digitorum tubercula in alam conjicientes, sicut inter latus et humeri caput demittantur. In quo casia digiti vicem vectis praestant, quum tubercula in acutum desinant ad effigiem summi cunei ; hac igitur summitale facile inter humeri caput et latus inseruntur, quodsi ibi semel admittantur, quum facile restitui possit ob humorem partium quae commissuram comprehendunt, digiti quidem ex parte protinus admissi articulum a latere in priorem partem reducunt; at cubitus quum ad pectus adducitur humerum attollit, quumque digiti simul interim . impellant et circumducent juxta inferiorem et priorem partem commissurae, humeri caput ad tui cavi oram adscandit. Quodsi semel eo fuerit compulsum, levi momento in ipsum cavum revertitur; hic autem restituendi finis fuit.

VIII. Eundem restituendi modum adhibere medicus poterit, si sub ala ab interioriparte articuli prolapsi digitos demittens a latere ipsum reducat, suum vero caput ad renitendum obiiciat, qua /ligulam cum lato scapularum oste committitur, genibus farta cubiti /uncturam ad humerum datis ad latus repellat. Expedite autem cum qui restituet. manu strenua esse vel ipsa. manibus et capite quod dictum est praestet, alter cubitum ad pectus adducat.

Medici in restituendis luxatis quaedam agunt idiotis quoque communia, id qudfl nunc .faciunt in proposito restituendi modo, quaedam proprie adliciunt iis quae communis funi. Commune est medicorum pariter et idiotatum per digitos impellere et humerum attollere, sed proprium medicorum caput objicere homini, ^qua Iugulum cum lato scapularum osse committitur et humerum adurgere .genibus ad imum ejus datis. obiicitur autem caput ne homo sequatur, quum humerus digitorum impulsu in priorem partem adducitur; quae primo fieri debent, tum tertio genibus adurgendum, quod in- eo tempore totius curationis quae per manum admovetur opportunissime sit, quum humeri caput a latere penitus reductum non protinus occurrit cervici lati scapularum ossis; tunc enim neque oportet articulum in priorem partem adducere, sed in superiorem compellere; quod optime continget, si quis imum humerum ad latus trudat. Quatenus enim in intutiorem atque inferiorem partem fertur, eatenus quod ipsi apponitur in contrarias partes ducitur. At ubi humeri caput in priorem simul et superiorem venit, facile reconditur. Sed si nolit medicus genibus imum humerum attingere, imperet alteri ut ipsum ad pectus adducat. Hoc firpra ostenstrm est fieri ab idiota, quod saepe articulus excidat, edocto. qua tratione agendum sit. Sed cui nunc primum excidit, non. licet id efficere, nisi si genevotus est atque adversis rebus non perturbatur; hic siquidem jussus a medico per se humerum excitabit.

IX. Reponitur idem humeri caput, quum retrudatur ad dorsum tum altera manu eminentia cubui sursum compellitur, altera a posteriori parte urgetur articulus.

Hoc restituendi modo magis circumducimus quam superiori, sed fuh ipso etiam necesse est in tres partes articulum agi, quae tamen singulae propriis finibus non circumscribuntur, neque angulum efficit, quum ex una parte ad aliam transfertur, sed in orbem flectitur perinde ac si anguli a quadrato .retundantur. Quid autem accidat, quum articulus in orbem agitur circumduciturque, plane intelliges ex descriptione hujus figurae:

A. B. C. D.

Concipito caput humeri, quem articulum lati scapularum ossis vocat, quum primo agitur, ferri a latere ad partem priorem per lineam C D, inde sursum per lineam D B, postea in suum cavum conjici, ubi. A, quodsi ita feratur, non circumducitur, sed si anguli D B quasi infringantur, non amplius per tres lineas rectas feretur, sed per unam curvam. Sic itaque circumactus humerus ad oram adducitur fui cavi, ad quam ubi venit, modico impulsu in suam sedem revertitur. Atque hoc commune est omnium quae circumducendo reponuntur, id quod etiam evenit ei restituendi modo quem nunc exprimit. Siquidem brachio in posteriorem partem ducto ad spinam, quum necessario humerus sequatur, caput hujus in priorem ac superiorem partem translatum circumducetur, primo circa inferiorem partem commisturae; deinde circa priorem, donec adtcendat ad oram sin cavi, in quod ubi conjectum fuerit, continebitur, tuncque restituendi finis est. Quemadmodum autem in superiori modo restituendi, ne homo sequens in priorem partem converteretur, praecepit medico ut capite objecto summum lati scapularum ossis, qua cum Iugulo committitur, retro repelleret, ita nunc ne in posteriorem partem convertatur, contrarium imperat, ut scilicet manu objecta a posteriori parte totius commissurae hominem in priorem repellat.

X. Hic reponendi modus atque is qui superius positus est secundum naturam non sunt, circum agentes tamen in suam sudem articulum cogunt.

Dixit non secundum naturam esse eo quod articulus ad rectam lineam non feratur, sed in orbem magis, ut ostensum est. Qua in re periculum est ne abscindatur processus aliqui. Propterea autem adjecit, cogunt; ut vim eorum indicaret.

ΧI. sed qui per calcem reponere nituntur, prope facundum naturam cogunt.

Qua de causa hunc reponendi modum asserat prope secundum naturam esse aperte intelliges, quum sutum universum cognoveris; quod fiet ubi quae subiiciuntur animadvertas.

ΧII. Hominem oportet humi resupinare, medicum vero ab ea parte, abs qua articulus eruperit, humi sedare, deinde suis manibus hominis brachium affectum prehendere ac deorsum versus extendere etuialce in alam demissio dextro quidem in dextram, stntstro in sinistram, in contrariam partem urgere. Necesse autem est in sinum alae rotundum aliquid demittere quod ibi aptetur. Maxime idoneae sunt pilae parvae admodum ac durae, quae e corio fare sinuntur : nam nisi tale aliquid indatur, non potest calx ad humeri. caput pervenire. Brachio enim ab inferiori parte extento sinuatur ala, quoniam eburdae ab .utraque parte alam constringunt inter se adoersue. oportet autem,aliquem ab altera parte ejus qui extenditur sedentem continere hominem ab. integri. humeri cum lato scapularum. oste coam, isset in, ne corpus ducatur affecto brachio ab altera parte extento; post loro molli abunde lato pilam in alam confectam excipero, cujus lori utrumque caput alter extendat, qui a capite hominissudeat pedeque eam -partem repellat, ubi jugulum cum.summitate lati scapularum osus consungitur. pila vero quantum maxime .potest intus consutatur atque ad latus et a capite humeri recedet.

si quis quae sic traduntur. non intelligat, huic opus est non verbo exponere, sed agendo rem monstrare. Atque idcirco mihi placer, quemadmodum supra retuli, librum ipsum Hippocratis saepius legi verbis diligenter consideratis atque adhibito omnino Audio, ut quod proponitur intelligatur. Equidem tibi ut quae .ab Hippocrate scripta sunt tenenti causam adliciam, quam ob rem hunc reponendi modum prope secundum naturam esse affirmet, quosque superius potuit tanquam non secundum naturam reprehendat. Primo quidem hic reponendi modus humerum extendit, quod neuter .ex superioribus praestitit, quam ob rem a quovis merito laudatur. Nos enim ad quem usum intensio adhiberetur extendendumque perpetuo esse, antequam restituere aut componere. tentemus, in opere quoque de fracturis ostendimus. Deinde in hac curatione calce homo retro repellitur, ne sequatur, quum brachium attrahitur. Haec itaque duo agentes in diversa contendimus; loro quidem circa alam injecto hominem in posteriorem partem ducimus, pede in priorem repellimus. Patet autem eundem esse qui utrumque efficiens in diversia contendit. Haec in proposito reponendi modo teeundum naturam adhibentur. Sed quum impulsus absit a convenienti modo recedit, .eo quod nequeat exigua pila inter latus et humeri caput penetrare ac multo minus etiam calx. At ubi eo nihil indatur, quomodo impellemus? ubi non impellamus, neque reponere secundum naturam poterimus.

ΧIII. Est et alius reponendi modus, quo super summum humerum alterius hominem collocant. major autem esec necejsurio is debet, super quem collocatur. Hic autem apprehenso brachio laborantis summum humerum suum, excitatum alae hominis subiiciat.

Primus reponendi .modus quem posuit per digitos fuit, sive aegrotantis- sive medici, alter per calcem, tertius est quem vocant διὰ τού κατωμισμου, eo quod Hippocrates dixit, ω κατωμίζουσιν ἐς ἄνθρωπον, quum significare voluit eum modum ; quo super summum humerum alterius. hominem collocant. Quomodo autem hoc fiat, ipse aperte docuit, quum praecepit ut qui super summum siumerum collocaturus hominem esset, suis manibus prolapsum ipsius brachium prehenderet, atque ita summum humerum suum attollensin hominis alam conjiceret, ut cavum quod in ea est ejusmodi eminentiae Iocum praestaret?

ΧIV. Postea convertatur, quasi sedili velit insidere, eo spectans ut summo suo humero aeger ala:.suspendatur; ipsa vero se. ipsum ab eo humero magis excitat quam ab altero suspensique humerum ad suum pectas quam celerrime adducat. Eta vero figuratus concutiatur, quum hominem suspenderit, ut reliquum corpus in contrariam partem inclinetur atque humerus contentas. Quodsi homo levis admodum- suerit, appendatur era posteriori parte levis aliquis puer. Hi restituendi modi omnes ad palaestram sunt aptissimi, quoniam luxata ibi ut restituantur, nullum aliud machinamentum desiderant, quibus alibi uti etiam convenit.

Ὑποστρέψαι dixit verbum convertatur significare. volens, summum humerum, super quem homo collocatur converti, sicut quando ad sedile accedimus, ut illi infidamus. Aegrotantem vero quum ab humero pendebit, constat a tergo ejus, super quem collocatur, suspendendum esse. Hac siquidem via in contrariam partem ducetur, atque brachium quod a fronte trahitur. Quod si levis fuerit qui suspenditur, appendi levem puerum praecipit, ut gravius reddat .pondus quod tendit in partem contrariam. Vult etiam concuti articulum humeri ipsius aegrotantis ab eo super quem collocatur, ut e regione - suae sedis constituatur. Saepius enim diximus, ubi articulus ita collocetur, facile. recondi; t quum nobis etiam nihil impellentibus musculi quod expedit efficiant.

ΧV. sed et qui super pistillum cogunt, prope secundum naturam restituunt. ^Involvatur autem pistillum molli aliqua fascia, minus -enim elabitur, atque inter latus. et humeri caput demittatur. Quod si pistillum brevius suerit, bomo alicubi sedeat, sic ut vis insuere humerum super pistillum postis. Eere autem pistillum adhiberi- longius. convenit, sic. ut homo stans paene ex eo pendeat. Deinceps humerus et brachium juxta pistillum extendatur; corpus vero alter in alteram partem adurgeat, manibus ad collum datis juxta sagulum. .

Atque hi etiam quatenus in diversis contendunt, tecnndum naturam reponunt, quatenus vero humeri caput, ut in sequentibus ostendit, pistillo. circumducitur, a .reponendo secundum naturam absunt. Quae autem hic teribit, singula in aperto sunt. —

ΧVI. Hic reponendi modus moderate secundum naturam est, ac restituere articulum potest, si recte adhibeatur. .

Hunc modum secundum naturam esse affirmat moderate, quod significavit verbo ἐπιεικὲος, quemadmodum et homo moderatus ἐπιεικὴς Graece dicitur. Putarunt nonnulli verbum ἐπιεικῶς usurpari pro maxime, atque idcirco, ut opinor, in principio hujus orationis removerunt dictionem prope ita scribentes; sed et qui super pistillum cogunt, secundum naturam restituunt. Debuerunt autem etiamsi Hippocrates id non monuisset, per se intelligere cujus rei hunc reponendi modum in sequentibus accuset. Accufat enim quum inquit: licet enim pistillo humeri ar.ticulus inhaereat, periculum est ne corpus in hanc vel illam partem labatur; ac propterea. ait eum modum qur per reatam adhibetur meliorem esse. Modus igitur qui pistillo utitur ad summum perfectionis non accedit. Quare neque verbo ἐπιεικῶς maxime significatur; magis enim eum probat qui per scalam est, magis item qui per spatham habentem in summo capitulum rotundum ac leniter cavum.

ΧVII. Quin et alius quidam modus est per scalam adhuc melior, quandoquidem tutius suspensum corpus non magis in hanc quam in illam partem inclinabitur. Licet enim pistillo humeri articulus inhaereat, periculum est ne corpus in hanc vel illam partem labatur.

Quintus hic est reponendi modus. ob quam vero causam utilior sit quaui qui positus est quarto loco aperte ipse exposuit.

ΧVIII. Alligandum autem est super gradum rotundum aliquid quod alae sinui conveniat, ut humeri caput in suam su- dem compellatur.

Ex eo ipso ligno ex quo gradus conficitur tale quidpiam exstat initio protinus, quum scalae machinamentum paratur, quo nos etiam frequenter utimur. Simile autem est ligno quod proxime subdet, quod summum habet capitulum rotundum ac leniter cavum, unde apud recentiores medicos fere omnes Graece ἄμβης nomen invenit. Consuevit autem illis organis adlici quae e recto collocantur, cujusmodi est organum tum Andreae tum fabri. Neutrius autem structuram adscribere nunc oportet; posita enim est a sexcentis architectis senioribus, qua de organis scribunt. Nobis autem institutum. est Hippocratem explanare, qui ad omnia validissime in contrarias paries seu extendenda seu impellenda eo machinamento utitur quod scamnum appellatur..

ΧIX. Inter omnes reponendi modos hic praestantissimus est. Lignum accipitur ad summum quinos- vel certe quaternos digitos latum; erasum vero binos aut etiam minus, longum cubitos duos vel paulo brevius, quod ab altero extremo rotundum sit, angustisiimum ac maxime tenue. fn summum capitulum rotundum ac leniter cavum habeat, plerumque exstet ab una parte, non quidem versus latus, sed versus humeri caput, ut huic subjectum alae juxta. latus accommodetur. summo item ligno vel linteum vel mollis habena agglutinatur, ut mitius sit; deinde caput ligni in alam demittitur intro quantum potest inter latus et humeri caput, brachium totum super signum extenditur alligaturque paulum lusca humeri caput supra cubitum et supra manum, ut quam maxime immobile sit. Est autem maximi momenti ex-. tremunt lignum ultra humeri caput in alam intime indere.

Sextum reponendi modum, quem potissimum laudavit, hic docere ingreditur, aperte exponens structuram ligni, cujus extremo superimpositum est capitulum rotundum ac leniter cavum, Hoc quia simile est labro quod Graeci vocant ἄμβωνα, medici totum lignum ἄμβην appellant; tale siquidem labrum est quale videmus in ollis conversum in interiorem partem versus cavum. Unde quidam comicus ut per jocum morderet, dixit quendam ollarum ἄμβωνας delingere. Attici igitur masculino genere ἄμβωνας, lenes seminino ἄμβας hujusmodi librorum figuras appellant. Commodissime autem capitulum hoc demittitur inter latus atque humeri caput, utilissimumque est ad impellendum, quum sumi ter quod gibbum est ex humeri capite excipiat. In universum autem singula ipsius verba plana sunt.

XX. Post haec tignum transversum inter duas columnas bene alligandum esi, superque id brachium cum ligno imponendum, ita ut ab una parte brachium sit, corpus ab altera, sed tignum juxta alam; dein ab altera parte circa tignum attrahendum brachium cum ligno, ab altera reliquum corpus. Vinciatur autem transversum lignum sublime, ut reliquum corpus suspensum imis pedibus sit. Modus hic reponendi capitis humeri praesum- ti/stmus est; justi/sune enim impellit modo lignum retro magis, quam humeri caput demittatur; justissime item in contrarias partes inclinat osque humeri tutum servat. Ubi casus quidem recens sii, articulus citius opinione reconditur, prius item quam extentus videatur.

Columnas constat ab ipso στύλους appellari, tignum vero transversum, quod ab una columna ad alteram pervenit, στρωτῆρα.

XXI. sed et quae /am diu exciderunt hoc tantum modo reponi possent, nisi tempore caro in cavum venerit atque humeri caput locum sibi tritum fecerit in quem veniat. Ubi autem luxato malum ita inveteraverit, hac via arbitror poste restitui: nam quid non moneat festus impulsus ? manere tamen suo loco non puro, sed prolabi ut consuevit. Idem efficies, si super gradum vim adbibens, hac reponendi ratione usus.

Locum tritum et callosum nominavit τρίβον, quem .efficit humeri caput, quod adstrictum diu continetur in ea parte carnis quae juxta commissuram est, in quam forte a principio erumpens constitit. κοτυλην dixit cavum commissurae, quod ut dictum est superinsidet extremae cervici lati scapularum ossis. Plerumque autem tam ipse quam alii medici κοτύλας appellant -alta cava. ac magnis oris septa; sed nunc jure sino mutuatus est hoc vocaboluto ad significandum cavum, in quod proxima caro conjicitur, quum articulus luxetur et locum occupat, in quod humeri caput ante recipiebatur. Igitur et propterea quod ipse sinus capitis humeri obstructus est et propterea quod locus in quem venit occallescens sinus vicem praestat, fit ut, si quando reponatur, contineri non possit, quum caro, quae juxta erat, sinum praeter naturam occupet et ea quae ossi locum facit occallescens commissurae sinum referat.

XXII. satisque omnino suerit, st recens adhuc vitrum .sit, super magnum sedile Thesialum vim adhibere. sed parari lignum convenit, quemadmodum dictum est, atque hom;. nem in latus -conversum sedili insidere, brachio cum ligno super eam partem sedilis infecto, cui sedentes dorso inhaerent, atque ab una parte corpus attrahere, ab altera humerum cum ligno. Idem quoque facere licet super fares bipartitus. His autem utendum est, prout praesto sunt. .i .ror

Sedilis quondam haec figura fuit potissimum in Thesifalis, ut ad rectam lineam attolleretur ea parte, cui sedentes dorso inhaerent, super quam adhiberi voluit vim in diversa extendendi, quemadmodum ante super tignum docuit. Verum. quomodo -r collocare languentem super sedile oporteat ipse aperte explicavit. Idem efficient fores bipartitae, si super eas vis adhibeatur. Inveniuntur autem hujusmodi fores, in quarum medio interjectum est lignum firmum, quale paulo ante dixit tignum inter duas columnas. Exsuis foribus altera ab inferiori parte aperitur, a superiori altera, atque hac de causa bipartitus .fores vocavit, quasi duplicem quandam duas in- se continentem parvas. Docet igitur prolapsum humerum super lignum inter duas fores situm imponi, ut intensio in diversa admoveatur.

DE HUMERO IIS MODIS PROLAPSO QUOS HIPPOCRATES NON VIDIT.

Testatur quidem Hippocrates humeri caput prolapsum in alam dumtaxat se vidisse; quidam vero ex recentioribus medicis scribunt in alias quoque partes excidere, ut in quas etiam prolabi possit. Nos autem quinquies hactenus ejusmodi casum nacti sumus, semel in Asia, Romae quater, nec saepius arbitror Romae accidisse, quoniam medici omnes ut me consulerent quae praeter opinionem evenirent mihi ostendebant. Quater igitur procidit ac semper in priorem partem. Erat autem discrimen eo quod nunc ab ipsa magis ad commissuram accedebat, nunc ab ipsa magis diducebatur in longitudinem vel latitudinem membri. Mirabar autem quodammodo, qui fieret ut Hippocrates hoc nunquam viderit; ex recentioribus vero unus dicat semel se vidisse, alter bis. Nemo autem ita saepe sicut nos hactenus conspeximus et forte rursus etiam conspiciemus. Existimamus autem non casu, sed ratione id nobis accidisse, ut deinceps ostendemus. In Asia nostra primum inspeximus humerum ita prolapsum quum Smyrnae adhuc a praeceptoribus erudiremur. Est autem haec urbs multo major illa cujus ubique meminit Hippocrates, ut qui ibi plurimum essemus. Post trigesimum et secundum annum Romae degimus, quam urbem tot homines habitatae compendium. Quod autem quater hactenus ejusmodi casus evenerit patere plane potest eo quod omnes medici, ut posui, mecum communicarent, quaecunque praeter opinionem nacti essent, ac non modo Romae nihil latere hujusmodi potuit, sed neque in portu atque in proxima urbe quam Ostiam nominant; quum omnibus amicis uterer quicunque illis locis medicinam exercerent, quae et ipsa frequentissima sunt. At urbes quarum meminit Hippocrates, ubi diutius egit, non plures incolunt quam Romae vicum unum. Nihil ergo mirum, si in frequentissima urbe plures incidunt in idem malum. Illud praeterea experientia discens ductus sum ad causam inveniendam; nonnullis enim palaestra, nonnullis medicorum opera visus est articulus eo modo excidere. Nam duo quidem ex iis quos vidi articulum in alam venisse mihi retulerunt; medicis autem imperite urgentibus musculorum complexu arcte contentum fuisse secus ac principio apparuisset. Quocirca si Romae has duas causas praeter hominum frequentiam adjicias, requires non quidem cur tot nactus sim, quibus humeri articulus ita prociderit, sed cur non plures. Hippocratis enim saeculo medici optime artis praecepta discebant, atque ea praesertim quae ad hujusmodi manus operam pertinent. Ea nunc a medicis vel nullo modo addiscuntur, vel certe exiguo temporis spatio; deinde palaestrae usis mirum in modum increvit, ubi ejus magistri membra variis modis contorquent atque pervertunt. Requires igitur, ut dixi, non cur tot, sed cur in tot hominum millibus non plures viderim quos magistrorum numerus in palaestra et inscitia medicorum in hujusmodi noxam compulerit. Restituuntur autem luxata haec iisdem consiliis scilicet extendendo, impellendo et collocando. Non convenit autem ita impellere in hoc casu, sicut quando in aliam articulus eruperat. Ibi enim opus erat articulum primo in priorem partem, deinde sursum adducere, dum collocaretur e regione sui cavi. Nunc autem quum penitus in priori parte commissurae sit, sive in interiorem sive in exteriorem partem adstrictus a musculis inclinetur, impellere ipsum oportet ad contrariam regionem. In qua faciendo periculum est ne ipse deorsum lapsus a musculis in alam trahatur, quam rem in diversa extendentes praecipue vitamus. Non est autem abs re, dum in diversa contenditur, locum sepire qui sub ala est, quod nos Smyrnae fecimus ad articulum in priorem partem elapsum. Accidit autem in palaestra, quum brachium cuidam a luctante duplicaretur, sub quo modo potissimum articulus in priorem partem prorumpit, nos vero homine resupinato intensionem in contrarias partes adhibuimus similem illi quae per calcem fit, quodam a posteriori parte sedente ac loro lato sub ala injecto, sinu aliqua re prius completo. Nos, ut diximus, articulum e musculis quibus adstringebatur expellentes, dein remissa intensione fivimus attractum a musculis in se ipsos recurrentibus in suum locum reponi. Hic igitur prompte restitutus est, in palaestra enim protinus curationem aggressi sumus, fatisque fuit affectum brachium a nobis ipsis extendi, non secus atque in eo reponendi modo, ubi calca utimur, interdum etiam extendendi causa laqueum injicimus. Sit autem laqueus ex iis qui facultatem habent extendendi aequaliter, qualis est duplex carchesius, qui ex duabus habenis conficitur. Sed ubi jam diu procidit, opus fuit scamno Hippocratis quod ipse in sequentibus tradet. Haec de articulo prolapso. Pergamus jam ad ea quae tractat de corporum varietate, quibus magis aut minus humeri caput elabitur.

XXIII. Illud autem ignorare non oportet, quod in luxatis facile restituendis naturae a naturis plurimum differunt et multum cavum a cavo distat: nam hoc quidem facilius, illud vero minus facile superatur; multum etiam discriminis est inter eos quibus nervorum conjunctio laxa est et quibus tensa.

Quum sermonem de restituendo absolverit, causam docere incipit quamobrem nonnullis facile quivis articulus excidit ac sine magno negotio reponitur, nonnullis contra raro accidit, sed magno negotio restituitur. Qua in re nos supra et ossium commissuras causati sumus et superinjectos musculos valentes aut laxos.

XXIV. Quibusdam enim hominibus humor in articulis est propter adjunctos nervos, si natura laxi fuerint et extendi facile patiantur. Complures autem videre licet ita humidas, ut ubi velint sive dolore articulos sua sede moveant atque item sine dolore restituant.

Commutasse mihi sermonem videtur, quum nervosa corpora laxiora fiant ob humorem hominis naturalem; at non propterea quod laxiora sint, idcirco humor fit in articulis, cujus oppositum indicant Hippocratis verba. Videtur autem mihi voluisse nervosa corpora propter humorem rem hominis facile, plurimum extendi, non tamen hoc sua, oratione assequitur, sed particula propter abusas lectorem adducit ad, intelligendam causam.

XXV. Differunt etiam inter se corporis habitus:, quibus enim membrum boni habitus est et carnosum, articulus minus excidit et aegrius reponitur; quibus quam soleat tenuius est et minus carnosum, magis elabitur et facilius resti¬ tuitur. Cujus rei indicio sunt boves, quibus femur suo cavo magis erumpit, tunc quum ipsi, emacreseunt. Ema¬ crescunt autem boves maxime ultima hieme. Tune igi¬ tur maxime his articuli luxantur, modo tale quid in medicina seribere conveniat, sed certe convenit.

Naturae atque articulorum differentiae, sub quibus ipsi seu prompte ſeu vix procidunt et revertuntur, duae sunt, quas saepius recensui, quum in superioribus habean¬ tur. Illis nonnunquam tertia accedit quam nunc exsequi¬ tur a crassitudine vel macie corporis orta, quam oyéow, id est habitum, dicunt. Hominibus enim quo habiliores efficiuntur eo articuli aegrius excidunt ac reponuntur, quo¬ niam carnis copia undique constringuntur; contra iis qui emacrescunt relaxatur cutis ejus carnis quae commifluram complectitur, parumque prohibet quominus articulus ex¬ cidat et revertatur. Nec quidquam deterius agitur cum his qui natura graciliores sunt quam cum his qui ple¬ niores. Ostendimus enim in libro de temperamentis gra¬ ciliorem esfe naturae siccioris, pleniorem magis madere. Quocirca musculi quum gracilibus robustiores fint, com¬ missuram coarctant, plenioribus caro, quatenus magis abundat, adstringit id quod articulam ambit; quatenus autem mollis est, facile pervertitur, quum rotundorum ossium quae sua sede moventur capita admittat, sicut utri¬ que quod ad articulos excidentes attinet, aequales sint, Si quis tamen habitior aliquando emacrescit, facilius huic articuli elabuntur ac rursus reconduntur tunc quam antea. Non secus etiam fi quis natura graoilis carne impleatur, ei vix procidit atque aegre revertitur. Quam rem com¬ probat per ea quae in bobus apparent, ita aperte loquu¬ tus, ut nulla explanatione opus fit, nifi alicubi in uno vel altero-vocabulo quae a me notabuntur.

XXVI. Recte enim scripsit Homerus ex omni pécore boves tempore hoc maxime pati, atque inter boves qui arant, quum hieme laborent: his igitur maxime articulus excidit, quoniam maxime extenuantur. Namque aliud pecus pascere exiguas herbas potest, bos non item, priusquam grandiores fiant. Aliud enim pecus tenuem habet labrorum prominentiam, tenues item malas; bobus contra labrorum prominentia crassa est, malae autem hebetes et crassae atque idcirco exiguis herbis non possunt eas subjicere.

Pecus Πρόβατα nune dixit significare volens universum pecus, quemadmodum et in libro de morbo comitiali, ubi ad verbum legitur: οὐκ ἔστιν ἄλλο πρόβατον οὐδὲν ἢ βόες καὶ αἶγες. Simile quid apud poëtam legitur ubi ait:

Πολλά τέ οἱ πρόβατ’ ἐστί.

Vult enim significare gregem pecudum armentumque, quam vocem e majoribus multi similiter usurparunt.

XXVII. Verum animalia quae solidi pedis sunt, utpote quae utrumque sint dentata, vellere poscunt et exiguis herbis den- tes subsuere gaudentque ejusmodi herba magis quam grandiori. omnino enim melior est ac sanior exigua herba quam quae grandis est, antequam ad maturatatem veniat; ac propterea scripsit: sicut quando redit gratum ver bobus in orbem, Crura quibus vertuntur,

quoniam grandior herba jucundissima illis videtur. sed et bos natura hunc. articulum laxiorem reliquis habet, atque ea de causa pedem circumvolvit magis quam cetera animalia, praesertim ubi macie sienioque confectus sit; quas ob res omnes bovi maxime prolabitur. Plurima de ipsa scripta sunt, quoniam haec stdem feriunt eorum omnium quae proposita sunt. sed ut eo revertatur oratio unde digressis est, gracilibus magis prolabitur articulus ac citius reponitur quam iis qui bono habitu sunt ; minusque inflammatione. tentantur madentes ac graciles quam sicci et carnosi.

Vellere Hippocrates σαρκάζειν dixit, quo vocabulo nonnulli significari volunt labra vehementer inter se conpangere, sicut herbae partem avellant; alii interioribus dentibus cum superiori labro idem efficere: nam qui derident, σαρκάζοντες Graece dicuntur, dentibus labrum mordent.- Verum illi quidem superioribus dentibus mordent labrum inferius; animalia vero quae ruminant, quum inferiorem tantum dentium ordinem habeant, eo ad mordensium utuntur, ac propterea accipiunt alli vocabulum σαρκάζειν in illis quae dentes inter se committunt, quoniam. quae carnem vorant σαρκοφαγούντα vocantur, tam superioribus quam inferioribus dentibus utuntur, atque his videntur- favere verba Hippocratis, quum σαρκάζειν dixerit non de .lis quae ruminant, sed de iis quae utrimque dentes habent, quae ἀμφόδοι,τα Graece nuncupantur. Haec quidem pascere exiguas herbas possunt, cujusmodi sunt equi, asini, muli; at ex iis quae ab una parte tantum sunt dentata illa dumtaxat, quibus labri prominentis tenuis est, atque idcirco inter animalia quae herbis vescuntur foli boves hieme pastu indigent, quoniam nequeunt exiguam herbam aut σαρκάζειν, id est dentibus. abscindere aut labris prehendere. Boves enim non habent labra ita tenuia, ut exiguam herbam cfrcumplicare atque comprehendere possint, quemadmodum et caprae et oves. Haec tria animalium genera multifidos pedes habent, sed solidi pedis sunt quae utrimque sunt dentata. Appellantur autem Graece μώννχα contracto vocabulo, ut asserunt qui nominum interpretationem excolunt, a dictione μονώνυχα, eo quod unum unguem habeant Graeci μόνον δνυχα dicunt; solidipedum enim pedes extremi unguibus hominis respondent, minusque inflammatione tentantur quum facilius articulus excidat, sequitur ut similiter recondatur; quo fit ut nulla vel certe quam minima inflammatio superveniat. Namque ubi magna vi procidat ac revertatur, musculi dolore vexantur, quem subsequitur inflammatio.

XXVIII. .ltlinusque in posterum articulus alligatur. Atqui si citra inflammationem muci /usio plures suerint, idcirco etiam facile procidet. Rere autem circa articulos muci redundant magis in gracili quam in pleno.

Quod inquit in posterum, referri potest ad duo. tempora et ad id quod reposito articulo proximum est, quum inflammatae partes curantur. et ad id. quod deinceps citra molestiam insequitur, eo. quidem tempore quod reposito articulo proximum est, ubiinflammatio sit, articulus ab. ipsa constringitur, quod ipse etiam narravit. Post curationem a validis ejusmodi hominum musculis et a quadam duritie; quam musculis ingens inflammatio relinquit, articulus quasi vinculo coarctatur..

XXIX. sed et caro quoque gracilium, qui arte non suerint recte extenuati, mucosa magis est quam eorum qui pleni sunt. Ubicunque autem muci cum inflammatione sunt, asummutio articulum illigat, ac propterea non admodum elabitur ubi muci redundant. Qui lapsurus utique faisu sut, nisi locum vel amplius vel minus inflammatio occupastet. Qui reposito articulo partibus quae juxta sunt nulla inflammatione affectis protinus humero uti sine dolore poscunt, hi nulla cura sibi opus esse arbitrantur; sed medici ospcium est praesagire contra eorum opinionem, siquidem his rursus prolabitur, magis quam quibus nervi inflammatione tentantur. Hoc in omnibus articulis ita habet et praecipue in commi/sura humeri cum. lato scapularum oste ac in genu; namque hi praecipue laxantur. At quibus nervi inflammatione vexantur, humero uti non possent, dolore enim prohibeatur atque inflammatione extendente. His itaque me- deri oportet cerato pannisque et multas fascias circumdare; tum lanam mollem ac mundam in alam sabjicere, donec id cavum compleatur, ut vinculum fulciat et articulum sustineat. Continere autem humerum oportet plerumque in superiorem partem conversum : sic enim stet ut humeri caput longe collocetur a loco in quem proruperat. Convenit autem humeri articulo. deligato humerum ipsum ad latus devincire, fascia in orbem circa corpus porrecta.

Quicunque seu fame, ren obsidione, ren luctu, seu moerore, sive etiam cibi fastidio alimenti non satis sumeu.tes extenuati sunt, caro non statim siccescit, sicut illis qui arte recte funi extenuati ; sed fere in omnibus propositis casibus madentior efficitur quibusdam tunc ob inopiam liquatis. Magis adhuc. tabescunt qui in moerore sunt, quem Graeci poetae μελεδῶνα idcirco dicunt, quesi meatbra edat devoretque; sub hoc itaque adeps omnis tabescit et quaecunque caro mollis ac recens concrevit. Sed ubi medicus de industria corpus aliquod extenuat per ea quae excogitavit, moliri id contendit; deinceps frictione utitur, quo tempore opus est, si quid liquatur, exhaurire vesper sudorem qui tentus subjicitur vel per exspirationem quae non fenta, sed ratione percipitur. Ad haec par est ipsum esculenta aut potulenta non temere dare, sed conari per haec, ut quaecunque educenda sunt bene exitum habeant, non modo quae per dejectiones, sed et quae per urinam. Eo enim pacto si quis in corpore humor liquaretur, undique extra corpus efflueret, nam ubi in corpore maneat, tempore umectas carnes efficit. Quodcunque igitur tenue omnino ac teri naturam habens liquatur effertur et per exspirationem, quae fenta non comprehenditur, magis quam alio modo discutitur; tantum autem subsistit id quod aliquatenus crassam est, quod tempore glutinosum efficitur, a mucis non abhorret.

XXX. Necesse est insuper humeri commissorum sensim molliterque persulcare. opus autem medico est - multarum rerum et sumtionis etiam experiente ; siquidem ab eo quod eodem nomine appellatur, non idem effectus oritur, potest enim faictio laxiorem articulum illigare et /usto duriorem salvere. rerum de faictione alibi pertractabimus. Ergo hanc humeri commisseram convenit mollibas manibus persulcare tum leniter, quod alioquin utile est.

Efficit frictio fiensim molliterque adhibita ne quae remaneant inflammationis reliquiae ; varie autem procedat oportet, modo manus a superiori parte deorsum, modo ab inferiori Iurium ferantur; deinde obliquae non fusum ab inferiori parte sursum, sed a superiori deorsum; post haec in orbem et quasi transverse a dextra in sinistram et rursus a sinistra in dextram, ut musculorum fibrae omnes molliantur. Majores enim Graeci ad frictionem significandam sunt mutuati vocabulum ἀνατρίψεως pro τρίψεως; at nolim tibi persuadeas, quemadmodum nonnulli existimarunt, Hippocratem velle manus in perfricanda humeri commissura ferri ab inferiori parte sursum, quod τρίψις frictionem, ἀνὰ sursum significet ; nam verbum ἀναιρἰβειν universum frictionisgenus exprimit, non eam dumtaxat quae ab inferiori parte sursum procedit, quod et ipse indicavit quum inquit, sed de frictione aliquid pertractabimus, ubi frictionem ἀνἀτριψιν vocavit. Non enim pollicetur se de una specie tractaturum ceteris omnibus omissis, sed in libro etiam de officina medici omnes exposuit, genus universum ἀνάιριψιν appellans, quum inquit: frictio ad resolvendum valet et ad stringendum, praeter haec ad implendum ac minuendum et quae sequuntur, quae tum in commentariis in eum librum persequuti fumus tum in opere de tuenda sanitate latissime narravimus.

XXXI. Articulus non violenter dimovenduslest, sed quatenus citra dolorem moveatur. Consumantur autem omnes, alii quidem longiori tempore, alii breviori.

Inflammatione remissa nihil expeditius est quam ejusmodi motus; solvit enim illius reliquias omnes, quibus neglectis articuli contracti atque illigati redduntur, utrisque enim vocabulis appellantur.

XXXII. His aurem indiciis .excideritnc humerus intelligendum est.

In libro : de .fracturis ante .ad. eos. qui. errant aggreditur, quod nunc: quoque facit; nam postquam errantes redarguit, reponendi .rationem subjicit, quae non solum sequitur quod propositum erat, sed ejus etiam fidem facit. Eam ergo primum exsequutus nunc deinceps indicia subjicit humeri capitis laxati, quae in exercenda arte necerfarto praecedunt, in tradenda non item necessario ; eorum vero. quae praecedunt; aut sequuntur illud. tibi indicio sit, quod non recte effici- potest opus quod sequitur aut percipi quod praeceptum est, antequam intelligatur quod praecedit. Ratio quidem laxati restituendi, antequam intelligatur in quam partem articulus eruperit, aperte demonstrari nequit.; sed nihil. eam addisci prohibet, priusquam notae enarrentur. Principio itaque orationis si id unum edocti sumus, humerum in alam prolabi et ipsi. invenire modum reponendi possumus et ab altero etiam doceri; non tamen. comprehendere modum reponendi, nisi ante sciverimus humerum in alam procidere, sicut neque^ quo pacto in alam procidit, nisi prius noverimus naturam universae commissurae. Si quis igitur restituendi modulum praefatus deinceps- adliciat, in quam partem articulum luxatum restitui docuerit, necessarium ordinem perturbat, id quod accidit etiam eloqui primo incipit ostendere, in quas partes articulus erumpat, dein transit ad commissu-^ rae naturam exponendam. Nam si quis penitus nosset quomodo articulus in alam excideret, supervacuum esset commissurae naturam hanc docere. Sesi qui primo audiet percipiatque, quonam modo haec habeat, deinde in quam partem articulus venerit, huic nihil opus est ad hoc ut restituendi modum doceatur. Eodem etiam modo nunc nihil nos prohibuit signorum inscitia, quominus reponendi rationem intelligeremus, quae res communiter evenit 1n omni curatione tradendam Potest enim doceri quis qua ratione curetur inflammatio jecinoris, seu ventriculi, seu renum, sive intestini crassioris, antequam ipsorum affectus teneat; non tamen curare potest, priusquam eos -intelligat; sicut neque ratione curationem invenire aut doceri ab altero priusquam naturam calleat partis quae curatur.

XXXIII. partim quidem quum homines /ustum habeant corpus et brachia et crura ad exemplum integri aestimare vitia-. tum oportet et ad exemplum vitiati integrum neque spectare alterius hominis articulos.

Quod ab utraque parte, tam dextra quam sinistra aequale est ad unguem, jestum appellavit. Sed quoniam membrorum forma in hominibus varia est, imperat ut affectum membrum cum pari tipsius affecti hominis membro conferatur; atque inde quatenus a naturali statu recesserit conjectura fiat.

XXXIV. Aliis enim magis exstant, aliis minus, sed ipsius laborantis, an integer vitiato dissimilis su.

Eos quibus articuli naturaliter exstant promiuentque, ἐξάρθρονς appellavit.

XXXV. ouae res recte quidem ostenditur, omnino autem magna ejus inscitia est. Hac de causa non sutis est ratione artem hanc. scire, sed usu experiri ipsum oportet.

Inscitiam dixit παρασύνεσιν, non omnem simpliciter intelligens, sed eam quae conjuncta est ac proxima scientiae. lndicabit autem ipse in sequentibus qui fiat ut interdum decipiantur, qui protinus cum vitiato integrum conferunt.

XXXVI. Multis enim articuli prae dolore vel alia de causa ut non exciderint, nequeunt tamen eo modo quo in sanis corporibus figurari. Intelligere igitur ac scire hujusmodi habitum oportet, nam multo magis in ala sentitur caput humeri prolapsi, quam ejus qui naturaliter habet; ad haec locus qui a superiori parte super commissuram .est cavus apparet, item latum est scapularum summum, qua cum sagulo committitur, exstare videtur, quum articulus interiori loco recipiatur.

Inscitiam quam ipse παρασύνεσιν dixit nunc unam ponit, quae in figurando accidit. Interdum enim nequeunt affecta membra aliquo modo figurari; quamvis hoc aegris non accidat, propterea quod articulus eruperit, feli vel dolore vel musculorum intensione. Deinceps inscitiam alteram subjecit.

XXXVII. In quo etiam accidit inscitia, de qua in sequentibus agemus; est enim memoratu digna.

in eo quod locus qui humeri commissurae subjectus est cavus conspicitur, quendam incidere errorem ait, quem in sequentibus se dicturum pollicetur. Id autem interdum evenit, ubi jugulum a lato scapularum osse diducitur.

XXXVIII. partim etiam a latere cubiti eminentia recedere magis videtur ab eo humero, qui prolapsus est, quam ab altero ; si quis tamen cogat, adducitur quidem, sed cum dolore.

Indicium quoque hoc fallax est, nisi sub ala humeri caput contingat, quod in eam venit; quo fit ut brachium adduci ad latus sine dolore non possit.

XXXIX. Adde quod cubito extensa brachium juxta ejusdem partis aurem non ita porrigi potest, quemadmodum et integrum, neque in latera similiter. Haec itaque indicia sunt humeri capitis laxati ; restituendi vero modi hi, qui scripti sunt et curationes eaedem.

Hoc quoque signum ex illis est in quibus esse insuiriam proposuit, quod evidentissimum est ex his quae prodidit quum inquit: multis enim articuli prae dolore vel alia de causa, ut non exciderint, nequeunt eo modo quo in sanis corporibus figurari. Si quis, ut ipse ait, prompte brachium possit ad latera porrigere, id certum indicium est, articulum naturaliter habere; quodsi aliqua ex parte prohibeatur, potest hujus rei causa esse dolor vel musculorum intensio.

XL. lltaxima autem animadversione dignum praeceptum est, qua ratione curare eos conveniat, quibus saepe humeri caput elabitur, quam multi ob calamitatem hanc quamquam alioquin idonei certare prohibeantur;- multi etiam ea de causa redditi inutiles ad bellum ac perierint. ob id etiam animadversione dignum est, quod neminem noverrat qui recte curaret, sed alios quidem manus homini non iniicere, alios contrarium ei quod expediret exeogitare molfrique. Adusserunt sum complures medici, ubi humeri articulus excideret, eum locum qui a superiori parte commi/surae est et eum qui a priori; qua promonet humeri caput, et a posteriori parte paulo in— si^ superiorem sedem commissurae. profecto hujusmodi ustiones commodae su issent, si humeri caput in superiorem, priorem aut posteriorem partem venisset. Nunc quum in inferiorem erumpat, expellunt magis quam cohibenti excludunt enim humeri caput a spatio supe- riori. sic autem adurere hos convenit, cutis sub ala prehendenda digitis est, atque attrahenda e regione potissimum ejus partis, in quam humeri caput elabitur.

In hac etiam oratione pleraque plana fiunt, quare a me praetermittentur, nisi si qua videantur obscura.

XLI. nim cute sic attracta ita admovendum candens /erramentum est, ut traiiciatur.

Imperat ut ex cute extenta nihil relinquatur quod non uratur, sed candens ferramentum trajiciatur a dextra parte alae in sinistram, atque ab hac ad dextram.

XLII. Eermmentts autem adurere oportet non erasus neque nimium rotundis, sed oblongis; celerius enim manu impulsu traiiciuntur.

Ferramenta extremitate rotunda appellavit φαλακρὰ, cujusmodi sunt capitulata illa, quibus ad alas utuntur, πυρίνες vel διαπύρινα nuncupantur, atque item spathae capitulatae. Quae vero his contraria oblonga sunt, προμήκη dixit, quorum extremitas non est rotunda; sed acuta, illis aliquo modo similis, quae ad perforandum accommodantur.

XLIII. .suntque candentia ut traiici quam celerrime posuit, quaecunque enim plena sunt, tardius traiiciuntur et crustae inde latiores resolvuntur, periculumque est ne ulcera abrumpantur, quod etsi nihilo deterius esset, turpius tamen atque expers partis penitus haberetur. Ubi ergo candens ferramentum traieceris, fare abunde erit in inferiori parte dumtaxat aduspsie. .

candentia esse voluit ferramenta quae ad alam admoventur, quod expressit vocabulo διαφανῆ.

XLIV. At si mullum instare periculum videtur, ne ulcera abrumpantur, sed magnum spatium in medio integrum relinquatur, instrumentum quo ad illinendum utimur, tenue traiiciendum est ab una ustionis parte ad alteram, cute adhuc extenta; non enim poscet aliter trajiri. suo facto remittenda cutis est, postea inter utramque plagam alia media facienda est, admoto tenui farramento candenti, donec ad prius demi/sum instrumentum pertineat. Quatenus vero prehendere cutem sub ala conveniat, hinc consuere poteris, quod glandulae sub ala sitae sunt, atque in multis aliis corporis partibus.

Ulcera vocavit ώτειλὰς, quemadmodum et poeta qui de recenti vulnere inquit:

ὄφρα οἱ αἷμ’ ἔτι θερμὸν ἀνήνοθεν ἐξ ὠτειλῆς.

Ubi extremam cutem, ut ait, transversam ferr mento trajeceris a dextra in sinistram, praecipit ut iterum aduras demisso candenti ferramento non amplius transverso ab una parte ad alteram, sed prorsus in altitudinem. oportet autem inter utramque plagam quam candens ferramentum fecit non exiguum spatium interjicere ; namque ubi exiguum sit, periculum est ne ulcera abrumpantur atque una magna exulceratio fiat; quamobrem etsi nihil deterius accidat, siquidem adurimus, ut partem exsiccemus atque adstringamus, non tamen necesse est magna inducta cicatrice locum deformem reddere, quum per exigua foramina liceat aeque succurrere.

XLV. sed alibi glandularum universum naturam persequemur, quid sint quidque et in quibus indicent aut pollini. Clandulas itaque prehendere non convenit nec quaecunque glandulis interiora sunt, id siquidem valde periculosum est.

Glandularum universam naturam appellavit ούλομελίην, quam pollicitus est alibi docere; non tamen exstat hic liber Hippocratis de universa glandularum natura. Sed quidam ex medicis junioribus qui Hippocratem sequuntur parvum libellum confecit, quem inscripsit Hippocratis de universa glandularum natura. Qui tam loquutionibus quam sententiis longe superatur a germanis libris Hippocratis, adde quod neque ullus veterum medicorum ejus .libri meminit, neque ab iis qui indicem scripserunt commemoratur.

XLVI. proximae enim sunt nervis qui magnam vim habent. Extrd glandulas plurimum prehendendum est, nam id su innocenter. oportet vero scire quod siquidem saniter brachium extenderis, nihil quicquam pellis prehendere poteris illius quae sub ala quod promptum est ad extendendum.

Submotos asse ait glandulis in ala nervos magnam vim habentes, quos nuncuparit τόνους. Ridicule igitur quidam ex. recentioribus medicis existimant nervos illos dumtaxat ab ipso appellari τόνους qui conjugati a cerebro oriuntur, quoniam in secundo de morbis vulgaribus, quum dixit: duo enim nervi a cerebro juxta os magnae vertebrae et quae sequuntur nervos appellavit τόνους. Nervi enim qui ad brachia intendunt, ut in confesso est apud omnes qui incidendi corporis peritiam habent, a spinae medulla in cervicibus dependent, qua parte ad thoracem accedat. Quos constat ab ipso nominari τόνους tum in propositis verbis, ac deinceps bis in iis quae subjiciuntur, tum infra rursus, ubi de spina agens nervos appellat τόνους.

XLVII. illud etiam ignorare non oportet, quod ubi humerum valde in superiorem partem porrexeris, nihil prehendere ex cute sub ala poteris, quod extendere operae pretium sit; nam ubi in superiorem partem porrigatur, cutis quae sub ala est absumitur. Ad haec nervi etiam nulla ratione violandi sunt, hi siquidem in ejusmodi habitu prominent atque extenduntur. sed si humerus paulum excitetur, multum cutis apprehendi poterit et nervi quos cavere oportet intro magis recedent longiusque aberunt ab eo quod apprehenditur.

Absumi in ala cutem ait, ubi totum brachium sursum porrigatur; ante siquidem laxa erat, ita ut superesse videretur. Brachio autem sic figurato extenditur circa partes quas contegit, ita ut quod prius superesse videbatur pereat et quasi absumatur, quum brachium turium porrigitur.

XLVIII. At nonne in universa arte in primis danda opera est, ut quo pacto singula juste figurentur inveniamus?

Juste intellexit quasi aequaliter. Hoc autem fit ubi servatur quod unicuique rei convenit et proprium est. Id nunc de quo agitur ustio cutis in ala est, quam admovere oportet humero convenienter figurato; nam si ita demittatur ut latus attingat, nimis paulum excitabitur, neque poterit altitudo alae se ostendere, neque cutis sane digitis extendi atque aduri ; sed si humerus plurimum attollatur, digitis extendi nihil fere cutis poterit, sub hoc enim habitu circa subjectas paries extenditur, adde quod nervi prominent. Eatenus igitur attollere humerum convenit atque ab ala reducere, ut Iocus in conspectum veniat; sitque qua subjicere digitos facile possimus et cutem extendere atque adurere. Quae quum primum excitato hrachio fieri possunt, admovenda manus est membro ita figurato, neque ulterius attollendum. Non enim alia de causa humerus attollitur, nisi ut possit cutis sub ala digitis extendi hactenus, ut candens ferramentum admoveatur, prout ipse indicavit, ita ut si haec praestare potuissemus humero demisso, ejusmodi habitu nihil antiquius fuisset, quum laxiorem cutem efficiat i sic enim plurimum attrahitur ac manus sine ullo periculo penitus admovetur.

XLIX. Haec circa alam, suntque est sic prehendere, modo quae convenit candentia surramenta demittantur.

Prehendere dixit de cute.

L. Extra alam duae tantum sedes sunt, quum aduruntur morbo auxiliantes.

Dictionem extra dixit ἔκτοσθεν, quam potuit non ut loci differentiam notaret, sed quemadmodum apud Demostheuem atque alios rhetores usurpatur, qui quum ἔξωθεν τι τού πράγματος dicunt, praeter rem significare volunt. Id igitur quod Hippocrates asserit tale est: praeter ustionem alae duae aliae sedes sunt morbo auxiliantes, quum aduruntur. Usus autem est vocabulo τιμωρέουσαι, quo constat ipsum non aliud significasse quam. auxiliantes. Quod fecit etiam Euripides, quum Orestem induxit haec loquentem :

Ἀνόσια μὲν δρῶν, ἀλλὰ τιμωρῶν τῷ πατρί.

Disserunt autem inter su τιμωρῶν et τιμωρούμενος, quod vocabulum cum accusandi casu ningitur ; hoc siquidem significat crucians. Eadem ratione et Meuandri fabula inscribitur ἑαυτὸν τιμωρούμενος.

LI. Una quidem est a priori parte inter caput humeri et chordam quae ad alam est.

Nos quoque vidimus articulum in hoc loco qui pars totius prioris regionis est, nam quum ea lata sit, una quidem ejus in medio ad unguem est, duae autem utrimque; una ab interiori parte, cujus .nunc meminit, altera ab exteriori de qua paulo infra loquitur. Est autem admrratione dignus, qui quum nunquam -viderit humeri caput in aliam partem excidere quam in alam, non contentus fuerit ipsam tantum adurere, sed adjungens duas alias regiones illas coniecerit, in quibus nos vidimus caput humeri fixum, ex his in eam qua vena sita est per summum humerum procedens, ubi duo musculi concurrunt et magnus ille qui a pectore oritur et qui a literae ri sim,litudine δελτοειδὲς nuncupatur, quater. vidimus thumeri caput. prorupisse ; in exteriorem vero partem mediae regionis semel, de qua tractabit in sequentibus.

LII. Qua demittere candens ferramentum convenit, ut cutem tfujiciat, non tamen nimis alte; proxima enim est crusta vena ac nervus, quorum neutrum calesuciendum est.

Crassam venam intelligit hunc eam quae per summum humerum fertur ad cubitum, ώμιαία Graece vocatur, quasi latam vel grandem, cui innectitur conjunctio duorum musculorum propositorum, cuique adjungitur nervus qui distribuitur in partes cutis quae juxta venam est. Cavendum autem esse ne adurendo nervus aut vena attia- gatur, aperte declaravit; non tamen ostendit, a primine an ab interiori parte venae vel prorsus super letam adurendum fit. Fieri enim hoc potest, in primis cutem attrahendo, quomodo in ala diximus ; dein transversam adurendo, post haec instrumentum quo ad illinendum utitur traiiciendo atque in orbem iterum adurendo. Quemadmodum autem in ala, quamvis subsint nervi maximi et cum ipsis arteria ac vena latissima, tamen aduri cutem voluit, securitatem submoturum partium comparans eo instrumento quo illinimus demisso: sic in proposita nunc ustione nihil mirum, si cutem venae superjectam aduri jubeat. Illos autem nervos dixit ἐπικαιροτάτους, quod vocabulum mutuari finiet ad ea quae magnam vim habent, quemadmodum illi, quod non longe distent a spinae medulla et maxime pleni sint. Sed circa .venam, quae ab interiori parte tendit ad cubitum, nervum simpliciter dixit non adliciens ἐπίκαιρον. Multum enim distat a medulla spinae atque exiguus est.

LIII. Rursus alio loco licet adurere ab exteriori parte multo supra chordam quae ad alam est, paulo insta humeri caput. Trasmmtur autem cutis candenti ferramento, sed non nimis alte ; ignis enim nervis est inimicus.

Venit ad tractandum reliquum ex iis Iocis in quibus recipitur humeri caput prolapsum. Hic autem est in exterrori parte prioris regionis in quam semel etiam conspexi humeri caput venisse. Non recte autem in plerisque exemplaribus legitur rursus alius locus, quem licet adurere a posteriori parte ; hic enim locus non a posteriori parte, sed ab exteriori parte commissurae est. Si quis igitur exquisite definire loca velit quae juxta humeri commissuram fiunt latitudinem habentia, hic profecto omnia intuitus in priori. regione mediam dicet esse quandam lineam, sine latitudine conceptam in medio ad unguem, quae superne in humeri longitudinem tendat et utrimque in latitudinem terminari priorem regionem, ab interiori quidem parte ex vena quae ad interiorem cubiti sudem pertinet ; ab exteriori vero - alia quadam linea quae distet a linea media, sine latitudine concepta, quantum ipsis vena recedit. Hi funi ergo termini prioris regionis ; duo autem alii utrimque furit, qua feruntur chordae ad alam; unus interiorem regionem, alter exteriorem finit. Eam vero intelligito interiorem commissurae regionem quae est inter venam et chordam, quae ab interiori parte alam terminat; sed exteriorem eam quae incipiens a linea quae tantum distabat a media linea sine latitudine concepta, quantum ipsa vena tendit ad chordam quae ab exteriori parte alam finit. Quare juxta divisionem hanc, quidquid erit superius chorda quae ab exteriori parte alae sita est, non dicetur utique a posteriori regione commissurae, sed ab exteriori. Siquidem regio posterior in commissura est qua latum scapularum os simum est; inferior in ala conti netur, superior vero inter lati scapularum ossis summitatem atque humeri caput.

LIV. Porro mederi in tota curatione ulceribus debemus videntes ne multum attollatur humerus, sed modice quatenus ulcerum curatio postulat, quoniam fagus eo minus adspirabit. Adusta enim omnia tegenda sunt, non sucus etiam moderate curanda; nam sic minus hiant, minus sanguis erumpit, minus nervorum distentio sequitur.

causas ipse exposuit cur edicat ne multum humerus unquam attollatur: primum quod usia omnia tegere expedit, sic tamen ut curari possint. et non frigeant, quum alioquin, ut ipse testatur, frigus ulcera mordeat, cutem induret, pus fieri in dolore non patiantur; ac multo magis in iis quae calor excitavit, sicuti nunc ignis, minus, inquit, hiant, hoc est diducuntur ulceris orae. Ob id enim frigore magis excipiuntur et tardius sanescunt grandioremque cicatricem recipiunt. Quod autem subdit, minus sangula erumpit, communiter ad omnia ulcera refertur, non proprie ad ea quae proposita nunc funi. Nam si quis entem sic urat, quemadmodum praecepit, periculum nhllum sanguinis eruptionis sequetur. Fortasse autem nervi tantum distentione periclitabuntur ob frigus, quod cute nudari contraxerunt, cujus rei in fine orationis meminit.

LV. Ubi ulcera pura sint et ad cicatricem intendant, tunc sune oportet humerum diu noctuque semper ad latus deligatum continere.

Ιιτειλἀς nunc proprie de cicatricibus dixit, non de ulceribus, quemadmodum ante. Monet autem maxime dandam operam esse ne humerus, nisi paullulum dumtaxat a latere diducatur adque quum ulcera curantur, quoniam pura ulcera opportunissima sunt illis omnibus casibus quos in oratione proxime praecedente narravit, atque iis praesertim qui ab exterioribus causis oriuntur. Antea siquidem sordida erant atque inflammata, fordemque et humorem praeter naturam superantem pro velamento ac tegmenta quodam habebant ; quin et inflammationis calor extrinseco frigori obsistebat. At ubi inflammatio conqule-. vit et pura reddita est ac sine superante humore, magis quam ante sentiunt ea quibus laeduntur. ob haec igitur omnia facile sub exterioribus causis ac praecipue frigidis dolent et refrigerantur; propter saulum vero acriorem vehementiori dolore cruciantur, cui accedunt ea mala quae loqui dolorem solent.

LVI. At ubi ulcera convaluerunt, humerus diu debet ad latus similiter deligari; namque hac via cicatrix maxime eimsirmabitur, atque id spatium, in quod maxime humerus procidit, contrahetur.

r Hic etiam indicavit quo consilio haec praeceperit, quum inquit : namque hac via cicatrix maxime confirmahitur, atque id spatium in quod maxime humerus procidit contrahetur, quasi ita dixerit: quo minor cicatrix inducetur, eo magis alae cutis contrahetur, quod maximum momentum habet in prohibendo, ne in hanc partem elabatur humerus.

LVII. Quibus recondi humeri caput non potuit, si adhuc eresuant, humerus non teque augetur, atque is qui integer est; sed quamvis aliquid augeatur, altero tamen breoior redditur.

Ea nunc persequitur quae necessario iis accidunt, quibus humeri caput tuo loco non est. Primum acmaxime commune cui reliqua omnia superveniunt est quod minus alitur; quam rem si membrum jam perfecte ruerevit, gracilitas sequitur; si adhuc augeatur, exiguitas. Non ali turbantem membrum ob musculorum et venarum quas continet depravationem; ejus quoque rei causa est totus articulus immobilis, nam et integra membra, ubi diutius omnino immobilia maneant, aperte graciliora conspiciuntur.

LVIII. Jam vero quia primo natali die humeros breviores habent, γαλιαγκωνες Craece appellantur, ob duplicem noxam id mali experiuntur vel quod dum in utero sunt humeri luxantur, vel aliam ob noxam, de qua postea aliquando scribemus.

Diutine sint γαλιἀγκωνες a similitudine felis, γαλῆ Graece dicitur, an ab alio quopiam, relinquenda est qsiaestio iis qui in hujusmodi studia incumbunt. Medicum vero ferre convenit nasci quosdam utriusque humeri articulo luxato dextro et sinistro, sicque humeros breviores esse; neque ignorare, alteram hujus vitii causam de qua tractaturum se pollicetur. Difficile autem est alteram invenire, praeter illam quam ipse deinceps ait illis accidere qui teneri sunt. Inquit ergo.

LIX. Aed quibus tenera adhuc aetate juxta humeri caput in intimis partibus, alteque suppurationes oriuntur, omnibus sune humeris breviores sunt; ac sine secentur, sive urantur, sive per se pus aperiatur, scire licet haec ita su habere. Maxime vero brachio uti queunt, quibus a primo natali die humeri breviores sunt; neque ipsi tamen sursum ad aurem porrigere brachium poscunt rubito extento, nisi multo minus quam ab integra parte.

Potest hoc etiam dum in utero sunt accidere; aliam vero noxam, quae iis qui in utero geruntur causa sit ut articulus elabatur, difficile est invenire, sed has ambas accidere nihil prohibet, potest enim dum infans in utero est a natura suppuratio fieri, aperiri et ad cicatricem ulcus perduci. Quod magis adhuc evenit, ubi humeri caput elabitur ob humorem infantis naturalem et quia cavum commissurae ipsius humeri tale est ut facile .articulum expelli patiatur.

LX. Quibus vero aetate jam robusta humeri capue erupit, neque restitutam est, pars quae supra commi/suram est tenuatur et gracilioris habitus sit; ubi dolore liberantur, non aeque praestare possent opera omnia quaecunque requirunt, ut cubitus a pectore diductus in latera attollatur. Ad ea autem valent quaecunque efficienda sunt, humero vel in priorem partem vel in posteriorem ad pectus adducto; nam terebra, serra, securi ac rasiris utuntur, dummodo cubitum non admodum attollere necesie sit, atque ad aha omnia idonei sunt quae brachia postulant ita figurata.

His qui hoc titio tenentur pars quae super humeri commissuram est protinus etiam inter initia tenuior apparet et gracilior, quum humeri caput lati scapularum ossis cavum reliquerit ; sed et istiusmodi .in posterum adhuc amplius conspicitur, eo quod procedente tempore emacrescant partes musculi A literam referentes, quod redditus sit imbecillis, quum sequens humeri caput vi deorsum feratur ad alam, et quod immobilis maneat, neque tuo munere fungatur, quod erat humerum attollere; quare frigidior et imbecillior redditur atque emacrescit, quandoquidem labor firmat, ignavia tabidum reddit.

LXI. Quibus tali scapularum o/sis summitas diducitur, exstare videtur os quod recedit. Est autem hoc ligamentum suguli cum lato scapularum osse; diverso autem est hac parte natura hominis a ceteris animalibus. Medici itaque in hoc casu maxime decipiuntur, excitato enim oste quod recedit humeri commi/surae pars superior apparet depresso et cava, ita ut quasi prociderit humeri caput provideant. Novi ergo complures medicos alioquin non ignobiles, qui summopere laederent dum niterentur hujusmodi humeros restituere, ut qui luxatos esse aesti- marent nec prius desisterent quam vel rem desperarent vel indicarent per se non paste humeri articulum -resti- tui. His eadem curatio convenit quae ceteris ejus generis, nempe ceratum, panni, fasciae atque eadem vinciendi ratio; verum tamen deorsum cogendam est id quod excidit, tum ea parte plurimi panni inliciendi, maximeque adstringendum, humerusque ad latui conti- nendus est suspensus a parte superiori. Hac enim ratibne id quod recepit proxime adducetur, quam rem scire optime licet atque praedicere omni periculo vacare, si alioquin tibi videatur. Ex hoc enim casu nec parum nec magnum in humeri commistum: oritur detrimentum, sed aliquid decoris eo loco amittitur:- nunquam enim hujusmodi os in naturalem et antiquam sp- dem revertitur, sed nece/surio sive amplius, sive minus a superiori parte prominet. Neque enim -aliud os usc lum in pristinam sedem revertitur, quod recesserit ab aliquo oste, quocum naturaliter jungeretur. Paucis autem diebus a dolore liberatur latum scapularum os summum, si commode vinciatur.

Indicat lati scapularum ossis summitatem esse conjunctionem, dicit etiam ipsam esse os quo alligantur proposita.ossa ambo. Conflet autem summitatem lati scapulalarum ossis esse cartilaginosum os, quod situm est qua Iugulum, cum lato scapularum osse committitur, a quo dependent membranae quibus extrema ossium colligantur. Hoc ubi,recedat, jugulum etiam sequi consuevit et idcirco restituitur jugulo deorsum depulso, sic ut ea parte in orbem quodammodo inclinetur; quo fit ut in. juvenibus facilius cogatur, nam quo magis aetas procedit, eo magis corpora nostra siccantur, Ergo quemadmodum sicca ligna minime idonea sunt quae curventur, madentia autem et viridia id facile patiuntur : eodem modo et ossa eorum qui adhuc increscunt coacta curvari possunt, ac multo magis ubi rara sint et cavis plena, quale est jugulum. Equidem experimento sensi jugulum in me nisio curvari; nam quum vinculi. vi vehementer compelleretur, alte urge-, bat. Quod ego pertuli quadraginta dies, quibus jugulum ad humeri caput ita adductum est, utris qui nunc adspiciunt nunquam recessisse videatur; quique tunc quum recessit, diductum intervallo trium digitorum viderunt, rem admirentur. Inde tamen factum est ut humerus id temporis minime nutriretur, ita ut penitus emacresceret, cumque eo brachium etiam nutriri desineret. Sed his omnibus uno vinculi praesidio succurrens non multo tempore a saluto vinculo totum membrum refeci. In adolescente autem ac multo magis in puero os facilius vinculo cogi- tur. Ego vero quum id mihi accidit in palaestra, annum agebam trigesimum quintum; nullum tamen alium ex iis qui firmissima aetate essent aeque licuit ad sanitatem perducere, eo quod vinculi vim minime ferrent. Ipsis igitur tensi singulum prorsus, sic ut tutum diem ac noctem perfundere calidum oleum cogerer, pelle toti. corpori subjecta, super qua nudus jacebam, quum caniculae aestus vigeret. A pedibus igitur inani pelve subjecta pellis ita figurata. erat, ut oleum per eam commode funderetur; quidquid autem in pelvi coactum erat, in ollam conjiciehatur juxta ignem, ut calefieret, eoque inde accepto totus affectus locus perfundebatur. At quum vel modicum quid aliquando intermittebatur, sentiebam continuo musculos juxta cervices distendi, sic ut aperte constaret, sequuturam esse nervorum distensionem, si ignavi fuissent qui perfundebant. Mihi etiam aliud evenit quod non parum in causa fuit, ut musculi male afficerentur. Atque id quoque enarrasse operae pretium erit, ne quis existimet male assiri musculos, propterea quod jugulum dumtaxat deorsum fuerit coactum. In palaestra enim lati scapularum ossis summitate diducta magister intuitus partem superpositam humeri commissurae depressam, existimans humeri caput in alam excidisse, intensionem tentat atque impuli. rum, quae quidem artificiose agit. At quum sine ullo profectu operam perderet, arbitror peccati aliquid in impellendo; quamobrem alios adhiberi jubeo qui cum ipso .. humerum et ab inferiori parte et a contraria extendant; atque ipse integrae manus digitus quantum possum intro demitto ad humerum, qui excidisse videbatur, ut inditi inter latus et. humeri caput ipsum impellerent. Nihil autem inveniens in ala praeter naturam jubeo ut extendere cessent, qui cum magistro simul vim adhibebant, eo quod humeri caput non procidisset. Hi vero existimantes me fracti animi ob dolorem esse hortantur, ut sibi me ipsum committam nec ab extendendo. desistunt, ita ut musculum evulsissent, quae res aliis jam accidit, nisi forte alter advenisset qui optime noverat me nullo modo ob mollitiem extendentes prohibere, hic eos removet ac me rogat quid mali sit quidque faciendum censeam. Respondeo summitatem humeri diductam esse, opus autem mihi esse oleo, linteis, lana; eo igitur ad balneum multoque oleo periitsus maneo in labro, quoad possum, dum quae ad curationem facerent afferrentur. Quare musculis assidua perfusio necessaria fuit, quum male affecti ea ratione fuissent; multi autem vinculum non sustinent, etiamsi id non accidat, sed malunt in posterum quae ex eo malo molestia sequitur ferre quam id quadraginta diebus sustinere. Neque enim breviori spatio consequi eos posse existimo, ut jugulum ita exquisite curvetur. Reliqua Hippocratis verba plana sunt.

LXII. Jugulum comminutum, si ex toto pactum sit, facilius curatur ; si in longitudinem, aegrius. Haec autem contraria sunt, atque aliquis existimet. su igitur quod ex toto /ructum est magis utique in suam sedem compelli potest; ac si summa cura provideatur, quod sublimius est magis deorsum cogetur idoneo habitu ac debito vin- culo. Quamvis autem ex toto in suam sudem ntin collocetur, tamen ca pars quae excedit non valde acuta apparebit. At quibus in longitudinem pangitur simile vitium esi, atque ubi osse diducuntur, de quibus supra tractavimus. Non ita enim in suam sedem restituitur exsiansque osus extremitas adspicitur admodum acuta. In universum autem scire convenit nihil humeri commisseiram aliamoe partem laedi, quum sagulum faangitur,-nisi, quod raro accidit, corrumpatur.

Ex toto frangi dicit quod nulla parte haeret, cujus contrarium est quod non ex toto abrumpitur. Id uno modo fieri. expressit, quum inquit, si longitudinem, aegrius; simulque demonstravit quod ex toto abrumpitur transversum abrumpi, quod non ex toto in longitudinem; ergo ubi ex toto comminuitur, partes cedere inter se plerumque solent atque una sursum ferri, altera deorsum; tum altera in interiora, in exteriora alleva. Qua de causa videtur fractura gravis et aegre sanabilis. Verum altero modo, quum fractura in longitudinem est, levior quidem apparet, aegrius tamen curationem admittit. Nequit enim jugulum fabula excipi in orbem, sicut membra, qua via dumtaxat propelli atque adduci posset quod in longitudinem fissum^ est. Quod si haec quae nunc ostendimus in memoria habeantur, nihil obscurum videbitur ex iis quae ab Hippocrate in sequentibus ponentur.

LXIII. Iuguli tracturae deformitatem affert ; deformitas autem principio maxima est, deinde minor.

Satius fuit dicere minus apparet; principio enim rei noxitate deforme vitium videtur, procedente tempore sicut alia omnia quibus assuescimus,n ita deformitatem parvi facimus.

LXIV. sanescit autem rito jugulum atque alia ostii quaecunque rara sunt, quoniam callo haec .maturius obducuntur. Igitur ubi rasus recens est aegri solliciti sunt, putantes malum gravius esse quam sit. Medici autem sedulos in probe curando fa exhibent, procedente tempore laborantes, ut qui non doleant neque grejsu neque cibo prohibeantur; rem contemnunt. At medici, ut qui locum reddere decorum non possent se subducunt, neque ostensurum negligentiam iniquo animo serunt; interim callus fascinat increscere. Deligandi autem ratio ea convenit, quae plerisque cerato, pannis, /asciis mollibus adhibitis. Haec autem providisse oportet, atque item novisse in hac prae/ertim curatione, plurimos pan- nos qua os exstat obsidendos esse ac fascias plurimas ibique maxime premendum. Nonnulli existimarunt plumbi aliquid alligandum, quod oneri esset ut deorsum cogeret quod exstaret. Eoriiijfe autem nec illi sapiunt qui simpliciter: vinciunt, quandoquidem neque propositus modus functo sagulo convenit: nihil enim fere cogere potest quod excedit. sunt et alii qui cognoscentes vincula ipsu aliena esses neque innaturalem locum adducere quod exstat, deligant quidem ejusmodi aegrotantos pannis fasciisque superstatis perinde atque. .alii; sed hominem fascia aliqua. cingunt, qua parte commodissime cingitur. sibi pannos obiecerint qua functura exstat, sic ut ea parte ni tumorem adsurgant, caput fasciae ad cingulum a priori parte devinciunt, fasciamque eregione saguli porrigunt ad partem posteriorem et in cingulum demissem ad priorem adducunt, atque inde rursus ad posteriorem. Alii fasciam in cingulum non demittunt, sud inter anum et naturale; tum juxta anum ipsum; dein circa spinam ducentes sicscacturam comprimunt. Haec quum ab eo audiuntur. qui inusum non habet, prope videntur secundum naturam esse; at ubi quis ea experiatur, inutilia comperiet neque enim aliquod tempus immobiles manent, etiamsi homo cubet, quamquam hoc modo proxima essent, tamen si cubans crus. stertat.aut ipse curvetur, omnes fasciae movebuntur; praeterquam quod haec vinciendi ratio alioquin su eda est.

causam ipse adjungit, quamobrem haec celeriter sanescant.; sed cur callus mature increscat, causam non expressit, ut quae ex natura ossium de quibus tractatur percipi possit, quoniam in iis quae rara sunt multum humoris contrahitur. In prioribus autem demonstravimus, recepto humore ob affecti ossis vim spissata in oris fracturae- caltum increscere. Qui ubi satis increvit ; fracturae oras illigat atque adstringit; neque enim os altioribus partibus solidatur, quemadmodum caro,sed, ut dictumest, in summo quasi vinculo adstringitur. Quae sequuntur si diligenter considerentur, omnia plana fonti.

LXV. siquidem anus comprehenditur fasuiaeque in hac loci angustia colliguntur. Quod vero ad eas /ascias pertinet quae in xonam induntur, non ita arcte haec ringitur quin sursum ferri cogatur, quod ubi accidit, necesse est totum vinculum relaxare Proxime autem moliri quis sibi videbitur, quamvis nihil magnum esuriat, si fascias nonnullas in cingulum demittat, sed plerasque ad primum vinculum adhibeat:, hac enim ratione maxime stabiles erunt et alteri circuitus alter auxiliabitur. plurima quidem dicta sunt ex iis quae ad saguli /ra- cluram attinent. scire autem licet sagulum plerumque ita scangi ut ea pars quae a pectore est sursum faratur; quae a summitate lati scapularum ostii, deorsum. Cujus causa esi -pectus, quod neque admodum sursum neque admodum deosum movetur.

Loci angustiam dixit στενυγροχωρίην, quod nomen ut. quibusdam placet non componitur- ex. vocabulis ύγροῆ, στενού et χώρας, quae significarent humidum locum eun, denique angustum; sed deducitur a voce στενυγρὸν, quae nihil amplius sibi vult quam στενὸν, quod significat angustum. Unde quadam additione, quam figuram παραγωγὴν dicunt, deducitur στενυγροχωρίη, quae nihil. aliud sibi vult quam angustiam. Quod ex iis evidenter colligitur quae Simonides sic scribit: Ούπω τις oritur δασκίοις ἐν ούρεσιν ἀνὴρ λεγεται λῖν, ούδὲ πάρδαλιν μουνος στενυγρψ συντνχών ἐν ἀτράπω. Effertur autem secunda syllaba tenui spiritu.

LXVI. Exiguus est enim motus articuli a parte ossis pectoris.

Exiguum motum vocavit κιγκλισμόν. Atsive vocabulum fumatur a motacilla ave, quae Graece κίγκλος dieitur, eo quod assidue caudam moveat, sive a quovis atio, non. pertinet proprie ad hunc locum. Sed magis persequi causam oportet, .cur commissura saguli cum pectore, quamvis sicut aliae nonnullae referri inter minimas non debeat; tamen nihil. fere moveatur, sed quam hujus rei causam Hippocrates tradat, audiamus de verbis ipsius. os pectoris στῆθος appellat, quo nomine significasse nunc videtur non omne id quod est a. priori parte thoracis, sed medium os in quod se inferunt costae, quod Graece a junioribus medicis στέρνον vocatur, de quo recte dixit.

LXVII. Ipsum enim os pectoris sibi continuatur et spinae.

Os pectoris sibi ipsi continuari manifestissimum est, sed et spinae etiam liquido constabit, si quando in cadavere detracta carne costas videris a posteriori parte spinae, a .priori ossi pectoris inhaerere.

LXVIII. Aed et sagulum prope humeri articulum supernatat, Cogitur autem moveri suepi/sime, eo quod cum summitate lati scapularum osas /ungatur. Maxime autem ubi perrumpitur pars quae ab oste pectoris est; sursum fertur, neque facile solet deorsum repelli, quoniam natura levis est, spatiumque ipsi latius patet a superiori parte, quam ab inferiori. Latum vero scapularum os, humerus et quae his inhaerescunt, a costis et oste pectoris optime salliuntur; quamobrem possent plurimum attolli atque demitti. Itaque ubi sugulum pangitur, ea pars quae est a lato scapularum oste deorsum convertitur: sucitius enim deorsum fertur una eum humero ac lato scapularum o/su quam sursum. Quando igitur sic se res stabet, decipiuntur qui censent poste quod superexcedit os deorsum compelli; namque in aperto est, interiorem partem ad superiorem adducendam esse, ea siquidem movetur, ea a naturali sede recedit. Constat autem hanc aliter. nullo modo propelli posse, vincula enim nihil magis adducunt quam repellunt. si quis autem humotum ad latus quantum potest adductum sursum attollat, ut humeri commi/sura maxime acutam su ostendat, hoc v pacto concurret cum osse pectoris a quo rece/sit.

Solet Hippocrates quasdam figuras ac linguarum proprietates usurpare, quamvis consuetam loquutionem siequatur. simile quid apud Xenophontem legitur ; ipse enim, si quisquam est qui usitata loquutione utatur, in. his uomeu profitetur tuum, saepius tamen inserit vocabula liuguae propria ac translata. Quod tamen rarius apud hunc, frequentius apud Hsppocratem reperitur, quemadmodum in praecedentibus verbis, ubi κιγκλισμὸν dixit parvum motum, nunc vero πλοώδης ἐστὶ, quod supernatat. Id autem quasi sine fulcro significat, cujus rei testimonium facit quod subjicit, quum inquit: cogitur autem moveri saepissime, eo quod cum summitate lati scapularum ossis conjungatur; at summitas lati scapularum ossis rursus ob humeri articulum saepissime movetur, quum ipse imbecillis sit et maximi motus. Initio vero sermonis prope dixit: dubium autem est ad locumne an ad rem debeat referri. Vel enim accipiemus prope articulum frequenter jugulum moveri, quam sententiam magis probo; velut quibusdam placet prope reseremus ad frequentem motum, ita ut mens ejus sit: jugulum maxime prope accedit ad ea quae frequenter moventur, quum humeri articulo jungatur.

LXIX. si quis igitur legitimum vinculum adhibeat, ut celeriter glutinetur; cetera vero omnia extra hujusmodi habitum supervacua existimet, recte utique sentiet celeriterque bominem ad optimam valetudinem perducet. Quem /acere maxime ad rem pertinet, suthque sunt quatuordecim dies, si quiescat; ad summum viginti.

Legitimum vinculum appellat quod omnibus in consuetudine est, ac jam est veluti lex quaedam non scripta: sic enim et in vita fit, ut quos mores omnes student legibus similes sint. Vinculum igitur quod ad fracturas pertinet huc non admodum accommodatur, atque idcirco fusius de ipso scripsit in primo de fracturis. Hic autem nullum vitium exponitur, ad quod ejusmodi vinculum adhibeatur. -ostendimus enim in commentariis in eos libros et nunc etiam in memoriam redigimus, morbos omnes quibus accommodatur id vinculum quod ad fracturas pertinet traditos fuisse ab Hippocrate in eo volumine, in hoc autem omnes qui alteram vinciendi rationem posselant. Porro autem in eo vinculo quod ad tracturae perlinet fascia super affectum membrum in orbem circumdatur, sed in altera vinciendi ratione sertus ad alias partes, ac plurimum ad eas quae vitiatae sedi contrariae tuus, quod in libro de officina medici testatur, quum inquit; consentit autem cum capite humeri fascia ad alteram alam demissa.

LXX. si in saguli strictura, quod raro accidit, contrarium eveniat, ut scilicet id osas quod a pectore est subiiciatur, id quod a summitate lati scapularum osus sublimius se- ratur ac super alteram excedat, nullo magno praesidio opus est, demissio enim lato scapularum oste cum humero recte inter su ossa concurrent, ac quaevis ratio vinciendi sutis erit et callus paucis diebus increscat.

In superioribus quidem demonstravit, ubi totum jugulum transversum abrumpatur, fere quod a pectore est sursum converti ; quod a summitate lati scapularum ossis, deorsum. Nunc eum modum persequitur qui rarius accidit, sub quo ea pars juguli quae est a summitate lati scapularum ossis sursum fertur, quae a pectore demittitur; atque hic, ut ait, facilius sauescit. Nam demissa summitate lati scapularum ossis, simul etiam demittitur ea juguli pars quae ipsi continuatur, sicque alteri aequata illigatur caraturque.

LXXI. Quodsi non comminuatur hoc pacto, sed ab hac vel illa parte in latere erumpat, in suam locum collocandum erit, lato scapularum osse una cum humero excitato, quemadmodum et in superioribus explicavimus. Ubi restitutum suerit in pristinum siatum, reliqua curatio celerrime persicietur. Plerumque igitur quum partes inter se ceperunt, ipsa humero sursum coacto restituitur.

Quod ab ipso nunc proponitur, accipere debemus in osse quod in interiorem vel exteriorem partem prolabitur. Intellige nunc quam dico interiorem partem, eam quae alte sita est in corpore ; exteriorem, quae in superficie ad cutem.

LXXII. Uticunque autem quod a superiori parte est in latus vel in inferiorem partem veniat, commode restituitur, si homo resupinetur, subsuta aliqua re inter scapulas quae attollat sic ut pectus quam maxime recurvatur; aliquis tem humerum juxta latus extentum sursum adducat. Medicus vero altera manu ad humeri caput data prominentiori palmae parte repellat, altera quod diductum esi componat: sic enim maxime in naturalem sudem resiituet. sed, sicut jam diximus, superius os deorsum ferri maxime solat. Plerisque ubi alligati sunt, convenit ita figurari, ut cubitus juxta latus contineatur, sicque humeri caput excitetur.

Ubi ea pars juguli quae cum pectoris osse committitur vel in latus vel in inferiorem partem prorumpat, tunc alt commode restitui, si homo resupinetur, subjecto inter scapulas juxta spinam pulvino seu cervicali, .sive tali quopiam, ut hac via thorax totus recurvatur. Hoc autem expressit vocabulo περιῤῥηδὲς, quod poeta etiam usurpavit quum inquito …

Περιῤῥηδής τε τραπέζης κατέπεσε.

Homine igitur ita figurato praecipit ut medicus altera manu humeri ad latus adducti caput in exteriorem partem repellat; sic enim diductae juguli partes plurimum inter se recedent, recurvato pectoris habitu multum ad eam rem conferente; altera manu componat atque in unum adducat diductas juguli partes; humerum vero juxta latus turium compelli interdum fatias esse in sequentibus adscribit.

LXXIII. sed quibusdam, ut narravimus, debet humeri caput sursum urgeri, cubitus autem ad pectus adduci, manus vero ad summitatem lati scapularum osus ab integra parte. porrigenda esu ouodsi homo cubare non recuset, aha quid imponere convenit quo sulciatur, sic ut humeri caput maxime sublime sit; at si inambulat, fundam a cervicibus suspendere ex fascia oportet, quae cubiti emi- nentiam complectatur.

Haec figurandi ratio efficit ut humeri caput in exteriorem partem compellatur, cum quo adducitur et juguli pars quae summitati lati scapularum ossis adjuncta est. Sed ejusmodi habitu inquit fere opus non esse, quod superiori satis restituatur, sub quo humerus juxta latus extentus adducebatur cubito ibidem collocato, non quemadmodum nunc pectori superimposito. Abstinere igitur debemus ab imponendo cubito super pectus, non quod hic habitus priori sit deterior, sed quod per illum dumtaxat pleraque praestari possint, quae ad reponendum idonea posita tunc Quomodo si res non succedat, ad habitum transibimus secundo loco offensum.

HIPPO CRATIS DE ARTICULIS LI. BER ET CALENI IN EUMCOMARMENTARIUS SECUNDUS. I. Maxilla paucis hactenus toto loco mota est.

Qui operam dant corporibus incidendis γνάθον dicunt eam- partem quae genis subjecta est; genas vero, quae μῆλα vocant, eas quae leniter rotundae in facie prominent. Quemadmodum igitur Hippocrates dixit, articulum autem lati scapularum ossis, pro articulo qui cum lato scapularum osse committitur, sic nunc maxillae articulum intellexit, quum maxillam ait, quam γνάθον appellat. Sic etiam poeta dixit:

Κόπτων ἀμφοτέρῃσι, χαμαὶ δ’ ἅπαντας ὀδόντας γνάθων ἐξελάσαιμι συὸς ὡς ληϊβοτείρης.

Ubi ridetur appellasse γνάθους malas et maxillas, quas ipsis etiam .Hippocrates in sequentibus γνάθους .nominati Atque haec de vocabulo. Cur autem scripserit paucis maxillam toto loco moveri ipsis deinceps docebit;- anituum igitur asijungito.

II. os enim quod. a malis procedit cum eo consungamr quod ab aure; hoc autem maxillae capita excludit, quorum unum a superiori parte .situm est, alterum subjectum. stem ex maxillae capitibus^ unum quidem ob longitudo nem non facile expellitur, quod rostro simile sugale os excedit.

Antea quoque diximus. in expositione libri: de fractu-. ris et in primo commentario, si quis non intelligit quae ita clare ab Hippocrate. exponuntur, huic opus esse monstratione ossium, praecipue hominis vel certe simiae ; satius autem non est tunc quum liber legitur, sed .prius per otium ossa inspicere. Diximus item scriptum fuisse a nobis librum de ossibus ad eos qui primas institutiones addiscunt, in quo ante exerceri melius est eum qui percepturus est, quae ab Hippocrate scribuntur. Atqui ut in superioribus scripsi, sic etiam nunc faciam mediam quandam doctrinam inter eam quae convenit iis qui inspexerint et eam quae iis qui non inspexerint: .c Hoc enim pacto qui inspexerinti moleste Aerumnis longitudinem non ferent ; qui non inspexerint quasi descriptionem quandam habebunt exquisitae cognitionis, quae haberi, non potest nisi .ossa ipsa inspiciantur. Intelligite igitur. ex partibus oris quae dentes continent eam quae movetur .esse maxillam; quae immobilis est, malas; in utroque item osse dentes contineri tam magnitudine quam numero inter se aequales. Procedit autem a malis os tenue continuatum illi ossi, quo continetur angulus oculi temporibus propior, cum hoc alterum os nectitur in quo situm est foramen auris; qua vero coeunt haec inter se, commissura fit luturae similis; Hoc igituros, quod malas capiti annectit, ab iis qui incidendis^ corporibus operam dederunt jugale os appellatur; quandoquidem et ipse Hippocrates censugatur inquiens ostendit duo olla inter se conjungi, quasi jugo su si j ceta. Huic autem sugo cavum subjectum est non mediocre, in quod se inserit alterum maxillae caput quod rostrum refert, hoc et semineo genere κορώνην et neutro κορωνον Graeci appellant. Iuxta hunc processum maxilla quoque alterum exigit, per quem eum capite prope aurem committitur. Sed hic brevior est, alter multo longior, uterque distinguitur jugali osse, quod mullum inter utrumque situm est, longiori humilius, breviori sublimius est; utrosque maxillae processus Hippocrates nominavit capita, quum inquit: hoc autem maxillae capita excludit, hoc est diducit separatque inter se, alterum ab inferiori parte, a superiori alterum. Constat igitur procidere maxillam non posse, nisi processus rostro similis jugali osse humilior demittatur; at non propterea simpliciter luxabitur, ubi illud accidat, aperto enim ore in tuum locum revertetur. Ad hoc igitur ut luxetur necesse est reditum prohiberi, eo quod ipsis in latus convertatur. Recte ixitur in sequentibus inquit: luxori anteio non potest, nisi ore vehementer aperto in latera convertatur; neque enim ferri potest ipsis processus infra os jugale, priusquam maxilla a malis plurimum diducatur, quod accidit ubi homo maxime hiat, neque reditu in suam sedem prohibetur, nisi in latus convertatur. Aegre igitur prolabitur et ob haec et ob musculorum robur, quibus ad superiores partes alligatur, de quibus agit proximis verbis.

III. Jam vero ab utraque parte harum summitatum nervosae oriuntur chordae, quibus. musculi illigantur φιϋ.κροταφῖται et μασσητῆρες dicuntur.

Quae ante κεφαλὰς, id est capita, maxillae .vocavit, nunc ἄκρεα, id est summitates, appellat, ab utrisque inquiens nervosas chordas oriri, quas τένοντας vocat. Solet autem sic appellare eas musculorum extremitates, quae Graece ab iis qui versantur in corporibus incidendis ἀπό:- νευρώσεις nuncupantur. Semper autem magis nervosae sunt. quam medius musculus; verum inter.se differunt eo quod aliae naturam magis nervosam habeant, aliae minus, ubi carnosa natura plurimum abundat, musculi extremitatem carnosum vocant; contra ubi nervosa ruperat, nervosam. Nunc quia nervosae magis sinat quam carnosae, jure dixit ab utroque horum capitum nervosas chor-c das oriri: innecti enim inquit summitatibus maxillae musculos, qui κροταφῖται et μασητῆρες nuncupantur. Sed incertum est num eosdem musculos his vocabulis appellet, an alios esse velit κροταφίτας, alios μασητῆρας, quoniam qui post Hippocratem versati sunt in corporibus loridendis κροταφίτας vocant eos, qui a temporum ossibus oriuntur, quos ubi intenduntur claudere et contrahere os aperte videmus; eos vero qui maxillae qua latescit illigantur, utrumque scilicet unus, μασητῆρας appellant leo quod in mandendo maxillam circumagant. Quod efficere non amplius possunt qui a superiori parte oriuntur, hi enim furtum tantummodo ipsam adducunt ; non tamen in latera movent. Quocirca ipsis opus est in contrahendo ore, non secus etiam ubi prioribus dentibus aliquid mordentes abscindimus vel ubi comminuere aliquid caninis volumus. Sed ubi cibum ut contendamus conteramusque super maxillares imponimus, quae actio μἀσησις Graece dicitur, musculi tunc tuo munere funguntur, qui maxillatu cui illigantur qua latescit inlatura movent. Probabile igitur est hos musculos appellari μασητῆρας; eos vero κροταφἰτας, qui a musculis juxta ossa temporum quae Graeci κροτἀφονς dicunt oriuntur, qui et nervosas cbordas continent maxillae summitatem rostro similem circumagentes. Atqui conditum est.in ore par aliud musculorum, qui superne ab osse quod ab alarum similitudine πτερν- γοειδὲς vocatur et a toto sinu juxta posito oriuntur. Junguntur autem maxillae ea potissimum parte, unde procettus ad commissuram fertur; perveniunt autem bi musculi ad eos qui μασητῆρες dicuntur, quique, ut dixi, maxillae inhaerent ab exteriori partu qua latescit, quum ab interiori parte duo qui propositi sunt, utrimque unus, maxillam qua latescit comprehendant. Ergo quum Hippocrates ait:. jam vero ab utraque harum summitatum nervosae oriuntur chordae quibus musculi illigantur, qui κροταφῖται et qui μασητῆρες dicuntur, constat nullo modo loqui de musculis qui ab exteriori. parte maxillae superinjiciuntur, sed duo musculorum paria indicasse, eos scilicet qui evidenter ab extrema fronte oriuntur et eos qui juxta sinum ossis πτερυγοειδούς. Hi enim alterum processum attrahunt, quem interi in commissurae cavum diximus; sed alterum musculorum par, quod, ut retuli, maxillae extremitatem rostro similem in orbem amplectitur, rutilis ipsos maxillae processus turium ad caput adducit.

IV. Et propterea vocantur ac propterea moventur, quod inde illigantur.

Quum propositos musculos dixerit nominari μασητῆρας, causam reddidit cur ita appellentur; itale enim illigantur, hoc est maxillae summitatibus, propterea moventur, quum mandimus, et μασητῆρες vocantur.

V. Nam quum edimus, loquimur, aut aliter ore utimur.

Maxilla tantummodo movetur, quum a malis ipsam reducant priores duo cervicum musculi, quumque μασητῆρες illam adducant. Jure igitur evidenter moventur, quum ei ossi quod- maxime movetur illigentur. Dicti autem sunt ob hujusmodi motum μασητῆρες a mandendo, quae maxillae actio valentissima est; leviter enim movetur, dum loquimur.

VI. Malae quidem quiescunt: innectuntur enim capiti, sed non insinuantur ut articuli; at maxilla movetur, ut quae articulorum modo cum malis et capite commutatur.

Verbum innectitur συνήρτηται dixit. Nonnulli scribunt συνήρθρωται, id est jungitur, propterea quod Hippocrates ait, συνάρθρωσιν lesse juncturam ossium, interdum eorum quae vix, interdum eorum quae nullo modo moveri ridentur, sicut διάρθρωσιν naturalem commissuram ossium quae aperte moventur. In propositis autem verbis commissuram articulorum ἀπάρθρωσιν vocat, quod idem notat ac διάρθρωσις, siquidem et ἀπηρθρῶσθαι διηρθρῶσθαι significat.

VII. At quamobrem nervorum distentionis rigorisque hic articulus primus indicio sit, ubi contrahitur, et quamobrem plagae in temporum musculis graves sint et stuporem in/erant, alibi explicabimus.

Paucis persequi rem potuit, quoniam hic articulus ad nervorum initium proprius accedit, primus nervorum distentionem concitat plagasque habet stuporem inducentes. Nescio autem quo pacto reservaverit, efortasse valuit in scribendo demonstratione uti mentionem faciens nervorum qui a cerebro ad bos musculosmerveniunt, quod necessarium non fuit in proposita doctrina, atque idcirco f n alium locum perfectum sermonem distulit.

VIII. Atque hae causae sunt cur non admodum prolabitur.

Sed quaenam sunt? nempe non alsae quam quae dictae sunt-, quarum duplex est caput, natura ossium, ut narravi, et robur musculorum.

IX. illud etiam in causa est quod nulla fere in edendo necesse. sitas .st, quae cogat hominem aperire os ultra quam postis. Luxari autem aliter maxilla non potest, quomodocunque figuretur, quam cum ore vehementer aperto in alteram partem convertitur.

Praeter duas superiores causas, quae efficiunt ut tuaxilla raro luxetur, tertiam adscribit, scilicet nisi plurimum os aperiatur ; luxari minime posse. Verum non saepe fit ut nobis opus sit ore plurimum aperto? quandoquidem ejusmodi actio duplici usui accommodatur vel ubi volumus ore magnae. molis quidpiam apprehendere vel ubi quam maxime luamus, quorum illud raro accidit, hoc delirantibus dumtaxat. Quod et aliquando^ accidisse vidimus. Elusio Piscino, quum quantum poterat os aperiret, deinde maxillam in latus deduceret; consueverat autem sic subinde figurari ac tanquam egregium factum ultro semper hiare amplius conabatur.

X. Ferum tamen illud etiam efficit ut maxilla excidat, quod ex omnibus nervis ac musculis qui juxta articulos sum vel non longe ab articulis quibus illigantur, quicunque in usu frequenter dimoveatur, dum extenduntur, maxime idonei sunt qui extenti sequantur, perinde atque coria, quae quum optime mollita sunt, plurimum extendi possent.

Quod ad propositas causas attinet, necesse est maxillam vel nullo modo. vel raro admodum luxari. Videtur tamen res aliter habere. Excidit enim raro et non adeo, ut permulti nostrum ejusmodi casum non viderint, quod in iis evenit quae sunt rarissima; eo enim quod ejusmodi commissura multum movetur, musculi nervique ipsius tendentur et opportuniores sunt qui extendantur quam quibus raro motu opus est, quemadmodum ait et coria εύδεψητότατα, hoc est optime mollita, plurimum extendi possunt, quoniam poetae verbum δεψεῖν mutuatur ad significandum mollire, quum inquit κηρὸν δεψήσας μελιηδέα.

ΧI. Ergo quod propositum erat, maxilla raro^ excidit; mutatur tamen subito saepe quum homo hiat, ut compleribus aliis musculorum nervorumque motionibus accidit.

Mutatur subito dixit σχᾶται, quod verbum quid signilicet intelligemus, si ea cum quibus in oratione conjungitur animadvertamus. Inquit enim, ut compluribus alitis musculorum nervorumque motionibus accidit, quare σχᾶσθαι vitium est nervorum ac musculorum articulo non erumpente. Quidnam hoc vitii sit aperit, quum inquit motionibus. Voluit enim ex naturali situ in alterum mutari idque subito; idem et paulo post indicat significari verbo σχάσαι quum ait, dein subito mutare ad tres habitus simul consilio directo, ubi mutare dixit σχάσαι, hoc est subito movere priorem habitum; adde quod nunc etiam in Co ac fere in omnibus Graeciae civitatibus σχαστηρίαν dicunt id super quod pedem imponentes protinus efficiunt ut id in carceribus cadat, cui adstant qui cursuri sunt. In palaestra item verbum σχάσαι ad musculorum vitium referendum est, repente mutantium alias partes, sic ut musculi antiquam sedem minime retineant, sed aliqua ex parte depraventur, aliqua etiam extendantur.

ΧII. Hinc autem evidentissimum est, quum excidit, maxilla enim in priorem partem proiicitur convertiturque in contrariam, atque unde luxata est, summitasque osus rostrum referens magis exstat juxta malas, maxillaque cum malis aegre committitur.

Diximus etiam in superioribus, os quod jugale appelsatur ita situm esse, ut superinjiciatur maxillae summitati rostrum reserenti; ac nisi in alteram partem prolabatur, maxillam ad suum locum reversuram. Necesse igitur est, si quando maxilla excidat, propositam summitatem extra jugale os serti ; nullus enim alius locus est, in quem impellatur. Quare merito exstat juxta malas qua situm est jugale os ; sed qua potissimum situm sit facile percipies in ho.mine gracili musculum temporis genamque intuitus, inter utrumque enim situm est os jugale. In memoria itaque habens ejus situm, ubi aliquem videris qui os claudere nequeat, maxilla in priorem partem projecta atque in alteram inclinata conari debes exquisite oculis digitisque summitatem comprehendere, quae juxta genam et jugale os exstat. At ubi sic habere comperies, optimum indicium erit maxillam excidisse.

ΧIII. Ilis qua ratione aperte reponi debeat in aperto est. oportet enim aliquo laborantis caput continente alterum digitis maxillam ad mentem comprehendere, tam ab exteridi parte quam ab interiori, homine hiante quantum modice potest; ac primo quidem aliquamdiu maxillam manu in hanc atque illam partem adductam dimovere, imperareque ut ipso homo maxillam relaxet, simulque cum medico ipsum adducat et adducenti quam maxime pareat.

Ratio reponendi evidentissima est iis qui in corporibus incidendis partium quas narrat compositionem diligenter inspexerint, ad quas respectum habens haec scripsit. Quae deinceps adjungit de restituendo omnia plana sunt, nisi sicubi unum vel alterum verbum accurrat quod a nobis notabitur.

ΧIV. Dein subito mutare ad tres habitus simul consilio directo, siquidem ab ea sude in quam perversa est ad naturalem adducenda, praeterea in posteriorem partem adtingenda est; tum aeger obsequens eam debet cum multis committere ac minime hiare. Ratio quidem reponendi hujusmodi est: neque reponi maxilla potest, si aliter stguretur, lenisque medicina abunde est nempe panni cum cerato laxiori fascia alligati. Tutius autem esi adinovere manum homine resupinato, capiti subsisto scorteo pulvino, maxime farto, ut quam maxime cedat.

Ubi prius nervis et musculis agitatis atque emollitis maxillam deorsum traxerimus et quantum potest a malis reduxerimus, debemus agere quod ab Hippocrate jubemur quum inquit, dein subito mutare quod σχἀσαι dixit, id est repente ac simul articulum collocare e regione tuae sedis; tum ita collocatum rursus in posteriorem partem momento impellere homini imperantes ut os claudat. Antea quidem praecipiebat ut homo litaret laxam maxillam praebens, id est nullum musculum intendens. Id enim maxime conseri ad nervos musculosque agitandus repenteque ad naturalem sudem adducendum maxillam depravatam, atque ad compellendum in posteriorem partem. Nunc jam ubi utraque maxillae summitas sita est e regione tuae sedis, permittit musculos qui κροταφῖται dicuntur agentes, eam totam ad se .pios attrahere. Agunt enim, ubi aeger comprimere claudereque os velit.

ΧV. Aliquis autem caput offensi contineat.

Dum maxilla agitatur ac modice deorsum demittitur, praecipit, ut caput contineatur, ne sequatur maxillam. Quod perpetuum est in omnibus, quae in diversa duci debent. offensum appellavit τετρωμἐνον; lenes enim quamlibet offensam τρῶμα dicunt.

ΧVI. Quodsi maxilla utraque parte elabatur, curatio eadem est; sed homo minus comprimere os potest; tunc enintmentum magis prominet, sed in .neutram partem inclinatur. Intelliges autem, in neutram partem inclinari, praecipue ex dentium sinibus, ubi inferiores e regione supe. moribus respondeant.

Maxilla ab utraque parte, dixit, γνάθοι ἀμφότεραι. Videbitur autem γνάθους appellasse non maxillam totam, sed utramque ejus partem qua latescit; mentum quoque quum γένυας dixerit, videri poterit intellexisse maxillae imum, qua nudum os est sine carne, quum inquit: tunc enim mentum magis prominet, sed paulo post maxillam totam nuncupavit γνάθον, quum ait: sed si maxilla qua ad mentum jungitur diducatur; sola autem haec junctura est in maxilla, in malis multae. Quare apud Hippocratem significationes verbi γνάθου et γέννος contunduntur; quod tamen ait in propositis verbis hujusmodi est: quod si maxilla luxetur ab utraque commissura, magis quidem in priorem partem propellitur quam ubi excidit altera parte dumtaxat, magisque a malis recedit; non tamen depravatur aut pervertitur, sed naturalem sedem sine inclinatione tuetur. Id autem indicant dentes qui e regione respondent, hoc est inferiores superioribus, qui sedant secantibus, canini caninis, maxillaribus maxillares.

ΧVII. His quam celerrime restituenda est ; qua autem ratione, supra explicavimus.

Celerrime quidem reponenda est, priusquam musculi distenti ob consortium cerebrum afficiant. Modus autem reponendi quem docuit, ubi altera parte prolabitur, mihi non videtur ex toto idem nunc accommodari ; tunc enim paulatim maxilla in alteram partem convertitur, nunc pariter in utramque. Quare sistis est concutere mentumque adducere dentium, ut processus extremitas rostro similis jugali osse inferius collocetur, sicque in interiorem partem utrimque totam maxillam compellere, simulque praecipere homini ut os claudat.

ΧVIII. si reverti nequeat, mortis periculum instat propter febres continentes atque marcorem et inexpugnabilem dormiendi necessitatem.

Periculo quidem non vacat maxilla, etiamsi altera parte luxetur; test si utraque aegrius restituitur, quum musculos omnes quibus maxilla continetur intendat. Sunt autem quatuor, ut dictum est, duo scilicet qui a temporibus incipiunt; duo qui a sinibus juxta os quod πτερυγοειδὲς.. nominatur. Habent autem musculi nervos ab ipsc cerebro, ac prope. ipsum contingunt, quo fit ut celerrime afficiantur. Hi ergo quatuor musculi, ubi maxilla prorumpit maxime affliguntur, quum inter omnes praecipui sint; ut qui nervos ex cerebro habeant a tertia conjugatione quae non longe ab ipsi, principio sita est. Atqui fit etiam ut musculi per maxillam intrinsecus comprehendant, orti ab utraque parte ejus praeter naturam extendantur, ubi maxilla luxetur. Quamquam non ita praecipui sint, sicut quatuor praedicti ; magis enim a cerebro recedunt nervusque qui in hos distribuitur longius oritur et non ab ea conjugatione unde nervi ad quatuor musculos feruntur, qui et ipsi non parum usui sunt, perinde atque alii universi corporis musculi; et si non aeque praecipui .sint atque hi. ob haec igitur omnia periculum mortisimpendet, quum praeter naturam musculi intendantur, ac propterea doleant et idcirco inflammatione premantur ac simili vitio cerebrum afficiant. Quo affecto acutae. febres sequuntur, simulque laeduntur omnes animi actiones ; non enim solet, ubi cerebrum .inexpugnabili dormiendi necessitate prematur, ejus vitio tentus dumtaxat laedi et motus, sed ratiocinatio, memoria, sensus et motus voluntarius corrumpi.

ΧIX. Hujusmodi enim musculi inexpugnabilem dormiendi necesu . silerem -inducunt, quum alienantur et praeter naturam extenduntur.

Potest utrumque ex propositis inexpugnabilem dormiendi necessitatem inferre et alienatio musculorum et distentio, quum uterque affectus ob consensum ad cerebrum pertineat. Distentio inde proficiscitur, quod fibrae quae prius laxae erant nunc omnes ad rectam lineam extendantur; alienatio, ubi ultra modum calefiant, frigescant, madescant, siccentur, inflammentur, erysipelate prehendantur vel putrescant, in quibus omnibus eorum natura alienatur; sed in distentione fibrae dumtaxat extenduntur citra naturae ipsius alienationem.

XX. His solet alvus bilem puram atque exiguam reddere, ac si evomant, vomitus purus est.

In febribus admodum acutis nihil mirum, si pura bilis in corpore producitur, siquidem et adeps et caro tenera ac paulo ante concreta sub hujusmodi febribus tabescit et sanguis aduritur. Concurrere autem haec ad alvum atque intestina quum tabent proprium est, unitimtum nervotae partes laborant; cum ipsis enim vitiatur. laediturque os ventriculi quod maxime nervosum est. Recte autem ab ipso docemur proximas communesque partes primum potissimumque affici: propterea ubi ventriculi os laedatur, dolorem ne levem quidem posse sustinere. Sequitur enim animae defectio, ubi nilum male affligatur; et quum animus deficit, omnia quae supersunt tenuia ad ventrem concurrunt, quin etiam si hoc non accidat tuli vehementi dolore atque moerore quae superant in corpore hujus generis, videntur ad ventriculum atque intestina decurrere; quae in ventriculo coeunt, vomitu excernuntur; quae in intestinis, desectione.

XXI. Decedunt autem hi maxime decimo die.

Verbum maxime . μάλιστα dixit. Invenitur autem et apud alios veteres ita acceptum, sicut nunc ab Hippocrate accipitur, ut conjecturam numeri ejus rei quae proponitur proxime ostendat, quasi ita dixerit: hi ergo decedunt plerumque circiter decimum diem, ita ut quamvis nono vel undecimo intereant, vera curatio sit. Testantur autem exempla vocabulum μάλιστα ita usurpari. Thucydides quidem in primo libro inquit : hae omnes Graecorum et inter se. et contra barbarum res gestae fuerunt, maxime quinquaginta annis. Atque ibidem; distat sexaginta stadia maxime. Andocides item de mysteriis inquit: homines maxime trecentos. Ubi maxime μάλιστα dicunt, in quam significationem hujusmodi vox a Graecis saepenumero accapitur.

XXII. sed si maxilla comminuatur, ubi non pangitur omnino transversa, sud aliqua parte icta osse .inter se cohaerent, in suam sudem compellenda sunt digitis utrimque prementibus, tum ab ore lingua in latus adducta, tum a cute, ut convenit, repellendo. Quodsi pervertantur dentes ad suacturam moti, ubi ossa in suam sedem collocata sunt, non salum bini, sed etiam plures intersa ligandi sunt auro poti/stmum vel certe lino, donec ossa consumentur. Quo facto vincire oportet, paucis pannis ceratoque inlectis, paucisque fasciis non valde adstrictis, sed laxioribus.

Ubi comminuto osse nihil integrum relinquitur, partibus inter se recedentibus ita ut nullo pacto cohaereant,. hujusmodi fracturae speciem recentiores medici Graece καυληδὸν a fracti caulis similitudine appellant, eo quod Hippocrates illud, ubi non frangitur, omnino transversa dixerit, ἐάν μὴ ἀποκαυλισθῇ παντάπασι. Reliqua omnia tam in hac oratione quam in sequentibus plana sunt; sed si paullum quid offendimus, id quoque explicabimus.

XXIII. scire autem convenit maxillam suadam fasciis parum laxare, si recta inliciantur; ubi mimis, recte multum laedi.

Commune est omnibus fracturis summopere laedi a vinculo quod non recte superdetur, at non admodum juvari maxillae fracturam vinculo recte injecto non periinet communiter ad omnia ossa, sed ad ea dumtaxat quae fascia comprehendi in orbem nequeunt, qua vitiatum os quo modo a medico compositum exceptum fuerit fervotur. Adde quod in maxilla vinculum praecipue infestum est, quum semper stolida sit nuda esse ac fine velamento.

XXIV. subinde autem circa linguam alte inquirere oportet, ac diutius digitis utrimque reprimere, dirigcreque id osus quod inclinatum esi. optimum autem esset, si semper id fieri poscet, sed non potest. Quodsi os transversum omnino abrumpatur, quod quidem raro incidit, colloeare eo modo quo dictum esi os in suam sudem oportet. isuo facio deligare dentes inter se convenit, veluti su- pra ostendimus; hoc siquidem maxillam valde immanilem praestatt si quis capita recte ut oportet sutura insuper conjunxerit, Universum vero manus curationem ad unguem scribere non sucile est. Sed ex iis quae scripta sunt exprimenda est.

Μάττεσθαι significat inquirere, sed ἐημάττεσθαι alte inquirere, sicut nunc ubi alte inquirere ἐσμάττεσθαι dixit. Praecipit enim Hippocrates digito in os demisso considerari num fracti ossis spatium altera super alteram excedat, atque ita digito adttrgeri, quo expedire videatur, id quod in interiorem partem convertam est in exteriorem repellendo, In aperto autem esse existimo, Hippocratem imperare, non ut medicus adsidue, sed ut aeger hoc efficiat.

XXV. Dein si is quem functura male habet puer sit, sutis erit corii Carthaginensis exterioris partis id quod durius est et magis densum admovere ; sed si robustior suerit, ipsum corium. Incidenda autem habena est, quae trium digitorum latitudinem aequet vel quanta convenit, tum maxilla gummi inungenda: maxillae enim, qua transversu tracta est, firmius haeret extrema habena agglutinata interposito digiti spatio vel paulo longiori, idque ab inferiori parte; incidaturque habena haec media in longitudinem, ut utrimque mente complectatur; altera item habena aequalis vel paulo latior superiori parti maxillae agglutinetur, distetque a functura quantum prior. scindatur autem, quatenus possit aurem comprehendere.

Molle accipi voluit- corium, cujustnodi tunc fortasse luit Carthagine; hujus. enim exempli causa nominatim meminit, quemadmodum Aegyptii corii antea in opere de fracturis. Constat autem .in eo corio partis. quae maxime summa est, id quod durius est ac magis densum nunc λοιπόν ab -ipso nuncupari. At quomodo illud adhibeat, ut maxillae fractae partes in diversa extendat, ipse nobis evidentissime aperiet, si quorsum de his agat intelligamusnyult siquidem fracti ossis alteram partem .deorsum a mento extendi, alteram a capite sursum.

XXVI. Acuantur autem habenae qua, conpungi alligarique inter se debent.

Praecipit hic ut habenae quodammodo angustiores sint pallatimlatitudine imminuta, quo junctura firmior reddatur; capita enim quae lata sunt quamvis summa cura vinciantur, non tamen fideliter continentur.

XXVII. In glutinando corii caro cutem contingat, sic enim magis inhaerescit

Corium fit ex pelle animalis duplicem naturam habente, id enim ex ipsa quod exterius est, quum ambienti aeri objectum sit, magis densum evadit et nervosum est; quod interius, mollius et rarius atque ex hoc ipso minus id quod ad exteriorem partem magis accidit; quod ad interiorem qua id tangit quod cuti suspicitur rarius est et carnosum, quod tace corii carnem nominavit, a qua parte glutinari voluit. Nam quum rarius et mollius sit, ad ejus usum magis accommodatur.

XXVIII. Deinceps extendenda est hujusmodi habena, magis autem quae a mento sita est, ut potissimum cautio sit ne maxilla in acutam sigarum ducatur ; in vertice autem sungendae .sunt utraeque habenae, dein citrasuontem fasicine alligandus.

Utraeque habenarum extremitates dari debent ad caput laborantis, atque in vertice deligari. Magis autem extendi voluit interiorem, ne maxilla, ut dixit, ἀποσμιλαινει, id est in acutam figuram ducatur.

XXIX. Aliquid etiam super omnia extrinsecus inlici debet, ut fieri solet, quo vincula immobilia reddantur. Cubet autem homo in maxillam integram, non tamen huic, sed capiti innixus. Corpus vero extenuandum est usuue ad dema mum diem, postea residendum est non tarde; nam ubi primis diebus inflammatio non oritur, maxilla viginti diebus confervet. Celeriter enim callus increscit, sicut in aliis opibus quae rara sunt, nisi corrumpantur. sed restat alius sermo longus de cunctis opibus quae eorrumpuntur. Intensio autem quae per gluten adhibetur sirmiter manet, intendi et minui potest et ad multa dis riganda saepenumero prosint. Medicorum vero quicunque incogitantes sunt et in aliis casibus et in maxillae functum prompte manus admovent, comminutam enim maxillam varie et bene et male devinciunt.

Quod tuper omnia extrinsecus iniicitur κατάβλημα appellavit, sive panniculus sit; sive aliud ejus generis. Vocat autem panniculum πάραρμα, sicut etiam nunc dici solent παράρματα, quae ex vestimentis praeciduntur ab iis qui ea funus: haec siquidem ad propositum usum propter mollitiem commodissima stant; quae ubi non sint, licebit aliquid simile admovere.

XXX. omne enim vinculum maxillae ita abruptae ad praeturam ossa inclinat, magis quam secundum naturam.

Maxillae, inquit, ita abruptae, hoc est quae^ transversis fracta sit, vinculum ad tracturam magis ossa convertit quam dirigat, propterea quod fasciae in orbem circumdari nequeant circa sedem affectam, sed ab exteriori parte dumtaxat imponi.

XXXI. sed si maxilla qua ad mentum fungitur diducatur, sula autem /unctura est haec in maxilla, in malis multae; sed a proposito sermone discedere consilium non est. fa aliis enim morborum generibus de iis dicendum est, si /unctura, inquam, quae in mento esialiducatur, componi a quovis potest: nam quod exstat intus repellendum est digitis si^perdatis ; quod in interiorem partem convertitur in exteriorem adducendum digitis adurgendo. Haec autem facienda sunt o/stbus in diserta diductis.

Maxilla quidem ex duobus ossibus constat, quae in imo mento ad unguem inter se junguntur; malae vero ex multis quae juncturam habent omni motu carentem, κατὰ συνάρθρωσιν dicunt. Sed curiosum hoc hujusmodi vocabulorum studium apud veteres non fuit, atque idcirco Hippocrates juncturam ossium malarum sub ξυμφύσεως genere posuit, id tantum in ipsis indicium spectans, quod in ejusmodi ossium juncturis nullus sit motus qui sensui sublimatur.

XXXII. ossa enim sic facilius in suum locum revertentur quam si quis tentet altero sub altero condito compellere. Hoc autem circa hos commentarios secundum est scire, quod quoties componendi sunt dentes hinc inde invicem, sicut antea dictum est, mederi oportet cerato ac pannis paucis fascilique.

In omni ejusmodi commentario scire licet consuevisse Hippocratem in iis praeceptis quae singulis communla sunt, quum semel unius mentionem facit, exponere vim rei communem esse omnium similium, quemadmodum et nunc volens maxillam prius extentam ita componi subliciti ossa enim sic facilius in suum locum revertentur quam si quis tentet- altero sub altero condito. compellere. Hoc autem quod nunc proponitur attinere ad ossa omnia quae componuntur, propositis verbis indicavit.

XXXIII. Piaculum. autem exiguum variumque maxime huic loco accommodatur; prope enim sine inclinatione est, quamquam non ex toto sine inclinatione sit.,

Pars exquisite sine inclinatione est, ubi simillimam cylindro figuram repraesentat. Voco autem cylindrum non quo pueri ludunt, sed qui columnae imaginem refert. Haec autem ex toto in nullo osse reperitur, magis tamen in femore atque humero quam in aliis ossibus conspicitur. In maxilla autem constat non esse hujusmodi figuram; quocirca eam inclinatione vacare non protulit, prope tamen sine inclinatione esse, eo quod sinistra ejus pars dextrae ex toto similis sit et aequalis, atque idcirco quod ex utraque componitur sine inclinatione est et in neutram partem inclinatur. Admittit autem maxilla varia vincula, sicut in fasciando, quae exercitatio omnium prima est, ut didicistis.

XXXIV. Attraxi autem fascia debet, si maxilla a dextro latere exstat, a parte dextra; tunc autem a dextra parte esse indicatur, quum dextra manus fasciam ducit. Aed si ab altero latere maxilla excedat, alio sane modo attrahenda fascia est. Ubi autem recte componatur atque ut oportet immobilis servetur, cito sanescit dentesque integri remanent; sin sucus, longiori tempore consumatur, tum pervertitur, dentes autem vitiantur atque inutiles redduntur.

Antea quoque dictum est in ulceribus, quibus orae excedunt, caput salinae secundum oram excedentem inliniendum esse atque ita fasciam volvendum y ut ad alteram oram ulceris ipsam adducat. Est autem hoc perpetuum in omnibus quae restitui ad pristinam naturam debent, quod commune etiam nunc servandum est, quo excedens pars repellatur cogaturque. Id autem contingat, si ea fasciis ad alteram adducatur; adducetur autem, si dextra parte ut puta excedente fascia inde oria porrigatur ad sinistram; si sinistra laesa sit, ab hac incipiens ad dextram feratur. Hippocrates igitur, ubi a dextra parte incipiens ad alteram fasctlas adducit, hujusmodi vinculum a dextra parte nuncupat, attendens non quo ferantur fafetae, sed utra praecipue manu attrahantur fasciae. Namque ubi intuearis medicum e regione ejus qur deligatur collocatum, sascia quae a dextro maxillae ad sinistrum procedet a dextra manu attrahatur, contraria a sinistra.

XXXV. Quod si nasus perfringatur, tracturae modus non esi unus.

lpsie deinceps modos adscribet. Aut enim pars ejus abrumpitur, ipsis tamen servatur perpetuus, sic ut neque deorsum inclinetur nec in alteram partem^ convertatur; aut horum alterum fit, idque aut in parte ejus quae car-. tilaginosa prominet aut in reliqua quae ossibus continetur.

XXXVI. sed qui praestantia vincula amant sine mente, complura alia laedunt, atque adeo nasum.

Praestantia καλὰ dixit irridens, non quo vere significaverit praestantia, quorum consilium est affectam partem ad suam naturam restituere, sed pulchra et adspectu jucunda, qualia baen sint in sequentibus ostendet.

XXXVII. .Inter omnia enim vincula hoc maxime varium est ac plurimis locis asciae imaginem refert et aliquod spatium cutis nudum ac sine /ascia .intermittit, quo rhombi varie admodum repraesentantur. Igitur ut dictum est qui sine mente hujusmodi vinculis student, comminutum nasum libenter deligant; sed vinculo inmoto, uno vel altero die medicus laetus est, laetus item et qui deliga- tur, deinceps aegrum cito satietas capit, inventio enim noxia est, abundeque medico est ostendi/su peritiam quam habet nasus varie deligandi. Ejsicit autem haec vinciendi ratio omnia contra atque oporteat, tum quod qui ob tracturam simi sunt, si a superiori parte adstringatur, magis adhuc simi evadent ; tum quod quibus in hanc vel illam partem seu qua cartilago est, seu supra nasus convertitur, nihil superposito vinculo sanandos, sud magis laedendos esse manifestum est.

Asciam appellat ubi fascia a transverso circuitu recedens paullulum inclinatur, ut supra ostensum est; spatium vero quod fascia intermittit, dixit διαῤῥωγἀς; rhombi vero figuram eam, quae aequa latera habet, sed angulos non rectos ; nam et Euclides ita rhombum finit. Nosti autem ex fasciis primam fere nominari rhombum, quum eam figuram potissimum repraesentet.

XXXVIII. sic autem panni a latere nasi haud bene aptantur, quamquam neque hoc faciunt qui alligant.

Nihil conferre ait vinculum ad natum sub fractura in latus conversum, quum id praestare non possit quod utile esse videtur. Videtur autem utile esse per pannos natum fulcire ab ea parte in qua jacet, sed neque ad hanc rem inquit id prorsus accommodari.

XXXIX. Proxime autem vinculum mihi videtur occurrere, si in medio naso qua acutus est caro farta os conteratur. vel paullulum etiam os ipsum laedatur, non tamen mullum: his siquidem nasus callo obducitur et aliquanto asperior sit, neque tamen vinculo egent magni negotii, si sane alligandi sunt.

Commune vinculum nasi proxime ad salubre accedere ridetur, ubi in medio cutis contusa fuerit vel os parumper vitiatum. Sequitur autem ut promineat, qua callo circumdatur. Vinculum itaque in hujusmodi casibus coereena repellensque affectum Iocum prodesse.aliquid videtur; sed neque his ullo modo necessarium est. Conari enim debemus, quae contusis furit maxime ab inflammatione detendere ; atque ubi inflammentur, celerrime inflammationem tollere, quin et callus, quum parvus increscit, nihil profecto hujusmodi vinculis eget.

XL. satis esi ad contusum pannum admovere cerato inunctum, dein semel /asciam circumdare quae in utramque partem ducatur.

Media fascia medio nato iniicienda est, cujus utraque capita ad posteriorem capitis partem non magna vi adducenda fiunt, atque inde fronti.circumdata inter se vincienda.

XLI. optimum tamen praesidium esi illinere haec farina tri- tici hujus anni, lota, glutinosa, respersu, pauca.

Qui optime videntur verba Hippocratis enodare asserunt σητάνιον triticum ab ipso appellari, id quod fatum est σῆτες, quod Attici utraque syllaba per τ prolata τῆτες dicunt….. Quo verbo significari volunt, hoc anno, id est quod vere fatum est, quod et duorum mensium et quadraginta. dierum appellatur. Equidem in Co et in tota Graecia Asiae vidi tritici genus σητάνιον appellatum, sed parum furfurum habet et ejus farina ex aqua subacta plurimum glutinosa est. Quam rent nunc Hippocrates maxime exigit, quemadmodum ipse deinceps narrabit: qui ubi farina haec non sit imperat, ut pulvis qui ex concusso thure habetur vel gummi admisceatur: Seritur autem ejusmodi triticum vere ineunte, ut duorum mensium sit; recteque sic dicitur, quoniam summum ad id temporis perducitur, cujus farina ex aqua subacta maxime glutinosa redditur, ubi molito tritico furfures ex toto detrahantur, id quod sit et cribris tenuibus et tritico ante elato. Nam idem tritico evenit atque hordeo; ex hoc enim ubi ptisana praeparanda est, cortex magis remittitur, si antea madefactum fuerit. Quo pacto igitur dixit, lota quum non idem siti madefieri et lavari? In quolibet enim pistrino madefit triticum, priusquam molatur, non tamen lavatur in quolibet, sed in compluribus Asiae civitalibus, ubi calathos habent magnos intentos ex tenuibus juncis exigua spatia intermittentibus, per quae excerni pulvis possit et arena retineatur. Id ergo triticum, quod molendum est, sed triticum primo in calathos conjiciunt atque excutiunt; deinde calathos in aquam demittunt, sic ut triticum lavetur ac modice madefiat, calatho ex aqua recepto humoris plurimum effluit. Tantum autem in tritico remanet quantum idoneum est, ut moli possit; nam nisi madefiat, cortex circumpositus qui tanquam innata cutis est sub mola in tenues partes dissipatur, atque Ita cum sarina per cribrum excernitur, educitur aliquid ex furfuribus in tenues tres divisis; sed tritico prius madesueto turtures grandiorum partium quum sint manent et cum farina non excernuntur, atque idcirco tritico prius madefacto farina magis purgatur et quod ab interiori parte est tritici hujus anni lotum, ut ait, et glutinosum, quod scilicet post cutem est, veluti caro ipsius in farinam, ut proposui, redactum valde glutinosum redditur. Puto itaque ab ipsis lotam farinam appellari, ubi ex tritico fit, sic purgato et prius madefacto; nam nisi ita accipiatur, restat ut intelligamus farinam, ubi ex aqua madefacta varie agitatur, deinde sinitur consistere, tum superinnatans aqua excipitur ac decoquitur, quod in farre etiam fit; sed huic repugnat, quod respergi farinam jubet, decoqui enim dixisset. Non enim respergitur hujusmodi humor, sed coquitur dumtaxat. Ex verbo igitur respersu quid sibi voluerit, magis demonstratur,

XLII. Uti autem convenit ad omnia haec hujusmodi furina, si ex optimo tritico suerit facileque duci possit; sed si non omnino bene ducatur, modicum pulveris illius qui ex thure concussio habetur in tenuissimum pollinem redacti et aqua diluti farina adsuere vel paullum omnino gummi sim Hiter admiseere. Quibus igitur pactus nasus in inferiorem partem demittitur simusque esuritur, si ab inferiori parte qua cartilago est desidat, potest in nares indi aliquid quod dirigat : quod ubi non stat, omnia haec excitanda sunt digitis, si fieri potest, in nares conjectis.

Optimum triticum dixit ἀγαθοὺς πνρούς. Majores enim saliti fiant ἀγαθοῆ vocabulo uti ad notandum id omne quod in tuo genere primum est. Nunc autem omnes qui in panificiis versantur asserunt optimum triticum esse quod dentum est; nam quod rarum, multis furfuribus continetur, farinaque ejus ex aqua subacta non aeque efficitur glutinosa atque illius quod densum est. Glutinosum autem expressit, quum ait facile ducitur, ea loquutione sumpta ab eo quod ipsi accidit, quandoquidem a nobis in diversa attractum servatur perpetuum, neque dissipatur; contra quod minime glutinosum est, quum ita tractatur, divellitur, sed si divellatur, quo paeto (equi dicetur, quum manu trahitur? Ac si non sequitur, quinam dicetur facile duci? Id vero quod non dissipatur, sed perpetuum est, jure quis dicet facile sequi, quemadmodum et viscum; hoc siquidem manibus nostris prehentum in contrarias partes plurimum attrahitur. Quare ex his constat velle Hippocratem farinam ex aqua subactam glutinosam esse, atque ubi ejusmodi non fit, gummi vel pulverem ex concusso thure collectum, quem μάνναν appellat, adjici jubet; ubi ejus pulveris copia non sit, contundere thus ipsum ea de causa oportet, atque ex eodem quod maxime pingue est. Ego interdum quum nec tburis nec gummi copia esset, resina liquida usus tum hancforte nactus; at ubi neque haec sit, melle uti poteris, sed utilius pulvis ex concusso thure vel gummi adjicitur. Nam mel et resina quodammodo calefaciunt, sed talia ab initio aliena sunt, procedente vero tempore remanentibus inflammationis reliquiis, ut si quid aliud conanodissona. Quemadmodum igitur in superioribus exempli gratia meminit prius corii Aegyptii ac curius Carthagineniis, sic etiam nunc tritici hujus anni, quasi ita dixeritu farina uti debemus, quae ex aqua subacta glutinosa sit, qualis efficitur ex tritico hujus anni, quod σητάνιον appellarit, fortasse ejusmodi vocabulo significare volens triticum omne quod dentum est et farinam reddit glutinotam, ita ut nomen ab eo quod ipsi accidit magis, non ab aliqua singulari specie fumptum fuerit.

XLIII. Fel certe eo instrumento quo ad illinendum utimur pleniori digitis compulsu non in priorem partem, sed qua desidet; extrinsecus autem digitis utrimque compre/sts impellere simul convenit et excitare. sed si functura omnino in inferiori parte suerit, licet aliquid in nares inserere, sicut jam diximus, vel linamentum vel aliud linteolo cinctum vel magis Carthaginensi pellicula, circamsotumque et ita figuratum, ut idoneam sit quod in hunc locum demittatur. At ubifaactura suerit superior, nihil demitti intus potest: nam si in interiori parte id praesidium alienum est, qui non in superiori? Primo itaque et ab interiori parte dirigere nasum oportet et ab exteriori utrimque compellere atque in pristinam su- dem restituere; commodispme enim restituitur nasus /ructus, praecipue eodem die vel certe paullo post. Aed torpent medici et primo mollius^ rem pertractant quam usus sit ; utrimque enim digitos qui naso accommodentur demittere oportet, quantum /teri potest, in imum ei ipsum ab interiori parte sursum compellere atque excitare, simulque ab interiori parte dirigerer ad quam rem nullus alias medicus magis idoneus esi, si homo ad id dare operam velit audeatque, quam ipsius digiti indices, hi enim .maxime secundum naturam sunt. Admovere autem utrumque digitum convenit ut toti naso inhaereat, atque ita quiescere, potissimum si fari posset aspdue, donec glutinaretur vel certe plurimum tempus, ut dictum est; aut si non ipse aegrotans, saltem puer vel mulier aliqua digitos demittat; mollibus siquidem manibus opus est, ut optime nasus curetur. rerum uti non reddatur simus, sed deorsum spectans in neutram partem inclinetur. Equidem nullum unquam nasum vidi ita tractum, qui non poscet protinus componi, si priusquam callus incresceret compelleretur, modo quis recte mederi vellet. Atqui deformitatem homines maxime oderunt ; curationem vero partim ignorant, par- tim non sustinent, nisi dolore premantur aut mortem pertimescant; quamquam in naribus callus cito increscit, nam decem diebus. sanescit, nisi corrumpatur. Quibus os a latere abrumpitur, curatio eadem est: dirigere nimirum oportet non aeque ab utraque parte, sed eam quae inclinat ad naturalem situm adurgere ab exteriori parte compellendo; in naribus item alte conquirere quod in interiorem partem conversum est, dirigendo assidue dum restituatur cum eo, ut sciamus nasum, nisi protinus dirigatur, dirigi postea non poste, sed perverti. Quo ad naturalem sedem compulsu ad eum locum ad- . movendi sunt digiti vel p nus vel plures; seu ipsius bominis, seu alterius, ut qua excedit repellatur, dum sua-, clara sanescat, sed et minimus digitus in nasum subinde conjiciendus est, quo componantur quae declinant. Ubi his inflammatio superveniat, farina uti convenit ex aqua subacta, digitotque similiter dare, ejusmodi etiam farina inducta. rerum si qua cartilago est, nasus a latere perfringatur necesse est extremum perverti ; itaque oportet ad extremum nasum aliquid ex iis quae dicta sunt adhibere, quodipsum componat, vel aliquid tale demittere; musta enim inveniri possent accommodata, quae odorem non movent et alioquin mollia sunt. Ego interdum susum pulmonis ovilli confeci, id enim ferte nactus sum; nam si spongiae indantur, humorem combibunt.

Si nequeant, inquit, digiti in nares demitti, adhrhendum est id instrumentum, quod nunc sicut in superioribus etiam ύπάλειπτρον appellat. Quo verbo intelligitur omne id quo ad illinendum utimur, qualia funi specillum, spathae, idque instrumentum quod διαπύρινον dicitur, quae omnia in fumato capitulum habent rotundum, sed quemadmodum in superioribus ad alae ustionem opus fuit tenuissimis, ita nunc plenioribus, quandoquidem. et digitos ubi licet admovemus et in nares conjicimus, eos nempe qui aptantur et qui fractam nasi partem componant. Qua ratione autem uti conveniat hoc instrumento, ip se aperte exposivit imperans ut indatur in cavum, non in inferiorem partem nasi, sed qua potissimum fracta pars in ejus cavum decidit. Ea siquidem est quae impulsu eget, ut excitata possit in suam sedem reverti; nlbil enim aliud est componere quamlibet partem quam unamquamque ejus particulam in tuum locum compellere. Quae suisticiuntur, per magnam partem orationis plana sunt.

XLIV. Ad haec ex parte exteriori corii Carthaginensis incidenda habena est, quae rei pollicem lata su vel quantum convenit et extrinsecus naso, qua declinatur, agglutinanda; post haec incidenda est quantum expedit, paulo autem magis quam ut nasus dirigatur intendi debet, tum sub aure, longa enim esse habena debet, sursum circa caput adducenda. Licet autem stanti extremam agglutinare, licet et ulterius ferre et circa caput volutam vincire; haec siquidem suste nasum dirigit et intendi et remitti potest, atque ubi velis, nasum in contrariam partem ac pacet magis aut minus repellere. Nam et quibus a latere nasus abrumpitur in ceteris eadem -ruratio convenit quae proposita est; plerisque autem opus est. naso extremam habenam agglutinare, ut in contrariam partem repellatur atque inclinet. Quodsi praeturae ulcus accedit, nihil sollicitare nos debet; sed nutriendum est cerato quod picem habeat vel aliquo ex iis medicamentis quae protinus cruentis vulneribus inliciuntur; haec siquidem sucile curationem admittunt. Aeque etiam ubi ossa recessura sint, primo dirigere a/stdue convenit, nulla re praetermissi: et in posterum digitis compellere, laxius superstatis tamen, Nasus enim ex omnibus corporis partibus facillime componitur. Atqui habena agglutinata et impulsu in contrariam partem atque nasus declinatur, nihil uti omnino prohibet, neque si ulcus sit, neque si inflammatio, innocenter enim ejusmodi praesidia adhibentur.

Appendatur dixit ἀπαρτῆ, quo verbo significavit universam rationem extendendi et quasi dirigendi, natum perversum per ea quae agglutinantur. Quod autem nunc praecipit, experimento imbecillum comperi; nam si habena vehementius intendatur, gluten discutitur resolviturque; si modice, nihil fere proficitur.

XLV. in functura auris quodlibet vinculum inimicum est. Neque enim ita laxum circumdabitur, quod si magis cdstringatur plurimum efficiet, quandoquidem integra auris .sub vinculo adstricta dolet, pulsu vexatur atque inflammatione.

Ubi continuum solvitur, Graece in carne ἕλκος appellatur, in osse κάταγμα; in cartilagine non habet pro-. prium vocabulum, sed eam fracturam Hippocrates abusus κατάγματος nomine nuncupavit.

XLVI. sed et cataplasmata quae maximi oneris sunt penitus aliena sunt, pleraque etiam noxia sunt atque abscessum concitant et muros plurimos suppurarionemque infestam reddunt, quibus minime opus est auri comminutae.

Omnia sigillatim iis consentanea sunt quae ostendimus in libro de ratione curandi, namque Hippocrates etiam nunc laedi aurem asserit cataplasmate quod experimento conspicitur. Abunde enim siccari eam voluit, quum natura siccissima sit, eo quod ex cute constet et cartilagine. ostentum autem est unamquamque partem, quatenus siccior est, eatenus sicciorem curationem requirere.

XLVII. proxima quidem est, modo quid superimponi conveniat, farina glutinosa. Haec autem necestario gravis ne sit, ac minimum contingit; interdum enim optima medicina est, medicinam non facere et ad aurem et ad alia multa. Cavere insiiper homo debet ne in eam partem dormiat. Extenuare autem corpus expedit illi potissimum qui auris suppuratione periclitatur et alvum mollire.

Proximum, inquit, esse ei quod non obest cataplasma ex farina. glutinosa. constat enim hoc magis siccare quam alia; diximus autem paulo ante, ubi de alluendo nato tractavit, qualem appellet farinam glutinosam, huic simiilimum cataplasma conficiunt experimento edocti, qui in palaestra vertantur ex farre in aceto madefacto, dum macuretur, atque ita temperato.

XLVIII. sed si homo facile vomat, vomere debet, ut modice ex, hauriatur.

veteres appellabant σὸρμεσμούς quum modice homo exhauriatur, seu vomitu seu dejectione, tale quid nunc fieri jubet eodem vocabulo usus. Multa autem sunt medicamenta quae hoc praestant, nam et mel copiosis assumptum et multa minus diluta vel cremor ptisanae ex aqua decoctus, seu per te seu cum melle; magis adhuc vomitum citat radicula et bulbus narcissi. His efficacior est, nondum tamen valens radicula, in qua surculos radicum veratri albi defixeris, data postridie sive per se sive ex oxy melle.

XLIX. sed si ad suppurationem veniat, non est celeriter aperienda ; multa enim ex iis quae videntur suppurare intardum absorbentur, etiamsi nullum cataplasma inducatur.

Cavendum est ne auris incidatur ob cartilaginem cuti subjectum, nam nisi ubi incisa est consolidetur et glutinetur, periculum est ne cartilago obesis reddatur. Absorberi, quod ἀναπινεσθαι dixit, hoc est discuti ac digeri, pus ibi collectum nonnunquam per ea quae superimponuntur. simplicia medicamenta ac levia, sine morsu sicca udi vim. habentia, cujusmodi est mucus cochleae adjecto thure ; ac si valentius siccare opus sit vel aloe vel myrrha vel utrisque. Eodem modo siccare potest mel Atticum inunctum insperso quovis ex propositis medicam en t is bene. contrito. Voco autem sine morta thus, aloen et myrrham:

L. At si incidere coactus sis, celerrime sanescit, si candens ferramentum ab una parte ad alteram demittatur. scire autem certum licet aurem curtam reddi et mancam magis quam altera sit, si candens ferramentum trajiciatur.

Curta necessario fit et manca, quum non exigua pars et cartilaginis et cutis ipsam comprehendentis ustione abfumatur. Ad quod praesidium monet ut confugiamus nonnunquam veritus ne cartilago aegre sanescat^ namque ubi nudatur, cicatricem non recipit, praefestina si res aliquot dies protrahatur, neque cutis a lectione protinus coeat et glutinetur.

LI. sed si eaiicenti farramento non traiiciatur, inridere convenit ; quod magis excedit, sectione non admodum exigua.

Ne quid supersit puris quo cartilago laedatur, incidi non paullum Iubet.

LII. Quandoquidem pus ulterius invenitur quam quis existimet.

Decipiuntur qui secant in cognoscendo pure quod subjectum est, ita ut existiment id in fumato contineri et cutem extenuatam esse. Quo pacto autem in hunc errorem incidant, ipsis Hippocrates proxime demonstrabit.,

LIII. Rerum ut summatim dicam cetera quoque omnia quae mucosa sunt et mucor producunt, utpote glutinosa ubi tangantur cito in hanc vel illam partem digitis elabuntur ; quamobrem altiora haec medici reperiuntur, quam existiment.

In dignoscendo loco fuppuran te, ubi in affecta parte, quum tangenti moderate cedit, tectione adhibita comentum pus invenitur, medici quoque postquam eundem cedendi modum in quavis alia parte comprehenderint putantus eam similiter suppurare, ut illae quas prius intuiti fuerint, venientes ad lectionem errant, isque error interdum duplex est et quod nullo modo ibi pus inveniatur, quum haec multo crassiora sint quam opinentur et quod medicis ea suppurare rideantur, quae mucosum humorem in se continent. Id quod evenit, quoniam hujusmodi hnmor, ut ipse ait, ubi tangatur cito elabitur; contrahi autem solet in cartilagine cordis, nervis ac ligamentis, ut deinceps ostendet.

LIV. Quandoquidem ea tubercula quae ganglia dicuntur, quum humida sunt et mucosa carne continentur a multis aperiuntur, inde siuxurum humorem putantibus. Medicum itaque insectione animus fallit, sed ei qui sectus est nullum assetur detrimentum. Quae autem loca aquosa sint vel murorum plena, quibusve partibus singula quae aperiuntur hominem interimant vel alterius noxae causa sint, alibi exponentur.

Haec enim ganglia circa cartilaginosus partes et circa nervos ex horum alimento increscunt oriunturque ex humore glutinoso ac mucoso; hoc enim est proprium nervernus alimentum.

LV. Ubi quis igitur aurem secuerit, abstinere ab omni cataplasmate atque omni linamento debet, mederique vel medicamentis, quae protinus cruentis vulneribus in/iciuntur vel alio quod neque onere laedat, neque molestiam afuerat.

Auris quia sicca est, idcirco siccantia medicamenta requirit, non tamen plus justo siccanda est, ubi a sectione protinus medicamenta inducuntur; distendunt enim, quum nihil habeant quod leniat. Sed neque onerari auris dehet mole eorum. quae superimponuntur, dolet enim et infestatur. optimum est igitur a tectione medicamentis uti quae modice siccent, cujusmodi litat quae cruentis vulneribus protinus injiciuntur. Cataplasmata leniunt quidem, sid resolvunt atque efseminant; superantem vero humorem non discutiunt, praesertim quum glutinosus sit et crassius.

LVI. Namque ubi cartilago nudari incipiat cuicumque habeat purulentum ac mucosum, res infestpsima est.

Adlicere orationi oportet humorem, sicut nonnulli adscribunt, ut universa sit hujusmodi: namque ubi cartilago nudari incipiat coitumque humorum habeat. Vocat autem ύποστάσεις coitum humorum qui intus continentur et ex- cerni autem et haec ob illas curationes. In omnibus autem quae recrudescunt, maxime abunde est candens ferramentum trajicere.

LVII. Aiunt autem et haec ob illas curationes. fn omnibus autem quae recrudescunt, maxime abunde est candens ferramentum traiicere.

Quam curationem damnat? eamne quam paulo supra indicavit praecipiens, ut cataplasma, linamentum quod onerat, quod dolorem excitat vitemus.

HIPPOCRATIS DE ARTICULIS LIBER ET CALENI IN EUM COMMENTARIUS TERTIUS. I. Spinae autem vertebrae.

Adjecit spinae, non quae in aliis corporis partibus vertebrae reperiantur; omnium enim vertebrarum compositio vocatur spina, sed quasi ita dixerit: vertebrae quaruat situs est in spina. Quibusdam tamen ex junioribus placet spinam nominari non universam vertebrarum con:positionem, test earum tantum quae ad thoracem sunt et lumbos. Iuxta quos Hippocrates nunc de vertebris .agere videbitur quae in lumbis tantum et dorsi, sitae sunt, non de iis quae in cervicibus. Vertebrarum vero compositionem universam in libro de ossibus ad eos qui primas institutrones addiscunt ad unguem: narravimus, in quo exerceti illum volumus qui percepturus est haec commentaria, intuitum. exquisite qualia sint singula ossa in cadavere arefacto hominis vel certe simiae.

II. Quibus ob morbos trahuntur; ut gibbum efficiant.

Gibbum dixit κυφόν. Vocatur autem spina gibba, quum in posteriorem partem convertitur, quod vitium οπισθοκύφωσις Graece nominatur ; sicut curva quando in priorem partem, dicitur autem hoc Graece λόρδωσις; sed. ut σκολίωσις, quum depravatur a latere. Nonnulli autem existimant spinam in posteriorem partem perverti, quod vitium κύρτωσιν quoque Graeci nominant, ubi .in ea.fuerint cruda tubercula magna, dura ac diuturna, quorum onere vertebrae in posteriorem partem compellantur. Ne-que intelligunt, si supinus homo jaceat, non posse subjectas vertebras tuberculis onerari, neque etiam si stet aut sedeat, ac neque si in latus conversus cubet. Ad haec absurdum est existimare tubercula ad tantum pone dus ac duritiem pervenire - ut ossibus gravlora. fiam. et duriora ; sed et a crudis tuberculis spinam in priorem partem converti Hippocrates ipse paulo post docebit. Illud item animadvertendum est, non siclum eos qui librum hunc exponunt, sed Hippocratem in propositis nunc verbis dixisse.: trahuntur, ut gibbum efficiant, quum dicere potuisset, impelluntur, quemadmodum his placet. Absurdum jvero videbitur asserere vertebras quae in posteriorem partem erumpunt trans a morbo in priorem:. hoc siquidem magis proprium est illius vitii, fusi quo spina in interiorem partem convertitur. Quonam igitur pacto vera. sit res, quidque Hippocrates sentiat conabor exponere. Vertebrarum quidem ossa per se neque pervertuntur a tu-, herentis, neque trahuntur; sed primum vitium est in iis corporibus quibus vertebrae alligantur. Igitur ubi ad vertebras tuberculum oriatur, quum in tumorem assurgit atque augetur, ab interiori sive priori parte, utroque. enim vocabulo appellatur, necesse est ut tuberculum sequantur ligamenta, atque haec rursus vertebrae. Itaque si in una parte dumtaxat tuberculum oriatur, ubi haec in interiorem trahatur, spina in priorem partem convertetur; sed si in duabus, ubi aliqua interjecta sit inviolata, gibba evadet. Utroque enim tuberculo adjunctam vertebram trahente quae in medio sunt a posteriori parte gibbae fiunt. Quod. evidenter intueri licet omnibus evenire, quae curvari modice possunt, cujusmodi sunt virides rami et ex scriptoriis calamis plerique, quos si quis dextrae digitis ab una parte, sinistrae ab altera, prehendens ad se traxerit, medium in contrariam partem attractum gibbumque conspiciet. Atqui neque alia de causa spina ad latus convertitur quam ob crudum tuberculum quod a latere ejus sit. Haec autem tria vitia in spina incidunt, quum vertebrae loco moventur ;. nam vel κύφωσις fit vel λόρδωσις vel σκολίωσις. Quum in posteriorem quidem convertitur partem, κύφωσις, quum in priorem, λόρδωσις, quum in latus inclinat, σκολίωοις. Extra haec quartum vitium in tpina incidit quod σεῖσις vocatur, ubi vertebrae loco manent, sed earum compago dimovetur.

III. plerumque sialvi nequeunt, praecipue ubi spina supra septi transversi conpunctionem gibba stat.

Nonnulla, inquit, quae in spina incidunt aegre suivuntur, praecipueque ubi supra eam regionem, qua cum siepto transverso conjungitur gibba fiat, hoc est in vertebria thoracis. Dixit autem oti significare volens, praecis pue, quemadmodum etiam principio hujus libri, - quum inquit n omnino enim melior est ac firmior exigua herba, quam grandior, praecipue antequam ad maturitatem per-veniat, ubi. verbum praecipue dixit ὅτι. Sed qua ratione aegre tubercula solvantur, proximis verbis intelliges.

IV. .supra vero quaedam solvuntur, quum varices in cruribus stant; illic autem magis gibbam spinam solvunt, qui in vena poplitis oriuntur; sunt etiam in venis inguinum.

Quaedam, ait, vitia infra thoracem, nempe ad lutabos a varicibus vel torminibus solvuntur, quum tueor qui ea faciunt primo ferantur in venam maximam ipsius spinae, deinde in eas quae ab eadem diductae ad crura intendunt. Hujusmodi autem in thorace nulla vena est, quae possit vitiatos succos recipere, quandoquidem utrinque octo costis una alimentum subministrat;- sed inperioribus duae aliae tenues, scilicet ab utroque latere una, quae omnes per thoracem distribuuntur dissipanturque. Idcirco si succus aliquis ad ipsas ex tuberculis transferatur, excerni non potest, praeterquam quod aegre etiam admittitur. Succi enim qui cruda et dura tubercula faciunt glutinosi sunt et crassi; quare non facile per tenues venas feruntur, sed vena quae ad lumbos est latissima est et sanguinem ad venas omnes transmittit. Ergo quum hos crassas ac glutinosus succos receperit, si affectae partes viribus adeo valeant, ut quod superat expellant, ad venas hic sitas-transmittit. Quo fit ut. latescunt et in varices adsurgant. Ubi quidem .faeci crassiores fuerint, id accidit in inguine protinus; sin mediocriter crassi, in poplite. Namque ubi primum eo quod crassi sint et glutinofi confertim subsistunt, ibi venam distendunt dilatantque. Etenim quibus citra causam hanc varices in cruribus oriuntur, videre licet venas pro portione fuscorum crassitudinis fatescentes, ubi crassissimi sint, latissimas, cujusmodi venae fiunt in inguine ; ubi minus crassi, minus latas, quales in poplite. Interdum enim quum majores venas obstruunt, hunc affectum excitant; interdum ad inferiores concurrunt, quae angustiores fonti In universum autem in varicibus crassius sanguis continetur; nam id vitium plerumque a luceo melancholico, interdum etiam ab aliis crudis crassisque concitatur.

V. solutum quoque jam id vitium est n torminibus diuturnis.

Ubi succi qui praeter naturam in corpore sunt ad intestina transferuntur, tormina fiunt quum abradantur intestina ob succos acres qui ad ipsa confluunt, nempe ubi tubercula suppurant; neque enim aliter ob tuam crassitudinem confluere ad intestina potuissent. Sed in suppurationibus crassi succi extenuantur et naturam affectae partis ad expellendum excitant id quod in ea contentum jam molestum esu .

VI. tsuibus vero adhuc pueris spina gibba sit, antequam corpus perfecte increscat, his corpus ad spinam non augetur, sed crura et brachia dumtaxat persicmntur; quae sunt ad spinam, non complentur.

Nihil mirum est, si in his morbis spina non increscat, quemadmodum supra in luxatis tradidit, quum inquit: quibus recondi non potuit. Nam et propter venas pervertas et propterea quod aegrius membrum moveatur naturaque in ejusmodi affectibus langueat, laetae partes necessario deterius quam ante nutriuntur. Quo fit ut quae jam perfecte increverunt emacrescant, quae adhuc increscunt, incremento juxta spinam prohibeantur. Sed quae a vitiatis partibus longius absunt, ut brachia et crura, sine uoxa omnino ferventur; ea enim quae sic vitiata sunt, non totum corpus, sed solummodo proximas partes afficiunt.

VII. ouibus item supra septum transversum gibba spina sit, costae in latitudinem augeri non solent, sed in partem priorem ; pectus vero latum non sit, sed acutum ; spiris tus difficulter movetur et cum sano, quum cavum quo spiritus recipitur atque emittitur angustius reddatur.

.. De iis agens quae adhuc increscunt dixit, quae juxta spinam sunt his augeri non consuesse: ergo ubi spina gibba fiat in vertebris thoracis, hae maxime increscere in longitudinem prohibentur. Hac 1gitur.de causa et illa etiam quod vertebrae, quum spina gibba sic, in posterisrem partem convertantur, necesse est thoracem angustum reddi atque acutum; et idcirco interiora cava quae spiritui accommodantur minora effici, ut sic ubi spiritum attrahunt corpus minori modo ipsius fruatur. Diximus autem et in libro de difficultate spiritus, ubi is minus attrahatur quam opus sit, necesse esse breviori temporis intervallo proxime rursus attrahi quam si prius secundum naturam attrahi coepisset. Spiritus autem qui breviori intervallo attrahitur creber redditus, in quo consistit id genus difficultatis, sub quo et exiguus et creber cooritur. Sonus autem adlicitur ob angustiam juxta fauces .et asperam arteriam. Auget angustiam hanc id quod proxime subjicit.

VIII. Atqui coguntur etiam cervices juxta magnam vertebram in priorem partem convertere, ne caput in eandem proiiciatur, hoc autem suuces reddit admodum angustas:. nam iis etiam qui natura recti sunt id osus, si in intenorem partem inclinetur, spiritus difficultatem asteri, dum repellatur. ob id igitur quod ita figurentur; guttur his hominibus magis exstare videtur quam bene valentibus.

Quum vertebrae quae ad pectus funi, ubi gibba spina sit, in posteriorem partem spectent, necesse est collum in priorem converti, quare et ipsum caput illi etiam e regione superimpositum est. Accidet igitur iis qui gibbi sunt ambulare ita figuratis, sicut ceteris omnibus, quum totum collum spinamqnc inclinant et utrumque curvantes a posteriori parte gibbi terram spectant. Quod ut evitent qui gibbi sunt, coguntur collum in posteriorem partem recurvare, ejus vertebris ut quae minimum moventur ad hos parum conferentibus; sed qua potissimum moveri aliquid possunt, valde recurvantur, possunt autem qua duae primae vertebrae inter se et cum capite committuntur. Quemadmodum igitur figurantur juxta capitis commissuram illi qui bene valentes caput in posteriorem pertem compellunt, ita gibbi quum erecti fiunt. Praeterea ut iis qui naturaliter habent guttur exstat, ubi caput in posteriorem partem recurvatur, sic gibbis quum rectum continetur. Vocarit. autem ἐξεχεβρόγχονς eos quibus in priorem partem exstat βρόγχος, quo vocabulo verisimile est vel asperam arteriam tusam vel guttur dumtaxat appellasse. Hinc ausam maxime fit ut spiritus cum tono reddatur, quandoquidem maxime etiam stertunt qui sic figurati dormiunt. Quamobrem scribit: nam et iis qui natura recti fiunt id ossis, si in interiorem partem inclinetur, spiritus difficultatem affert, Dicit autem id ossis ad illud referens quod principio orationis proposuerat; quum inquit: atqui coguntur etiam cervices juxta magnam vertebrato in priorem partem convertere. Unde poterat quis conjicere, magnam vertebram appellari secundam, quae magis potest in priorem partem urgeri atque inde rursus repelli. Constat autem eandem regionem et priorem et interiorem ab ipsi, vocari; priorem quidem, quum vertebrae a posteriori parte in eam erumpant, interiorem quum sit in prosimditate corporis, si spectetur summa pars sive prior sive posterior.

IX. His tubercula plerumque circa pulmonem sunt, eaque dura et cruda; plerisque enim ejusmodi tumores sunt causa gibbi et distentionis quibus nervi afficiuntur.

Quibus tpina supra septum transversum gibba est, his plerumque ait tubercula fieri circa pulmonem. Constat autem et quibus ad lumbos gibba fit, in his ea parte tubercula versari. Dixit plerumque, propterea quod et casu et ictu spina gibba redditur et tum in priorem partem tum in latus convertitur. At quum inquit: plerumque enim ejusmodi tumores causa gibbi sunt et distentionis, eandem sententiam tradit, quam a principio, quum ait: spinae vertebrae quibus ob morbos trahuntur, ut gibbum efficiant. Quod autem nunc scribit, quibus proximi nervi afficiuntur, ad nervos dorsi refertur ac vertebratum. Nos vero antea causati fumus vertebrarum ligamenta attrahentis, quibuscum et ipsae vertebrae trahuntur. Non enim arbitramur nervos qui a spinae mesiulla oriuntur attrahere tecum vertebras posse, quum et propter exiguitatem et propter mollitiem longe imbecilliot res sint quam ut praestare id possint, quippe qui ab ossibus non dependent, quemadmodum ligamenta quae firmiora sunt et nervis conjuncta ; ac si tuberculis afficiantur, secum trahere vertebras possunt.

X. Eerum ex his quibus sub septo transversa gibba spina est, nonnullis renum et vesicae vitia superveniunt; sed et absuejsus ad illa et inguina, qui diu manent et. aegre fanantur; quorum neutrum gibbum solvit.

Ob consensum sane propositi affectus superveniunt. Consensu autem afficiuntur et quae sunt ejusdem generis et quae xicina, quae supra significavit, quum proximos dixit: quae communia primo sunt maxime laeduntur. Tormina igitur et varices, quorum causa erat succorum tubercula excitantium transfusio globum curant; sed ex iis malis quae consensus causa oriuntur nullum est quod priorem morbum depellat.

ΧI. His autem coxae extenuantur magis quam quibus spina supra gibba est.

Quibus spina ad lumbos gibba est, his coxae graciHores sunt quam quibus ad pectus. Hinc autem manifestum est coxas quibus spina ad pectus gibba est graciles modice reddi propter consensum quem habent cum spina.

ΧII. Tota autem spina longior his est quam quibus a superiori parte gibba est.

His qui aetate nondum robusta sunt, praeterquam quod communis est macies, accedit quod affectae partes non augentur, quemadmodum et antea dictum est. Nunc discrimen^ aliud adjungit non ab aetate, sed a locis affectis; nam spina quo magis versus tuum initium vitiatur eo minus augetur, quum habeat et originem et incrementum superne.

ΧIII. Rubes autem et barba serius increscit et minus completur, minus item secundi sunt quam quibus gibba est pars superior.

Ad communem rationem consensus accedit differentia ex natura locorum. Communis igitur ratio est ut quae vitiatis loris proxima furi consensa afficiantur ; propria autem, ut ..ubi hae partes laeduntur quae spiritui accomtundantur sequatur, ut spiritus aegre et cum tono moveatur; ubi quae infra septum transversum pubes fertus increscat, laedaturque etiam barba,

ΧIV. sed quibus corpore jam robusto gibba spina sit, his evidenter saluit morbum tunc existentem; tempore tamen ejus aliquid su ostendit, sicut et iis qui saniores sunt aut plus aut minus; plerumque autem hi affectus minus maligni sunt.

Evidenter ἀπαντικρὸ nunc dixit, quod nonnulli alii ex veteribus dixerunt ἄντικρυς. Aperte igitur et, ut dixerit quis, quasi res manu teneatur, gibba spina admittit ea, quae, quum morbus indicatur, id est solvitur, expesluntur videturque ex loto morbus Summotus. Superibat tamen reliquiae parvae quae irritantur, si quid vel in ratione victus peccetur vel noxium extrinsecus accurrat.

ΧV. illulti quidem gibbi facile et non sucus quam bene valentes sum u/que ad senectutem id mali sustinuerunt, praesuriim quibus corpus camis plenum et pingue effectum est; pauci tamen ex iis ad sexagesimum annum pervenerunt, .plerique enim citius moriuntur.

Ob validas vires, ob morbum levem jamque ob universam victus rationem, qua vivunt nonnulli, glbbi quasi sani ad senectutem usque visam degunt.

ΧVI. Nonnullis etiam vertebrae ab hae vel illa parte in latus moventur. Haec tamen vel omnia vel complura incidunt eo quod spina ab interiori parte depravetur.

Antea jam diximus spinam ad latus converti orto ab ejus latere tuberculo quod ad se traheret ligamenta. Hoc Hippocrates fieri dixit διὰ τοὺς τόνους, id est per nervos.

ΧVII. Quosdam etiam in id vitium compellit una cum morbo habitus ille, quo /acere coiiseeverunt.

Concurrit ad spinam gibbam efficiendam et quod materia magis .confluat ad id quod humilius est et quod pars in quam quis cubat magis comprimatur. Prima autem et praecipua causa et tuberculi et cujuslibet vitii est partuam natura morbo opportunior. Demonstravimus enim ad ejusmodi partes concurrere ea quae superant.

ΧVIII. rerum de his agemus, quae de diutinis affectibus pulmonis; ibi enim de his futurorum pulcherrimae prognqsitcationes traduntur.

Multa quoque alia in hoc libro se pollicetur scripturum quae nunc non exstant. Ea fortasse vel non scripsit vel interierunt, quemadmodum et multa alia antiquorum volumina quae nunc non exstant, de quorum interitu complures scripserunt. De diuturnis igitur affectibus pusmenis multa habentur et in majori libro de morbis, cujus initium est: si pulmonis arteria exulceretur; atque etiam in primo libro de morbis, qui non recte itainscribitur, cujus initium est: qui utique interrogare de curatione recte velit rogatusque respondere. Sed in neutro horum plene exsequitur quae hic pollicetur.

ΧIX. Quibuscunque candentibus gibba spina sit, paucis ita convalescit ut dirigatur.

Adhuc scripsit de spina citra exteriorem causam depravata. Quae deinceps adscribit omnia sunt de vertebris, quae ob culum vel ictum aliquem laeduntur. Pleraque . autem plena sunt, nisi sicubi opus sit omissam causam adjicere, quemadmodum et nunc quum asserit, raro luxatum spinam restitui. Cujus rei causam, etsi nunc afferre poluisset, in sequentibus demonstrat quum scribit, vertebras cardinis modo instructas, ita ut ubi una aliqua queris modo exciderit in tuam testem magno negotio revertatur, quum in singulis multi processus sint, multi sinus. Hoc autem et adspectu ipso in- ossibus didicistis.

XX. Jam vero intensio quae super scalam adhibetur nullum quod sciam restituit. Ea potijsimum utuntur medici qui apud vulgus videri volunt magnum aliquid moliri. Apud hos enim admirandum est, suspensum hominem intueri vel profectum vel tale quidpiam, sumperque haec ab ipso laudantur, cui nec ultra curae est quinam alfectus sequatur ex hujusmodi praesidio, bonusne an malus. Medici vero qui haec student rudes sunt, quos quidem novi. Inventio quidem vetusta est, atque ego sane primum actorem laudo, non salum hujus, sed cujusque machinamenti secundum naturam excogitati; minime enim diffido, nonnulla restitui posse, si quis recte praeparans concutiat; sed turpe existimavi ejusmodi morbis ita mederi, quum ejusmodi machinationes magis sint impostorum.,

Quoniam, ut ostendimus, in omnibus articulis restrtuendis praecedere debet in divertas partes extensio, eandem quoque ad spinae ossa necesse est adhibere. Qua vero ratione intendere in diversa conveniat, in sequentibus docebit. Nunc de ea intensione loquitur quae minus recte adhibetur, quod facere consuevit, sicut in prioribus jam monstratum est. Primo enim rejicienda sunt quaecunque male a quibusdam medicis fiunt, deinceps tradenda sunt salubriora. Igitur quum medici complures luxatum spinam per scalam extendant, asserit in primis ejusmodi inventionem nihil proficere; si quis tamen ea uti velit, docet quomodo facere id optime possit. Ergo in intendenda spina propositum est superiorem partem intendere per vincula prope affectum locum injecta, interiorem per corporis pondus. Ad hoc itaque spectans quae ab ipso subjiciuntur percipies. Maxima enim ex parte olera funi.

XXI. Quibus prope cervices spina gibba sit, par est minus succurri intensione adhibita per caput deorsum demi/sumr parum enim ponderis habent caput et utrimque lati scapularum o/sis summitas, quum deorsum spectant; sed hos verisimile est in pedes deorsum concussis magis restitui, in eam enim partem demi/st ma/us pondus habent. At quibus insua gibba sit, hos concutere magis convenit capite deorsum spectantes. si quis igitur concutere velit, rem sic recte molietur. scalam sternere scorteis pulvinis transversis debet vel ex lana bene alligatis ac paullo plus et longitudinis et latitudinis scalae tenentibus quam occupet hominis corpus.

Quum spina vel prope initium laedatur vel prope . finem vel in medio spatio, primo agit de noxa ipsius prope cervices. Ergo in hoc calli, si quis super scalam a pedibus hominem suspendat, sicut nonnulli medici Hippocratis siedulo consueverunt, nulla fere intensio fiet ab inferiori parte, quum parum ponderis sit in capite et in cervicibus^ sed si in- ima vitium sit prope os sacrum, maxime sperare quis poterit, hujusmodi vim ab interiori parte abunde futuram. Subdit deinceps qua ratione id optime fiat.

XXII. Post haec homo super scalam resupinetur, dein pedibus non divaricatis juxta talos ad scalam alligetur vinculo quod quidem firmiter ac sine compresse. teneat, sed molle sit ; vinciatur item et ab inferiori et asuperiori parte circa utrumque genu et tum circa coxas circa Hia insuper et pectus, habena ita lata ut concuti non prohibeatur, sed brachia juxta latera extensu ad ipsum corpus, non ad scalam religentur.

Exprimit omnia evidenter; vinculum quod firmiter ac sine compressu teneat εύοχον dixit.

XXIII. scala ita praeparata attrahenda est ad turrim altam vel ad culmen domus.

Turrim dixit τύρσιν, culmen vero domus, id est altissimam partem ipsius ἀέτωμα. Ha enim appellant eam tecti partem quae attollitur in speciemtrianguli. Si quis etiam solarium sariat, pro tegulis tectum struet. planum, quod calorem non prohibeat; sed si tegulae imponantur, propositum est ut pluvialis aqua possit effluere. Hac igitur de causa medium tectum in longitudinem a priori et posteriori parte attollitur, utrimque autem a parietibus humile est. Majores igitur ad exemplum alarum demissarum bane partem domus ab aquila videntur ἀετόν appellasse, quo vocabulo tectum appellat et Pindarus in Pleiadibus ubi ait:

Χρυσεα ut ὸξυπτερα αἰετοὺ ἄειδον κληδόνες.

Et Euripides in Hypsipyle quum inquit:

Ἰδοὺ πρὸς αἰθέρα ἐξαμμιλλῆσαι κόραι γραπτοὺς οἰσι πρόσβλεπον τύπους.

Quod τύρσιν turrim significet idoneus testis Diocles Carystius, qui juxta verba (παρἀφρασιν Graeci dicunt) locum hunc exponit in libro de fasciis. Inquit igitur, attrahenda scala est ad turrim altam vel ad culmen domus; ubi turrim, quam Hippocrates τύρσιν, πύργον dixit.

XXIV. Locus autem super quem concuti homo debet, renitatur; qui .vero sursum attrahunt non ignari sint, ut aequaliter, recte et in neutram partem inclinantes repenteque demittant, ne scala in alteram partem inclinata ad terram perveniat, neve ipsi in priorem partem coitvertantur.

Summam scalam a sublimiori loco suspensam, quae, ut dictum est, alligatum hominem habeat, in pavimentum subito demittit ut cadente hac atque concussa recondantur spinae .vertebrae suo loco motae. Merito autem ad hunc usum duro et renitenti pavimento est opus; nam si ita molle fit ut cedat, spinae concussus remittitur ac sine ullo effectu res erit.

XXV. Ubi vero a turri demittas mel a malo qui carchesium habeat annexum, commodius adhuc rem parabis, si a trochlea vel ab axe funes demittas. sed molestum est in his longius immorari. Per has tamen machinationes concuti quis maxime poterit. Quod si spina in parte admodum superiori gibba suerit, atque omnino concuti hominem oporteat, expedit in pedes concuti, ut /am dictum est; hoc siquidem pacto magis in insaniorem partem compelletur.

Quum scala ex sublimiori aliquo loco suspensa in terram demittenda sit, repente aequaliter et in neutram partem inclinata satius est, inquit, vincula ipsa circa trochleas volui: sic enim facile, aequaliter et sine inclinatione ducentur. Antea turris tantum et cacuminis domus mentionem fecit, nunc malum adjungit quem ἱστὸν appellat significans maximum atque erectum tignum, cui summo superpositum est aliud lignum transversum, a quo suspenditur velum quod ἱστίον Graece nuncupatur. Differunt enim inter se ἱστίον trium syllabarum et ἱστὸς duarum. Hoc siquidem vocabulo malus significatur, qui, ut retuli, tignum est quod in navi erectum affigitur, sed illo linteum quod a ventis inflatur; limes vero in summo malo cerebelli nominantur. Ergo ubicunque ad suspendendam scalam malo utendum est, id efficiendum est per trochleas et carchesios; nihil etiam deterius esse affirmat ad haec uti axiculis, quos appellat ὸνίσκονς.

XXVI. .Fulcire autem pectus debes ad scalam fartiter- alligans atque item cervices habena valde laxa, quatenus quod excesset. in suum locum revertatur; atque insuper caput a sponte ad scalam devincire ac brachia extenta ad corpus, non ad scalam; reliquum tamen corpus fututum sit ; nisi quod pluribus locis habena laxa circumdetur, quatenus quod excessit in suum locum revertatur.

In superioribus quoque .ostendimus. ἕρματα dici ab Hippocrate fulcimenta et ἑρμάσαι fulcire; atque hoc esse quod a poeta scribitur; ύπὸ δ’ εἴρεον ἕρματα νηῶν.

XXVII. sed videndum est ne hujusmodi vincula concuti hominem non sinant. Crura vero non ad scalam, sed inter su vincienda, ut e regione spinae dependeant t haec siquidem ita admovere convenit, si homo super scalam omnino concutiendus sit. Turpe autem est in omni arte nec minus etiam in medicina sine ullo profectu magnam adhibere turbam, magnum spectaculum polliceri et multa verba facere.

Quod si homo qui concutitur nullis corporis partibus exceptis superioribus ad scalam vinciatur, facile in latera devolvitur; at russus si fortiter alligetur, ut immobilis sit, concussu nihil levatur. Ambo haec igitur spectantes ita hominem vinciemus, ut neque immobilis fit, quum concutitur tub vinculis firmiter adstrictus; neque ita laxe siuper scalam contineatur ut in latera devolvatur. Hippocrates autem hujusmodi extendendi rationem contemnens, quo tamen modo optime adhiberi posset adscripsit. Quandoquidem vidit, qui ea utuntur nescire ipsam optime adbibere; huc accedit quod superius dixit: minime enim diffido nonnulla restitui posse, si quis recte praeparans extendat.

XXVIII. In plumis quidem cognoscendum est quae sit natura spinae, ad multos enim morbos ea opus est.

Notare semel alicubi volumus atque in memoriam educere quae a nobis dicta sunt a principio in primo libro de ratione corporum iucidendorum Hippocratis, in quo empiricorum impudentiam cognosices, qui audentHippocratem appellare empiricum. Fuit enim. omnium qui medicinam exercuerunt maxime experiens maximeque experimentorum spectator, iisque omnia comprobavit quae multis fretus rationalibus argumentis invenit, potissimumque rationi corporum incidendorum operam dedit, ut quae. mirum in modum ad artem conferat, quod nunc aperte docet, quum spinae naturam intelligi velit, quam empirici non secus quam ceterarum partium omnium esse inutilem dicunt.

XXIX. vertebrae igitur ab interiori parte, qua ad ventrem spectant, inter su sunt aequales.

Vertebrae a posteriori parte processum exigunt acutum extrema parte cartilaginosum, qui spina nuncupatur; a contraria vero, priori scilicet sive interiori, utroque enim vocabulo nuncupatur, aeque cartilaginem superjectam.habent, qua rotundae situs et leves nullumque acutum processum exigunt, nequeprorsus eminentiam aliquam vel brevissimam, quemadmodum et a posteriori parte et a latere. Quales igitur singularum vertebrarum processus sint ex cadavere arido intelliges. Ex quo planum etiam fiet id quod ait, vertebras ab interiori parte esse aequales, hoc est aequari singulas qua inter te junguntur. Quoniam igitur ea parte nullum processum habent aptissimeque inter se conveniunt, aequales inter se esse dixit, hoc est aequari ea parte qua cohaerent.

XXX. Alligantur autem inter se mucosa ac nervosa ligamento, quod a cartilagine orsum usaue ad spinae medullam progreditur.

Naturam commissurae vertebrarum ad unguem indicati Non enim alte admodum unitatem coeunt a parte interiori, sicut nonnulli existimarunt; nam sicubi in posteriorem partem plurimum curvanda spina esset, vel ex toto retinerentur vel divellerentur. Nunc autem res aliter habet, quum non coeant in unitatem, sed veluti vinculo alligentur mucoso nervosioque, atque idcirco leniter aliquid hac parte moventur, qua nullo modo motae fuissent, si continuarentur. At neque vinculum earum ad spinae medullam usque pertinet, sed interjecta aspera membrana in orbem medullam ipsam complectitur, quae non secus ac cerebrum tenui membrana primo velatur, postea crassiori; sed praeter ea quae in cerebro sunt spinae medulla septa est hoc tegmenta, quod vim habet probibendi ne doleat, quum vertebrarum ossibus offenditur, ubi spina movetur. Circa ipsas autem vertebras innatum est vinculum mucosum, hoc est glutinosum et quasi prtuitae plenum, ut vertebrae promptius moveantur ipsirmque vinculum minus laedatur. In vehementi enim motu abrumpuntur quae sicca sunt et fine humore, atque idcirco qui loris ad vehicula et jumenta utuntur ipsa inungunt, quamquam ejusmodi mucosus humor in omnibus articulis ob eandem causam invenitur.

XXXI. Quaedam alia etiam ligamenta nervosa perpetua adnasuuntur et hinc atque hinc a lateribus ipsarum intendunt.

Perpetua ligamenta intellexit quae a superiori parte deortum feruntur plurimum longa. Nihil tamen habeo quod seribam, quamobrem ligamenta quae juxta intendunt nervosa dixerit. Dicendum enim fuit non nervosa, sed nervi, nisi si valida appellarit nervosa. Nervi autem evidenter per universum thoracem juxta unamquamque vertebram intendunt, quorum superiorem originem in corporibus incidendis demonstravimus ; ad cervices autem et lumbos super vertebras musculi sunt per quos feruntur nervi.

XXXII. De venis autem et arteriis huc pertinentibus alibi tractabimus, quot et quales sint, unde inchoentur, quidque in quibus possint.

Has quoque didicistis in corporibus incidendis, sed et in libris quos de venis et arteriis, de nervis item incidendis habetis. Quae omnia diligentius tradidimus in libro de ratione incidendi corporis, quare pluribus hic de illis agere operae pretium non est, quum neque ipse Hippocrates persequi in hoc opere universam earum naturam velit, sed eam sicut alia multa in alium locum disserat, licet quae de venis et arteriis scripta nunc pollicetur non exstent. De nervis autem juxta vertebras tendentibus in secundo libro de morbis vulgaribus non plene quidem, sed in commentarii modum tractavit, tanquam de. aliis quae nos ostendimus in eo libro commentarii modo et non plene ab Hippocrate scripta; solummodo enim prituum et tertium librum de morbis vulgaribus absolvit ita ut edi posset.

XXXIII. Tum de medulla spinae, quibus tegmentis tegatur, unde originem ducentibus, qua parte sinitis, quibuscum conjunctis quidque valentibus.

Tegmenta ac velamenta alicujus rei veteres appellant ἔλλυτρα, atque idcirco^ Hippocrates nunc medullae spinae tegmento ἔλλυτρα nuncupavit quae nos paullo ante narravimus: duo quidem intrinsecus omnino sunt, extrinsecus vero communia omnium vertebrarum ligamenta. oriuntur autem membranae a membranis quae cerebrum tegunt, sed tertium velamentum, quod extrinsecus eas complectitur, originem habet a calvaria, qua cum prima vertebra committitur. Hujusmodi autem ligamenta non pecus atque ipsa medulla ad imam spinam finiuntur. Finitis Hippocrates dixit κραίνουσι, sicuti posita quum inquit:

Εἴπερ δὴ κρανέω γε καὶ εἰ τετελεσμένον ἔσται.

Quid vero possint exquisite jam ostendimus in opere de ratione corporum incidendorum, atque etiam in propriis libris, inter quos praecipuus est qui de usu partium inscribitur. Nunc autem scripsisse abunde est membranas quae cingunt spinae medullam, eundem praestare usum atque in cerebro quod crassa membrana defenditur, ne a circumpositis ossibus laedatur. Est et aliud cerebri velamentum et quasi cutis innata, quo haec nectuntur, nempe tenuis membrana. De tribus autem his tunicis in medulla spinae paullo supra pertractavimus.

XXXIV. In ulteriore autem parte vertebrae cardinis modo commisu suras habent.

Quum explicare spinae naturam instituerit ortus ab interioribus partibus ipsius, qua vertebrae apte inter se cohaerentes ad ventrem spectant et inter se sunt aequales, jure nunc .subdit; in ulteriori autem parte vertebrae eardinis modo commissuram habent: ulterior enim pars iis quae propositae sunt erit posterior, qua inquit vertebras cardinis modo inter te committi. Non debes autem intelligere posteriorem partem eam quae sita est contra ligementum propositum, quod scilicet a junctura vertebrarum procedit; is enim locus medius exquisite posterior est ubi tpina tantum est, sed eam quae utrimque est a commissuris ipsarum vertebrarum. Quae si ad spinam referatur, erit a lateribus spinae ; si ad priorem partem, in qua dixit vertebras inter se colligari, posterior. Scripsit autem eas commissuras cardinis modo esse, quoniam quatuor exigunt processus quibus committuntur; duobus quidem admittunt eminentias proxime vertebrae, duobus se in alteram insinuant. Efficitur autem quodammodo structura ordinum similis.

XXXV. Nervi omnium communes et ad exteriorem partem et ad interiorem procedunt.

Pars -vertebrarum quae ei opponitur qua illigantur posterior et exterior appellari potest, sicut ea ipsa qua illigantur interior et prior; verum a posteriori parte non reperiuntur nervi, quos nunc τόνους dixit, si nervi intelligantur qui motum voluntarium praestant. Qua enim vertebrae inter se committuntur foramen est, per quod unusquisque nervus a spinae medulla trajectus protinus distribuitur, cujus aliae partes ad priorem regionem intendunt, aliae ad posteriorem, atque in musculos dissipantur, qui quum spinae superjecti sint, ῥαχῖται Graece nominantur.

XXXVI. singulae autem vertebrae tam majores quam minores in exteriorem partem singulos praeesses exigunt; his autem processibus adjecta est cartilago, atque ab ea germen oritur ligamentorum quae nervis exterioribus germ a na sunt.

Singularum vertebrarum processus per medium dortum intendunt atque universam spinam componunt; extremo autem processui cartilago innexa est, a qua oritur germen ligamentorum, quae,.ut ipse ait, nervis germana sunt. Quo significat vel simillima vel inter te coeuntia immixta que p utrumque enim verum est.

XXXVII. Adfectae cutem costae sunt capitibus in interiorem partem spectantibus magis quam in exteriorem, quae sigillaitur cum unaquaque vertebra committuntur.

Costae, id est thoracis ossa, quae a spina intendunt transversa ac modice obliqua ad pectus Graece non modo ab Hippocrate, sed ab omnibus Iunioribus medicis nominatae sunt πλευραί. Has inquit cum vertebris committi, προσηρθρῶσθαι dixit, quasi dicas διηρθρῶσθαι. Quod vo- cabuli apud juniores medicos magis in usu est, eo enim significant ossium commissuras, quibus talis inest motus ut sensu aliquatenus percipi possit. Costarum capita vocavit extrema, per quae cum vertebris conjunguntur, in radices processuum a lateribus se insinuantes. Exquisite autem dixit ipsas magis in interiorem partem spectare; nostis enim rem ita se habere : ipsarum vero commissuram quodammodo duplicem conspeximus, quam rem Hippocrates praetermisit vel quod non ex toto universam naturam commissurae suerit intuitus vel quod tam diligentem ejus inquisitionem ad propositum pertinere^ non existimaverit.

XXXVIII. Maxime autem siexae sunt hominis costae et modo eorum quae curva sum.

inter omnia animalia homo costas habet maxime curvas, quoniam et pectus omnium latissimum; ex ceteris vero animalibus alia magis, alia minus acuto pectore sunt. Latissimi autem pectoris est homo, dein simia quae pectus habet angustius homine, satius quam cetera animalia. Commune est autem omnium animalium quae thoracem habent, costis esse ab exteriori parte qua tangimus gibbis; a contraria, intrinsecus scilicet, simis. Id enim necessarium hominibus fuit ut thoracis spatium latum reddere-tur, quoniam juxta os pectoris dirigi costas oportuit; reliquas earum partes quum deberent ad spinae vertebras pervenire, opus fuit plurimum curvari. Res igitur quam proponit ex eo aperte intelligitur quod ipse ait, costas maxime curvas esse, quodque earum figura talem evidenter se ostendit. Restat quaestio quae ad rem non pertinet sicuti prior, sed ad vocem, quum Hippocrates explanationis vel exempli causa usus suerit verbo ῥοιβοειδέα, quod majorem affert obscuritatem quam res ipsis cujus gratia ad exemplum affertur, tunc fortasse vox erat usitata, alioquin verba haec modo eorum quae curva sunt non dixisset ῥοιβοειδεἀ τρόπον; deinde usu explosa obscura effecta est. Vox quidem ῥοικοειδέα per κ apud Theocritum curvum significat eo carmine ubi inquit:

Ῥοικὸν δέ κεν ἀγριελαίας δεξιτερᾷ κορύναν.

Idem quoque significat apud Archilochum quam scribit;

Ἀλλὰ μικρός τις εἴη καὶ περὶ κνήμας ἰδεῖν Ῥοικὸς, ἀσφαλέως βεβηκυίας ποσὶ, καρδίης πλέως.

Apud Nicandrum similiter:

Ἄλλοι δὲ ῥοικοῖσιν ἰσήρεες ἂν τὰ παγούροις Γυῖα βαρύνονται.

Per β autem scriptum ῥοιβὸν nescio quid sibi velit. Quamquam in nonnullis exemplaribus per β scribatur, sed in magis probatis per K.

XXXIX. Quod autem inter costas est quodque inter processus ossium vertebrarum utrimque complent musculi, qui a cervicibus orsi usique ad nexum .intendunt.

Quod in corporibus incidendis apparet non admodum consentit cum verborum sententia, nam quod apparet hujusmodi est. A costarum capitibus qua cum vertebris committuntur, musculi sunt a posteriori parte, qui ῥαχῖται nuncupantur, alii in longitudinem spinae tendunt usque ad initium crurum ; a priori parte in longitudinem nui- simli non procedunt, test transversi inter costas, quos μεὸοπλευρίους appellant. Deinde ad aliquot costas pertinent musculi, qui stomacho sublecti sunt, a quibus totum collum in priorem partem attrahitur et paullulum etiam annuit, ubi capitis commissura non moveatur; ipsa enim per se maximum habet motum in annuendo et abnuendo, si quis eam cum vertebris conserat quae post primas fiunt, aliarum enim inter se commissurae paullulum moventur. Sed et a regione juxta lumbos procedunt ad extremas thoracis costas eorum musculorum summitates, qui ψόαι dicuntur; in medio autem thoracis ad costas musculi non pertinent, qui siti sunt ad vertebrarum processus a Jateribtis positos-, qua committi costas potui. Sunt et alii duo musculi angusti atque exigui, qui ab exteriori parte per universum thoracem juxta musculos qui ῥἀχῖται dicuntur intendunt a priori parte, non a posteriori versus spinam. Haec igitur est positio ac natura musculorum circa vertebras quae ex corporibus incidendis invenitur. Videamus deinceps, de quibusnam Hippocrates meminerit; ac de iis quidem qui inter costas sunt patet ipsum minime egisse, quum ait ^.musculi qui a cervicibus orsu Superest igitur ut eos intellexerit vel qui ῥαχῖται dicuntur vel qui juxta os siti sunt, sed neutri recte dicentur, quod inter costas est quodque inter processus ossium vertebrarum complere. Ἐαχῖται quidem musculi universis propositorum ossium comtnissiiris in toto thorace superinjecti sunt a posteriori parte nihil relinquentes quod nou contegant, sed omnes costarum radices et vertebrarum processus qui a lateribus sunt; ad haec quod inter ipsas radices est complectuntur. angusti autem musculi qui juxta hos versas priorem partem siti sunt protinus post commissuram sunt ad extremitales eorum processuum quos vertebrae a lateribus exigunt ; quin etiam quod in fine propositorum verborum adjungit usque ad nexum, si de angustis musculis intelligatur, necesse est ad septi transversi nexum reseramus; sin de iis qui ῥαχῖται vocantur, ad crurum nexum, quem πρόσφυσιν dixit, crurum fortasse juncturam intelligens. Equidem verba haec nequeo accommodare ad id quod sensui apparet, arbitrorque initio protinus errasse primum librarium, sicut in aliis multis -veterum scripturis. Sed quum ita habeant quae in corporibus apparent, quaestio idoneae expositionis communiter omnibus proponatur; quod autem distinctum et aliquatenus probabile .videtur hujusmodi est. Costas accipiemus pro ipsarum costarum capitibus, precestus ossium vertebrarum pro ossibus quae spinam constituuu t ;nsed musculos complentes utrimque eam regionem quae interjecta est ῥαχίτας intelligemus, nexum septi transversi. Pelops autem praeceptor noster costas nunc ab Hippocrate voluit nominari omnes vertebrarum processus qui a lateribus sunt, sed nexum retulit ad septum transversum.

XL. fusa autem spina in longitudinem recte obliqua est

Obliquam dixit σκολίαν, eam sic appellare salitus quae in latus inclinata est; nunc autem non in latus, test- in posteriorem et priorem partem significare vult. Spina enim in longitudinem recta paullulum in posteriorem et priorem partem inclinatur, ut ipsis deinceps docebit.

XLI. Ab osse sacro usique ad magnam vertebram qua inhaeret crurum nexus spina cava est, quoniam vesica partes naturales et id intestinum quod laxum est supra anum hac parte continetur.

Crurum nexus multis modis intelligi potest, maxime quidem proprie fortasse is qui a coxarum commissura est, quum scilicet femoris caput coxarum ossi per lata ligamenta illigatur et per id quod rotundum est, quo altissimis partibus cari ipsius coxae innectitur ; tum per musculos qui commissuram femoris movent, merito utique dici potest crus necti superioribus partibus, deinde per nervos, postea per arterias et venas. Videtur autem hic Hippocrates nexum per nervos exponere, quum ab extrema lumborum vertebra, quae committitur cum osse quod et latum et sacrum nuncupatur, oriantur nervi qui tendunt ad crura. Comprobatur autem vel ex eo quod in corporibus incidendis apparet, vesicam et partes naturales et id intestinum quod laxum supra anum est hac parte contineri, quamobrem ab exteriori parte gibba structa est. Naturales partes quas γονἀς dixit intellexit eas quae genotationi accommodantur, uterum in seminis; quae semini aptantur in maribus, γεννητικἀ nuncupantur. Id autem quod laxum est supra anum dixit χαλαρὸν ἀρχοί.ϋ siquidem sacro ossi superimpositum est et revera laxum, quum non habeat musculos qui extremum intestinum rectum adstringunt.

XLII. Ab hac ad septi transversi nexum recta in interiorem partem recurvatur.

Hac parte nihil tale spinae incidet, quales in inferiori uterus et vesica. Quare non necesse fuit ab interiori parte simam esse, atque idcirco neque ab exteriori parte gibbam, sini hac parte [pluam paullulum intus speclare; fulciri enim ab ipsa magnam arteriam ac venam oportebat.

XLIII. Atque hic locus salus rab interiori parte adiunctos habet musculos, quos ψόας appellant.

Ex his potissimum verbis conjicere quis potest, Hippocratem spinae non adnumerasse vertebras cervicum ; quasi enim spina universa lato osse et vertebris, quae ad lumbos et quae ad thoracem tuus contineatur, dixit: at-; que hic locus fotus ab interiori parte adjunctos habet musculos. Nam si spinae cervicum quoque vertebras adnnmeret, falsum utique erit hunc locum dumtaxat habere adjunctos musculos, quuui et in cervicibus ab intoriori parte grandes musculi contineantur; quos quum grandes sinti non latuisse Hippocratem, nemo ignorat, quando etiamsi exigui fuissent, nullo modo spinos latuissent. Horum tamen musculorum qui ψόαι nominantur particulam usque ad eam regionem pertinere, qua septum transversum innectitur, propositis verbis non notavit, ut qui operae pretium esse tam exquisite docere non existimarit.

XLIV. Ab hoc item ad magnam vertebram quae sita est sublir mior commissura humeri cum lato scapularum oste recta in gibbum vertitur, sed magis adhuc videtur quum sit. Habet enim spina in medio ostium processus altissimos, ab utraque autem parte humiliores.

Vertebrae quae ad costas sunt ab interiori parte simae paullulum videntur, a posteriori gibbae multum propter tpinae processus. Vertebrato autem quam magnam dicit sitam super commissuram humeri cum lato scapularum osse novistis et reminiscendi causa habetis in commentario quem de ossibus scripsi. His autem quae proponuntur accommodanda illa fiunt; neque opus est me ulterius explanante, nisi si quod verbum alicubi occurrat quod expositionem requirat, cujus causa hujusmodi commentaria scribuntur, quemadmodum evenit in hoc ipso loco.

XLV. Ipsa vero cervicum commissura in interiorem partem spectat. Quibus igitur vertebrae gibbae sunt, magna vi conpunctione abrupta expellitur vel una vertebra vel plures. Quae res non accidit multis, sed paucis; non enim facile incidunt hujusmodi casus. Nam nec facile in interiorem partem veniunt vertebrae, nisi n priori per ventrem- vehementi ictu tendantur: sic autem homo interiret aut nise quis in superiori loco decidens in coxas vel scapulas cadat, sed et sic quoque exspirare. Apcsteriori autem parte non facile expellitur vertebra in interiorem, nisi aliquid grave admodum super ipsum incidat; ossa enim quae ab exteriori sparte procedunt, singula talia sunt ut potitis suangi po/stnt quam coactis ligamentis valde in interiorem- partem erumpere.

Spectans in priorem partum dixit λορδὸν, ita enim conspicitur. Duo autem sunt primae vertebrae quibus cervicum commissura efficitur; post quas relinquuntur tres quarum non meminit, quomodo collocatae sint inter secondam et textam, nempe tertia, quarta et quihtapquae maxime videntur rectum positum habere. Hae autem vertebrae longe minores luat duabus et praecipue tertia; quarta enim hac major est, sicut his rurins quinta, fenta vero non his dumtaxat major est, sed septima etiam. hb hac autem usque ad extremam spinam pro ratione altera major altera est, si haec in homine perpendantur vel ia ea simia quae hominis faciem magis repraesentat et magis quam ceterae recta inambulat; namque haec et in aliis et in ossibus homini simillima est. Unum autem in spina habet aliorum quoque quadrupedum commune quod in homine non reperitur, nempe lumbos pro magnitudine reliquarum partium corporis longiores quam homo cui ad lumbos quinque dumtaxat vertebrae sunt; in simiis autem, sicut in aliis quadrupedibus, sex. Illud autem animadvertere in propositis verbis oportet, quod Hippocrates quum de spinae figura tractare constituisset orsus hoc modo : ipsa autem spina in longitudinem recta obliqua est; in extrema oratione adjecit, ipsa vero cervicum commissura in interiorem partem spectat; videbitur enim hic rursus cervices spinae partem posuisse.

XLVI. Et articuli qui alios recipiunt et in alios conjiciuntur. Medulla item spinae laboraret, si parumper loco mota inclinaretur vertebra hoc i modo expulsa. Luxata insur per vertebra. medullam comprimeret, st non laceraret; haec autem compresse detentaque multis locis .grandibus et praecipuis torporem afficeret; ita ut. medico non amplius curae esset qua ratione dirigere vertebram. deberet, circumstantibus multis aliis. malis violentis. Aed manifestum quoque est, restitui non poste neque concasilendo, neque alia via.

Vertebrarum articulos dicit in processibus a lateribus sitis, quorum alter alterum excipit. Eos autem ait recipare et in alios conjici, eo quod utraque vertebra duobus processibus sublimioribus cum superiori vertebra comunttatur, duobus humilioribus cum interiori, sicut aliis proalmae. vertebrae processus admittat, aliis in alterius processus conjiciatur, quae omnia perfecte exsequuti sumus in libro de ossibus.

XLVII. Nisi hominem seces, deinde manu alte in ventrem indita ab interiori parte in exteriorem compellas, quod quidem mortuo fieri licet, vivente nullo pacto. Quorsum igitur haec scribimus? Quoniam nonnulli sibi perseadent su sanasse eos quibus vertebrae articuli ex toto excedentes in interiorem partem venerunt. Quamquam nonnulli facillimum existiment vertebris eo modo luxutis evadere nihilque opus esse restituere, sed eas per su restitui. Multi sane ignari sunt et ob imperitiam lucrum iaciunt, vulgo enim suadent: hoc itaque pacto decipiuntur. spinam quae in dorsa exstat putant esse ipsos vertebras, nam singula tactu ibi rotunda sentiuntur, neque intelligunt haec esta ex vertebris procedere, de quibus paulo supra tractavimus; ipsos vero vertebras multo magis in priorem partem sitas esset siquidem ex omnibus animalibus homo pro magnitudine ventrem habet angustissimum a posteriore parte in priorem, praecipue ad thoracem. Ergo ubi aliquod ex iis nisibus quae valde excedunt comminuatur, sive unum sive plura, is locus humilior sit quam qui hinc est atque hinc ; ac propterea errant putantes, vertebras in interiorem partem procidisset. fsuos item fallit habitus eorum qui icti sunt; nam si curvari velint, dolent, quum qua parte percussi sunt, cutis tendatur sicque osus pigmenta carnem magis vulnerent ; sin ita stgurati ut spina a posteriori parte cava sit, levantur: cutis enim qua praetura est laxior efficitur et osse minus vulnerant; quin si ea partet angantur, cedunt, spinam in priorem partem compellentes, isque locus inanis et mollis tangenti apparet. Haec omnia quae dicta sunt medicos fallunt, cito autem ac sine aliquo detrimento, hujusmodi homines per su senescunt: haec enim ossa omnia quae rara sunt callo celeriter glutinantur.

Manum alte indere in ventrem, caussa conquirendi quae ibi fiunt, dixit ἀσμάσσεσθαι.

XLVIII. Jam vero iis qui fani sunt obliqua spina sit pluribus mcdis, namque et natura et usu sic habet; sed et ob senium et sub dolore: haec siquidem colligandi vim habent. Gibba autem plerumque sit, quum homo vel in coxas vel in scapulas cadit; necesse enim esi in spina gibba unam aliquam vertebram reliquarum omnium conspici maxime sublimem, eas autem quae hinc atque hinc sunt minus. Nec plurimum hujusmodi vertebra ab aliis recedit, sed parum, quando singulae subito plurimum cedunt. Hac igitur de causa et spinae. medulla facile fart, quum ita pervertitur; quum stat gibba in orbem, non ad angulum.

Ubi spina gibba fit, hoc est in posteriorem partem convertitur, κύφωσιν appellat, λόρδωσιν ubi curva, spectatque in priorem ; ubi obliqua et in latera, σκολἰωσιν. Quo verbo utitur alio modo et ad omnem spinae depravationem significandam, indicans verbum generale magis esse. quam alia, in qua significatione nunc quoque ait fininam σκολιαἰνεσθαι, quasi dicat quovis modo perverti; atque in superioribus etiam dixit: ipsa autem spina in longitudinem recte obliqua est, obliquam vocant σκολίην, ubi eam inclinare in priorem et pofleriorem partem judicavit.

XLIX. oportet autem restituendi rationem hujusmodi praeparare. Commode quidem lignum sirmum ac latum quod in longitudinem incisum sit seditur, commode etiam pro ligno paries in longitudinem excavatur, quod cavum a pavimeatu vel cubitum vel quantum res exigit attollatur. Dein veluti quadrata columna querna transversa adhis betur, quae a pariete eatenus recedat ut aliquis inter utrumque ubi opus sit transire queat ; sternitur columna haec vel tunicis vel quapiam re quae mollis sit et non admodum cedat. Homo favetur et si sustinet, multa aqua calida lavatur, deinde in venirem secet extentus brachiis secundum naturam porrectis atque ad corpus alligatis. Lorum item molle latumque abunde et longum, quod constet duabus habenis, medium medio pectori infectum bis circumdatur quantum potest juxta alas ; postea quod ex loris superest circa alas humeri capiti obvolvitur capitaque ad aliquod lignum cujusmodi pistillum est alligantur: eorum enim longitudo aptatur longitudini ejus ligni quod subjectum est, ut hoc pistillo extendenti mora sit. Hujusmodi etiam aliud vinculum super genua et super calces datur, capitaque ejus ad aliquod tale lignum uincuintur. Aliud insuper lorum latum molle ac valent habenae modo convenienter longum ac latum coxis in orbem sirmiter devinritur quam maxime potest prope coxas; deinde lori quod superest utrumque caput simul ad lignum quod ad pedes sit alligatur. Homine ita figurato intensio in diversa adhibetur sine ulla inclinatione simul et recta ; nullum enim magnum detrimentum inferre ejusmodi intensio potest, si recte praeparetur, nisi quis de industria id agat. Medicus vero vel alius quivis modo praevalens sit et, non imperitus sublimiori unius palmae parte qua spina gibba est data atque alterius palmae sublimiori parte superinjecta comprimit, intuitus non recta deorsum ver- sus caput vel versus coxas debeat comprimere. Adhibetur autem hoc modo vis maxime innocenter; innocenter etiam si quis super eam partem qua spina gibba est sedeat, simulque ubi homo extenditur, se attollens concutiat. sed et pedibus; consistere super .spinam qua gibba est, sustinerique et leniter concutere nihil. probibet, ad quam rem sutis idoneus est quilibet palaestrae t asuetus. Aptispme autem cogitur, si paries qui excanatur vel- lignum quod seditur, quotenus convenire vidabitur, insua hominis spinam incidatur; aster vero e lilia vel ex altero ligno non. tenui secetur, tum supra spinam qua gibba est vel multiplex panniculus vel parvus aliquis pulvinus scorteas imponatur, sed quantum minime potest convenit haec sub/icere. ridendum est solummodo ne aster prae duritia suustra dolori sit; ea autem pars spinae quae gibba est sit maxime e regione ejus partis qua paries excisus est, ut aster qua maxime spina exstat superimpositus maxime premat; adhibitus vero asser a ministro uno vel altero, st opus suerit, cogatur; alii, ut supra ostensum est, hinc atque hinc in longitudinem corpus intendam. Licet et per axes ex-. tendere. vel juxta lignum defessis vel contentos su quibusdam .lignis in ipsum .desixfr quae erigantur sive utrimque a..lateribus paullulum exstantia, sive in utraque ejus extremitate. Accommodatur .autem vis quae per haec adhibetur et ubi vehementiore .et ubi leniore opus est. Tantum enim roboris habet-, ut st quis non in medicina, sed ad torquendos homines eam adbibeat praestanter ad id valeat, ita ut sive tantum extendamus in longitudinem hinc atque hinc nihil ultra cogentes, sive citra intensionem agerem dumtaxat admoveamus abunde sit. optimum autem est uti ejusmodi via, quam in ipsa usu et intendendo et remittendo moderari poles, quaene secundum naturam est. Quaecunque igitur exstant comprepfu.mn.suum locum redeunt, quae praeter naturam coierunt intensa secundum naturam compelluntur, Equi- dem agendi alium modum meliorem aut justiorem habeo nullum.

Quae subjicit plane omnia explicat; quare su. quis non percipit quae proponuntur, huic non explanatione opus est, sed monstratione.; quin et commentaria ad eos scribuntur qui ejusmodi curationes jam inspexerint. Monui etiam in superioribus, ut si quis prima lectione non intelligat, quae ita clare ab Hippocrate scribuntur, iterum et tertio et saepius diligenti animadversione relegat; quodsi hoc faciat, quae plane ab nisio traduntur omnino intelliget.

L. Nam quum e regione ipsius spinae intensio adhibetur ab inferiori parte et juxta os quod sacrum appellatur, non est locus qui prehendi po/stt.;. a superiori juxta ..cervices et caput est quidem, sed adspectu indecorus, praeter- quam quod si corpus ab hac parte valentius extendatur, alia quoque noxa afferetur. Expertus aliquando qum utrem non instatum, quem resupinato homine spinae qua gibba erat subjeci, dein sistula ahenea demisse instant; sed parum proce/stt. Cedebat enim uter, quum homo bene extendebatur, neque spiritus impellere quidquam poterat, sed alioquin uter prompte labebatur, quum se compellerent et gibbus spinae locus et repleti utris tumor t at contra quum non valde homo extendebatur, uter ob spiritualia tumorem adsurgebat; sed homo magts quam expediret in priorem partem convertebatur. De industria autem haec scripsi, pulchra enim hujusmodi monimenta sunt eorum, quas quum experti sumus, sine affectu invenimus et causarum cur parum processerint.

Locum qui prehendi possit ἐπιλαβὴν, quasi ἀντιλαβὴν et ἀντίληψιν dixit eo quod obex et mora sit injectis laqueis, sic ut haereant qua eminet et minime decidant. Ab osse sacro -nullus talis locus est a superiori parte, quamvis cervices sint et caput. Homo tamen strangulari videbitur, si hac parte prehendatur; atque idcirco ea intendendi ratio indecora habebitur, sed et noxam inferet, si laqueus ad guttur delabatur..

LI. Quibuscunque autem vertebrae .in insurlorem partem convertuntur vel quod homo ceciderit vel quod grave aliquid super ipsum inciderit, plerumque nulla vertebra valde ab aliis recedit; ubi non. valde recedat, .sive una sive plures hominem non praecipitat, sicut antea dictum est, quum suina in orbem, .non ad angulum. .perversatur. His quidem urina et alvus magis supprimitur quam quibus vertebrae in exteriorem partem converiuntur pedesque et crura tota magis fulgescant; atque. haec magis mortifera sunt quam quae. posita sunt; quibus si evadunt, urina sine voluntate magis prorumpit cruraque magis resolvuntur et torpent. ouod si superior spina in priorem partem convertatur, universum corpus resolvitur ac torpet. Machinationem autem nullam habeo, qua spina restitui po/stt, ubi sic luxatur. Quodsi nihil prosiciat concutiendi modus qui per scalam admovetur vel alia similis curatio sine extendendi via, qualis paullo ante dicta est, nullum novi impellendi simul et extendendi modum, qui id praestare pojsit quod aster ubi spina gibba erat. Nam qui furi poterit ut a priori parte per ventrem impellatur^ Ergo neque hoc licet, neque tusus aut sternutamentum vim aliquam habet, quo ad extentionem conserat, Nihil etiam prosicias, si spiritum in ventrem indas ; quin et qui magnas cucurbitulas designat, ut salsum attrahant vertebras quae in interiorem partem exciderunt, summopere aberrant; expellunt enim magis quam attrahunt (suam rem ignorant qui eas deligunt, nam quo ma/or cucurbitula est, eo magis spina cava sit, quum a superiore cute urgeatur. Alios item concutiendi modos praeter sum positos adducere postem, quos existimet quis ad .vitium magis pertinere, sed eos, utpote quibus parum considam, omitto. Illud autem in universum, ut summatim dicamus, intelligere oportet, quod ubi spina in interiorem partem convertitur, ad interitum aegrotantem praecipitat et in/esti/stma esi ; ubi in exteriorem, vacat morti, periculo, urinam non supprimit et plerumque torporem non infert.

De vertebris agens in interiorem partem luxatis inquit catum asperiorem esse quam si in exteriorem ferantur. causam esse in aperto dicit: nervi enim omnes qui . a spinae medulla oriuntur, in interiorem partem procedunt., Premuntur ergo magis ubi spina in hanc partem convertitur quam ubi in exteriorem quumque iis urgentur quaecunque partes spinae superiusident. Quo fit ut interdum (operior quoque pars vesicae comprimatur et quae cum his consortium habent omnia inflammatione occupentur. Quamobrem neque vesica urinam, neque alvus defectionem reddit: expellentis enim facultatis suae una ex naturalibus est vitium est, urinam atque aivucf supprimi. Torporis autem membrorum causa est nervorum affectus, sed vesica et intestinis affectis periculum est ne homo interim decedat, dum tollitur inflammatio quae efficit ut nec alvus nec urina respondeat. Quemadmodum autem musculus qui vesicam adstringit, quum nimium tuo munere fungitur, non patitur urinam evadere, ita verisimile fit affici musculum ani, quem Graeci ab adstringendo σφιγκτῆρα dixerunt.

LII. Quum nec alvi itinera distendat nec prohibeat, quominus facilem exitum habeant, spina quum iit exteriorem partem convertitur; sed quum in interiorem, utrumque hoc efficiat accedantque alia complura.

Quum proxime proposuerit his urinam et alvum magis supprimi, quam quibus vertebrae in exteriorem partem convertuntur; . nunc caussam adjecit his verbis, quum nec alvi itinera distendat, id est exitum eorum quae per vesicam et per anum expelluntur- Distendi autem partes per quas hae feruntur et a compressione vertebrarum et a consortio quod cum nervis habent, a ratione minime abhorret.

LIII. Multo autem pluribus crura et brachia resolvuntur, corpus torpet, urina supprimitur, quibus vertebrae nec in exteriorem partem nec in interiorem exciderint, sed concu/fae vehementer suerint manentes e regione spinae, quibus spina depravatur minus haec patiuntur.

Ut depravationem exprimat mutuatur ῆβωμα vocabotum tanquam generale agens de vertebris quomodocunque tuo loco ..moriar Universis autem oratio clara est; venit enim ad quartum genus vitiorum spinae quod Graeci a concutiendo σεῖφιν appellant. Id autem est quum yertebratum spinae compago universa dimovetur; periculumque est ne convellatur atteraturque spina vehementer concussa. Quod malum ipse testatur multo deterius esse quam si spina non concussa vertebrae pervertantur. In sequentibus ad costas pergit, quibus abruptis hujusmodi quidpiam accidit.

LIV. Multa quoque alia medicinali arte quis inspiciet p quorum quae vehementia sunt, quum morbi momentum omne in su contineant, non nocent; quae leviorem offensum asserant, mala concitant diuturna et reliquum corpus plurimum adjiciunt.

LoquutusLocutus de vitio, sub quo spina concutitur, vertehris nullo modo tua sede excedentibus, sublicis multa in medicina leviora esse revera, quamquam graviora videntur; multa enim quae minus afficiunt partes cum riflato loco consortium habentes, ut quae nullam ex praecipuis partibus laedant, sed in te morbi momentum habeant minus molesta sunt, quamvis graviora videantur. In sequentibus exempli gratia de costarum affectibus meminit indicans eorum alios graves apparere, alios esse.

LV. Quin et costis abruptis tale quidpiam accidit. Quibus enim costa una vel plures abrumpuntur, sicut permultis abrumpi videmus, si comminuta osse neque in interisrem partem compellantur, neque in superiorem, pauci adhuc subricitarunt ; sed neque multi etiam sanguinem spuerunt nec multis item contractum est pus in thorace aut linamentis opus suit aut vitiatum ec est; victus aurem quivis idoneus est.

Ex proposita orationep-quae longa est, non parum intelligi potest orationis modum ad facilitatem conducere. Nes priorem partem supra attigimus, quam Hippocrates longius habens obscuram fecit, paucis autem ita .loqui potuit: ubi costa abrumpitur, si fractura simplex et sula sit, casus quidem asperior videtur, licet levior sit quam ubi atteritur. Celerrimeenim curatur et sine periculo,. sed absque fracturh, ubi caro .circa. cosses atteratur, in. maximo interdum periculo revolvuntur qui sic affecti sunt. Caput quidem orationis hujusmodi est, singula autem deinceps videamus. Si primam partem hujus orationis paucis Hippocrates explicasset, quemadmodum ego quum dixi, ubi sula et simplex costarum fractura fit, apertius scripsisset; verum ripsc quum exponens ait: si ossa abrupta neque in interiorem partem compellantur. Vocavit. autem interiorem partem interius spatium thoracis, in quod erumpere os abruptum per se non potest, non nudetur a tota carne superjecta, nisi item scindatur membrana, quae costas cingit: per haec igitur simplicem fracturam indica.. vit. Deinceps notavit catus levitatem, quum ait: paucos frebricitasse, raros item sanguinem exspuisse aut pus in interiori thoracis regione contraxisse raroque opus fuisse . linamentis vel costarum os vitiatum fuisse et idcirco abunde esse victus rationem quamvis. Hanc ipsis, ut didicisti, ubique φαύλην nominat, eam quae exquisitae contraria est significans. Propositae igitur partis orationis universus sensus hujusmodi est. Ad reliqua igitur pergamus.

LVI. Quin et ubi continens fabris non invadat, deterior est ine edia quam cibus et dolorem fantem ac tussim magis concitat. venter enim modice repletus casias dirigit, quas inedia suspendit; at ubi suspendantur, dolorem inserunt.

Tumor ventris costas fulcit: quare ubi hae rumpuntur, qui magis ventriculi sunt minus dolent; quibus gracilis venter est et contractus, dolore magis vexantur quum costas sentiant sine fulcro suspensas. Quodsi continens febris hominem occupet, inedia uti debet, quod ipsa significavit verbo κενεαγγεῖν, quoniam magis laeditur a eibo quam a costis non sultis. At si nulla febris sit, expedit eatenus cibum sumere, ut venter in eum tumorem adsurgat, ut costis sudes sit ac fulcimentum citra offensae partis compressionem.

LVII. Ab exteriori parte vincire rursus quovis modo sutis est, tantum cerato, pannis, fasciisque leniter adstrictis debemus aequale vinculum reddere aut etiam lanae aliquid siiperinjicere. Confervet autem costa viginti diebus; in hujusmodi enim astibus cito cullus increscit.

Vinciendi modum quemuis φαῆλον, quemadmodum et victum qui contrarius est ei qui fumum diligentia adhibetur.

LVIII. At carne circa costas detrita, quod homo percutiatur, cadat, re aliqua urgeatur aut alio tali modo, multi jam sanguinem multum exspuerunt.

in memoria habendus est hic sermo propter eos qui existimant in lateris dolore necessarium esse ut aliqua ex fibris pulmonis afficiatur : nam quum proximus sit .lateri inflammato, asserunt aliquid ad eum transmitti ex tenui sanguine qui in inflammatione subsistit. Pulmone ergo nihil violato, sed costa affecta quosdam ait sanguinem exspuere, quo tamen pacto hoc fiat licet per otium refluirere. Nos sane quaestionem hanc perpendimus in his quae scripsimus in librum Erasistrati de sanguinis sputo; nunc illud dumtaxat intellexisse abunde estyquosdam sine vitio pulmonis sanguinem struere, propterea quod morbus circa costas vertetur. Vidistis saepe et in aliis inviolata cute quae fracturam tegit effundi cruorem, sic ut fascias. impleat-, quamvis cutis membrorum densior multo sit quam membrana quae costas complectitur. Quare nihil mirum est, si sanguis per hanc ab affecta costa in interiorem regionem ducatur; dein protinus in ipsa exspiratione in asperam arteriam quae in pulmonem distributa est transferatur, quemadmodum in iis ridemus quibus - membrana haec vulneratur. Quidquid enim per vulnus in thoracem instillaveris, per os continuo reddetur; quam rem quum Lrasistratus ignorasset, absurda scripsit in libro de sanguinis sputo, sed qua in re decipiatur, ejus scripta de me audientes saepenumero didicistis.

LIX. Penae enim et arteriae quae per id quod est inter costas intendunt et nervi ex iis quae corpore praestantissima sunt oriuntur. Multi igitur saepe tusa, tuberculis, pure in thorace collecto oppressi sunt et ad id venerunt, ut linamentis agerent costaque vitiaretur; sed et quibus nihil tale supervenit carne circa costas attrita tardius dolore liberantur quam quibus pertracta costa est, atque in ejusmodi. casu dolor saepius locum reperit. Ferum nonnulli longe magis haec mala contemnunt quam si abrupta costa esset.

Arterias et venas ὸχετούς vocavit; quod autem est inter ossa singularum costarum λαπαρὸν dixit qua parte musculi sunt, qui quum mediis interjecti sint, μεσοπλεύριοι Graece nominantur; nervos vero appellavit τόνους. Oriri autem ait haec omnia ab iis quae praestantissima sunt. quoniam initium harum venarum perinde atque arteriarum est in vicinia cordis; nervorum autem ad spinae medullam quae ad thoracem est, quibus aliquid cognationis est cum alio pari nervorum qui a cerebro proficiscuntur. Quae deinde adscribit evidentissima sunt iis qui meminerint quae prodita fiunt in prioribus commentariis.

LX. Aed et curatione egent magis exquisita, si sapiant : convenit enim inedia extenuari, corpore quam maxime conquiescere, abstinere a venere.

Exquisitionem ubique appellat σκεθροτὲραν, cui contracia est simplex et quaeris, quam φαύλην nominat.

LXI. Item ab esculentis pinguibus et /aures exasperantibus ac tuso sim moventibus et ab iis quae valentissimae sunt materiae.

Esculenta qmtu fauces exasperando tussim movent κερχνώδη. nuncupat; hujusmodi autem sunt pinguia, acuta atque acria. Valentissimae materiae intelligit quae aegre concoquuntur. In exemplaribus autem magis idoneis verbi κερχνωδέων secunda fyllaba scribitur per ν ducto vocabulo amilio quod lenes κέγχρον appellant. Id accidit ubi in faucibus aspera quaedam milii modo exigua sentiuntur. Quod autem in superioribus dixit de iis quibus circa pulmonem tubercula sunt diuturna; quae aegre ad maturitatem perveniunt et spiritus redditur cum tono κεγχρώδεις absque ν scribitur. Ducitur autem a verbo κεγχρειν, quod simum notat qui vel angustia loci quo spiritus redditur vel humoris redundantia accidit, plerumque tamen utroque concurrente, quem spiritum nonnulli δασεἀ, id est asperum vocanti Sed qua de causa abstinere hominem velit ab esculentis tussim moventibus manifestum est, quum affectae partes omnes quietem postulent; atque idcirco silentium rursus imperati manifestum item est. cur caveri voluerit ea quae vehementer dimovent universum corpus, quandoquidem cum toto pars etiam dimovetur.

LXII. Ad haec venam secare in cubito convenit et quam maxime silentium habere, inducereque super sudem attritam pannos non multiplices, sed complures et mullo latiores quam sit attritus locus cerati inunctione adhibita, linteisque latis ac fasciis item latis et mollibus alligare modiceque adstringere, ita ut qui deligatus est su dicat sentire vinculum non valde adstrictum neque item la - .vum; inde. autem ordiri debet ubi locus est attritus, inique maxime insidere.

Meminisse hujus loci oportet adversus eos qui existimant. venam tantummodo secandam esse, ubi ea concurrunt quae multitudinem denunciant. E quorum numero est Menodotus empiricus. Ostendimus autem in opere de venae sectione et in eo quod de multitudine- scripsimus falsam esse ejusmodi opinionem, quae praeter alia multa vel ex eo rejicitur quod ubi quaedam partes ejusmodi plagas acceperint, medici ad venae sectionem contagium, quamquam qui icti sunt multitudine non tentantur, eo quod nisi iis sanguis detrahatur maximae inflammationes oriuntur: quod quum evenit, alia insequuntur quae morbo accidere sistent.

LXIII. Insidendum vero vinculum medium est et in - utramque partem attrahendum, ne cutis circa costas in alterutram partem inclinet, sed sine inclinatione servetur. Deti- gandum autem vel singulis diebus vel tertio quoque dis. satius. item est alvum mollire levi aliquo medicamento quod desectionem citet ac decem diebus inedia uti i dein corpus resuere et implere.

Cutis superjecta costis plerisque laxa est, praesertim si quo tempore homo plagam acceperit, plenior non fuerit. His ergo ait magis quam aliis opus esse fasciis, quae mediae primum injiciantur; nam cutis pervertitur, si ab uno capite fafeia ordiatur. Quod si; ut cautior sis, crassos quoque ita alliges, nihil laedes, praecipue ubi regio prope alam atteratur: ibi enim cutis semper laxa est.

LXIV. Ad haec dum ostensus inedia utitur, arctius alligandus est, ubi pleniore victu, laxus. Quodsi ab initio sunguinem exspuat, quadraginta diebus habenda cura, alligandumque est; si sanguinem non exspuat, fere viginti abunde sunt. Con; icere autem tempus ex vi casus oportet.

Commune hoc est omnibus fracturis, quod una cum multis aliis quae hic ab ipso traduntur ante etiam exposiui, quum librum de fracturis explanarem. Ea igitur magis sunt vobis in memoriam revocanda quam saepius a me repetenda.

LXV. Quicunque autem rem parvi fecerint ob hujusmodi ictum, sub quo atteruntur quae circa costas sunt, quamvis in aliud malum deterius non incidant, carnem tamen magis mucosum habent in loco attrito, quam prius. At ubi talis relinquitur, nec curatione ad bonum habitum restituitur, res pesur est, st mucosa circa os ipsum relinquatur, quum caro non amplius similiter os attingat ei ipsum os morbis opportunius reddatur. ob ejusmodi autem causias osse multis vitiantur, quod malum diutius extrahitur.

Mucosum humorem appellare consuevit glutinosum et album qui colligitur in partibus exsanguibus, ut in osse etcartilagine, ubi ipsorum natura recte concoquere alimentum non possit. Relinquit enim quasi quoddam femicoctum, quemadmodum relinquunt infirmae oculorum menrbranae pituitam crassiorem quae λἠμη Graece nominatur. Vis autem imbecillior redditur vel ob tuam temperationem immoderatam. vel ob multitudinem concurrentis humoris, quod etiam evenit in tumoribus praeter naturam. Cetera omnia orationis hujus clara sunt.

LXVI. Quodsi non quae juxta os sunt, sed ipsa caro mucosa stat, nihilominus subinde morbus et dolor revertit, si quis corpore laboraverit; quocirca dare vinculum expedit et bonum et valde accommodatum, donec siccetur discutiaturque sanguis in attrito loco suffusus et caro integra ibi augeatur. Augetur autem o/sis caro.

Caro et quaelibet pars sanguinem habens non per se mucota fit ; id enim quod proprie in ipsis superat tale est, quale in fluxu atque in dejectionibus ob jecinoris imbecillitatem conspicitur. Quocirca ubi ossa, cartilago, membranae laeduntur, mucosus humor saepe contrahitur; carne affecta raro, idque vel propter consortium quod haec habet cum ejusmodi partibus vel propter humorem copiose defluentem, ubi mucosus soccus aut pituita in ea contrabitur. Constat autem ejusmodi soccum maximo negotio excerni, eo quod nec perfusione, cataplasmate aut medicamentis evocari digerique possit, neque ullo alio praesidio educi, nisi .ex toto antea tenuetur atque in vapores resolvatur. Ergo quia succus glutinosus in vapores fol- vendus est, idcirco aegre movetur. Ubi vero tale aliquid superans relinquitur, leri de causa pars affligitur, quum ob infirrnilatem quidquid in reliquo corpore qualitate vel modo superans collectum fuerit prompte recipiat.

LXVII. Quibus autem neglectus morbus inveteraverit et locum dolor exerceat, caroque mucosa sit, his ferramentum candens medicina optima est; quodsi^ caro ipsa mucosa sit, adurere convenit usique ad os ea observatione ne hoc ipsum calefiat; ubi inter costas haec suerit, neque sic in summo convenit adurere. Cavendum tamen est ne candens ferramentum penetret usique ad panem interiorem. Ubi sudes juxta os attrita esse videatur, sed reeens casus sit neque os adhuc vitiatum suerit, st exiguum vitium sit ita urere convenit sicut dictum. est, sin oblongum sit, quod in oste attollitur, pluribus in loris adurere expedit. De costis autem vitiatis dicemus, si- mulatque de iis tractabimus ad quorum curationem linauseatis esi opus.

Mucus glutinosus quum dissipari per medicamenta non potest, reliqua curatio est adurere, quae quo pacto admovenda sit aperte declaravit.

LXVIII. Quodsi semotis articulus e coxa prorumpat, prorumpit autem in quatuor partes, saepi/stme in interiorem, deinde in exteriorem ; in. priorem et posteriorem accidit qui- dem, sed raro.

Qui coxae cavum inspexerit, non est quod desideret causam a me doceri, quamobrem in interiorem partem saepissime moveatur, deinde in exteriorem, quum imum cari non sit omnibus partibus aequale, et articulus, qua parte ora humilior est, facilius elabatur.

LXIX. Ubi ergo in interiorem partem venit, crus longius est si cum altero conseratur, idque jure duplici de causa. osa enim quod a coxa sursum procedit ad pectinem, semoris caput inhaeret cervixque articuli cavo sustinetur; rursus ab exteriori parte clunis cavus apparet; utpote quum femoris caput in interiorem partem exciderit.

Orationem hanc universam initio ortus ipsis ile evidentur adscripsit, ut nemo loqui possit evidentius, sed et eorum quae tradit causas etiam adjecit. Quare quod facpius dicere consuevimus nunc etiam asseremus. Si quis confideret quae proponuntur, ea si non ubi primo, saltem ubi secundo ver certe tertio legerit percipiet.

LXX. Extremum rursus sumur suxta genu spectare cogitur in partem exteriorem, similiter crus et pes. Ergo quum pes in interiorem partem convertitur, imperitas medicus cum hoc alterum confert, non hunc cum sano, atque idcirco erus laesum multo longius videtur, quam integrum,

Hoc etiam communiter pertinere ad omnia ossa luxata antea quoque demonstravimus, quum altera extrenitas spectet semper in contrariam partem atque ea quae prolapsa est. Nunc igitur femoris capite in interiorem partem prolapso altera extremitas quae ad genu est merito in exteriorem convertitur.

LXXI. Jtultisque aliis modis error in his accidit.

Errorem παρασύνεσιν dixit. Quo vocabulo consuesse Hippocratem appellare non quemlibet errorem, sed eum vero qui proximus est et ea de causa probabilis, supra quoque indicavimus. Errant ergo nunc, quatenus in conferendo affectam partem cum integra in naturali habitu decipiuntur. Debuerunt enim integrum eruti recto statu extento quod vitiatum est comparare, sed contrarium faciunt; integrum enim aestimant ad exemplum vitiari.

LXXII. Quin nec ad inguen stertere crus poscunt, similiter atque. ab integra parte. Adde quod femoris caput, st contingatur, inter anum et naturale prominens sentitur. Ex his itaque indiciis colligitur in interiorem partem femur venisse.

Flectunt quidem, sed cum dolore ac minus perfecte, cujus rei caussa fotu posterioris partis musculi illi qui femur inflectunt oppositi, quod donec ex toto femur curvetur sine dolore non loquatur, quoniam ubi sic femur exciderit in maximo flexu majorem distentionem ferunt, quum secundum naturam conveniat.

LXXIII. Quibus ergo articulus prolapsus suerit neque repositus sit, sed reponi non potuerit neglectiusque sit, dum ingrediuntur, crus circumagunt perinde ac boves pluritnumque integro pede nituntur.

Quum vitiatum crus longius reddatur, femore ita prolapsio necesse est hominem bovis modo ingredi: ille siquidem^ coxae articulum laxiorem habet, sicut ipse supra in principio hujus operis testatur. Fortasse non oportuit laxiorem dumtaxat articulum causari, sed moventium quoque musculorum imbecillitatem; nam si validi fuissent, facile utique commissuram curvassent, quo facto non necesse .esset crus in exteriorem partem circumagere. Ambulamus enim utrumque crus invicem sistentes moventesque: ubi enim sinistrum sistimus, tunc dextrum ex posteriori parte in priorem agimus; quod ubi in priori parte stabilivimus, alterum rursum a posteriori parte in priorem transferimus, sicque rursus hoc in priori parte sistentes ad dextrum movendum revertimur; altero crure recto humi innixo, altero quod movetur excitato. Quodsi crura nec ad inguen nec ad genu curvarentur, cogeremur prorsus utrumque transferre ligni modo aliquantisper altius. excitantes et circumagentes; at quum possint ad. utramque commissuram .curvari modis inter te contrariis, qui tamen cruri toti aptissimi sunt, ambulamus haec neque circumagentes neque tanquam ligna excitantes. Quoniam commissura quae ad inguen est attollit femur in partem priorem quae ad genu, id quod inter ipsos et talum est, in posteriorem. Quare crus quod transfertur, si longius esset quam quod humi insistit, nihil oporteret in exteriorem partem circumagere, modo haberet idoneos musculos qui celeriter flectere utramque commissuram possent; sed quum ob imbecillitatem flectere prompte nequeat et ob dolorem recusent, superest ut in orbem circumagant, quum infirmi ac dolentes musculi nihil excitare sublime possint, quod ligni exemplo nequeat curvari. Hac igitur de causa magis quam quod crus longius redditum sit circumagi in orbem, dum homo ingreditur, evidenter intelliges de exeatplo quod ipse Hippocrates adjirit, In sequentibus enim ait: quandoquidem quicunque ulcus habent in pede aut crure non ita possunt crure uti ad ambulandum et pueri quoque ita inambulant; .his enim licet crus longius non reddatur, accidit ut ita ambulent ob supervenientem dolorem, ubi commissuras flectant praecipue .circa inguem et circa genu, ac tertio eam quae ad talos est, quum necesse sit juxta commissuram hanc extremum crus simum in ingressu evadere et sublimem ferre pedem. universum; nam, nisi hoc fiat, offendet ac potissimum in solo inaequali.

LXXIV. Cogunturque regionem juxta ejus partis illa et juxta articulam prolapsum cavam ostendere et obliquam.

Necesse Habent ita figurari non ubi crus integrum sistentes moveant quod luxatum est et in orbem transferunt, sed ubi vitiato innixi quod integrum est transfierunt: nam quod vitiatum est superpositi corporis fulcrum esse non potest erectum, sicut quando naturaliter se habebat ad rectam lineam foto haerens, sed obliquum ita ut ab inguine in exteriorem partem convertatur, in quam etiam inclinant id corporis quod e regione est affecti cruris, quum periculum sit ne in contrariam cadant. Quo fit ut corpus circa illa prehendant; illa autem vocat κενεῶνα, eam regionem intelligens quae est inter ossa coxa-. rum et costas nothas, quae omnino sine osse est. Sed quum neque vitiatum crus ferre corpus possit et propter imbecillitatem et propter habitum ope indiget. Quam afferunt nonnulli aegrotantes, qui re ipsa docti affectum crus manu fulciunt, qua maxime opus est, ab exteriori parte sumo- . ris insidente, quaeres, quum eos cogat spectare in region em cruris affecti, ejus spartis illa obliqua magis reddit; quae ss crure etiam in exteriorem partem non converso ita figurentur, cava videbuntur.

LXXV. Clunem vero integri lateris nece/su est ab exteriori parte rotundum esse: si quis enim ambularet pede integri cruris in exteriorem partem conversu, reliquum corpus a vitiato crure ferri utique cogeret, a quo sustineri minime poscet. Nam quo pacto? Necesse est igitur hominem ambulare integri cruris pede in interiorem partem conversa, non in exteriorem: sic enim integrum crus et partem suam et eam quae ad vitiatum pertinet maxime furet.

Explicandi ordine permutato paulo obscurior fit; convenientem vero ordinem servasset, si ita scripsisset sicut ego nunc. Clunem vero integri lateris necesse est ab exterrori parte rotundum esse, eo quod homo inambulet crure hoc in interiorem partem spectante; nam si in exteriorem spectaret, corpus reliquum vitiato crure ferri utique cogeret; quod fieri minime potest, siquidem hoc modo integrum crus, ut dictum est, maxime corpus fert, scilicet quando homo ambulat integro pede in interiorem partem converso: sic enim corpus totum ita sustineri ab ipso poterit ut nequeat facile perverti.

LXXVI. At quum regio juxta illa esus partis et juxta articulum sinuetur, parvi apparent et a latere coguntur ligno inniti ab integro crure; ea enim parte indigent aliqua re quae obstem resistat, in hanc enim clunes conver-. tuntur et ab eadem onus corporis sustinetur.

Quia vitiatum crus corporis partes sibi superjectas ferre nequit, propterea integro toto maxime in internirem partem compulso nituntur et in id spectant corpore universo. Evenit igitur ut in alteram partem inclinati in periculo. sint, ne cadant in eam partem quae vitiatae contraria est. Quemadmodum igitur quum vitiato cruri innixi fanum transserunt ad priorem partem, vitiatum manu fulciunt, ita quum periculum sit ne conversi in integrum graviter in terram cadant, ad baculi praesidium confugiunt.

LXXVII. Coguntur item inclinari. Necesse enim habent manu quae e regione affecti cruris est, a latere femur fulcire, quoniam ubi transferenda crura sunt, non potest quod vitiatum est ferre corpus, nisi contineatur deorsumque urgeatur.

Rursus hic etiam obscurus suit, quum non praefatus sit pergere se ad alteram partem ambulationis: hactenus enim de ea parte tractavit, in qua crus quod naturaliter habet humi consistit; affectum in priorem partem fertur. Nunc agit de altera in qua affecto cruri innixus fanum transfert, de qua parte ambulationis paulo supra tractatum est.

LXXVIII. Esis itaque modis figurari necesse est eos quibus articulus in interiorem partem elapsus reconditus non suerit, homine nullum consilium capiente quomodo apti/stme figuretur, sed calamitate ipsa edocto ex his figurandi modis qui dantur eum eligere, qui sit commodissimus; quandoquidem quicunque ulcus habent in pede aut crure non ita uti crure possent ad ambulandum et pueri quoque ita ambulant; ingrediuntur enim affecto crure in exteriorem spartum conversu.

Quum non uno tantum, test duplici statu in ingressu utantur qui sic affecti sunt merito dixit, his itaque modis figurari : unus quidem fletus est quum femur manu fulciunt, alter quum integro cruri innixi in id toti inclinantur, atque idcirco baculo egent. Quo fit ut in contrarias partes corpus inclinent, modo in dextram ubi dextro pede insistunt, modo in alteram ubi altero. Hi quoque magis indecore ambulant quam quibus femur coxa excidens in exteriorem partem prorumpit, quod in sequentibus persequetur.

LXXIX. Duo autem lucrantur, duobus enim indigent. Nam corpus in ingresse non neque famur eo crure quod in extortorem partem convertitur, atque eo quod in intentorem,. quum onus non sit e regione illius, sed multo magis hujus e cujus regione in ambulando et cruribus transferendis onus collocatur. praeterea si ita figurentur, ut asterium crus spectet in partem exteriorem, quod integrum est in interiorem: integrum vicem alterius quam citi/sime subibit. Quod ad propositum attinet, magni momenti est invenire statum corpori commo-. dijsimum.

Ubi laetum crus in exteriorem partem circumagunt et integro spectante in interiorem nituntur, duplex sibi lucrum comparant : siquidem quod laesum est nec toto corpore superiori oneratur nec diu subservit, quum quod integrum est paulum intervalli moveatur. Nam si diligeuter intueri tempus volueris, quo crus utrumque subservit, non modo duplum, sed et triplum reperies. Per brevissimum enim spatium celeriterque recta dumtaxat integrum crus fertur, permultum tardeque quod affectum est; siquidem conspicuum est, quando longior sit ambulatio in orhem quam quae recta est, quamvis utraque iisdem finibus terminetur.

LXXX. His autem qui nondum perfecte increverunt, si exciden, non recondatur, brevius redditur femur, crus et pes .. neque enim ossa similiter in longitudinem augentur, sed breviora stant, famur praesertim.

Minus ait reddi crus totum, quibus nondum auctis femur luxatum relinquitur quod ut in superioribus ostendimus, omnium quoque articulorum commune est. Communis autem rei nunc causam adsignat, quemadmodum solitus est: semel enim, ubi aliquod singularium tractat, ejus meminit quod commune est; hac igitur de causa, iuquit, crus his non augeri neque ali, partim quod articulus loco motus sit, partim quod nequeat tuo munere fungi. Ego autem in superioribus retuli otium causam esse cur partes neque augeantur neque alantur, quae ambo eveniunt articulo luxato: quare non video, quo pacto Hippocrates luxatum articulum caussatus otium superliniat; luxata enim non possunt primo prohibere quominus partes alantur, sed intercedente venarum et arteriarum depravatione atque otio.

LXXXI. crus item universum sine carne et sine musculis efficitur, ad haec efseminatum tenuiusque, partim quod articulus loco motus sit, partim quod nequeat suo munere fungi, quum naturalem statum non reteneat.

Partes quibus musculorum natura continetur caro sunt, ut in- musculis incidendis saepe vidistis, quum duo esse eorum principio demonstrarem quae tento comprehenduutur, nempe fibras nervosas et carnem super ipsas spissatam Ergo ubi quis exercitatione et frictione robu-, stior evadat, fibrae melius aluntur, caro gracilior fit, sed firmior. Ignavis contrarium fere accidit, graciles enim fibrae sunt, at caro admodum quidem abundat, sed ob humorem mollis est. Ejusmodi enim carne cascus qui adhuc concrescit repraesentatur, sed carne eorum qui exercentur, ille qui jam spissatus est; quocirca his musculi duri, nervosi et propriis finibus circumscripti conspiciuntur; inexercitatis vero molles et carnosi apparent, ac vel nullo modo vel vix circumscripti, quibus propterea -sine carne crus reddi Hippocrates asserit. Sed quum hoc quoque fieri ex multa exercitatione intelligeret, ubi dixit sine carne, proxime subjecit sine musculis quasi musculis; non circumscriptis a finibus qui sensu comprehendantur: nullus siquidem ex ipsis musculis ex toto corrumpitur, sed sicut corpus sine venis dicimus ubi venae non apparent, ita sine musculis quum musculorum fines penitus detitescunt. Ad haec quum clarius ostendere vellet, .in his cujusmodi forma cruris sequatur adjecit efseminatum, hoc est madens, molle, non adstrictum, sed laxum, quales sunt seminae de quarum carne convenienter haec omnia dici possent, a quibus translatione usus mutuatur verbum efseminatum. Adjungit autem in extrema oratione tenuius indicans partes ejus omnes extenuari, quam rem in principio dixerat his verbis brevius redditur. Nam quod ait, sine carne ad solam camis carentiam refertur; quod vero dicit brevius reddi crus, ad partes omnes quae breviores redduntur.

LXXXII. Namque usus aliquis id quod valde efseminatum est con-sumat, saluit etiam aliquid ex eo quod augeri membrum in longitudinem prohibebat. potijsimum autem laeduntur, quibuscunque, dum in utero sunt, hic artica- his elabitur; deinde quibus id accidit, dum in aetate sunt admodum tenera, minime quum sum robusti sunt. Qua ratione autem ingrediantur qui robusti sunt, jam ostendimus.

Verbum aliquis μετεξέτερος dixit, quod apud tones nihil amplius sibi velle quam quod nobis dicitur ἕτερος, id est alter licet ex Herodoto colligere. Utitur enim eo frequenter, sicut et verbo μετεξέτεροι, quo significat id quod nos vocabulo τινὲς, id est aliqui; sed et nunc quoque μετεξέτερος tale quidpiam sonat. Praefatus enim ob ignaviam crus ipsis minui, ne quis fortasse rem minus bene accipiens existimet, quemlibet partium motum efficere ut alantur, asserit non omnem, sed quendam hoc praestare, nempe moderatum, sicut cetera omnia in universo victu salubri, quod ipse et alibi et in una capite in texto de morbis vulgaribus testatur quum inquit: labor, cibus, potus, somnus, venus, omnia moderatu.

LXXXIII. Quos tenera aetate calamitas haec invasit plerique in dis rigendo corpore negligentes sunt, maleque super integrum crus circumvolvuntur manu, quae e regione esus est deorsum urgentes. Negligentes item nonnulli sunt in recte ambulando, quibus postquam aetas induruit hoc vitium accidit. sed qui tenera aetate hujusmodi calamitatem experiuntur, si recte educentur, integro crure recte inambulant, baculum tamen alae quae integro cruri respondet subjiciunt ; nonnulli baculum ad utrumque brachium admovent, vitiatum vero crus suspensum habent.

Quum homo aetate jam robusta ejusmodi calamitatem experitur, crure uti potest, quamquam claudicante; parvulis pueris, qui quamvis crura naturaliter haberent, quonam iis pacto uti possent? Supervenit ignavia quaedam circa membri actiones; atque ea de causa καταβλακεύουσιν ὸρθούσθαι, id est in dirigendo corpore negligentes sunt atque ignavi. Aliquid mirum, si ambulantes pueri recte claudicare non student, quando ii qui jam robusti sunt non sustinent interdum claudicare, sed ut ipsis dixit super integrum crus circumvolvuntur? Manifeste autem aperuit modum motionis ipsorum verbo circumvolvuntur.

LXXXIV. Eo autem facilius agunt, quo affectum crus brevius habent.

Facilius agentes appellat eos qui promptius ingrediuutur, quod contingit ubi vitiatum crus brevius habent. Non enim coguntur id circumagere, quemadmodum qui aetate firma sunt, quum luxatos articulus non reponitur, quibus crus ob prolapsum articulum longius efficitur; cogunturque, ut ipse antea indicavit, ipsum, dum ambulant, in orbem circumferre.

LXXXV. Atque integro crure nihilo minus valent quam si utrumque integrum estetr

Merito hoc adjungit; jure siquidem integro crure utuntur aeque ac si utrumque integrum esset, ut quod eundem usum praestet; atque ubi utrumque integrum erat, similiter nutriatur et robustum sit.

LXXXVI. Jam vero his omnibus caro cruris efseminatur; plerumque autem magis ab exteriori parte quam ab interiori. Nonnulli autem serunt Amaxonas suis maribus protinus infantibus articulos sua sude expellere alias ad coxas, ad genu alias, ut claudi stant, ne scilicet mares suminis insidientur, sed operarum loco sint et sutoriam, fabrilem aliasve sedentarias artes exerceant. sua: vera necne sint ignoro, sed haec sequi certo scio, .si dum infantes sunt articuli expellantur.

Omnibus ait efseminari carnem ab exteriori parte magis quam ab interiori, ubi in interiorem partem prorumpat: quandoquidem ea pars magis in otio est. Nam femoris caput ab interiori parte licet praeter naturam moveatur, movetur tamen aliquantum ubi femoris caput interiori parte continetur.

LXXXVII. In coxis quidem multum refert in interioremne partem articulus excidat an in exteriorem; in genu refert qui- dem, sed minus. suus vero claudicandi modus utrisque est, nam quibus in exteriorem procidit, vari magis stant, minus autem recti stant quibus in interiorem partem laxatur. similiter ubi circa talos articulus prorumpat, siquidem in exteriorem partem vari sinor, sed stare queunt; si in interiorem, valgi et stare minus possint.

Varos dixit κυλλοὺς,. quo nomine quidam significari volunt pravationem quamlibet, generale ipsum existimantes; alii eam tantummodo, fusi qua membrum in exteriorem partem convertitur, in quo cato necesse est extremum ejus pedem scilicet in interiorem partem spectare. Quae res non mediocriter ad id confert ut pes firmiter insistat, ita ut ii qui naturaliter curvis sunt cruribus, ῥαιβοὶ aut ῥοικοὶ Graece nominantur, firmius pedibus insidant et m ajori negotio subvertantur quam ii qui recta penitus habent crura. Id vel ex Archilocho patet quum inquit: imperatorem magnum non probo cruribus divaricantibus, sed parvum cruribus curvis, pedibus firmiter insistentem et animi audacis. Verum curiosa inquisitio significationis κυλλοῆ nihil ad praesentem locum confert ; ex ipsa enim oratione ita panum fit, ut Hippocrates nullo modo obscurus esse videatur. Ergo quibus in exteriorem partem articulus procidit, stare magis posse affirmat quam quibus in interiorem venit. Nam quibus coxae articulus in exteriorem partem excidit, pes e regione totius corporis collocatur; recedit autem a situ qui e regione est, ubi articulus in interiorem partem convertitur. Constat autem omnes homines qui naturaliter valgi sunt deterius stare, neque posse celeriter currere tum parvo momento ac levi de causa cadere. Hoc igitur rerum discrimen in coxa maximum est, deinde in genu, tertio ad talos; commissurae enim magnitudinem noxae quoque magnitudo consequitur. Hinc ergo manifestum est eos melius stare atque ingredi, quibus semotis caput in exteriorem partem prolapsum est, de quo paulo insertus tractabit.

LXXXVIII. Ratio autem incrementi ostium haec est. Quibus ad talos crus exciderit, his pedis ossa minimum increscunt, haec enim vitio sinitima sunt. In crure augentur, neque multo minus, caro tamen minuitur. sed quibus articulus qui ad talos est suo loco manet, ille qui ad gena elabitur, his cruris osa non aeque increscunt, sed breuispma sunt ut quae vitio proxima sint. At in pede minuuntur quidem, sed non similiter, quemadmodum paullo ante dictum est, quoniam articulus qui ad pedem est inviolatus servatur; quodsi uti pede liceret, sicut quum varus est, minus adhuc his minuerentur pedis osse. Quibus vero coxae articulus promovetur, his femoris os non pariter increscit, proxime siquidem vinum attingit, sed integro brevius evadit. His tamen ossa cruris et pedis etiam non aeque increscere prohibentur: id autem evenit propterea quod et femoris articulat, qui cum crure committitur, et cruris; qui cum pede suo loco manet v crus tamen universum his gracilius redditur. Quodsi crure uti possent, ossa magis adhuc augerentur, sicut antea quoque dictum est, saniore excepto et minus caro minueretur, multo tamen magis quam in sano crure. Hujus autem rei inditio sunt illi quibus humeri laxati vel a primo natali die vel dum increscunt priusquam robusti sunt breviores redduntur. Hi humeri os brevius brachium vero et manum sanis paullo minora habent ob causias superius dictas, quia humerus laesa articulo propior est, idcirco brevior redditur; brachium vero ejusmodi noxae non similiter cedit, quoniam humeri articulus qui cum brachio committitur in pristina sede manet; manus item longius distat a vitio quam brachium. ob propositas igitur causas quaecunque ossa vi- tium attingunt incremento prohibentur: quae non attingunt, non prohibeatur. Multum autem furit ad bonum habitum totius brachii labor manus; nam qui humerum jam luxatum breviorem habent, pleraque ex manuum operisus non minus praestare poscunt manu ejus partis quam integrae. Neque enim quemadmodum cruribus, ita manibus serendum corpus est, sed earum opera levia sunt; propter usum vero iis qui luxatum jam humerum breviorem habent, caro manus ac brachii non minuitur, sed et humerus inde aliqua parte impletur. ubi vero in interiorem partem coxae articulus excedit vel in utero matris vel adhuc infantibus caro magis minuitur quam in brachio, ea de causa quia crure uti non poscunt.

Sermo hic qui sequitur universus perspicuus est, doctrinae autem capita duo habet. Quae ad prolapsos articulos propius accedunt magis incremento prohibentur, emacrescuutque; minus quae longius absunt. Femore autem luxato multo magis membrum incremento prohibetur atque emacrescit, si in interiorem partem quam si in exteriorem prorumpat, siquidem deterius moventur et claudicasu magis. Meminit autem eorum quos γαλιάγκωνας vocat, quo vocabulo retuli apud ipsum significari eos qui ob humeri caput in alam prolapsum dum adhuc increscunt humerum breviorem habent. His ait minus laedi brachium totum, quam crus totum illis quibus laxatur articulus qui in coxam inseritur, quoniam in multis vitae operibus laborant; at non similiter uti crure possunt quibus femoris articulus in interiorem partem promovetur.

LXXXIX. Haec ita habere id testabitur quod paullo insim sublimemus.

Quaenam sunt quorum testimonium allaturum se pollicetur? Haec sane quae ex iis quae praeter naturam habent, quae minus moventur magis alimento incrementoque prohibentur. Pollicetur ergo ipse Hippocrates offensurum se in iis quae paullo infra subdet eorum testimonium. Ego ecuba ad locum veniam ubi eam rem agit, hanc ipsum orationem in memoriam revocabo.

XC. Quibus in exteriorem partem femoris caput elabitur, crus st cum altero extendatur, brevius est, idque non imme-. rito quum .femoris caput non seratur super os, sicut quando in interiorem partem procidebat; sed suxtu os quod non prohibet, sed natura residet, in carnem bumidam cedentemque insuatur, hac itaque de .ausu brevius apparet. Interior autem regio qua cnira didii- cuntur cava magis conspicitur et gracilior est; exterior vero gibba, in quam venerit femoris caput. sed et clunis apparet superior, quum quae ibi caro est cedat capiti femoris; femoris item extremitas quae ad genu est intro spectat, non sucus etiam crus et fies.

Agit nunc de coxae articulo in alteram partem luxato, narratque mala quae ibi apparent et causas adlicit, quemadmodum in omnibus fecit, nihilque praeterit ex ea doctrina quae in experimento aut ratione consistit. Quae oratio universa similiter in aperto est.

XCI. sed neque curvare crus possent perinde ac fanum. Hac sunt ergo notae femoris in exteriorem partem excidentis.

Hoc vero accidit ob muscules posteriores qui flexui repugnant, quoniam ita figurati plurimum extendi non sustinent.

XCII. Quibus ergo aetate sum robusta prolapsus articulus non revertitur, totum crus brevius sit: calx ingresse terram non contingit, sed planta ima extremique digiti parum in interiorem partem spectant, meliusque id crus superius corpus fert, quam quibus in interiorem partem excessit, partim quia femoris tcaput et articuli cervix quum natura a latere contineatur magna ex parte coirae subiicitur, partim quia extremus pes non cogitur in exteriorem partem inclinari t sed prope e regione corporis est et aliquantum magis in interiorem partem convertitur.

Imam plantam dixit στῆθος, quam πεδίον appellant qui in corporibus incidendis versantur. Ea est ad radices digitorum, nam pedis medium naturaliter cavum est, quod calce extremo a posteriori parte terminatur, a priori plantae principio sic ut pes humi insidat calce, ima planta et ea carne quae extremis digitis subjecta est; reliquis partibus omnibus quae propositis interjectae sunt attolletur, excepta pedis parte exteriori, qua humi totus insidet. Habent autem nonnulli pedum structuram pravam, ut quibus medius pes ab interiori parte non sit cavus, quos a pedibus planis Graeci nominant λειόποδας. Sed hos, ut. qui similem valgis pedum structuram habeant, in hoc sermone praeteriit. Quae sequuntur igitur animadvertens in iis qui naturaliter figurati sunt perpende. Namque hi quum moderate progrediuntur toto calce, ima planta ac digitorum parte carnosa humi haerent; quodsi enitantur maxime progredi, principio calci insidunt; deinde quum jam transferunt in priorem partem alterum crus, tunc imae quoque plantae innituntur; postremo ubi plurimum similiter altero pede progressi sunt, calce terram contiogere incipiunt, tuncque pedis ante consistentis calcem quidem attollunt, extremos vero digitos in toto collocant. Eorum igitur qui naturaliter habent ambulatio hujusmodi est. Sed ut quibusdam ex vitio aliquo crus longius sit aut. brevius, utrumque duplici de causa accidit. Longitudinis causa est humor mullus nervorum vel articulus luxa tus, quomodo supra diximus, brevitatis siccitas et articulus luxatos in eam partem quam nunc proposuit Priores quidem ingrediunturad eum modum, quem paullo supra indicavit ; reliqui sicut nunc docet primo ostendens, femoris caput carnoso loco excipi et hon osse, ut in primo casu femoris erumpentis quem proposuit. Cedit igitur in hac parte caro singulisque musculis ad tuum initium attractis fit ut totum quoque femur sursum trahatur. Merito itaque erus brevius altero te ostendit, neque terram contingere similiter potest, atque ubi naturaliter habuit. Hi ergo quum ingredi necesse habent, contrario modo pedem figurant, atque ii qui ante propositi fiunt, quibus affectum crus integro longius reddebatur: illi enim juxta talum pedem simum figurabant digitos excitantes. Contra hi pedem inclinant inflectuntque et terram contingere extremis digitis cupiunt; atque hac de causa ab affecta coxa te demittunt, ut humi innitantur non solum extremis digitis, sed magna ex parte ima planta quam retuli ab iis qui in corporibus incidendis versantur vocari πεδίον; Hippocrates autem eam dixit στῆθος. Quodsi velint calce terram contingere, demitti mullum ab affecta coxa cogentur, periculumque erit ne inclinati in alteram partem cadant. Qua de causa neque uti calce ejusmodi homines tentant.

XCIII. Ubi caro in quam articulus excessit jam trita. est et glutinosu evasit, dolor tempore conquiescit: quo cejfunte ingredi absque baculo poscunt, si alioquin velint, potestque affecto crure fari corpus. His ergo quum crure utantur caro minus efseminatur quamsuaulo ante prop osseis; efseminatur autem vel magis vel minus, fere tamen magis ab interiori parte quum ab exteriore. Alii vero ex iis nequeunt calceamenta sibi induere, propterea quod crus non curvetur, aliis id licet. Quibus autem seu in utero matris seu vi, dum adhuc increscunt, hujusmodi articulus exciderit, neque repositus suerit; quibus item morbo elapsus suerit expulsusque: complura enim talia eveniunt ubi aliquibus horum femur corrumpatur, suppurationes habent diuturnas et linamentis ineligent, atque osaa nonnullis nudantur et sumoris or tam ubi corrumpitur quam ubi non corrumpitur multa bre- usus reddatur, neque ad fani exemplum augetur; praeterea osse hujus cruris breviora sunt quam alterius, parum tamen ob easdem causas quae ante expositae sum. Ingredique hujusmodi homines poscunt, nonnulli quidem eo modo, quo illi quibus aetate jam sirma articulus excidit, neque repositus est.

Locum tritum dixit translatione usus a locis ambulatione tritis. Est autem ejus oratio talis: femoris caput suo loco motum in exteriorem partem figitur in carnem; iis vero qui sic affecti fiunt a principio dolet cero, quam premit femoris caput, procedente tempore occallescit perinde quasi fossorum manus. Ubi id accidit sedes fit commissurae similis, quum femur tritu loco utatur, non secus atque antea cavo coxae : nam praeter cetera quidem ea parte humor colligitur, qui in principio quidem copiose ob inflammationem coit, dein tenuiori sui parte et aquosa magis a superjectis medicamentis dissipata reliqua remanet quae glutinosa est et mucosa, haec ad motionem capitis femoris maxime conserti ob quem humorem trito hoc loco tanquam articuli sinu utuntur, magis autem indinantur in exteriorem partem quam in interiorem. Dictum autem est in superioribus quoque partes contrarias iis quae luxatum articulum recipiunt graciliores fieri et molliores, quatenus magis in otio sunt; eas vero in quas prolaptus articulus figitur, quamvis praeter naturam, aliquantum tamen moventur; illae unde recessit per se qui- dem non moventur, sed paullulum per alias quae primo motae sunt, quum partes in quibus articulus erat esseturnentur. Atque hoc est id testimonium quod allaturum se pollicitus est. In sequentibus de partibus quae plus minusve emacrescunt ext en.ua nturque.

XCIV. Nonnulli vero toto pede insistunt, cogunturque ob cruris brevitatem in ingressu a recto habitu et qui sine indinatione est in affectam partem inclinari et ab inclinatione quae in affectam partem esi rursus attolli atque eligi. Haec itaque sic eveniunt, ubi et quod ad figurandi rationem attinet et quod ad cetera quae conveniunt suerint diligenter a pueris instituti, priusquam ita confirmentur ut inambulare possint; diligenter item ac recte, postquam confirmati suerint. summam vero ruram postulant quibus aetate maxime tenera hoc infertrinium accidit; nam si negligantur, quum teneri sint. crus universum inutile e/sicitur et minime increscit.; caro item totius cruris magis minuitur quam in sane, multo tamen minus- iis quam quibus in interiorem partem excesset, idque usus ac laboris causa, quum siatim uti crure possint, quemadmodum supra de iis diximus quibus ob humeri caput jam in alam prolapsum humerus brevior redditur. Inveniuntur autem nonnulli qui- bus in utero penitus, alii quibus sub morbo utriusque cruris articulus in exteriorem partem prolabitur. His ergo ossa ejusmodi vitio vexantur, sed caro minime efseminatur ; crura autem habiliora stant, nisi si ab interiori parte parum emarcescant. Ea vero de causa habiliora sunt, quia hi utroque pariter utuntur.

A recto habitu et qui fine inclinatione est in affectam partem inclinari et rursus ab inclinatione attolli atque erigi διαῤῥεπειν dixit. Quod quid sibi velit et in lupemoribus ostendimus et hic quoque. ostendemus. Namque ubi femur in exteriorem partem promovetur, a musculis qui ibi sunt sursum attractum, quemadmodum ante dictum est, innexum crus totum sublimius reddit atque ea de causa vix terram contingit. Quamobrem coguntur ima tantum planta humi insidere, dum ambulant, universo corpore in affectum crus converso, quum huic innituntur. Necessario itaque ubi sano inniti debent, quum quod lae- fum est in priorem partem transferunt, in fanum fuistis convertuntur femore erecto, ita ut semper in ingressu duos habitus invicem mutent varlentque: nam quo tempore integro crure insistunt, erecto corpore attolluntur simul et ambulant, quo rursus laesi, humiliore nituntur, demittunt se atque in. id inclinantur. Mutare igitur corpus modo a recto habitu et sine inclinatione in affectam partem .inclinando et ab inclinatione quae in affectam partem est, rutilis attollendo atque erigendo διαρρὲπειν dixit uno verbo propositam habitus mutationem exprimens.

XCV. similiter enim ab utraque parte in ingresse agitantur omnibusque apparent admodum in .exteriorem partem prominentibus, propterea quod excesserunt.

Quibus utrique crurum articuli in exteriorem partem exciderunt, mutatio totius corporis, dum ingrediuntur, in utroque crure similis est habitui qui accidit, quum altero dumtaxat luxato aeger ipso innititur, atque ad illa curvatur deprimi torque ; altero enim tantum luxato, quum homo affecto cruri insistit, eo modo quem nunc diximus figuratur, sed contrario, quum alteri nititur, corpus enim attollit erigitque et illa recta continet. Constat ergo eum tunc dissimiliter figurari, sed in hoc casu aegri eodem statu ab utraque parte tam dextra quam sinistra contineotur. Agitantur autem hic nihilominus, dum invicem utrique cruri innituntur, quod ipse dixit σαλεύουσιν ἐν τῇ ὸδοιπορἰη, id est in ingressu agitantur. Agitari expressit vocabulo σαλεύειν, quod idem significat ac διαῤῥὲπειν. Accidit igitur hic ut similiter utraeque corporis partes figurentur, quum utrumque crus invicem terrae innitatur, quod, ut ostensum est, ipsis ante non eveniebat,

XCVI. sed nisi his ossa vitientur neque gibbi supra coxas stant ; nonnulli enim hujusmodi vitiis prehenduntur, nisi, inquam, tale quid eveniat, in ceteris sutis fani degunt.

Nonnulli ex iis quibus crura sic luxantur propter communitatem gibbi fiunt, nempe quum inflammatio vertebrarum ligamentis primo oriatur, tum durae quaedam reliquiae remaneant. Id siquidem et extrinsecus accidere ridemus popliti, cubito et digitis non raro, quum articulus contrahitur, ἀγκύλην Graeci dicunt. Patetque in hujusmodi junc turis articulum prae tumoris duritie contrahi, quum chorda musculos qui eam partem tendunt minime sequatur, sicuti quum ob durum tumorem flectentes non sequitur, commissura quae sic - affecta est tenditur, quod malum Graeci nominant ὸρθόκωλον. Potest igitur ob talem quendam durum tumorem spina depravari ; potest et propter consortium sub crudo duroque tuberculo idem vitium experiri. Sed quo pacto ejusmodi affectibus spinae perversio superveniat supra posuimus, ubi de ipsa proprie tractavimus.

XCVII. Minus tamen toto corpore increscunt capite excepto.

Quibus coxae articulus in exteriorem partem prosabitur melius ingrediuntur quam quibus in interiorem ubi inflammationis periculum effugerint et praecipuarum partium, cui opportuniores sunt quam illi. Articulus enim quum in interiorem partem luxetur, super os fertur, quod non premitur quum durum sit, neque huic malo patet; at exterior femoris regio, quum maximis musculis comprehendatur, ingenti dolore torquetur. Premuntur enim articulo in eam prolapso, terunturque et extenduntur tumore. praeter naturam, nempe femoris capite, et sentiunt omne id quo vexantur ac propterea dolent. Ergo propter musculos qui articulum admittentes teruntur premuntorque, atque idcirco inflammantur et ceterae partes adjunctae et quae circa spinam funi afficiuntur et aeger adhuc increscat, non siccus ac femur incremento prohibentur et minores fiunt atque omnino deteriores. Illius autem meminisse oportet, quod jam saepius dictum est et eorum testimonium est quae paulo ante proposita fiunt. Ubi qui adhuc augentur sic laeduntur, partes minus increscunt; quibus vero aetate firma id accidit, minus aluntur et molliores evadunt. Spina minus aucta sequitur ut reliquum corpus hujusmodi hominibus minus reddatur: infra enim crura afficiuntur, super crura usque ad caput spina sita est. Itaque ubi haec minor fit, minus item crus totum merito dicit his hominibus universum corpus minus increscere excepto capite.

XCVIII. At ubi in posteriorem partem femoris caput prolabitur, prolabitur autem raro, extendi non pat-est crus, deque ad articulum luxatum, neque admodum ad poplitem; sed ex omnibus partibus in quas hic articulus concidit, ubi in posteriorem excidat, commisumquae ad inguen et quae ad. poplitem minime extenditur.

Femoris caput ob causam quam supra declaravimus m propositam nunc partem paucis excidit, quoniam suili-, cet cavi latitudo inaequalis est. Quocirca qua minor est magis procidit, atque ea de causa magis in interiorem partem; qua major paucis; et ob id in posteriorem raro procidit, in quam ubi movetur crus ad inguen, - nullo .modo extenditur ad genu non ex toto. Utriusque causa est musculorum situs; quorum naturam perfecte indicavimus in opere de musculis incidendis et in secundo libro de. ratione corporum iucidendorum. Ut autem in memo.. ria habeatis quae saepius intuiti estis, innisa simia,.hoc enim animal structuram habet maxima ex parte homini similem, primum meminisse debetis musculi qui a lumbis, ortus ad parvum femoris tuberculum pertinet.; deinde alterius qui ab osse quod pubi subest ad idem tuberculum intendens cum superiori conjungitur. Hi ergo vehementer extenduntur, quum femoris caput in posteriorem. partem elabitur ibi implicati .et circa coxae cavum in orbem voluti. Atque ubi.is quem hoc vitium exercet extendere articulum .tentet, oportebit universum femur in posterisrem partem circumvolvi ; in- quo casu propositi duo.-. musculi potissimum laedentur, ut qui plurimum trahantur extendanturque. Nam quum longiores quam ante .facti sint, ulterius extendi citra doloremnequeunt, quumque longiores fieri non possint, commissuram extendi non patiuntur.; Hac igitur de causa qui sic affecti sunt extendere erus ad inguen non possunt; neque etiam ad genu, propterea quod femoris caput suo cavo prolapsum continetur in posteriori parte illius ossis a quo recipi solet. Quodsi futurum esset ut femoris caput extentum ad genu inguine penitus curvato multum attolleretur, necesse esset ut- femoris caput a coxa plurimum in posteriorem partem excederet. Quod fieri non potest, nisi convellotur musculus quo exceptus est, quum ex naturali sede procidit. In commissura ergo quae ad inguen est neutrum fieri -potest ex iis. quae fiebant, priusquam articulus procidisset: nam neque perfecte extendi neque .perfecte curvari potest. Quid ergo Hippocrates alterum dumtaxat adscripsit? An quia postquam luxatos articulus est erus curvatum protinus apparet? utpote. quum imum femur est genu eatenus in priorem partem excedat, quatenus sumi. mumin: posteriorem et quatenus ad inguen erus curvatur; quo sit ut posteriores musculi, qui ad poplitem sunt superioribus capitibus extendantur, quum femur fio retro prolapsus est ; his autem superne extentis extenditur una reliquum eorum corpus usque ad chordas, quae perveniunt ad crus, quibus extentis poples curvatur. Quocirca quibus sic articuli luxantur, curvatae merito utraeque commissurae conspiciuntur. lgitur quia extendere ipsas nequeunt, praecipue eam quae ad inguen est, idcirco non dixit tantummodo has commissuras non posse extendi, sed in ea quae ad coxam est id simpliciter protulit, in ea quae ad genu adjecit κάρτα, hoc est admodum, utpote qsiae extendi possit, non admodum tamen, nam si id polset, a naturali statu recederet. Supervenit autem haec noxa ob eandem causam ob quam ab articulo luxato protinus poples curvatur. Illud enim scire licet commune .omnium depravationum, quod ubi partes aliquae extendantur, quae cum his continuantur, sequentes ad ipsas convertuntur. Nulla enim ex iis quae sic suo vitio conversae fiunt naturalem sedem relinquit, test ab ea cum qua continuatur attrahitur. Haec autem attrahit communi una ratione, quod tendatur; sed tenditur non una de causa, siquidem intendi solet, ubi ultra debitum humore impleatur, siccescat inflammatione vel duro tumore teneatur vel locum mutat. Quare cuncta haec Hippocrates in sequentibus satius adscripsit cujus nos sermonem sequuti verba omnia enodabimus.

XCIX. Illud etiam ignorare non oportet ; utili/stmum enim et maximi momenti est ac plerosque latet, quod nec qui bene valent extendere poplitis commi/suram possent, nisi simul extendant eam quae ad inguen, praeterquam -ubi pedem admodum attollunt, sic enim postem. pli- ergo poplitis articulum curvare non similiter poscunt, sed multo aegrius, nisi inguinis quoque articulum curvent.

conjunctionem quam potuit in partibus quae moveri aliquo. modo prohibentur non tuo vitio, sed earum cum quibus consortium habent nunc docere incipit in musculis qui naturaliter habent, quorum nullus initium linuit a femore, quamquam multi tunc Nonnulli enim ab osse quod adalia pertinet .oriuntur, nonnulli a coxa, unus tantum ab osse quod pubi subest. Hac igitur de causa commissuras moveri simul necesse est, sicut nunc in pede et poplite ostensum est, in quibus apparet etiam consortium quod cum ingulue. habent. Nam sicut demonstratum est, quemadmodum musculi qui posteriorem ipsorum patrem movent, ut dixi, in femore imo ad radices tuberculorum incipiunt, ita qui per priorem cruris partem feruntur ex eodem imo femore dependente Quare necesse est intendi posteriores quidem, quum poples extenditur, priores, quum curvatur. Ubi ergo tendantur magis quam eorum naturae conveniat, oppositi renituntur et minime sequuntur. Voco autem oppositos eos qui extendunt iis qui curvant, id est priores posterioribus. Duobus autem musculis exempli gratia contentus ero ad hujus loci explanationem, quum qui in corporibus incidendis omnes cruris musculos intuiti sunt, ex his possint de reliquis facere conjecturam ; aliis vero qui nullo modo intuiti sunt neque ferum de duobus clarus. erit. Hi ergo orsi ab eo osse quod ad illa pertinet procedunt primo quidem per femoris commissuram quae ad inguen est, deinde ubi per femur totum ad alteram ejus commissuram quae ad genu est intenderunt; alter qui angustior est fertur juxta interius femoris tuberculum quod humilius, tum spectans in priorem tibiae partem cruri ex interiori parte innectitur; alter qui magnus est latescit degenerans in valentissimam chordam, quae miscetur cum altera chorda dependente a maximo ex musculis prioris partis, qui a clune inchoatur, patellae autem primum supersuitur, dein sertur ad crus. Itaque si crus ad.. inguen flectatur, ea parte musculi breviores reddentur; si extendatur, longiores. Commissura vero genu ac poplitis, ubi extendatur qui super patellam fertur, brevior fit; qui ab interiori parte, longior : quare cogetur maxime extendi qui a priori parte est, si extendentes commissuram. quae ad inguen est conemur poplitem curvare; qui a posteriori, si poplite extento inguen curvetur. Ex sublimiori enim loco per priorem partem femoris descendens flectitur, inde convertitur obliquus et ad priorem tibiae partem porrigitur. Merito ipse longior evadens primas partes cruris ac femoris longiores reddit, ubi excitantur, ostendimus enim in libris de motu musculorum summam contradictionem summamque extensionem dolori esse ; et musculos quidem contrahi dum agunt; extendi vero dum ab oppositis attrahuntur. Si quando autem, quum musculi in se ipsos contracti agunt, oppositi non dolent, simul extenduntur naturaliter quidem in commissuris quae propositum censortium habeant; praeter naturam vero in illis quae deinceps adscribentur. Complures autem medici decipiuntur ptttantque eos musculos affectos esse, quorum prohiberi actionem viderint, quod magis adhuc perspicuum est in. sequentibus.

Χ00. Multa quoque alia in corpore inveniuntur, quae similiter germana sunt; de nervorum item extensione, musculorum habitu multa etiam sunt et magis scitu digna quam quis existimet; praeterea de intestinis ac ventre universo, de utero qui huc atque illuc sertur contrahiturque. sed alibi.de his verba faciemus germana his quae nunc traduntur; quod ad hunc locum attinet st extendi crus non potest, sicut sum dictum est es brevius apparet duplici de causa, tum quod non extendatur, tum quod articulus in carnem clunis eruperit.

Antea quoque diximus consuesse Hippocratem eas partes nominare germanas, quae. inter se consortium et cognationem habent, quarum id caput est quod una parte vitiata alterius actio, situs, habitus vel magnitudo laeditur; communis horum omnlum causa est in contrariam regionem extensio. In situ exempli causa, ut ab evidentissimis ordiamur, multos vidimus, qui mederi aggrediuntur quod non rite didicerunt; et protinus ubi aliqua pars contraheretur et brevior fieret, pristinumque situm penitus non servaret, ad. eam ipsam remedia adhiberent, quamvis nullo vexaretur affectu qui curatione indigeret. Itaque ubi musculi ab altera maxillae parte resolvantur, fit ut altera brevior appareat et quasi contracta; sed quae laeta est eam Iequuta extendi. videatur : nam quum musculi omnes unam propriam habeant actionem, qua scilicet ad tua initia contrahuntur, quando illi qui a sinistra parte maxillae siti sunt agendi potestate privantur; qui a dextra sunt robusti ac naturaliter habentes agunt, dextram maxillam universam et labra ad te contrahentes; atque ita conspicitur sinistrum labrum extentum et longius redditum; dextrum brevius et contractum: ergo in hoc casta brevius fit quod integrum est attrahens ad se ipsum maxillae partem quae resoluta est. Alibi vero ab eo quod affectum est attrahitur convellitmque id quod sanum, sicut ubi musculus vel chorda, quum induruit, nequit simul cum oppositis dum agunt extendi. Multa quoque similia evenire constat in digitis manus, cubito, poplite, quum contrahuntur propter vitia musculorum et chordarum interiorem ; sed ubi extenduntur, Graeci ὸρθοκύλλονς dicunt: ita enim appellare medici (olent articulos qui extensi sunt et curvari non possunt. Hujusmodi quid accidit cicatricibus magnis ac duris, quae quum ab interiori parte sunt articulum contrahunt, quum ab exteriori, ut dixi, sic extendunt, ut curvari non possit. Quod ob siccitatem et ob ingentem humorum vel spiritus inflantis concursum levenire etiam sistet: nam quum pertua quae sic asseclae sunt in se ipsas contrahuntur, -sequitur ut oppositi musculi agere nequeant, quum qui contrahuntur partes in contrarium avellant. Sic nervorum distensiones fiunt, quum ipsi musculi primo ac praecipue se talos, .deinde partes ad quas perveniunt ad tuum initium contrahunt. Sic et uterus interdum sursum fertur, nonnunquam in latus convertitur, non quod ipse sua actione naturalem sedem relinquat, sed quod ab alio trahatur. Multa vero sunt quae attrahunt, nam et ea quibus appenditur et nervi et arteriae et venae quae cum eo conjunguntur efficere id fiunt, quatenus in latitudinem augentur: namque hoc commune est corporum omnium quae extenduntur contrahunturque non modo animalium, sed eorum quae.inanima sunt, cujusmodi sunt utres, sacculi, calathi. Uterus rigitur hac de causa turium ac deorsum ferior et quaedam intestina musculique complures, ac propterea membra et maxilla. Simile quid supra ostensum est in spina, ubi gibba, cavavel obliqua redditus.

Χ0I. Est enim haec natura osus coxae, ubi et caput et cervix semotis recipitur; quod quam hoc luxatum in exteriorem partem natium declive fertur; curvare quidem homo crus potest,.si dolore non prohibeatur. .

Tenuis est natura ossis coxae in quo cavum continetur. Patet autem quum femoris caput in posteriorem. par-. tem prorumpit ab ea parte quae post cavum est frtstineri; ut inter cavum et femoris caput id os sit, quod a poste.riori parte^ cavum complectitur, hoc quidem est pars coxae cujus nunc meminit quum ait: in exteriorem partem natium declive fertur. Manifestum est autem iis qui videsint ejusmodi locorum sectionem, femoris caput vi cum tota cervice expelli in magnum musculum natium, qui commissuram hanc extendit. A quo musculo chorda oritur quae a membrana non abhorret, conjungiturque cum ea chorda quam paulo .supra diximus, quae ex duobus musculis oria a priore parte femoris ultra patellam tendens cum tibiae canite connectitur. Ergo hic musculus prolapsum femoris caput admittens omnium maxime torquetur, quum sub ipsis prematur distendaturquef quare necesse est inflammatione ipsum prehendi fursumque ad se trahere chordam, quam paullo ante commemoravimus a membrana non abhorrentem. Quod quum accidit, consequens est ut homo doleat ubi poplitem flectit: quatenus enim hic flectitur, hactenus chorda extenditur atteriturque a patella. Haec autem extenta musculum extendit, a quo dependet, nempe magnum illum quo, ut retuli, recipitur femoris caput. Procedente tempore quum musculus hic ab inflammatione solvitur contrahitque humorem quendam glutinosum, pars ejus quae articulum contingit occallescit et poples citra dolorem extenditur, ad quam rem sariunt. et alia quae prius proposita sunt de cruris musculis.

Χ0II. Tum crus et pes modice recta su ostendunt, neque multum in hanc vel illam partem inclinata.

Hippocrates modice ἐπιεικέως dixit, quo verbo significari neque perfecte aut omnino vehementer, neque ex toto, sed mediocriter, ex ipsius verbis colligitur. ipse enim subjungens neque multum in hanc vel illam partem inclinata aperte demonstrat quum adscripserit, multum id cruri accidere, ut non multum, sed ut paullum pervertatur depra ve torque; atque ob eam rem dixit, tum crus et pes modice recta se ostendunt, quasi dixerit has partes apparere mediocriter rectas.

Χ0III. praeterea in inguine caro mollior sentitur, praesertim si tangatur, utpote quum articulus in alteram partem exciderit; sed in natibus si tangatur femoris caput, videtur magis prominere. His ergo notis indicatur femoris caput in posteriorem partem procidisse. Cui autem aetale sum robusta prolapsum restitutum non suerit, ambulare quidem potest quum tempus processit et dolor cestavit, atque articulus volvi in carne consuevit. Cogitur tamen dum ambulat vehementer ad inguina curvari, adque duplici de causa quia ob ea quae proposita sunt crus multo brevius redditur et multum calx abest ut terram contingat: nam si vel paullum tentet eo pede sustineri, nulli alteri rei innixus cadet utique in partem posteriorem. Coxae enim quum magis in posteriorem partem quam pedum basis excedant, in eam plurimum inclinabunt et spina item in coxas vixque ima planta consistet. Neque hoc accidet, nisi ad inguina se curvet et alterius cruris poplitem stertat, quandoquidem necesse est ut manus quae a parte affecti cruris est in quolibet pastu super femore haereat. Quae .res cogit ipsum secti aliquid ad inguina t nam quum in ingressi crura permutentur, nequit corpus affecto crure sustineri, nisi id crus manu deorsum ad terram compellatur, quoniam articulus corpori non subiicitur, sed. in posteriorem partem ad coxam prominet. Ambulare tamen ostensus sine baculo. potest, st alioquin adsueveris, propterea quod basis pedis e regione pristina spectat, neque in exteriorem partem convertitur. idcirco igitur nihil egent baculo quod renitatur, quicunque velint femur non amplius comprehendere, sed invicem. baculo inniti, quod alae ab affecto latere subiiciatur; quod si longius baculum admoveant, magis erecti ambulant, pes tamen terrae non innititur; si inniti velint, brevius admoveant, cogentur autem ad inguina curvari. Emacrescit etiam iis caro pro ratione, quemadmodum antea diximus: nam quibus suspenditur crus minimeque laborat, maxime extenuatur; sed quum in ingresse usui admodum est, minime gracile sit ; integrum tamen crus non spuatur, sud potius deformius redditur, si vitiato utantur terrae innixi, nam dum sanum vitiato subsumit coxam et poplitem curvari necesse est; quodsi vitiatum crus terram non contingat, sed suspensum sit et homo baculo innitatur, hoc pacto integrum robustius reddetur, quum naturaliter habeat et exercitatione magis sumetur. At dicet quis haec praeter medicinam esae: nam quid ultra scire nobis convenit de iis quae curationem non admittant P Convenit tamen summopere, intelligenda enim haec sunt ab eodem prosusuore, quum tanquam aliena sejungi nequeant: siquidem tractare debemus quae curationem recipiunt, ne insanabilia evadant, intelligentes qua potissimum ratione occurramus quominus insunubilia efficiantur ; illa vero in quibus medicinae locus non est dignoscenda sunt, ne maxime noxia reddantur. Praeclara autem et ardua praedictio in eo consistit ut intelligamus, quo, qualiter et quando singula terminentur, ac sive in ea mala vertantur in quibus remedio futurus locus sit, sive evadere in insanabilia debeant. Cetera quibus vel a primo natali die vel alioquin dum increscunt articulus similiter in posteriorem partem excidit, neque reconditus suit, seu vi seu morbo exciderit, multis propter morbos sic articuli luxantur, cujusmodi tamen sint hi morbi posthac sudicabimus; st prolapsus, inquam, reversus non est, femoris os breve efficitur,. vitiatur item crus universum minusque increscit et gracitius redditur, quum nulli usui sit.

praesertim ποτὶ dixit, quam vocem in superioribus etiam retuli ab Hippocrate usurpari, ubi intendere velit quod proponitur. Est autem oratio talis: in inguine caro mollior sentitur, si adspiciatur et multo magis si locus tangatur. Quae sequuntur omnia patent iis qui in memoria habeant quae ante posita sunt.

Χ0IV. Vitiatur enim his et articulus qui ad poplitem est, quonilum nervi ob propositas causias intendunt. Quare quibus sic coxa exciderit, extendere poplitem non poscunt: nam ut summatim dicam quaecunque in corpore ad aliquem usum fabricata sunt, si quis moderate utatur exerceatque in eo laboris genere cui singula adsueverint, eo pacto bene valent, augentur et ad longam sunectutem perducuntur; si in usu non sint, sed otiosa degant, morbis patent, non augentur et mature senescunt t id praecipue accidit nervis atque articulis, nisi quis illis utatur. His igitur de causis vitiantur magis, quum hoc modo articulus laxatur, quam cum aliis t totum enim crus incremento prohibetur et quod ad carnem et quod ad ossa pertinet. Hujusmodi ergo homines quum aetate jam robusta sunt, suspensum curvatumque crus tenent, sed altero feruntur baculo innixi uno vel etiam altero.

Evidentissimum est, Hippocratem dixisse coxam exridere pro coxae articulo; saepe enim narravimus majores nostros nondum tenuisse exquisitam tenuemque nominum rationem, in qua posteriores exercentur; sed fiat existimasse in iis quae explicabant eo. tantum incumbere, ut quae dicerent ab auditore intelligerentur. Quod inquit igitur hujusmodi est: quibus femur in posteriorem partem prorupit, vitiatur non solum articulus luxatos, sed et qui ad poplitem est; propterea et conjunctionem adjunxit neque simpliciter dixit, vitiatur articulus qui ad poplitem est. Quo autem vitio occupetur ipse aperte exposuit, quum ait: nervi intenduntur. Sed nervosae intellexerit eos qui proprie nervi sunt quique a spinae medulla oriuntur vel in quas musculi degenerant chordas quae ad- crus pertinent, in hoc loco nihil interest, quum utraque fidem facere possint recte a nobis exposita fuisse quae ab Hip-. pocrate dicta sunt, ubi asserit non posse poplitem extendi, quibus hoc modo -famur -promovetur. Quandam praeterea communem rationem adjecit, nempe partes aliquas varie laedi, quod ad habitum pertinet, magnitudinem, positionem ac motum, quamvis ipsae nullo proprio morbo laedantur, sed a quibusdam aliis efficiantur quiboscum consortium habent. Intensionem vero in hujusmodi affectibus praecipue causatur, quam persequutus tribus modis indicat : uno quum musculus aliquis resolvitur, tunc enim qui integer est contrahi videtur; altero quum oppositus tenditur; tertio ubi quod integrum est trahitur ab aliquo eorum cum quibus conjungitur, sicut accidit quum uterus movetur. Nunc ergo quum posteriores nervi, musculi et chordae tendantur curvatus poples extendentibus musculis non patet. Ceterum de chordarum musculorumque extensione antea dictum est; nunc de nervis qui a medulla spinae orti ad crura intendunt, quorum initia tria sunt, unum a .priori parte juxta magnum foramen ossis, quod pubi subjectum est; alterum ad inguina ubi nervus fertur et cum magna vena et absque ipsa a priori parte femoris. Atque haec parva sunt ; maximum autem nervorum initium a posteriori parte fertur ad universum crus, primumque procedit ab ea regione quae est inter os latum et id quod ad anum terminatur, κόκκυξ Graece dicitur. Hoc igitur initium, ubi articulus in posteriorem partem elabatur premitur tenditurque; atque idcirco diximus Hippocratem hoc loco intelligere eos tendi qui proprie nervi vocantur.

Χ0V. At quum semotis caput su priorem partem erumpit, quod quidem raro accidit, persucte extendi crus potest, sed ad inguen minime curvari: laborat enim homo, etiam si stertere poplitem cogatur; ad calcem vero et in universum crus aeque longum conspicitur.

Propter cavum quod non aeque undique altum est, articulum in aliam partem raro, in aliam frequenter luxari, antea saepenumero demonstravit. Nunc autem de semote disserens in priorem elapsio contrario modo afficit eos, quibus in hanc laxatur atque eos quibus in posteriorem: illi enim extendere crus non poterant, hi quum in ipso flexu nunc sit femoris caput ac cervix, curvare ad inguen non possunt nec ad poplitum propter musculum priorem qui oritur ab osse quod ad illa pertinet. llle enim comprimitur tenfusque attollitur a femoris capite, quumque extendi amplius non possit, renititur si quis flectere poplitem conetur; apparet autem cruris longitudo consimilis. In superioribus autem de femore luxato in partem interiorem sic ad verbum scripsit: os enim quod a coxa sursum procedit ad pectinem femoris capiti inhaeret, cervixque articuli cavo sustinetur, a quo prius non sustinebatur ex toto, sed magna experte in ejus cavi altioribus partibus insidebat; in casu autem quem nunc ponit in inguine prominet, atque is locus intensus apparet quum femur nunc a luo cavo recedens in priorem partem et paullo inferius venerit. Quo fit ut vitiatum crus fani longitudinem aequet, id quod praesertim ipsis accidit ad calcem: extremum enim crus minus demitti in terram potest, cujus rei causa in superioribus explicata, nunc rursus summatim etiam enarrabitur.

Χ0VI. sed pes extremus spectare minus potest in partem anterusrem, lerus vero totum rectam positionem naturaliter servat nec in -hanc aut illam partem inclinatur. at

Potest dixit ἐθὲλει, ubi verbum ἐθὲλειν, id est velle pro posse usurpavit, quemadmodum etiam Homerus quum ait:

οὐδ’ ἔθελε προρέειν.

Ubi ponit ovT ἔθελε, id est noluit pro non potuit. Extremum pedem appellavit eam partem pedis quae a planta ad digitos est et ungues. Accidit enim, quemadmodum supra ostensum est, ut extento poplite non bene articulus tali in priorem partem inclinetur: Haec itaque nunc exponere volens ait.sed pes extremus minus spectare vult r in partem anteriorem indicans digitos quibus continetur extremus pes non facile extendi posse aut deorsum converti et terram contingere.

Χ0VII. Eere autem his dolor protinus accedit et urina supprimitur, magisque quam si articulus in altam partem luxetur.

Quamobrem haec sequantur ipso causam adjungit.

Χ0VIII. venit enim famoris caput maxime prope nervos magnam vim habentes et in inguine prominet, atque is locus extentus apparet, in clunibus rugae conspiciuntur et summa gracilitas. ouas quidem diximus, notae sunt semotis in priorem partem prolapsu

Nervos appellavit τόνους eos intelligens qui cum vena et arteria per inguen feruntur, magnam vim habentes vocavit ἐπικαιροτάτους, sicut in superioribus etiam didicimus. Habent autem hi magnam vim, quum medullae spinae proximi sint atque inde oriantur, unde initium sumunt nervi qui ad vesicam feruntur: quo fit ut femoris .. capite in hanc partem luxato vesica quoque afficiatur inflammeturque et reddere urinam nequeat. Fortasse etiam aliquando ob inflammationis magnitudinem qua vesicae cervix affligitur, ubi musculus est qui eam adstringit, urina supprimitur, eo quod inflammatis partibus excaecatum iter claudatur.

Χ0IX. Quibus vero aetate sum robusta articulus in hanc partem elapsus minime restituitur, hi quum dolor sinitur et articulus adsuescit in eum locum converti in quem procidit, recti protinus ingredi possent sine baculo ac recti ex toto, quum vitiatum crus neque ad inguen neque ad poplitem facile complicetur. Ergo quum ad inguen non stectatur, crure in ingresse magis recto utuntur, quam quum integrum erat.,

Quo tempore articulus excidit, dolorem dixit protinus accedere et urinam supprimi; procedente vero tempore ubi haec cessant ingredi hominem posse ; at qua de causa haec finiantur, quamquam femoris caput maneat comprimatque et similiter nervos extendat, docuit quum orationi adjecit : et articulus assuescit in eum locum converti in quem procidit. Videtur enim. in ea re consuetudinem causari, quoniam quae ab aliquo premuntur, quum tempore occallelcant, id facilius ferunt et ea quae tunc tendebantur, quum huic molestiae assueverint, dolore cessant. Cur vero sine baculo recti ingrediantur ipse subjecit ; : caput autem orationis id est quod- crus erectum servatur et neutra commissura, nec quae ad inguen nec quae ad poplitem est, flectitur.

CX. Nonnunquam etiam pedem per terram trahunt qui superiores commissuras non facile stertunt, quamquam pede coto inambulant; namque hi minus calce quam priori parte pedis in ingresse nituntur.

Superiores commissuras nominat eam quae ad inguen est et eam quae ad poplitem; quatuor autem commissurae ingressui accommodantur, quae ad inguen est, quae ad poplitem, quae ad talum et quae ad digitos ; postremam, quamvis multiplex sit, ut unam tantum adnumero, quum usum atque actionem communem praestet. Haec non admodum confert, dum per aequale solum ingredimur; ea vero quae ad talum, ad progrediendum atque ad crura transferenda -nihil proficit, maxime tamen efficit ut pes humi haereat, ad quam rem parum faciunt digitorum commissurae. Universa autem.- cruris actio dum ingredimur et multo magis dum currimus, a commissura quae ad inguen est et ab ea quae ad poplitem proficiscitur: his enim curvatis crus a terra attollitur ac facile transfertur. At nunc quum neutra flectatur, jure per terram trahi pedem ait. Adjecit nonnunquam propter foli dissesentiam et vim; illli enim qui per aequalia et declivia loca ingrediuntur, si vel parum quid crus ad superiores commissuras inflectant, pedem haud trahunt, sed qui per inaequalia ambulant et acclivia, minimeque eas curvant, tantum ab eo abfunt uti pedem non trahant, ut etiam offendant in ea quae in foto eminent. Quique pede toto inambulant, inambulant pede toto; qui calce, planta et extremis digitis terram contingunt. llli enim quibus in posteriorem partem femoris caput elabitur, de quibus ante hos tractavit, quum brevius crus redderetur, boni utebantur calce in ingressu, sed terram contingebant ima planta dumtaxat, quae ut diximus ab iis qui in corporibus incidendis versantur πεδἰον dicitur; verum quibus in priorem partem coxae articulus promovetur, calce primum in terra considente, quum ea parte pedis quae ad digitos est ingredi nequeant, qua postea utuntur quum jam affecto cruri insistentes transferre alterum incipiunt.

ΧΧI. rerum si valde progredi possint, calce admodum ingredecentur: nam et qui bene valent, quanto maxime procedunt, tanto maxime calce ingrediuntur, quum uni pedi insistunt et alterum attollunt.

Eos qui valde- procedunt calce terram contingere tu-pra ostendimus, quod evidentissime apparet. Non minus etiam in aperto est, non posse omnino valde procedere qui superiores commissuras curvare ob quamvis causam nequeunt. Id autem ipsis accidit propterea quod molestiam non ferant, qua dum transferunt extremum otus vexantur: nihil enim aliud prohibet ne maxime procedant. Quodsi sane cruri insistentes id facere vellent, pof-. fene quidem, sed non sine dolore, quamobrem satis fortasse fuit hanc orationem ita explicare; quibus coxae articulus in priorem partem erupit, his nihilo minus quam ima planta et digitis ad ambulandum uti calce licet, ac si fustineant longius affecto crure procedere et calce omnino ingredientur; verum non sustinent, quoniam ubi extentum crus cum difficultate transferunt dolore torquentur,

ΧΧII. praeterea quibus sic procidit magis adhuc calci inhaerent,. quam priori parti pedis.

Inhaerere dixit ἐγχρίπτειν, quod vocabulum mutuari solet ad ea significanda, quorum alteri alterum inhaeret, juxta quam significationem eo utitur, quum in fracturis componendis imperat ut fracta ossa prius intensa inter se diducantur: sic enim ait facilius componi, quam si ἐγχρύπτοντα, id est quum alterum alteri inhaeret propellatur. Quod igitur paullo ante- proposuerat clare in hac oratione demonstravit : namque hi nihilominus calce ingrediuntur, quam priori parte pedis. Quod clarius adhuc et melius dixisset hoc modo, non enim minus hi calce ingrediuntur quam priori parte pedis, sed magis etiam, non tamen adjecit in superiori oratione sed magis etiam.

ΧΧIII. pedis enim anterior pars quum reliquum crus extensum est, non aeque potest in priorem partem curvari, atque ubi stexum esii neque item simus pes redditur ubi crus instexum est, sicut ubi extensum crus, Igitur natura quum bene valet sic su habet, ut diximus. Ubi vero articulus laxatus restitutas non suerit, homo ob propositas causas inambulat, sunt ostensum esi; crus tamen altero gracilius redditur et a clune et a carnosa parte quae in posteriori crure prominet et e regione posterioris partis. Quibus itaque tenera aetate articulus elapsus minime restituitur vel a primo natali dis id mali lucidit, femoris os magis minuitur quam tibiae aut pedis.

Pars pedis quae ad plantum et digitus est, quam priorem appellant, extenso poplite contingere terram non potest. Vocavit autem hujusmodi pedis habitum καμπύλον, id est curvum : nam commissura quae ad talum est neque extensa dici sistet, neque flexa, sicut ea quae ad poplitem et ea quae ad inguen. Ergo ubi prioris. musculi eam partem pedis quae inter talos et plantam est attollunt dici solet aliquo modo pes σιμούσθαι, id est simus fieri; ubi vero posteriores calcem ad te trahunt una eum ea parte quae inter talos et digitorum radices est, nullum est nomen usitatum quo istiusmodi habitus nominetur. Quare Hippocrates ut ostendimus eum appellavit καμπύλον vocem inveniens rei quam exprimit accommodatam. Neque enim potest pes simus fieri attollique a prioribus musculis, quod non aliud est quam simum fieri, quum crus inflexum est, sicut quando erat extentum quemadmodum nec curvus fieri, nisi crus flectatur. Potest autem utroque modo figurari tui, utroque cruris proposito habitu, sed paullum et violentes, multum et sine vi non potest. Ergo quum musculi, ut diximus, orti a posteriori parte cruris quae carnosa prominet non ab interiori calcem et universum pedem trahunt ad partem posteriorem, ejusmodi habitum pedis Graece nonnulli καμπἠν, nonnulli ἔκτασιν nuncupant; quemadmodum ubi pes in contrariam partem a prioribus musculis movetur, alii ἔκτασιν, alii καμπὴν nominant, in quo. natu ut retuli diri solet pes σιμοῆσθαι, id est simus fieri. In contrario nullum est nomen de quo inter omnes conveniat, sed nihilo deterius habet, rerum peritia propter vocabulorum .dissensionem. Equidem absque vocabulis de quibus non conveniat inter omnes, oratione utrumque mihi clare videor explanasse.

ΧΧIV. .Minimum autem famur minuitur quum in hanc partem promovetur; minuitur tamen caro ubique a posteriori parte praesertim, sicut in superioribus quoque .dictum est. Ergo quicunque recte educati suerint, uti crure possent, quum increscunt, quamquam aliquanto brevius altero est, baculo tamen fulciuntur a parte cruris vitiati: nequeunt enim absque calce ima planta consistere, quod quibusdam alia de causa claudicantibus licet. Quamobrem nequeant, paullo supra declaravimus, id- circo igitur baculo egent. sis vero qui negligenter habiti suerint, neque crure terram contingant, sed id suspensum habeant, ossa magis minuuntur, quam aliis qui crure utuntur; circa articulos autem crus quod ad rectum habitum pertinet magis depravatur, quam quibus articulus alto modo laxatur.

Quidam ex iis qui hujusmodi dictiones exponunt, tantam videntur earum habere peritiam, ut, .minimum tarbitrentur nullo modo significare, non minimum maxime. Hi ergo Hippocratem dixisse existimarent iis qui sic affecti fiunt femur nullo modo minui. At minui ipsum. constat non aeque tamen atque ubi in alias partes prolabitur, causae enim ob quas minuitur .l eviores sunt su hoc. casu, quam in illis. Duas autem causas reddidimus, instrumentorum depravationem et actionum noxam, ob quam paullum crure utuntur. Sed quum in hanc partem femoris caput erumpit, praeterquam quodinstrumenta non admodum depravantur actio ipsa cruris multum laeditur.

ΧΧV. Ut summatim igitur dicamus, articuli qiii excidunt et.. elabuntur non eodem modo semper excidunt et elabuntur; modo enim multo plus, modo multo minus. obi quidem multo plus et elabuntur et excidunt, in univer- sum mdjori negotio restituuntur; ac nisi revertantur osse; caro atque habitus et magis- et apertius depravantiir vitianturque. At quum minus excidunt et elabuntur, ossa haec sucilius conduntur v at ubi vel negliga-ntur. vel reponi nequeant; minus debilitantur et cum leviore detrimento in hoc casu siquam in eo quem proxime posuimus. In treliquiriergo articulis mullum in-. teresi, magisne an minus sum sede excedant. Aed utrumque caput tam femoris quam humeri semper omnino aeque prolabitur ; quoniam absque ullo excessit simpliciter rotundum est et caro recipitur, quod in orbem est et optime sibi aptatur : quocirca evenire non potest, ut in his articuli dimidium procidat; nam quum rotundus sit vel totus erumpat vel intro revertetur. sid ergo quo de agitur ex toto sua sede movetur, alioquin non exrideret; interdum tamen magis, interdum minus a naturali sede recedit, quod magis fumari evenit quam humero.

Non modo hujus orationis, sed et omnium quae Iequuntur caput unum est, luxata non mediocriter inter se differre, quatenus magis aut minus a naturali sede recedunt. Nonnulla enim multum, nonnulla paullum absunt; utrumque autem magis aut minus patiuntur. In aliis quidem articulis res clara est, ut in cubito, manu, crure,. pede, digitis; sed humeri ct semotis caput indicat non posse paullum tuo loco excedere, quod vitium Graeci παράρθρημα dicunt, quum rotundum sit et in cavum inseratur, quod oras in orbem habet in quibus consistere caput nequeat: necessario enim vel protinus reconderetur vel ex tuto excideret. Utrumque tamen caput ait interdum longe, interdum paullulum a naturali teste recedere. Ubi vero et plurimum et minimum datur, non paucas quod ad plus et minus attinet differentias intercedere manifestum est.

HIPPOCRATIS DE ARTICULIS LIBER ETCGALENI IN EUM COMMENTARIUS QUARTUS. I. Quandoquidem nonnulla ex iis quae a primo natali die sua sude moventur, sud paullum excesserint, restitui possent praesertimque ad pedis articulos;

Quod ait primo natali die, nonnullo ad eos referunt qui in utero sunt; alii ad cos qui non multo ante nati sunt. Horum sententiam comprobant quae sequuntur, sed illi procul dubio errant, qui accipiunt in iis tantum qur in utero tunc Satius enim est ad utrosque orationem referre. Praeterea quae sequuntur num aliis tacere paullo post demonstrabimus, ubi eum locum aperiemus.

II. Quibus a primo natali die crus varum esa

Crus varum, id est in exteriorem partem conversum ; supra etiam nuncupavit κυλλὸν, ubi spectare intro pedem ait. Dixit autem pedis articulos, quoniam plures numero sunt, omnes juxta tali commissuram siti, cum quo non unum os tantum committitur. Sura enim ab exteriori parte, ab interiori tibia, utraque magno processu complectitur talum, cujus pars prior quae rotunda est et quasi caput habet rotundum cervici superimpositum a cavo excipitur illius ossis quod scaphae similitudinem refert, qua parte commissurae pes potissimum et furtum extenditur, quum simus efficitur et in posteriorem partem ducitur; sed et ab inferiori parte talus cum calce committitur, quomodo in libro de ossibus explanavimus, in exerceri jussimus eum qui debeat in his expositionibus versari. Verum pes tunc potissimum varus redditur, quum tibia in exteriorem partem crevit, sic ut inferior surae processus, quo talum ab exteriori parte complectitur sine ulla fultura supendatur.

III. Plerique sanabiles sunt, nisi ita magnus excessos sit aut pueris jam adultioribus res indicat. Commodissimum itaque his est celerrime subvenire, antequam et pedis ossium et carnis in crure magna admodum defectio sequatur.

Adultiores vocat eos qui plurimum increverunt, quorum olla non aeque tractari et componi possunt, atque infantium propter mollitiem. Hinc itaque colligitur Hippocratem de iis agere qui nati jam sunt; at loquaturue de illis qui in utero sunt, non. similiter manifestum est, sed in superioribus saepius retulit in utero matris articulos luxari.

IV. Modus ergo esus vitii, sub quo pes varus sit non simplex est, sud multiplex. Plerumque autem nanis redditur, non quod articulus ex toto laxatus suerit, sud quod . pes consueverit re aliqua exceptus figurari.

Modum τρόπον dixit, quod verbum plerumque mutueri fiolet, quum de unoquoque eorum loquitur quae inter se differunt singula ; sed nunc agere potest qua ratione pes varus fiat, quod multis modis accidit. Namque id quod sirbjicitur utramque sententiam comprobat quum ait: plerumque autem varus efficitur, non quod articulus ex tuto luxatus fuerit, sed quod pes consueverit re aliqua exceptus figurari. Nam quum inquit, non quod articulus ex toto luxatus fuerit, unum quendam vitii modum expressit; quum vero dixit, sed quod pes consueverit re aliqua exceptus figurari, unde is fiat ostendit. Neque alienum est depravari tenera et veluti cerea infantium ossa prave a nutricibus figurata, quum in cunis collocantur quodammodo contorta .vel pluribus velamentis involuta vel sic ut a quibusdam etiam urgeantur, a quibus omnibus depravationes fiunt.

V. Haec autem in curatione animadvertenda sunt. os cruris quod ad talos exstat ab exteriori parte in interiorem propellendum dirigendumque est; calx contra e regione ejur in exteriorem repellendus, ut osa quae excesserunt inter sc concurrant et in medio et a latere pedis, dixi- tique omnes una cum pollice repellente in interiorem partem inclinandi atque ita cogendi sunt.

Scribit ipse in libro de fracturis ; crus binis ossibus continetur, quorum alterum altero tenuius est ab una parte multo, paullo ab altera. Solent autem recentiores hoc os quod ab exteriori parte situm est Graece nominare περονην. lubet igitur ut illud in interiorem partem eogatur, simutque calx repellatur in exteriorem idque praeferiam ex calce, quod e regione. est cruris videlicet quod super ipsum naturaliter situm est. De hac autem restituendi ratione antea saepius mentionem fecit quae omnium communis est: siquidem necesse est quod naturali sede excessit in pristinum locum propellere et quod subjectum est in contrariam partem adducere ut ossa inter se concurrant. Quae sublinit de ipsis dirigendis evidentiisima sunt iis qui in memoria habeant, quae superius diximus in expositione hujus libri et ante ejus qui de fracturis est. Si quid autem occurrat quod obscurius videatur, illud dumtaxat enodabimus.

VI. Deligare item convenit adhibito cerato quod resinam copiosu acceperis et fasciis mollibus non parvis neque admodum arelatis.

Partibus compositis aptatur ceratum quod resinam acceperit, quoniam fasciae cuti melius inhaerent et partes corporis magis siccantur; ex eo quod fasciae inhaerent sequitur ut partes quae curantur immobiles ut compositae sunt ferventur; ex eo quod partes siccantur ut spissentur et confirmentur, quae res etiam composita fideliter tuetur. Porro autem fascias molles adhibet ob corporum mollitiem quae infantium corporibus propter aetatem inest, quas leniter adstringit cavens ne vehementer arctatus comprimant, praecipue quum corpora mollia sint. Sed quia minus adstringit, idcirco imperat ut plures fasciae inliciantur: scripsit enim, vinculi firmitatem vel pressu comparari vel numero fasciarum.

VII. Non secus autem circumagenda fascia est, quam si pes manibus dirigendus sit ut paullo magis valgus appareat,

Hoc item praeceptum communiter ad luxata fraetaque omnia pertinet, quod saepius ab ipso memoriae proditur. Non enim vult in dirigendo, quae composita sunt in naturalem sudem exquisite restituta ita relinqui, sed paullo ultra compelli, ut ad contrarium ejus loci in quem diu perversa spectarunt a nobis impulsa consistant in medio quod prorsus secundum naturam fuit: nam si collocata in hoc demitterentur, ad diuturnam depravationem redirent. Constat autem praeceptum hoc ad id consilium pertinere quod in curando maxime commune est, in quo contraria contrariorum esse praesidia docuit. Quum nec refrigerata moderate calefaciamus nec calefacta moderate refrigeramus, sed eatenus a medio in contrariam partem recedamus, quatenus in alteram morbus recessit. Nunc quia pes verus est, cui vitio contrarium id. est fusi quo valgus efficitur, idcirco Hippocrates jubet ut dum eomponitur in valgum convertatur scilicet ultra sedem prorstrs naturalem.

VIII. solea item consulenda est aut ea; pelle non multum dura aut ex plumbo.

Hoc etiam ad stabiliendam juncturam molitur; quamobrem jubet ipsum postremum omnium Aper juncturam devinciri, ut eam totam contineat et carnem ipsam non comprimat, id quod sequentibus expressit, inquit enim.

IX. Alligaadaque non ut cuti insidat, sed quum postrema sinrea circumdantur. Ubi jam alligaveris caput unius ex /asciis quibus vincitur e regione minimi digiti adsiiendum est illis fasciis quae sub .pede sunt, ut dum moderate fa habere videatur fascia sursum ducta circa posteriorem cruris partem quae carnosa esi volvatur, atque ita, firmiter maneat. sed ut uno verbo dicam quasi ceram fugamus, debemus et manibus in naturalem se- dem compellere et vinculo similiter non magna vi, sed leniter adducere.

E regione minimi digiti, hoc est ab exteriori parte pedis fasciam appendit, quam attrahit ad posteriorem partem cruris quae carnosa prominet, quandoquidem pedi varo medetur; quod si valgum curaret, ab altera parte fasciae caput aflueret, quoniam inclinare pedem oportet in contrariam partem atque convertitur, sic. ut quae extra spectant compellantur intro, quae intro similiter in contrariam regionem cogantur.

X. A/suendae autem fasciae sunt, ut quomodo opus est suspendantur: alia enim depravatio aliam suspendendi viam postulat.

Quod ergo nuper poliri; ipse nunc declarat aliis depravationibus alias suspendendi rationes accommodari. constat autem ubi pes in interiorem partem spectet, ita suspendendum esse ut extremum crus in interiorem partem compellatur, pes in exteriorem; ubi pes in exteriorem inclinatur, ita ut crus in exteriorem, pes inanteriorem urgeatur; uni in utramvis partem paullum excesserit, appensu fascia moderate in contrariam partem cogi debet; qui longe a naturali situ recessit validius repellendus est. Ideo depravationem quam χώλωμα dixit commune nomen omnium pravitatum accipito.

ΧI. Calcei vero e plumbo instruantur, qui super /uncturam obligentur ad eam farmam quam Chiae crepidae habebant; quibus opus non est si quis manibus recte componat, recte item fasciisalliget, recte suspendat. Curatio igitur haec neque factionem, neque ustionem, neque aliam varietatem requirit; celerius enim opinione hujusmodi vitia curationi cedunt, tempore tamen superanda sunt, dum corpus fasto habitu increscat.

Quaenam fuerit Chiae crepidae forma non satis patet, quoniam neque Hippocratis saeculo in usu erat; atque idcirco inquit, ad eam formam quam Chiae crepidae habebant; quum potuisset dicere habent. Constat autem infantibus quum diriguntur .id calceamenti genus maxime idoneum esse, quod ad unguen pedem excipit et carnem non comprimit. i, Ad quam rem. spectantes parere nunc idoneum calciamentum poterimus, quamvis cujusmodi Chiae crepidae fuerunt non requiramus,

ΧII. Ubi autem ad calceos veniatur, aptissimi sunt qui per loca luto plena gestari solent πηλοπατίδες nuncupantur.

Veniunt ad calceos pueri qui curantur, quum pars quae dirigitur confirmata fuerit et aliquid increverit atque ossa ipsis non amplius mollia sint. Nam nec. permittendum est -ut prius inambulant, ne pars ad priorem deprarationem iterum revertatur; at ubi tuto ingredi possunt, calceis utantur licet quos Hippocrates ἀρβύλας appellat. Est autem calceamenti genus cavum quod arcte pedem universum exquisite usque ad talos complectitur. Manifestum est autem ejusmodi esse; ex eo quod Hippocrates sublicis quum inquit; πηλοπατἰδες nuncupantur, hoc enim nomen inventum est; quodsi per π scribatur πηλοπατίδες, ductum erit a luto quod πηλὸς Graece dicitur, quum ab ipsis lutum calcetur. Calcari enim πατεῖσθαι dicunt, si per β πηλοβατίδες a luto .similiter et a verbo ambulare, quod βαίνειν dicunt, quum qui iis utantur tuto in luto ambulent.

ΧIII. Namque hoc calceamenti genus a pede minime coereetur, sed magis ipsum coereet.

Et natura et usu alius homo alio modo inambulat: alius enim pede prorsus erecto, alius in interiorem partem inclinatu, alius in exteriorem; atque intuper alius planta jam alius calce magis ingreditur, alius aeque toti pedi insidit; quin et calcei videntur semper in ambulandi modo similes reddi, ubi neque alti sint, neque exquisite pedem comprehendant. Quorum calceorum si quem intuearis, conjicere licet quomodo ingrediatur qui illis utitur: calceus enim rectus et in neutram partem inclinans, sed talis permanens qualis structus est a sutore hominem recto pede ingredi denunciat; sed si vel intro vel extra tpectet, inambulantis pedem converti in eam partem demonstrat. Idem evenit ubi calceus vel in posteriorem vel in priorem partem vergit. Non focus etiam clavi ubi attriti magis sint vel ad calcem vel ad plantam vel ad exteriorem partem vel ad interiorem indicio sunt ambulautis pedes in eas partes converti. Hunc igitur calceum Hippocrates coereeri ait a pede, hoc est superari; sicut a contrario qui rectus servatur et in neutram partem declinat, coereeri pedem cogique rectum ac sine inclinatione terrae insidere. Caput autem hujus structurae, id est ut calceus universum pedem arcte contineat et abunde altus sit. Arcte autem complecti pedem non potest, nisi multis locis: findatur. Quamobrem venatores hujusmodi calceis insuuntur, quum per inaequalia loca et saltare et currere necesse habeant, in quibus obtorquentur convelluuturque juxta talos, nisi calcei ex toto cuti haereant.

ΧIV. Idonea item est ratio calceamenti Cretensis.

In Asia nostra et non minus in Creta nunc^ calceamenta in usu tuus quae ad medium usque crus pertinent, in quibus fissa pellis est multis locis et ab utraque parte dextra scilicet et sinistra aequaliter extenta; extremis partibus foramina habet, per quae trajectum lorum partes pellis incisas inter se contrahat. In aperto autem est hujusmodi calceis pedem cum universa commissura quae ad talos est contineri atque adstringi. His autem utun-, tur apud nos venatores potissimum, quum feras sectantur : quandoquidem in asperis atque inaequalibus locis non solum currere, sed saltare etiam coguntur. Eadem causa Cretenfes ad talium calceorum usum impulit ob vastos infulae montes atque asperitatem.

ΧV. Cuicunque cruris astibus luxatis accedente vulnere articuli qui ad pedem sunt sive in interiorem, sive in exteriorem partem penitus excedant reponendi non sunt; sed sinendum est ut cui placet medico, eos reponat. scire enim convenit, ubi repositi serventur hominem decedere pauctsque diebus vitam trahere; nam pauci septimum diem excedunt, quum nervorum- distensione absumantur.

Ossa κνήμης, id est cruris faram intelligit ac tibiam, quae κνήμη Graece dicitur et cognominis est cum eo toto quod inter genu et pedem est. Nudantur autem haec .et cute excedunt ad utramque cruris. commissuram^ cum pede scilicet et cum femore. Ante igitur tractat de commissura cruris cum pede imperans ut ubi tibiae os luxatum nudetur a reponendo caveamus, propterea quod nervorum distensio superveniat. Quod ubi incidat, dictum est in opere de fracturis musculos alios convelli, alios contineri et continuatos servari. Ubi ergo ad suum initium contrahantur, universum membrum brevius redditur; loquitur enim quum a musculis attrahitur. Quare si quis extendeus os exstans reponat, musculi et ipsa intensione non mediocriter laedentur et longitudine membri simul distenti dolorem sentient intolerabilem. Atque idcirco quum. musculi grandes sint, nervorum distensionem sequi necesse. erit: nam et ubi exigui essent, quemadmodum in digitis, neque sic res periculo vacaret. Multi tamen .ex his ob sirmmam in curatione diligentiam servantur. Hactenus quod curationi utile erat. Superest quaestio quaedam ad loquutionem spectans, quae curationi non prodest aut officit, ut si requirant aliqui cur Hippocrates de cruris ossibus ἐξαρθρεῖν, id est luxari dixerit, quum id vitium esse eorum ossium affirmet quae in cavis se insinuant, .non eorum quae processus accipiunt: hos enim vocat. ἄρθρα, id est articulos, ut ante saepius ostendimus. Non debuit igitur, inquiunt, dicere ἐξαρθρεῖν de crure, sed de talo. Iis qui haec requirunt respondendum est id quod in prioribus saepenumero diximus, Hippocratem eo tantum intendere ut propositam rem exprimat, quod ipse Plato et praecipit et primus exsequitur. Alibi autem demonstravimus veteres non alio quam huc spectasse; solus enim Prodicus studuisse videtur tenui huic nominum inquisitioni, quam qui Prodicum sequuntur solent exquisitam diligenriam nuncupare. Hippocratem vero nihil obscurius rem expressisse, ex verbis ejus aperte conspicitur quum inquit: cuicunque cruris ossibus luxatis articulis qui ad pedem sunt penitus excedunt. Nam si omnino dempseris verbum luxatis, apertum est quod proponitur. Sed Hippocrates hoc adjecit nihil respiciens ad tenuem hujusmodi nominum inquisitionem, cui qui student plerumque non sunt eloquentes. Nam qui dicendi facultatem habent ad vim enunciationis respicientes verba singula non attendunt, sed Graecorum more illis utuntur quorum copiam habent. Quomodo ridetur nunc Hippocrates loqui volens, olla cruris a commissura recedentia culo excedere. Si quis enim id quod exstat et extra commissuram valde prominet luxatum dicat, clarius rem exponet auditoremque imagine rei docebit.

ΧVI. Pedem insuper et crus gangraena prehendit, quae sic fatura e/se certum scire convenit.

Gangraenam quoque his supervenire ait ob inflammationis scilicet magnitudinem, ubi excedentia ossa recondita fuerim. Inflammatae ergo partes j quum rubor inflammationis recedit, lividae evadunt minuique dolor videtur, eo quod tensus torpeat; sed ubi quae sic affectae fiunt ex toto sentiendi facultate carent, Graece id vitium non amplius gangraena, sed sphacelus vocatur. Inter hunc autem et magnam inflammationem media gangraena est, quae tanto gravior ejusmodi inflammatione est, quanto levior sphaerio: tub hoc enim natura membri universis corrumpitur, idemque ubi jam haeret curationem non admittit, test solum a principio, quum nondum sphacelus est, sed magna gangraena sphacelo vicina. Verum abutimur interdum vicinorum affectuum nominibus ad eos significandos qui ad hos accedunt, quamquam nondum ex toto ipsarum speciem et naturam habent Sic igitur et ingentem inflammationem, quum non amplius suum colorem tuetur dolorique est, interdum nominare gangraenam confuevtmus, quae quamvis gangraena nondum penitus sit, futura tamen est. paullo post; si negligatur.

ΧVII. Nec mihi etiam videtur idoneum esse veratrum eodem die datum et rursus epotum, sed ut quodvis tale ad idoneum proxime accedere, cui tamen consulo. Quodsi neque ab initio reponantur, neque tentet aliquis ea re-. ponere, plerosque su explicare manifestum esa

Tractavimus de usu veratri ad ejusmodi vitiain commontariis in librum de fracturis.

ΧVIII. .Fulcire autem crus et pedem oportet eo modo quo ipse velit.

Fulcire crus et pedem ἡρμόσθαι dixit, hoc est stabiliter collocare. Quo spectans imperat, ut membrum figuremus, quemadmodum maxime cubantem juvat. Nam, quod alt, eo modo quo ipsis aeger velit, huc evadit.

ΧIX. Tantum ne dependeant; neve moveantur.

Ejus quod nunc ait, neve moveantur, vim ante proposuit, quum fulcire praecepit, quod significavit verbo ὴρμόσθαι. Neque enim aliud est fulcire membrum, quam ab omni parte stabiliter collocare, sic ut nullo pactu moveri possit. Recte autem adjecit ne dependeant. Praefatus enim continendum a nobis membrum, quemadmodum cubantem juvat, non ignorans contineri membrum posse etiam dependens, edicit ut ejusmodi habitum vitemus, quum ad affectum locum materiam concitet, quae causa inflammationis est. Meministis quidem ejus quod narravit in superiori opere de crure figurando, ubi extensum pedem collocari voluit paullo sublimiorem quam ut exquisite rectus servaretur; nunc vero permittere aegris videtur; ut ipsum rectum habeant Nam quum tribus modis figurari possit, dependens, rectus ac tertio in superiorem partem [nectans, permittit aegrotanti, ut quo pacto velit, crus figuret, modo non dependeat; sed antea praeceperat ut sublimiorem dumtaxat contineret. Perspicuum itaque est Hippocratem in hujusmodi affectibus eo potissimum lucumhere, ut dolor vitetur veritus, ne sequatur nervorum distensio, quam in nervosis partibus dolor maxime infert. Quamobrem si quae hoc modo vitiata tuus, neque refrigerentur, neque dolore tententur, nervorum dlllensiou e prehendi minime possunt.

XX. Itsederique cerato quod picem habeat, paucis pannis ex vino madentibus non valde frigidis, quandoquidem smgus in his nemorum distensionem concitat.

De his quoque jam loquuti fumus. Nam ceratum quod picem habeat ulceribus accommodatur; vinum, praefertimque, ut ipse docuit, nigrum et ausurum affectas partes inflammari non patitur. Quod autem inquit sugrendum esse frigus quum nervorum distensionem efficiat, in carnosis partibus forte aliqua expositione indiget. In nervis evidentissimum est quibus utrumque. inest-: nam et facile refrigerantur, ut qui natura frigidi sint atque exlangues; et quum laeduntur, in dissensionem incidunt; quum neque in alia parte distensio incidere possit, nisi nervi afficiantur. Commissuras vero inter alias partes. maxime nervosas esse manifestum est, in quibus musculi posita carne quam in aliis suis partibus habebant in chordas degeneranti Quare magis inquirendum est, cur utatur modice frigido, quum non mediocriter frigidum, sed calidum adhibendum videatur, cujus ratio sic habet. In cur antis partibus exulceratis propositum est ut ab inflammatione defendantur. Defendentur autem ; si nullus humor ad eas concurret, quam rem eas refrigerando consequemur. Nam si admoveantur quae calidum et humidum corpus efficiunt, statim rubicundius, paullo post tumidius ipsum exhibebunt et in alium affectum inflammationi similem compellent. Contraria omnia praestant quae refrigerant, quum non modo nihil. humoris a superioribus par-. tibus ad refrigeratum Iocum concitent, sed quod in eo subsistit exprimant et ad proximas partes depellant. Est autem refrigerandum duplex genus, quaedam adventitia qualitate tactu frigida sentiuntur, quaedam innatam refri-. gerendi facultatem habenti Adstringentia quidem frigida sunt, sicut in opere de simplicium medicamentorum facule tale demonstravimus, ubi reliquum genus refrigerautium ab his deducitur; ad hoc spectat papaveris lacryma, mandragorae succus, cicuta et cetera quae madefaciunt simul et refrigerant. Namque austera omnia terrenam naturam habent cum facultate refrigerandi. De usu autem horum medicamentorum non pauca scripsimus in eo volumine, quod est de ratione curandi nec non in commentariis in librum Hippocratis de ulceribus. Sed quod ad hune locum pertinet, id novisse abunde est quod malefacientium et refrigerantium medicamentorum vis penetrat omnino ad altiores partes eorum corporum, quibus admovetur eitoque ipsas ultra debitum refrigerat, torporemque affert potentiae corpora administranti- Quae vero cum resurgerandi ri terrenam naturam habent, ut ostensum est in libris quos commemoravi, ad confluentes simuos. depuli endos maxime aptantur, atque hac de causa illis ntimur. Sed quia calor ad se humores concitat, ideo adventitia qualitate frigida admovemus, neone illa calefacimus. Nunc vero quod spectat ad exulceratarum partium affectum, Hippocrates frigidis uteretur, quemadmodum et in aliis vulnaribus; sed quatenus nervorum distensionem timet quam afferre frigus solet, veretur ex toto frigida imponere atque idcirco adjecit, quum de his loquitur non valde frigidis.

XXI. Recte etiam salia betae vel tussilaginis vel cususpiam ut-, terius talis in vino nigro austero sumicocta, ulceri atque adsuctis partibus imponuntur.

Tussilago herba quaedam est proposito affectui salutaris, quum modice siccet id quod in omnibus ulceribus requiri demonstravimus. De vino autem nigro atque austero loquuti fumus in commentariis in librum de fraeturis. Hoc repellendi facultatem habet similiter ut alia vina et quum crassiorum partium sit,: quum ipsis exulceratas. partes non mordet, ea de causa praestantius esu.

XXII. Tepido item cerato ulcus inungitur.

Admovet nunc ceratum, non ut ulceri medeatur. ostendimus enim in expositione libri de ulceribus, vitari ab Hippocrate hujusmodi medicamenta quae ulcerum glututationem prohibent; sed quoniam nunc ulceri, quatenus r ulcus est non succurrit, quum neque id glutinare propositum sit, sicut alia recentia vulnera. Primam autem curationis consilium eo spectat, ne homo nervorum dissensione . prehendatur. Quocirca neque reponendum articulum censet, sed magis permittendum, ut crus ex ulcere turpiter claudicet. Non tamen simpliciter adhibet lenia medicamenta, quae vocat in libro de ulceribus μαλθακώδη, quamvis possint inflammatas partes lenire. Primo enim eo incumbit, ut inflammatio minime oriatur, atque idcirco repellentibus utitur; neque his rutilis per se, quemadmodum in aliis cesibus, timet enim nervorum distensionem; sed compositam curationis rationem indicat per medicae menta contrariae facultatis suile modo inter se mixta, quo maxime tendere in sequentibus videtur. Ad quae jam animum adjungito.

XXIII. Quodsi hibernum tempus suerit, lana quoque succida madens ex vino atque oleo tepido imponenda est; et perfasione insuper utendum.

Neque medicamenta tepida adhiberet, neque oleum prensus adiiceret, si loco subveniret quasi simpliciter ulcerato, sed, quod supra retuli, veretur nervorum distensionem ; atque ob eam rem oleum admiscet et tepida cuncta superimponit nec, ut qui tantum pugnet contra nervorum distensionem, ulceris curationem relinquit; sed neque ad ulcus spectat dumtaxat: mixti enim morbi mixta quoque praesidia exigunt. Quocirca praecipit ut lana succide inducatur, quam. οἰσυπηρἀν dicunt, propterea quod oesiypum habeat. Quandoquidem, ut in libro de simplicium medicamentorum facultate ostendimus, hujus medicinae proprietas simplex non est, sed mixta ex contrariis qualitatibus ac viribus adstringendi scilicet et modice calefaciendi. Pertundi autem voluit hos affectus non hieme tantum, sed aestate etiam. Hoc siquidem quod in fine subdit communeest totius propositae curationis, quoniam hujusmodi affectus non hieme dumtaxat assiduam perfusionem requirunt, quum aestate quoque magis eam postulent, quam hieme, quo tunc his lana imposita magis siccescat. lmperat igitur ut haec omnia assidue perfundantur. Id vero quo perfundimus tale esse debet, quale in principio protinus orationis admoveri jussit, nempe vinum aestate per se, hieme cum oleo. Caloris autem modum: conjicies ex temperamento aeris in quo vivimus; ubi enim valde frigidum suerit, humoris qui pertunditur calorem augebis; ubi calidum, remittes. Ad calidi enim usum nunquam venit, quocirca caloris modum augens atque remittens pro ambientis coeli temperamento variabis. In quibus omnibus meminisse debes eorum, quae in universum dixit .. nec omnia ubique velle percipere. At quaenam haec sunt? nimirum ea quae in commentariis in eas sententias Hippocratis, quae aphorismi inscribuntur, et in aliis complutibus recensenda duximus. Quorum ubi unum aliquid positum fuerit, omnium quae eandem vim habent meminisse oportet existimareque sermonem in omnibus accipiendum esse, quasi omnium communis sit. Sic igitur et nunc Hippocrates hiberni temporis meminit; tu vero regionem, aetatem, usum, corporis naturam revocare .in memoriam debes, nempe regionem frigidam, aetatem fertilem, usum eorum quae -corpus refrigerant; -corporis naturam frigidisrem. Siquidem haec omnia idem hortantur ac. tempus, cujus Hippocrates meminit. Sed quemadmodum hieme curationem calidiorem adhibet, sic. aestate contra tu frigidiorem admovebis; et sicut in aestivo tempore, ita in aetate, regione, consuetudine et natura corporis calida. Quodsi omnia calefaciendum esse denuncient, calidioribus praesidiis uteris; -si refrigerandum, frigidioribus; sin alia ad calefaciendum, alia ad refrigerandum hortentur, ipsorum numerum ac vim spectabis. Sic enim maxime convenientem calefaciendi et refrigerandi modum conjicies.

XXIV. NequeAtlla re quidpiam devinctos; neque aliquid impones. scire enim licet hujusmodi vitiis omnibus modis alienum esse prensum et onus.

Subtrahit in hoc casia non modo eas fascias quae primae iniiciuntur, quos ubique ad comminuta et ad luxata ossa adhibuit, sed et eas quae super lanam volvuntur. Cujus rei causam ipse reddit quum inquit.: hujusmodi vitiis omnibus modis alienum esse pressum et onus. Sufficit autem ipsis tantummodo opera et lanam imponere, quae quum mollis sit et levis, oneri esse non potest. Hoc autem timet non ut qui ulceri medeatur, sed ut qui nudatis mttritisque chordis ac nervis caveat, ne distendantur.

XXV. Ad haec autem pertinent nonnulla ex is medicamentis, quae cruentis vulneribus iniiciuntur, ea scilicet quae idonea sunt, quibus imposita lana vino persusu longiorem moram trahat. Quaecunque autem ex iis medicamentis, quae cruentis vulneribus protinus iniiciuntur, paticorum dierum sunt vel picem accipiunt non aeque atque illa prosicium, quandoquidem ulcerum purgatio porrigitur in longius tempus, diutius enim madent; horum tamen nonnulla utiliter deligantur. scire autem aperte convenit necesse esse hominem turpiter claudicare, quum versus partem superiorem pes trahatur et osa luxata ab exteriori parte promineant. rere enim nullum ex iis opibus nudatur, nisi paullulum quid neque recedit, sed cicatrix inducitur tenuis atque insinua, eaque nonnisi multum temporis conquiescant; alioquin periculum est ne remaneat ulcusculum, quod curationem non admittat. sed quod ad propositum malum attinet, si hac ratione curentur, servantur; si articulus reponatur maneatque, in exitium praecipitantur.

Medicamenta, quae vulneribus statim iniiciuntur et in his libris et in eo qui de ulceribus est, ἔναιμα appellat. Inter haec quae ^longiori tempore resolvuntur et interimi dum solvantur perfundi possunt, admoveri polistituum debent; siquidem constituit, quemadmodum in tota relinqua curatione, eo spectandum esse ut leniendi vim habeat. Hac enim de causa neque vinculum imponit, neque frequenter solvit. Ex medicamentis autem quae cruentis vulneribus protinus iniiciuntur, ea longiori temporis intervallo salvere licet, quae validiorem siccandi facultatem habent, ea tamen cautione ne ob vehementem vim contrahendo laedant. Duo autem medicamenta quae tota nobis sunt gratia exempli commemorabo; leguntur enim: in omnibus libris de medicamentorum compositione, quales sunt duo Andromachi et unus Herae et aliorum permulti. Componuntur medicamenta haec ex bitumine: alterum barbarum, Cyricenum alterum nominatur. Hoc quum magis siccet quam opus sit, medicamentis quae ementis vulneribus iniiciuntur obest magis quam prosit, quum membra contrahat et dolorem afferat; alterum vero medicamentum idoneum est, si moderata mixtura fuerit, ex iis siquidem nonnulla plus justo exsiccant et dura sunt. Verum de hujusmodi medicamentorum discrimine in opere de compositione ipsorum fusius tractavimus. Quae post haec ab Hippocrate scribuntur magna ex parte plana stant, si quae supra et in commentariis in librum hunc de articulis et ante in eum qui de fracturis est prodidimus, in memoria habeantur. Quaenam ex iis medicamentis quae cruentis vulneribus protinus iniiciuntur paucorum dierum vocet, non magno negotio invenies, si in memoria habeas, quae in explanatione proxime positae orationis tradidimus. Patet enim eum sic appellare quae ex paucorum dierum intervallo solvuntur. Ex intervallo autem paucorum dierum finivere convenit quaecunque ex propositis infirmiora fiunt. Patiuntur enim in ulceribus multum colligi saniei, eo quod non satis exsiccent. Haec a nonnullis ex veteribus resina extrinsecus excipiebantur, quorsima neficio. Multa enim dici possunt, sed quum Hippocrates ab omnibus his medicamentis abstineat, longius labi operae pretium non est. In opere enim de medicamentis quae de his sitire convenit omnia exsequuti sumus ; nunc autem quod attinet ad proposita, satis haec funi. Quae sequuntur omnia praeteribimus, quum manifesta sint iis qui eorum meminerint quae ante explanavimus.

XXVI. Eadem ratio est, si brachii osse ad manum adfecto ulcere sive in interiorem partem, sive in exteriorem excedant. Certum enim scire convenit hominem paucis diebus interiturum tali genere mortis, quale supra posuimus, si reposita ossa suerint contineanturque ; sed si nemo haec vel reposuerit vel reponere tentarit, longe saepius liberatur. Cui malo mederi eadem ratione expedit qua supra diximus t depravationem vero defarmem reddi ac, digitos manus insumus atque inutiles fieri necesse est.

Quemadmodum in crure totum id quod inter talum et genu est, duobus ossibus contentum κνήμην appellant, sic brachium quod inter manum et cubitum est πῆχυν, quod similiter non ex uno osse, sed ex binis conflet, quorum alterum κερκὶς, id est radius, alterum Graece πῆχνς proprie nominatur, id est cubitus, quod similiter evenit Ksmi τῆς κνήμης, hoc est in crure. Commissura igitur quae ad manum est commissurae ali respondet, quae ad cubitum, illi quae ad genu. Majorum tamen partium mala seu fractae seu prolapsae sint semper graviora sunt. Quam rem si animadvertas, exigua expositione ad sequentia indigebis.

XXVII. Nam digiti ubi osa in interiorem partem laxentur, curvari non pojsunt, ubi in exteriorem, extendi.

Cur laxari dicat in superioribus ostendimus, ubi cruris ossa adjecto ulcere dixit ad pedem luxari; nunc reddere causam volo, quamobrem quum brachium accedente ulcere infnt errorem partem prorumpit digiti curvari nequeant. In hoc casu fune accidit ut brachii ossa ab interiori regione ossibus quae in prima palmae parte sunt superiusidant ab exteriori subiiciantur, quum prima palmae pars tendatur a chordis quae ab exteriori parte ad ipsam perveniunt fursumque ad humerum tendunt. Quod quum evenit necesse est digitos verius exteriorem regionem trahi, quo fit nt extendantur. Idcirco neque flecti ex toto possunt, quum exteriores musculi et chordae flectentibus renitantur. Saepius enim diximus perfici actionem non posse, nisi oppositi musculi iis pareant qui agere nituntur. Hinc etiam fit ut digiti minime extendantur, quum brachii ossa in exteriorem partem moventur. Interiores enim musculi et chordae vehementer intenduntur, atque idcirco quum cedere exterioribus ne- queant, necesse est exteriorum actio intereat. Sed et ipsorum ossium positus, quum brachium in interiorem partem electum primae palmae porti insidet, prohibere flexum potest, quum in exteriorem promovetur porrectionem.

XXVIII. Ubicunque autem cruris os ad genu; cute sive in interiorem sive in exteriorem partem excedit, quibus reconditur maturius intereunt quam alii, quamvis illis quoque vitae periculum instet; sed si curationem adhibeas reponere minimum tentans, hac via tantum spes salutis su- peresi. Haec autem ossa eo magis periculosa sunt quam cetera, quo superiora sunt et robustiora et a robustioribus prolabuntur. Quodsi femoris os ad genu luxetur ubi ponatur maneatque majori vi et citius adhuc homo absumitur quam superioribus casibus; si non reponatur, res longe periculosior est quam in superioribus: haec una tamen salutis spes superest.

Hoc etiam et id quod proxime subdit non purum comprobat, quae paullo supra indicavimus de ossibus et ad talum et ad manum cute excedentibus. Neque enim talus in commissura cruris quae ad pedem est nudatur; neque prima palmae pars in commissura cubiti cum manu, sed in crure ossa cruris et in brachio similiter ossa brachii. Jure igitur excedere haec et luxari dixit, ut quae extra commissuram excedant. Nunc itaque crus interdum excidere inquit ad tuli commissuram ac modo ab exteriori parte, modo ab interiori ; quamquam subdit non crus, sed femur luxari, adque non immerito. Nam in commisitura genu modo crus, modo femur excidit, ad pedem vero crus dumtaxat, sicut ad manum brachium. Cetera quae in hac oratione sunt iis patent qui in memoria teneant quae superius dicta sunt.

XXIX. Eadem ratio est articulorum qui ad cubiti commissuram sunt, nempe cubiti et humeri. Quicunque enim ex his quum luxantur cute excedunt, si restituantur, omnes mortiferi sunt; sin minus, res non omnino dejperationem habet, sed iis qui liberantur membrum remanet depravatum, magis autem mortiferi sunt, si recondantur articuli superiores; sed et iidem si non recondantur, aliis similiter sunt periculosiores. si cui ergo superiores articuli luxati cum ulcere cute excedant, ubi rejlituantur celerrime in exitium praecipitant ; ubi non resinuantur, ceteris periculosiores sunt. Curatio autem quae mihi commodi/stma videtur jam exposita est. At quibus digitorum pedis vel manus articuli luxati adsueto ulcere cute excesserunt, oste quidem non /lacto, sed ab ipsa commissura recedente, si repositi maneant, nervorum distensionis periculum impendet, nisi recte attendantur. Expedit tamen, ubi praedixeris summa cura et diligentia opus esse eos reponere. Eacillime autem et maxime prompte magnoque cum amsicio reponuntur, si adigatur paxillus, quemadmodum supra diximus in ojsibus spartis luxatisque: quo facto quiescere homo debet cubaveque et modico cibo uti ; satiusque est levi aliquo medicamento quo vomitum citet ipsum purgare.

Merito hic articulos dixit multitudinis numero, quemadmodum in genu; ubi vero de commissura quae ad tatum et de ea quae ad manum loquitur, non posuit articulos multitudinis numero. Propositam vero nunc partem non uno tantum articulo contineri in tertio commentario in librum de fracturis ostendimus. Eandem inquit rationem esse hujus commissurae et ejus quae ad genu, de qua prius tractavit: nam quemadmodum ibi modo tibiam, modo femur excidere dictum est, ita nunc modo cubitus, modo humerus in idem malum compellitur. Quae sequuntur omnia plana funi.

XXX. Auxilium autem adversus ulcera in medicamentis est quae cruentis vulneribus protinus iniiciuntur: in illis scilicet quae persusioni accommodantur aut in buphthalmo herba aut in jis quae sumetis calvariae ossibus succurrunt; nihil autem induci debet valde frigidum. Ac primi quidem articuli minime periculosi sunt, superiores magis periculose laeduntur. Eodem autem die restituendi sunt vel certe posteriori, tertio aut quarto minime; siquidem quarto die malum recrudescere maxime videmus. Ubi ergo non protinus recondantur, his diebus supersedendem est; contineri enim salat, quod intra decem dies conditur. Quodsi reposito articulo nervorum distensio supemasicatdr, cito expelli debet et subinde calido humore .pertundi.

Quaenam ex medicamentis quae cruentis vulneribus protinus iniiciuntur idonea sint quae perfundantur, antea declaravimus. Praecipit autem ut herbae buphthalmi, quam πολυόφθαλμον appellat, non secus atque ante tussisaginis, quae eandem vim habet, folia imponantur. Hujus quoque herbae meminit Diocles in libro de oleribus. Totius autem curationis caput ait id esse debere quod in libro de vulneribus capitis demonstravit, in quo ostensum a nobis est, curationem requiri sicciorem, quam quae in vulneribus circa articulos praesertim.

XXXI. Convenit item universum corpus magis curvatum esse, quam extensum. Exspectandum tamen est fare ut repositi digitorum articuli abscedant: plerumque enim ita accidit, si quaevis inflammatio si^perveniat. Quare nisi vereretur medicus, ne vulgo imperitus haberetur, nihil reponere prorsus deberet. osse igitur quae ad commi;- suras sunt, si cute excedant, ubi recondantur, saul ostensum est, periculosa sunt.

Extensum esse non idem significat atque extendi, sicut neque curvari et curvatum esse. Si quis enim memhrum extensum dicat, unum tantum exprimit ejus habitum, rectum videlicet, qui neque plus neque minus admittit; si curvatum omnes ejus habitus qui post extensionem sunt; notat usque ad ultimum flexum, qui quatenus majores minoresque sunt inter se disserunt. Si quis extendi et curvari dicat, motum qui accidit ubi mutatur habitus membrorum significabit, nempe quum extendi ait, eum qui evenit in mutatione, quae fit a fumato flexu ad summam extensionem ; quum curvari, eum qui a summa extensione rursus ad Intumum flexum, Nunc ergo Hippocrates curvatum inquit, corpus esse magis convenit quam extensum, verbo extensum rectum habitum notans, quem solum vilanduur constet; sed quum ait curvatum, habitus medios inter hunc et extremum flexum significat, inter quos ille eligendus est qui maxime accommodatur, modo qui parum, modo qui longius ab extremo flexu abest. Quo tempore uterque accipiendus sit, licebit et ex supernoribus conjicere.

XXXII. Quaecumque circa digitorum articulos ex toto abscinduntur, plerumque detrimentum non asserunt, nisi dum secantur homo animi desectione laedatur.

Nunc tractare incipit de ossibus praecidendis. Aperte autem sic omnia narrat, ut una explanatione opus non sit. Illud dumtaxat me praefari abunde est quod fere quaecunque ab ipso traduntur intelliges, si id spectes quod ostensum est in articulis cute excedentibus, Iuniores medici ἐκβυρσώματα dicunt, dimetiendum, scilicet esse periculi magnitudinem pro magnitudine articulorum. Quod sicut in illis evenit, sic et nunc in ossibus quae praeciduntur evenire solet. Adjiciemus tamen eorum quae obscura videbuntur expositionem.

XXXIII. His autem ulceribus quaevis curatio idonea est. sed et quaecunque ossa non ad articulos, verum ad aliquam aliam regionem praeciduntur similiter sine noxa sunt et aliis promptius adhuc curationem recipiunt, similiter quaecunque ossa pacta in digitis -cute excedunt, non od articulos haec quoque innocenter reponuntur. Ex toto autem ossa ad articulos in manu, in pede et in orarem nonnullis ad talum, atque in brachio, nonnullis ad primam palmae partem plerumque citra noxam praeciduntur, nisi protinus anima de/iciat vel quarto die contis nens febris superveniat. Caro tamen corrupta et in vulneribus sanguinem fundentibus et in iis quae valentius adstringuntur tum in ostium parturis plus /usto compresus; in iis item quaecunque vinculis violenter comprehensu suerint compluribus decidit, quorum plerique liberantur. Liberantur et illi quibus in femore pars aliqua carnis et osus decidat et quibus in humero ; sed citius adhuc et sucilius ad sanitatem perducuntur, quibus aliquid in brachio et crure decidat. Quibus vero pactis osubus aliquid protinus alienatur et nigrescit, his rito abrumpitur, et quibus casurum est, cito cadit, quum osse jam cesserint; at quibus oste inviolato nigrities accidit, his celeriter caro emoritur, os vero tarde absuedit et qua nigrities terminatur et qua medatum os est.

Curationem quamvis φαύλην dicit. Quo vocabulo jam saepius ostendimus Hippocratem nuncupare eam quae exquisitae contraria est.

XXXIV. Ceterum partes quae citra senem nigritiei suerint ; ubi jam prorsus emoriantur et dolorem non sentiant, -juxta articulos excidendae sunt ea animadversione ne quid violetur: nam ubi qui secatur dolet, quum nondum qua sueatur emortuum corpus suerit, maximum periculum est ne sub dolore anima desudat ; ejusmodi autem animae desectio plurimos repente jam sustulit. At senioris os hoc modo nudatum vidi octogesimo die abscedere ; crus tamen huic homini ad genu vigesimo excisum est. Mihi vero proprius etiam videbatur, quum non eodem tempore, sed ante providendum existimarem. cruris vero osse quaecunque nudata suerunt circa medium omnino ex hujusmodi nigritie sexagesimo dis deciderunt. Curatio enim a curatione distat quantum ad- id pertinet, ut nudata usta maturius vel serius decidant; prasius item a presse distat, quatenus unus altero validior est aut imbecillior ad efficiendum, ut nervi, caro, venae citius aut tardius emoriantur: nam quae emoriuntur, quamvis non suerint adsiricta, non omnia ex altis ostium partibus decidunt, sed quaedam ex summis. Quocirca tempus intra quod singula haec solvuntur certum de/inire non licet.

Quum dixerit necessarium esse, ubi nigrescat et corrumpatur caro quae sita est circa ossa, ut ossibus tempore idem eveniat, atque ea de causa imperaverit ut praecis derentur. Nunc praecipit ut excidantur, ea cautione ne integrae partes violentur, ne prae dolore anima admodum deficiente homo aegerrime reficiatur. Ad articulum autem, si fieri potest, praecidi membrum voluit ad celari tatem spectans: namque ubi medium praecidatur, multum temporis absumitur, quum ossa secantur, sed juxta articulum affecta membri pars intacto osse abscinditur.

XXXV. Accipiendae prorsus ejusmodi sanationes sunt: magis enim terrent, dum accipiuntur, quam dum adhibentur; atque haec omnia lenem medicinam requirunt; ipsa enim per ipsu solvuntur. Est autem victus expediti/stmus ille qui febri adversatur.

Hippocrates consilium dirigit non solum ad aegrotantes, sed etiam ad medicos, ut apud aegrotantes a culpa semper vacui sint et laudem plerumque inveniant. Quamobrem mala quae gravia ridentur monstrat discernitque ab iis quae vere talia tunc In iis enim quae vere gravia sunt, non tamen talia te ostendunt, monet ut .medicus se subducat, illis manum iniiciat quae gravia videntur, quemadmodum et haec quae nunc proponuntur. Ubi enim pars aliqua ex toto emortua sit, non amplius grayiter afficit quae vicina sunt. Hanc si praecidas cavens, ne dum manus curatio adhibetur animae defectio sequatur malum aliud non afferes ullum.

XXXVI. Ad haec /asto habitu figurare corpus oportet. fusius habitas est ubi nihil suspensum est, nihil deorsum spectat, sed sursum magis, praecipue donec ex toto resolutum suerit; periculum enim est, ne interim sanguis erumpat. Quamobrem vulnera inclinari in inferiorem partem non debent, sed superiora haberi.

Ostendimus jam saepe justum apud Hippocratem vocari id quod potentia aequale est. Hoc autem illud est quod unicuique convenit, quandoquidem et justitiam hujusmodi quid esse manifestum est. Quod quidem ad musculos attinet, ille justus habitus est sub quo tam qui membrum flectunt, quam qui extendunt in neutram partem trahuntur; quod vero ad collocandum membrum in insuriorem vel superiorem partem spectat, justus habitus videri poterit qui medius erit inter eum, qui deorsum spectat, hoc est- qui ad rectam lineam prorsus extensus est. Hic autem ubi nullum periculum sit ne sanguis erumpat et facillime ab aegrotante feratur eligendus est, de quo etiam paullo supra tractavimus, ubi ossa cute excedentia persequuti fumus. At nunc in ossibus abscindendis, sicut dum manus adhibetur, unum periculum est, ne prae dolore intolerabili anima deficiat, ita postquam adhibita est unum aliud circumstat, ne videlicet sanguis erumpat, id quod evenire finiet ubi putrescentes corporis partes resolvuntur. Constat autem habitum, sub quo membrum dependet eruptioni sanguinis esse opportunissimum. Quantum ergo spectat ad sanguinis eruptionis periculum penitus tutoque evitandum, praecisum membrum superius omnino habendum esset; sed quia status hic dolori est, idcirco moderate in superiorem partem convertitur. Mani-. festum .item est, quum in iis verbis augere vellet quod proponitur, adjecisse vocabulum praecipue, quoduori dixit quasi ita scripserit: ubi nihil suspensum est nihil deorsum spectat, sed sursum magis, potissimum^, ubi ex toto resoluta suerint, periculum est ne interim sanguis erumpat.

XXXVII. Namque ubi tempus processerit et ulcera -sum pura sint, non amplius accommodatur hujusmodi status, sed ille qui rectus est et interdum ille qui versus inferiorem partem inclinatur; tempore enim nonnullis ossa abscedunt et illae fasciae necestariae sunt quae primae inliciuntur.

Non tecus atque ubi sanguinis eruptionem cavebat, rectum membri fletum quamvis medius et justus esset, eatenus in eum qui sursum spectaret convertebat, quatenus membrum sine dolore excitabatur, nunc quoque praecipit ut membrum moderate in inferiorem partem indinetur ut fantes effluat; quandoquidem, ubi nullum periculum est ne vel sanguis erumpat vel propter consortium aliqua pars afficiatur vel inflammatio superveniat atque ulcera jam pura .tantummodo ad cicatricem perducenda sunt, danda in primis opera est ut nec pus nec sanies aliqua tenuis tunc subsidat, sed omnia exitum habeant. At si qua ibi pars sinuetur, hoc enim accidit tub sanie quae illas partes erodit, dum nos caventes ne sanguis erumperet membrum sublime habuimus, ad fascias veurendum erit quae primae inliciendae sint, quibus -sinus coereeatur. Vinciendi autem ratio in eo casu contraria est illis omnibus quae supra dictae sunt, in quibus fasciae ab inferiori parte ortae in superiori terminantur; sed in propositis affectibus, ubi eo consilium tendit ut pus excernatur, a superiori parte incipiunt et deorsum versus intendentes paullo supra os ipsius sinus finiuntur, ut quidquid in imo sinu residet sub hac vinciendi ratione expuimatur et ore aperto protinus evadat.

XXXVIII. In his autem procedente tempore exspectandae sunt dejectiones cruentae, quum plerisque et ex nigritie et ex sanguine ab ulceribus susu cruentae defectiones superaeaiant. Erunt autem plerumque, ubi nigrities et sunguinil eruptiones solutae sum.

Cruentam dejectionem Hippocrates δυσεντερίην vocavit. Quo nomine usus videtur non ut exulcerationem intestinorum, quemadmodum plerique medici, sed ut cruentas intestinorum dejectiones significaret ; sicut ubi propter jecoris imbecillitatem cruentum descendat, id quoque vitium δυσεντερίη appelletur, quod a medicis usurpari ac dici novimus, faepiusque homines ita affectus medentium inscitia periisse nos non latet. Interdum enim quum propter dejectiones acres principio quidem pinguedo, processu temporis quaedam strigmenta quae ab intestinis deraduntur una excernuntur, plerique medici neglecto jecore ulceri dumtaxat intestinorum medentur atque idcirco aegrotantes praecipitant. Est ergo morbus et jecoris imbecillitas et ulcus intestinorum; cruenta vero alvos communitur supervenit non. proprie causis propositis, quum intestinorum venis prae sanguinis copia adapertis cruentum siejiciatur, sic ut similis affectus sit, atque ubi ora venarum non in ano, sed in intestinorum anfractibus aut ad initium recti intestini longe ab ano aperiuntur. Permultus autem videmus experiri hoc malum, quibus membrum excisum fuerit; quive repente vehementes exerditationes omiserint, quibus ante assueverant, quum nonnulli certarent, alii foderent vel quid hujusmodi laboriosam vitae genus sequerentur: nam nisi quemadmodum exercitationis, ita aliquid dempserint cibi aut potionis abnui. stantiae, qua utebantur dum exercerentur, nonnullos celeriter. invadunt ea mala quae a multitudine fiunt; aliis qui minus adversa fortuna utuntur alvus cruenta delusit, quam rem Hippocrates proposuit δυσεντερίας vocabulum usurpans, quo, ut retuli; cruentam dejectionem significat. Quosdam ego jam nidi quos sanguinis per nares eruptio libesarit, alios quos tentavit cholera; bis autem omnibus aequali fere temporis circuitu sanguis effunditur. Languentes enim repente exhausti refrigeratique in posterum victus ratione curiosis non utuntur, sed rursus inordinate vivunt, ructus multitudinem colligunt prlori aequalem et aequali tempore. Horum ergo affectuum communem causam in multitudinem referemus, quae adapertis venis vel in naribus vel in ano aut intestinis elicitur. Colligitur autem multitudo in illis qui liberaliter ut positi erant cibum fumunt, sed sanguinem quem ex assumpto alimento contraxerunt minime absumunt. Ad communem horum affectuum rationem spectat, quod ab Hippocrate proponitur. Quibus enim ^aliquod membrum abscissum fuerit, alimentum quod ante transferri ad ipsum sulebat, in venis coit et sanguinis multitudinem producit. Hos itaque omnes monere oportet, ut minus cibi capiant quam ante, isque infirmior fit; subinde alvum ducant et quantum possunt exerceantur, multam frictionem adhibeant, a cibo non laventur, sed ante saepius ; recte autem consulent, si dis gerente aqua utantur ubi ejus copia fuerit. Haec praeter propositam rem adjeci, quum tamen ab re non sit. Cur autem nonnullis quibus copiose sanguis effunditur aliquo interposito tempore cruenta dejectio superveniat, adlicere sermoni oportet. Fit ergo in his, ut ob vehementem. Sangulosa profusionem corpus refrigeretur, atque idcirco minus quam ante per cutem exhauriatur ; quod vero non exinanitur in corpore subsistens, sanguinis multitudinem auget. Quae, ut supra ostensum est, efficit, ut vel cholera superveniat vct sanguis per nares erumpat vel αἱματωδης δνσεντερία sequatur, ita enim appello clarioris doctrinae gratia, hoc est cruentum dejiciatur. Proficiscitur autem hujusmodi dejectio ex multitudine sanguinis quem natura tentat magis ob virium robur, quam ob infirmitatem expellere. Quae res contrario modo se habet, quam in jecoris affectibus in quibus sanguis per intestina ob viiceris imbecillitatem descendit. Quodsi per ora venarum quae ad anum, intestina an t nares pertinent, natura quod superat exinaniret, bene ageretur cum eo cui hac via multitudo detraheretur; ubi multitudo non recipitur his locis, sed ad thoracem vel pulmonem confluit, malum jam grave est: alterutrum enim vel pulmonis inflammationem et lateris dolorem vel sanguinis sputum tupervenire necesse est,

XXXIX. Magno autem impetu concitantur, sed nec diuturnae sunt nec mortiferae; nam neque homo valde propter cibi fastidium abstinet, neque alioquin exhauriendus est.

Adjungit haec Hippocrates non ut historiam conferibat eorum quae sic affectis evenerunt, quemadmodum Thucydides, ubi pestilentiam illam recenset, sed ut cruentas has dejectiones distinguat a torminibus quae aliis de cansis accidunt. Quare haec quamvis ad propositum opus proprie non pertineant, exponere tamen alienum non fuerit, quum medici complures morbos, sub quibus sanguis dejicrtur, discernere non possint: nonnulli enim existimant ubique cruentam detectionem ex intestinorum ulcere provenire, quos magnopere animus fallit. Sanguis itaque quum ab ore venarum quae in ano sunt funditur, neque laborantes ipsius latet ; sed ubi cruenta dejectio a superiori parte ad anum feratur, quaedam protinus a principio defrendit, quaedam praecedente aliquo tali. Quodsi repente cruor multus dejiciatur, scire convenit adapertum esse os venae natura id quod pondere molestum est depellente, cujus generis est quam nunc Hippocrates proponit, cruenta dejectio quae magno impetu concitatur et cito quiescit, praeterquam quod. homo ob cibi fastidium non admodum abstinet, sicut quando ob jecoris imbecillitatem alvus cruenta est: quamquam raro initio quum jecur afficitur, hujusmodi alvus se ostendit. Plerumque enim a principio tenuis sanies cruenta delinitur aquae similis, in qua lota caro sit; interdum tamen incipit jecoris affectus cum subita sanguinis dejectione, ubi videlicet visceris imbecillitati sanguinis multitudo accesserit; post principium vero utrovrs modo res accesserit et aeger maxime cibum fastidit et sanguis modo purus et non multus, modo flavaebili immixtus simul cum derasa intestinorum pinguedine desinitur, postea quae faex sanguinis descendit, ubi jecur jam pessime habet. Sub hujusmodi ergo dejectionibus, praesertim ubi aliquid bilis admixtum fuerit, quaedam ipsius intestini partes excernuntur, quae quum deradantur ξίσματα vocant. Nam quae per intestina descendunt eo quod acria sint, summam ipsorum partem eradunt: in quo casu quanta maxime potest abstinentia imperanda est; sed iis qui superantem sanguinem dejiciunt, conveutenti modo cibus dari debet, quum jecur valeat et possit ipsum conficeret.

XL. Ubi sumur a coxa elabatur, si in interiorem partem venerit, hac via restituendum est.

Reprehendunt Hippocratem, quod ponere tentet femur a coxa prolapsum, quum iterum protinus elabatur; primo quidem Etesias Cnidius, ejus cognatus, nam ipse quoque ex familia fuit Asclepiadarum, post Ctesiam vero alii nonnulli. Sed quum haec omnia duplici via judicentur, altera quum ipsis oculis comprehenditur quod requiritur; altera quum non exspectato longo usu aliquid demonstramus judicio ex ipsius natura sumpto, nos quoque utraque via judicabimus. Natura igitur rei sic habet. In hac ipsa commissura ligamentum rotundum validissimum inclusum est, quo summum femoris caput altissimis atque intimis cari partibus innectitur, ita ut quis licet ligamentum ipsum non viderit, possit ex hac narratione intelligere id breve esse: nam quum femur semper convertatur, quod Hippocrates retulit, quum ait:

En coxa convertitur;

nec unquam cavi oris excedat, necesse est ligamentum brevissimum esse. Hoc ipsum igitur, dum naturaliter habet, excidere femur non patitur. Potest autem non abrumpi solum, sed et ob humoris copiam in cavo collectam praeter naturam adeo extendi, ut sinat femur sua sede moveri: quod ubi accidat, quamvis statim positum fuerit, non potarit suo loco manere. Nam quum cavum devexum sit, onus vero totius cruris quod appenditur grave levi momento rursus suo loco excedet, si quis in ingressu tentet paullo celerius moveri vel aliquid transgredi, quod ob pedes sit, ita ut si quis aequali solo paullum moveatur, hoc modo fortasse tueri naturalem positum assidue poterit; sed. videtur id fieri minime posse; nam si non ad alium usum, certe quum lavatur, cogetur homo pedem magis attollere, ut ingredi in labrum possit. Hoc igitur pacto rei naturamonemur, ubi ligamentum abrumpatur, femur repositum in sua sede contineri non posse. Sed et. illud fere adliceretur, quod commissura genu ab exteriori parte nervosis quibusdam ligamentis continetur, femur vero hoc uno; Neque ullum aliud habet tale, quo commissura ab exteriori parte illigetur, sed nec musculos etiam qui non parum quoque conferunt ad continendos articulos ne procistam, praesertim ubi boni habitus fuerint ac validi. Quamobrem athletis quamvis in palaestra vehementiores ictus patiantur, cadant, distenduntur contorqueanturque ad articulos, nihilominus membra non luxantur, eo quod validis et grandioribus musculis undique circumdentur. Scripsit etiam Hippocrates inter initia hujus libri, bobus potissimum coxae articulum laxari, ubi senes sunt et graciles. Femur igitur abrupto ligamento, quo continebatur, etiamsi in suam sedem collocetur, manere non potest, iis praesertim qui graciliores fuerint. Spectemus deinceps, si ligamentum humoris. copia relaxatum excidere femur sinat, idque reponatur quid futurum esse credibile sit. Mihi quidem ut in hoc casu res manifestissima videtur: namque ubi idem humor maneat, similiter erumpet; sed si inarescat, ad naturalem firmitatem reducetur; femur vero ob humorem excidere et ipse Hippocrates docet, qui in rententiis illis quae aphorismi inscribuntur sic inquit; quoscunque coxae dolor exercet, his si coxae articulus excidat et rursus recondatur muci superveniunt; mucis autem in commissura collectis, hoc est glutiuoso humore madefit ligamentum ac relaxatur. Nihil autem interest, .seu ligamentum seu nervus illigans vocetur: quaecunque enim ligamenta nervorum exemplo rotunda sunt, .ab iis qui in incidendis corporibus versantur vocari solent nervi illigantes. Sed et nos quoque femur hac de causa luxatum bis jam restituimus, neque amplius postea procidit. Diu autem oportet siccantibus medicamentis commissuram circumdare, dum nervus illigans abunde siccetur, ne amplius ita extendatur ut femur oris cavi possit excidere, sed in- . tus in naturali situ ipsum contineat. Manere autem interdum femur, ubi repositum fuerit, idoneus testis est Heraclides Tarentinus, homo qui nec ut tectam comprobet mentitur, sicut saliti sunt rationalium plerique nec medicinae usus est expers, sed optime ut quiris alius in medendo exercitatus. Audiamus ergo quae ab ipso traductur in quarto libro de ratione curandi ea quae sunt extrinsecus. Sic autem ad verbum habent. Errant qui censent femur repositum non manere, quod abruptus sit nervus qui ad coxam ipsum alligabat, quum in universum rem nagenti Neque enim Hippocrates, Diocles; Philotimus, Evenor, Nileus, alolpis, Nymphodorus et alii nonnulli de restituendi ratione tractassent; sed et nos quoque id con- . sequuti fumus, ut duos pueros sanaremus quibus saepius et magis quam iis qui aetate jam robusta sunt excidere articulus. Iniet. Rem igitur ratione judicare non oportet, sed quum interdum maneat existimare non. semper nervum abrumpi, sed relaxari et iterum contrahi: quoniam expedit hoc requirere, quamquam non omnino commune est. Adjecit hoc Tarentinus in fine orationis, ut quam profitebatur empiricorum tectam tueretur, quorum ea sententis est, ut in iis quae ita manifeste apparent ut inde proferre utilitatem ad artem jam possimus, inutile sit causam quaerere. Sed et post Heraclidem multi alii ex jumoribus restitutum a su femur perpetuo servatum esse in sua sede testantur.

XLI. Haec quidem restituendi ratio bona, /usta et secundum naturam est, per quam subito fere ad sinent pervenitur, st quis ostentationi studeat. Homo per pedes ab eo ligno grandiori, quod transversum ab uno pariete domus ad alterum pervenit, vinculo suspendatur sirmo, molli latoque; pedes autem habeat quatuor digitos aut minus etiam inter su distantes ; vinciatur item super genua loro lato ac molli, quod ad propositum lignum adducatur.

Qui cum ostentatione aliquid efficiunt ab Atticis κομψεύεσθαι dicuntur, quemadmodum nunc ab Hippocrate qui ostentationem exprimere volens usus est verbo κομψευόμενος. Nam et antea ubi hominem super scalam resupinavit, ad id praesidium eos venire dixit qui vulgo, videri volunt magnum aliquid moliri. Id tamen scripsit, quia viderat multos fui saeculi medicos qui eo minus recte uterentur, ita etiam nunc ostendere voluit, qua via crure per scalam optime extento femur reponatur, qua uti fortasse non erit ab re, ubi non sit scamnum de quo postea tractabili. Praecipit igitur ut scala super qua homo loris alligatus fuerit suspendatur a ligno grandiori, quod transversum ab uno pariete domus ad alterum pertinet μεσόδμην vocat. Videre licet in magnis diversoriis, ubi jumenta habentur et ruri similiter in aedibus rusiicorum. Vult ergo pedes ad tignum furtum spectare, caput vero deorsum versus non multum recedere a terra, ita ut ille qui articulum reponit stans ad reponendum suis uti manibus possit, quomodo in sequentibus docebit.

XLII. sed affectum crus duobus digitis magis quam alterum extendatur, caput vero recedat duos cubitos a terra vel paullo plus aut minus ; brachia deligata sint ad latera molli aliqua re, quae omnia paranda sunt homine re- supinato ut quam minimo tempore suspensus maneat. Homine jam suspensu peritus aliquis et non imbecillus trajicere manum debet inter sumora ejus qui curatur.

Partibus quas commemoravit, quomodo iniicienda vincula sint aperte exposuit. llla igitur quibus affectum crus appenditur robustiora esse voluit et mollia, idque non injuria, quum tota intensio ad ipsius curationem adhibeatur, ea ratione quae communiter requiritur in luxatis omnibus reponendis. Igitur femoris caput quum cavo excidens in interiorem partem eruperit, a musculis qui ibi funi attractum primo in inferiorem patrem attrahendum est, una scilicet cum femore, deinde in exteriorem impellendum; quumque e regione sui cavi collocatum fuerit, tunc vel folia musculis committendum est vel simul etiam adurgendus. Saepius autem diximus musculos naturalem vim habere qua ad tua principia contrahuntur. Attrahunt igitur simul et femur, quod attractum ruo.capite in cavum coxae conjicietur.

XLIII. Dein collocare brachium inter caput; femoris laxati et eam regionem quae inter anum et naturale media est ; tum trajectam manum altera prehendere et rectus astistens repente corpori suspensu appendi, ita ut sublimis maxime aequaliter suspendatur. Ln hac reponendi reitone omnia facundum naturam sunt; nam corpus ipsum suspensum suo pondere deorsum versus extenditur, is qui appenditur in inferiorem partem extendit et semo… ris caput excitari cogit e regione sui cavi simulque osse brachii ipsum urget truditque, sic ut in pristinam sudem revertatur. Necesse autem est aptissime vincula inlicere, en autem adversione, ut is qui appenditur validissimus sit. At, quemadmodum supra narravimus, homines plurimum natura inter su digerunt, quantum ad articulos attinet, facile vel vix restituendos. Quamobrem plurimum digerant, diximus qua de humeri capite,

Solet Hippocrates eam regionem quae est inter ingueu utriusque cruris nuncupare πλιχάδα, cujus medium περίναιον vocat, quae ab initio naturalis ad anum pertinet qua cervix vesicae sita est. inter hanc itaque regionem, quam πλιχάδα nominat, in medio ejus in longitudinem et caput femoris, jubet ut qui trahit femoris caput manum demittat cum qua alteram conjungat, sicut ipse aperte declaravit, atque ita suspendatur. Quo fiet ut femoris caput non solum trahatur, sed in exteriorem commissurae partem. impellatur, ut e regione cari quod in coxa est collocetur.

XLIV. Nam femur quibusdam absque ulla praeparatione revertitur, siquidem levi adhibita intensione et exiguo motu manibus in suam sedem compellitur.

Ante κιγκλισμὸν masculino genere dixit, nunc fetuinrno κἰγκλισιν, quod vocabulum διακίνησιν, id est exiguum motum significat, quoniam verbum διακινῆσαι mutuatur ad id significandum quod leviter dimovetur, cujus meminit, quum tradidit qua ratione luxata maxilla reponeretur.

XLV. Compluribus etiam quum cras ad commissuram hanc siemerent, circumactus jam articulus reversus est, sed plerumque non paret cuivis praeparationi: quamobrem quae ad singula ejsicacistima sunt in unaquaque arte scire convenit et ea ubique adhibere quae accommodata videbuntur. supra extendendi modos diximus, ut qui- libet eo utatur cujus copia sit. oportet enim praestaiiter ab una parte crus extendere, ab altera corpus; nam si bene extendamus, femoris caput e regione sui cavi excitabitur, quod ubi sic excitatum suerit, non sutile prohiberi poterit, quominus in suam sudem revertatur, ita ut jam quovis modo impellere ac dirigere abunde sit. Aed minus extendunt quam par sit, idcirco majon negotio reponunt.

Ubi crus ad inguen curvatur, femur universum Iuspenditur. in qua actione prolapsum femoris caput dimovetur, circumactu m que restitui nonnunquam Iniet. Quid sit circumagere, quod accidit ubi prolapsus articulus vel qui in latum scapularum os inseritur vel qui in coxam restituitur, ipsis in superioribus declaravit ubi docuit, non posse articulum in his commissuris tuo loco paullulum excedere, ut ad cubitum, ad manum, ad genu, ad talos. Nam quum et femoris caput rotundum sit et orae cari, in quo recipitur in orbem, nullo pacto fieri potest ut caput partim in cavo sit, partim extra vel orae cari haereat, quoniam ubi primum volvetur vel intro revertetur vel excidet. lgitur quia parvo momento in utramvis partem caput compellitur, hoc quod fit circumagendo fieri asserit,

XLVI. Non salum autem pedibus iniicienda vincula sunt, sud etiam supra genu, ne hoc magis quam coxae articulus vinculo intendatur; sic itaque extendere a pedibus con-, venit. Ferum ubi altera parte vis adhibetur, non solum circa pectus et alam insueto laqueo in contrariam partem attrahere debemus, sud lorum longum, duplex, validum, molle, inter anum et naturale demittere n posteriori parte ad spinam, a priori juxta sagulum adducere et religare; atque ita in diversa leontendere, aliis ab una parte, aliis ab altera ducentibus. Ani- madvertendum autem ne lorum quod inter anum et naturale demittitur super femoris caput extendatur, sed inter femoris caput et eam regionem, quae inter anum et naturale media est. Dum intensio adhibetur femoris caput in exteriorem partem propellendum pugno ipsi inhaerente, ubi qui extendit suspenditur, una manu trajecta et alteri /uncta simul et extendere debet et in exteriorem partem urgere, sud alius ad genu semur in interiorem partem leviter dirigat.

Ubi homo per pedes appendatur capite deorsum spectante, omnes articuli extenduntur. At propositum est, eum solum extendere qui ad inguen est. Jure igitur super genu vinculum iniicit quod femur sursum extendat. Nam si permittamus attrahi crus solum a vinculis quae infra genu sunt, fiet ut genu non minus, imo magis quam coxae articulus extendatur, quum propius sit vinculis sub se extendentibus.

XLVII. supra etiam diximus expeditissimum esse iis. qui in frequenti civitate medentur, lignum habere quadratum fax cubitorum aut paullo longius, latum cubitos duos, cujus crastitudorsi dodrantem impleat, abunde esi. .

In opere de fracturis hujus machinamenti meminit, ita ut huic quoque testimonio innitantur, qui ajunt compositum fuisse principio ab Hippocrate librum unum inscriptumque de officina medici, deinde in duos divisum ob magnitudinem ejusque priorem partem inscriptam de fracturis, alteram vero de articulis. Quale autem strui velit machinamentum hoc, manifestum est iis qui id viderint quod scamnum Hippocratis nuncupatur: sic enim ex multo jam tempore a medicis appellari consuevit. Plerique autem formulas parvas habent ad ejus exemplum fabricatas. Saepissime vero adhibetur articulisque restituendis per se abunde -est. Si quis autem velit aliis quoque uti, est πολυσπαστον ile appellatum, quod multis orbiculorum circuitibus facilitatem praestet, quod iterum facientibus maxime idoneum est. Refertur autem ad Archirnedem auctorem. In urbibus vero non alienum est Eabri vel Andreae organum, ubi erecto opus est; ubi plano, scamnum hoc Hippocratis praecipue aptatur, quod a nonnullis ex recentioribus medicis varie jam struitur, sicut machinatio spathae quae in summo capitulum habet rotundum ac leniter cavum. Deinceps igitur ad organi structuram quae ab ipso traditur animum advertite, ea quae Hippocrates scribit iis quae in scamno inspexisses accommodantes : haec enim sicut antea quoque dictum est sola monstratione aperiuntur. Equidem iis qui apud me librum legunt rem facile demonstro, organo- juxta collocato saepe ipso magno, saepe parvo aliquo ad magni exemplum fabricato, cujusmodi ad hunc tantum usum paramus, ut ostendere legentibus possimus, quum per tales formulas nequeant articuli in tuam sudem urgeri. Nunc autem monstrari haec minime possunt, sed exponere licet, si quid ex verbis Hippocratis obscurum sit, quod et in superioribus feci et nunc etiam faciam.

XLVIII. Excavetur praeterea hinc in longitudinem, ne machinamentum sesto sublimius sit. .

Hinc atque hinc dixit ἔθεν καὶ ἔνθεν, quod accipit pro a dextra parte et sinistra. Id vel eo patet quod adjicit, in longitudinem, quod idem significat atque longum. Nam si excavari voluisset supra a capite vel infra a pedibus, transversum potius dixisset, non in longitudinem. Mens autem totius orationis hujusmodi est, quam non abs re est perspicuitatis causa, non longe a verbis recedentem exponere. Excavetur praeterea hinc atque hinc in longitudinem ligni, idque cavum eam altitudinem habeat quae ad impellendum accommodatur, ne machinatio justo sublimior sit. Verbum justo ipse scribit tofi καιρόν: Graeci enim ita dicunt et interdum etiam τού προσήκοντος, quod debito significat. Ergo altitudo cavi tanta esse debet, ut vectis qui ad impellendum aptatur illis inhaerere atque objici possit.

XLIX. postes item ab utraque parte adiiciantur, breves, robusti, qui axes contineant.

Nominat axes ὸνἰσκους, postes vero, quae sunt ligna quibus axissustinetur φλιἀς. Haec magno ligno adjici voluit ab utraque parte, a superiori scilicet et inferiori, Eligantur autem ad axes extrema laqueorum, qui quo tempore convenit in diversis diducere laboranti iniiciuntur.

L. satis autem est in dimidio ligno, nihil etiam prohibet in toto parvas quasi fusas quinque aut sex excavare quae palmam inter su distent et. trium digitorum latitudinem atque altitudinem aequent.

Fossas dixit καπέτους, quod verbum non pauci ex veteribus Graecis in eandem significationem acceperunt. Id mutuatur nunc Hippocrates translatione usus ad ea cava significanda quae in scamno ea de causa fiunt, ut illis objici vectes possint. Quae cava praecipit ut in altera ligni parte magis, hoc est in inferiori exsculpantur ; nihil etiam inquit, prohibet quin in superiore quoque parte sint, quamquam non necesse est: hoc siquidem machinamentum quod nunc exponimus non solum ad coxae articulum pertinet, sed et ad vertebras quocunque modo luxatas et ad humeri caput reponendum. Complura autem sint cava haec oportet, quandoquidem qui curantur aetate, magnitudine et universo corporis habitu inter se differunt; quam magna esse debeant et quantum inter se differe, ipse evidenter exposuit.

LI. .Medium insuper lignum alte in quadratam figuram trium digitorum excavetur, in quod cavum ubi opus ejsc videntur desigatur lignum, quod cavo conveniat et superius teres sit. Ligatur autem quum ad rem pertinere videbitur medium inter sanioris caput et eam regionem quae inter anum et naturale media est; quod lignum exstans corpus sequi non permittit, quum a pedibus trahitur; interdum enim hoc sufueit absque intensione, quae nt membrum in diversa diducatur a superiori quoque parte adhibetur. Interdum autem ubi crus ab utraque parte extendatur, lignum hoc versus hanc vel illam partem laxum demittitur, ut femoris caput in exteriorem partem impellat. Hac enim de causa et cava exsculpta sunt, ut cuneus vel vectis ligneus, in quod expeditius sit demissius aut juxta articulorum capita aut ipsis prorsus inhaerens eodem momento impellat, quo intensio adhibetur, seu in exteriorem partem /eu in interiorem impellere opus sit.

Excidi voluit in scamno quoddam cavum quo recipi id lignum possit, quod erectum collocandum est inter prolapsi femoris caput et eam regionem quae est inter anum et naturale. Cur autem lignum hoc dum extendimus adhibendum sit, sicut cetera omnia quae deinceps subdit ipse aperte indicavit; ob eos tamen qui hebetioris sunt ingenii verba haec aperire aliquantulum non gravabor. Hoc igitur lignum quod erectum collocatus inter caput femoris prolapsi et eam regionem quae media est inter anum et naturale renixus causa oblinitur, quum ab inferiori parte crus extenditur. Saepius enim ostendimus, ubi membrum extenditur, nisi a contraria parte tendatur, sequente aegro intensionem resolvi. Tenditur autem et per laqueos superioribus partibus injectos, sed firmitatis causa lignum hoc adhibet, quo nonnunquam minus firmiter haerente ad impellendum utitur.

LII. Ac seu teres vectis esse debeat, seu latus; alius enim alii articulo convenit hujusmodi impulsus, si intensio quoque accedat, ad omnes crurum articulos reponendos efficacijsimus est ; proposito autem- articulo vectis teres accommodatur. Quodsi per hoc machinamentum vis adhibea- tur,fieri non poste existimo, ut aliquis sit articulus qui non reponatur. Reperiet quis et alios reponendi hujus articuli modos.

Ipse deinceps ostendet tereti vecte tunc utendum esse quum femur in interiorem partem impellitur, quod nunc instituit quum femoris caput in interiorem partem prolapsum reponat: nam si in exteriorem luxatum sit, latum rectam admoveri jubet. Nunc quidem praecipit ut medium inter caput femoris prolapsi et eam regionem quae est inter anum et naturale inferamus, conemurque Iuniimius paullo quam femoris caput demittere ; fini quum in exteriorem regionem articulus veniet, ubi satis spatii est, latus vectis firmius obsidetur, quod ipse paullo infra ostendet ubi aget de ipsc separatim.

LIII. Nam si magnam hoc lignum medium duos postes habeat pedales, ejus altitudinis quae idonea videatur, ab utroque latere unum; tum super hos duos postes transversum lignum in speciem gradus sic luatur; deinde integrum crus inter postes traiiciatur quod laesum est, super gra. dum commode collocatur supernae aptatur qua articulus excesut. Gradum vero sesto sublimiorem siabilire oportet et multiplicem vestem, prouti convenire videbitur corpori sub/icere.

Postes nominari ab Hippocrate non ea ligna tantum, quibus axis sustinetur, aperte ex hac oratione Colligitur. In media enim regione longitudinis totius scamni situm est lignum transversum quasi gradus, quod a dextra parte ad sinistram pertinet, super quod crus quod luxatum est extenditur non simpliciter, sed cum altero ligno alligato quod in longitudinem a superiori parte cruris ad inferiorem porrigitur, ita ut super gradum cum eo ligno cogatur. Constat autem lutegrum hominis erus super gradum habendum esse inter φλιάς: sic enim vocavit postes, ligna intelligens, quae gradum festinent, quorum utrimque unum struit in ipso scamno. Hippocratem vero usum .translatione a portarum postibus ita nominare ligna quae in scamno sunt, perspicuum est.

LIV. Rosi haec lignum quod convenientem latitudinem habeat et longitudine usuue ad talum perveniat, cruri subjiciendum, sic ut ultra caput fautoris quantumpotestsuratur, crurique alligandum, quot locis opus esse videbitur.

Lignum alligandum esse ad totum crus, supra etiam ostendimus, sed nunc superiorem ligni extremitatem, superiorem capite femoris collocandam existimat. adliciens orationi, quantum potest. Siquidem quod nunc fieri jubet difficillimum est, nisi ea pars longi hujus .ligni quae inguini haeret humilior struatur ; quae spectat in exteriorem partem, sublimior: nam si aequale sit paremque altitudi. nem habeat, difficile admodum fuerit ipsius summitatem simul in inguine stabilire et superiorem femoris capite demittere.

LV. Guo facto dum crus intenditur vel per lignum quale pistillum est vel per aliud ex iis quae idonea ad extendendum sunt simul oportet crus cum alligato ligno super gradum deorsum compellere et ad coxam ab aliquo homine contineri. Hac enim via semotis caput intensumis vi e regione sui cani superius collocabitur et simul ob impulsum su suam sudem trudetur. ouae cogendi rationes validae sunt; et si recte admoneantur, vitium superant; sud quemadmodum ante dictum est, articulus .hic imbecilliori et plerumque quavis praeparatione in suum locum revertitur.

Femore super gradum extento prolapsus articulus humilior redditur. Quae res ad restituendum- aptissima est; nam sic ora cavi humilior femoris capite continetur. Sed quum elapsus articulus, nisi cavi ora superior sit,. reponi nequeat; ubi sublimior fuerit, optimum erit humiliorem collocare atque ita extendere. Ceterum laquei quibus crus extenditur religandi sunt vel ad lignum quale pistillum est, cujus ima pars firmiter in pavimento oppositae morae obiiciatur, vel si hujusmodi ligno uti ad intendendum nolis, lori capita ad axem qui in scamno a pedibus est vincienda. Id enim sibi voluit quum ait: vel per aliud ex iis quae ad extendendum sunt, ex iis intelligens quae proposita sunt diversa a ligno, quale pistillum est. Quae subjicit in hac oratione manifesta sunt.

LVI. At ubi. in exteriorem partem senioris caput exciderit ab utraque parte, quomodo ante diximus, extendendum est, sed impellendum per latum vectem, simulque dum intensio adhibetur ab exteriori parte in interiorem urgendum, vecte ad clunem ac paullo supra accommodato et ne corpus cedat, aliquo integram partis clunem repellente uel manibus vel alio hujusmodi vecte superimposito, qui cavo iHi quod magis in rem erit obiiciatur; senioris item laxati, quod ad genu est ab interiori parte leviter in exteriorem cogendum. suspendere tamen ubi artica- his in hanc partem erumpat, alienum est, quandoquidem cubitus Ultus qui appenditur articulum a.suo cavo reduceret. Impulsus autem per subjectum lignum videbitur alicui ad hoc genus laxati pertinere, in quo casu ab exteriori parte accommodandum est. Quid plura? st commode recteque extendamus, recte item impellamus, quis articulus ita laxatus non revertetur P

Si crus valenter. extendatur, non necesse erit per lignum impellere ; manibus enim prehendentes femoris caput totum juxta clunem cogere ab exteriori parte in interiorem poterimus, donec e regione sui cavi collocetur. Patet autem teretem vectem ad hujusmodi impulsum inutilem esse, quum et latus etiam non sufficiat, nisi qua clunem attingit, talis struatur quale strui voluit capitulum rotundum ac leniter cavum Inpar eam spatham, quae ad reponendum humeri caput aptatur ἄμβη dicitur. Ipse autem ad verbum scripsit urgendum vecte ad clunem ac paullo supra accommodato, resinum autem hunc esse necesse est qua clunem complectitur, non ex toto rectum. Quae sequuntur in lmc oratione omnia clara fiunt.

LVII. At si in posteriorem partem famur exciderit, extendere oportet et in diversa diducere eo modo quo diximus, imponereque super lignum vesiem multiplicem, ut molle admodum sit et homine prono extendere. Eodem autem momento quo extenditur per asserem cogendum, non secus atque ubi spina gibba est, ita ut aster e regione clunis seu supra seu insta coxam magis collocetur. Cavum in pariete e regione asseris non sit, sed magis deorsum spectet ad pedes. Haec reponendi ratio articulo in posteriorem partem luxato maxime secundum naturam est, ac simul etiam ualentispma. satis fartaste suerit aliquem pro assere insidere vel manibus urgere, pedibus repente consistere attollique, quo tempore intensio adhibetur. Nulla autem alia restituendi ratis femori ita luxato secundum naturam esa

Haec etiam quae de femore sic luxato tradit, iis qui eorum quae proposita sunt meminerint in aperto omnia sunt. Edicit enim ne hos ut priores resupinemus, sed in ventrem convertamus : hic siquidem est habitus pronus. Va- . lenti ergo intensione adhibita a posteriori parte in priorem compellere articulum oportet. Nam quum homo ita jacet, ut praecepit, posterior pars sublimior collocatur, prior sublinitur. Quocirca necesse est ut qui restituit femoris caput deorsum compellat, quod commodissime praestat impulsus qui per asserem adhibetur. Idem efficeret, qui qua prominet femoris caput insidens magna vi cogeret, sed nisi clunis eminentia luxato capiti haereat, nihil hominem juvabit. Haec igitur curatio virum summae diligentiae ac prudentiae postulat.

LVIII. si in priorem partem venerit, idem convenit extendendi modus, sed aliquis manu admodum strenua et maxime peritus sublimiori unius palmae parte inguen adurgeat eandemque manum altera comprehendat, simulque quod excespt in inferiorem partem trudat et versus priorem genu subigat. Hic extendendi modus, ubi femur sic laxatur maxime naturae convenit, sed et ille qui hominem suspendit prope etiam naturae aptatur, in quo neceste est ut is qui appenditur non ignarus sit, ne brachio articulum impellat, sed inter partes naturales et anum juxta os quod sacrum dicitur appendatur.

Ad quartum genus luxati femoris aggressus est; de quo evidentissime omnia prodidit iis praesertim, qui in memoria habeant, quae antea dicta sunt, Quare nihil est, quod nugas hic agamus.

LIX. Invenias etiam laudem, si sine utre articulum hunc restituas ; sed quosdam novi qui eum prae inscitia et ubi in exteriorem et ubi su posteriorem partem erumperet reponere per utrem tentarent, neque intelligerent hac via expelli magis quam in suam sudem restituta Primum vero amorem constat utrem adhibuisse ubi articulus in interiorem partem elaberetur; scire tamen licet alia multa ex usu magis esse, quam utrem. Datur ergo inter femora uter non instatus, sic ut quantum maxime potest sublimis inter anum et naturale collocetur; tum femora inter su vinciuntur habena quae a patella ordiatur et usaue ad dimidiam fumorum partem intendat; post haec instatur uter dtstenditurque demisse aenea sistula in unum ex pedibus qui solutus sit et aeger. in latus cubat vitiato crure sursum spectante. Praeparatio igitur hujusmodi est, sed plerique hanc adhibent deteriorem, quam ego dixerim, quum non alligent bonam semotis partem, ut proposui, sed genua dumtaxat; adde quod intensionem quae maxime necejsuria est omit- sunt. Nonnulli tamen luxatum sum restituerunt, ut qui rem facilem nacti suerint. sed hujusmodi impulsus non magnopere tolerabilis est; siquidem instatus uter qua maxime tumet eam regionem non attingit, in qua prolapsum femoris caput jacet, qua potifumum. impellendum est; jed intra illud, ut qui in medio fumorum vel internis etiam contineatur; ad haec femora naturaliter sunt curva, a superiori enim parte carnosa sunt et prope inter se funguntur, ab. interiori tenuantur. Quare et femorum natura utrem expellit ab ea parte, quae praeripue admovendus esset, ita ut si parvus uter inseratur, quum vim exiguam habeat, nullo modo urgere articulum posistt. oportet ergo si utendum utre sit, femora ad magnam partem inter se devincire et utrem instare eodem momento quo corpus extenditur cruraque extrema parte intersa colligare; ubi hac ratione articulus reponitur.

Docet qua ratione quis utatur modo restituendi per utrem, quamvis eum non probet. Cuncta autem plane explicat.

LX. fn tota arte medicinali id in primis dare operam oportet, ut quod male habet ad sanitatem perducatur. Quod ubi contingere posui pluribus modis, sile eligendus est qui omnium minimo negotio comparatur: hoc siquidem magis officium est probi viri et plus habet artificii, nisi quis in popularem auram incumbat. sed quod ad hunc locum attinet quidam modi extendendi corporis per ea quae domi habentur parari poscunt, sic ut ex iis quae praesentia sunt invenire liceat, per quae prompte curatio adhibeatur.

Oratio haec postrema est, in qua jubet ut in iis exerceamur, quae prompte ad curationem accommodantur,, ita ut quamvis scamni copia sit, neque alterius ex iis, quae proposita sunt excogitare per te aliquid simile possis. Sed de his evidentissime in sequentibus tractavit, ut neque brevissima expositione opus sit. omnia enim perspicua sunt iis qui meminerint quae proposita sunt; explicabo tamen si quid mihi obscurius esse rideatur.

LXI. Quodsi vincula ex loris non sint mollibus et quae sucile tractentur, sed tantum vel catenae vel rudentes vel sunes, necesse est ante fasciis vel panniculis a lana eam partem involvere, qua potissimum inlici vinculum debet et ulteriorem quoque postea devincire.

Navium rudentes Graeci vocant δπλα, quod poeta indicat eo carmine:

Κεῖτο δ’ ὑπ’ αἰθούσῃ ὅπλον νεὸς ἀμφιελίσσης.

Conflet etiam Hippocratem, quum rudentes όπλα dixit, eos funes intellexisse, qui. in navibus habentur; nam eos qui in urbibus et qui in agro, communi finium vocabulo appellavit σχοινἰα.