<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="../../../../verbatim_theme/verbatim.xsl"?>
<?xml-model href="https://epidoc.stoa.org/schema/dev/tei-epidoc.rng" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<?xml-model href="https://epidoc.stoa.org/schema/dev/tei-epidoc.rng" schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader xml:lang="eng">
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title xml:lang="lat">De Humero iis Modis Prolapso quos Hippocrates non Vidit</title>
        <author xml:lang="lat">
<name ref="http://viaf.org/viaf/44299175">Galenus</name>
</author>
        <editor role="translator">Kühn, Karl Gottlob</editor>
        <funder ref="https://www.iufrance.fr/">Institut universitaire de France</funder>
        <funder ref="https://www.sorbonne-universite.fr/">Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université</funder>
        <respStmt>
          <resp>Published original versions of the electronic texts. The following text is taken verbatim from the Latin translation of Galen’s complete works published by Karl Gottlob Kühn from 1821 to 1830. The text was produced from the image of Kühn’s edition digitised by the <orgName ref="https://www.biusante.parisdescartes.fr/histoire/medica/index.php">Bibliothèque numérique Medica</orgName> (BIU Santé médecine, Université Paris Cité) using ABBYY FineReader 15.</resp>
<orgName xml:id="Galenus_verbatim" ref="https://galenus-verbatim.huma-num.fr/">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
          <persName>Nathalie Rousseau, Sorbonne Université</persName>
        </respStmt>
        <respStmt>
<resp>Editor-in-Chief, Galenus verbatim</resp>
<persName>Nathalie Rousseau, Sorbonne Université</persName>
<orgName ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>Lead Developer, Optéos</resp>
          <persName>Frédéric Glorieux</persName>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp from="2021-11" to="2023-03">Digital Editor, Galenus verbatim</resp>
<persName>Cahal Taaffe</persName>
<orgName ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
</respStmt>
<respStmt>
<resp from="2024-02-19" to="2024-07-19">Digital Editor, Galenus verbatim</resp>
<persName>Lucas Lemperriere, Université de Rouen</persName>
<orgName ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
</respStmt>
<respStmt>
<resp from="2024-06" to="2024-07">Global text verification and correction, Galenus verbatim</resp>
<persName>Fabrice Robert</persName>
<orgName ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
</respStmt>
<funder ref="https://www.iufrance.fr/">Institut universitaire de France</funder>
<funder ref="https://www.sorbonne-universite.fr/">Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université</funder>

</titleStmt>
<editionStmt resp="#Galenus_verbatim">
<edition n="1">First digital edition of the Latin translations printed in Kühn’s edition.
<date type="upload" when="2024">2024</date>
</edition>
</editionStmt>
<publicationStmt>
        <authority ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</authority>
        <publisher>Sorbonne Université</publisher>
        <pubPlace>Paris</pubPlace>
        <idno type="filename">tlg0057.tlg096.verbatim-lat1.xml</idno>
        <availability>
          <licence target="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/">Available under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License</licence>
        </availability>
<date>2024</date>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <biblStruct>
          <monogr>
            <title xml:lang="lat">Claudii Galeni Opera Omnia</title>
            <author xml:lang="lat">Galenus</author>
            <editor role="translator">Kühn, Karl Gottlob</editor>
            <imprint>
              <publisher>Cnobloch</publisher>
              <pubPlace xml:lang="lat">Lipsiae</pubPlace>
              <biblScope unit="vol">18a</biblScope>
              <biblScope unit="pp" from="346" to="422">346-422</biblScope>
              <date>1829</date>
            </imprint>
          </monogr>
        <ref target="https://www.biusante.parisdescartes.fr/histmed/medica/cote?45674x18a">BIU Santé, Medica</ref></biblStruct>
        <biblStruct>
          <monogr corresp="Basel">
            <title xml:lang="lat">Γαληνοῦ Ἅπαντα. Galeni Pergameni Opera omnia</title>
            <author xml:lang="lat">Galenus</author>
            <editor>Camerarius, Joachim</editor>
            <editor>Fuchs, Leonhart</editor>
            <editor>Gemusaeus, Hieronymus</editor>
            <imprint>
              <publisher>Cratander</publisher>
              <pubPlace>Basel</pubPlace>
              <biblScope unit="vol">5</biblScope>
              <biblScope unit="pp" from="586" to="598">586-598</biblScope>
              <date>1538</date>
            </imprint>
          </monogr>
          <ref target="https://www.biusante.parisdescartes.fr/histmed/medica/cote?00039x05">BIU Santé, Medica</ref>
        </biblStruct>
        <biblStruct>
          <monogr corresp="Chartier">
            <title xml:lang="lat">Magni Hippocratis Coi, et Claudii Galeni Pergameni archiatrΩn uniuersa quae extant</title>
            <author xml:lang="lat">Galenus</author>
            <editor>Chartier, René</editor>
            <imprint>
              <publisher>[s.n.]</publisher>
              <pubPlace>Paris</pubPlace>
              <biblScope unit="vol">12</biblScope>
              <biblScope unit="pp" from="303" to="329">303-329</biblScope>
              <date>1678</date>
            </imprint>
          </monogr>
          <ref target="https://www.biusante.parisdescartes.fr/histmed/medica/cote?00013x12">BIU Santé, Medica</ref>
        </biblStruct>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <p>The following text is encoded in accordance with EpiDoc standards and with the CTS/CITE Architecture.</p>
      <refsDecl n="CTS">
        <cRefPattern matchPattern="(.+).(.+)" n="chapter" replacementPattern="#xpath(/tei:TEI/tei:text/tei:body/tei:div/tei:div[@n='$1']/tei:div[@n='$2'])"/>
        <cRefPattern matchPattern="(.+)" n="book" replacementPattern="#xpath(/tei:TEI/tei:text/tei:body/tei:div/tei:div[@n='$1'])"/>
      </refsDecl>
<editorialDecl resp="#Galenus_verbatim">
<correction>
<p>Typographical errors of the printed edition are marked up by a &lt;choice&gt; element.</p>
</correction>
<hyphenation eol="none">
<p>End-of-line hyphenation is silently removed where appropriate.</p>
</hyphenation>
<interpretation>
<p>The layout of the printed edition is marked up by &lt;pb&gt; and &lt;lb&gt; elements. The indentation type has been systematically specified with a rend value.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Titles for books of treatises are marked up by a &lt;head&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Divisions in works, books, chapters, sections are marked up by a &lt;div&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Headings are marked up by a &lt;label&gt; element. Latin numbers in headings of chapters or sections are marked up by a &lt;num&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Verse lines are marked up by an &lt;l&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Linegroups are marked up by an &lt;lg&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Tables are marked up by a &lt;table&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>In the commentaries, Hippocratic lemmas are marked up by a &lt;quote&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Greek words are marked up by a &lt;foreign&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Italics are marked up by a &lt;hi&gt; element.</p>
</interpretation>
<normalization>
<p>Original symbols are maintained as they appear in Kühn’s printed edition. In the Latin text, the following symbols are used: ẞ (one half: U+1E9E), ℔ (libra: U+ 2114), ℥ (uncia: U+2125), Ʒ (drachma: U+0292), ḡ (granum: U+1E21).</p>
</normalization>
<normalization>
<p>The Unicode character dexia keraia (U+0374) is used to indicate the numeric use of Greek letters.</p>
</normalization>
</editorialDecl>
</encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="lat">Latin</language>
<language ident="grc">Greek</language>
      </langUsage>
    </profileDesc>

</teiHeader>
  <text>
    <body><div type="edition" xml:lang="la" n="urn:cts:greekLit:tlg0057.tlg096.verbatim-lat1">
<pb n="18a.346"/>
<div type="textpart" subtype="book" n="1">

<pb n="18a.346"/>



<p>Teffatur quidem Hippocrates humeri caput prolapsum in
<lb/>alam dumtaxat se vidisse; quidam vero ex recentioribus
<lb/>medicis scribunt in alias quoque partes excidere, ut in
<lb/>quas etiam prolabi possit. Nos autem quinquies hactenus
<lb/>ejusmodi casum nacti tonans, semel in Asia, Romae quater,
<lb/>nec saepius arbitror Romae accidisse, quoniam medici
<lb/>omnes ut me consulerent quae praeter opinionem evenirent

<pb n="18a.347"/>
<lb/>mihi ostendebant. Quater igitur procidit ac semper
<lb/>in priorem partem. Erat autem discrimen eo qsiod nunc
<lb/>ab ipsa magis ad commissuram accedebat, nunc ab ipsa
<lb/>magis diducebatur in longitudinem vel latitudinem mem-.
<lb/>bri. Mirabar autem quodammodo, qui fieret ut Hippooratos
<lb/>hoc nunquam viderit; ex recentioribus vero unus
<lb/>dicat semel se vidisse, alter bis. Nemo autem ita faece
<lb/>sicut nos hactenus conspeximus et serie rursus etiam conspiciemus.
<lb/>Existimamus autem non cato, sed ratione id
<lb/>nobis accidisse, ut deinceps ostendemus. Tu Asia nostra
<lb/>primum inspeximus humerum ita prolapsum quum Smyrnae
<lb/>adhuc a praeceptoribus erudiremur. Est autem haec
<lb/>urbs multo major illa cujus ubique meminit Hippocrates,
<lb/>ut qui ibi plurimum essemus. Post trigesimum et secundum
<lb/>annum Romae degimus, quam urbem tot homines
<lb/>habitant, ut Polemo rhetor eam celebrans dixerit terrae
<lb/>habitatae compendium. Quod autem quater hactenus ejusmodi
<lb/>casus evenerit patere plane potest eo quod omnes
<pb n="18a.348"/>
<lb/>medici, ut posui, mecum communicarent, quaecunque praeter
<lb/>opinionem nacti essent, ac non modo Romae nihil
<lb/>latere hujusmodi potuit, sed neque in portu atque in proxima
<lb/>urbe quam ostiam nominant; quum omnibus amicis
<lb/>uterer quicunque illis locis medicinam exercerent, quae
<lb/>et ipsa frequentissima furit. At urbes quarum meminit
<lb/>Hippocrates, ubi diutius egit, non plures incolunt quam
<lb/>Romae vicum unum. Nihil ergo mirum, si in frequentissima
<lb/>urbe plures incidunt in idem malum. Illud praeterea
<lb/>experientia discens ductus tum ad causam inveniendant;
<lb/>nonnullis enim palaestra, nonnullis medicorum opera
<lb/>visus est articulus eo modo excidere. Nam duo quidem
<lb/>ex iis quos vidi articulum in alam venisse mihi retulerunt ;
<lb/>medicis autem imperite urgentibus musculorum complexu
<lb/>arcte contentum fuisse focus ac principio apparuit-
<lb/>ret. Quocirca si Romae has duas causas praeter hominum
<lb/>frequentiam adjicias, requires non quidem cur tot nactus
<pb n="18a.349"/>
<lb/>sim, quibus humeri articulus ita prociderit, sed cur non
<lb/>plures. Hippocratis enim saeculo medici optime artis
<lb/>praecepta discebant, atque ea praesertim quae ad hujusmodi
<lb/>manus operam pertinent. Ea nunc a medicis vel
<lb/>nullo modo addiscuntur, vel certe exiguo temporis spatio;
<lb/>deinde palaestrae usus mirum in modum increvit, ubi
<lb/>ejus magistri membra variis modis contorquent atque pervertunt.
<lb/>Requires igitur; ut dixi, non cur tot, sed cui in
<lb/>tot hominum millibus non plures viderim quos magistrorum
<lb/>numerus in palaestra et inscitia medicorum in hujusmodi
<lb/>noxam compulerit. Restituuntur autem luxata haec
<lb/>iisdem consiliis scilicet extendendo, impellendo et collocando.
<lb/>Non convenit autem ita impellere in hoc casu,
<lb/>sicut quando in aliam articulus eruperat. Ibi enim opus
<lb/>erat articulum primo in priorem partem, deinde sursum
<lb/>adducere, dum collocaretur e regione fui cavi. Nunc
<lb/>autem quum penitus.in priori parte commissurae sit, sive
<lb/>in interiorem sive in exteriorem partem adstrictus a mufontis

<pb n="18a.350"/>
<lb/>inclinetur, impellere ipsum oportet ad contrariam.
<lb/>regionem. In qua faciendo periculum est ne .ipse deoec
<lb/>tum lapsus a musculis in alam trahatur, quam reman
<lb/>diversa extendentes praecipue vitamus. Non est autem
<lb/>abs re, dum in diversa contenditur, locum sepire qui sub
<lb/>ala est, quod nos Smyrnae fecimus ad articulum in palorem
<lb/>partem elapsum. Accidit autem in palaestra, quum,
<lb/>brachium cuidam a luctante duplicaretur, sub quo modo
<lb/>potissimum articulus in priorem partem prorumpit; nos
<lb/>vero homine resupinato intensionem in contrarias partes
<lb/>adhibuimus similem illi quae per calcem fit, quodam a
<lb/>posteriori parte sedente ac loro lato sub ala injecto, sinu
<lb/>aliqua re prius completo. Nos, ut. diximus, articulum e
<lb/>musculis quibus adstringebatur expellentes, dein remissa
<lb/>intensione sinimus attractum a musculis in se ipsos recurrentibus
<lb/>in suum locum reponi. Hic. igitur prompte restitutus
<lb/>est, in palaestra enim protinus curationem aggressi
<lb/>fumus, satisque fuit affectum brachium a nobis. ipsis.
<pb n="18a.351"/>
<lb/>extendi, non siccus atque in eo reponendi modo, ubi calce
<lb/>utimur, interdum etiam extendendi causa laqueum rnjicimus.
<lb/>Sit autem laqueus ex iis qur facultatem habent
<lb/>extendendi aequaliter, qualis est duplex carchesius; qui
<lb/>ex duabus habenis conficitur. Sed ubi jam diu procidit,
<lb/>opus fuit scamno Hippocratis quod ipse in .sequentibus
<lb/>tradet. Haec de articulo prompto. Pergamus jam ad ea
<lb/>quae tractat de corporum varietate, quibus magis aut minus
<lb/>humeri caput elabitur.</p>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="1">
<head>DE HUMERO IIS MODIS PROLAPSO
<lb/>QUOS HIPPOCRATES NON
<lb/>VIDIT.</head>


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Illud autem ignorare non oportet, quod in luxatis facile
<lb/>restituendis naturae a naturis plurimum disserunt et
<lb/>multum cavum a cavo distat: nam hoc quidem facilius</hi>,
<lb/><hi rend="italic">illud vero minus facile superatur; multum etiam disariminis
<lb/>est inter eos quibus nervorum consumtio laxa est
<lb/>et quibus tensa. .</hi>
<pb n="18a.352"/>
<lb/>Quum sermonem de restituendo absolverit, causam
<lb/>docere incipit quamobrem nonnullis facile quivis articulus.
<lb/>excidit ac sine magno negotio reponitur, nonnullis
<lb/>contra raro accidit; sed magno negotio restituitur. Qua
<lb/>in re nos supra et ossium commissuras cantati sumus et
<lb/>superinjectos musculos valentes aut laxos.; i</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="2">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Quibusdam enim hominibus humor in articulis est propter
<lb/>adiunctos nervos, si natura laxi fuerint et extendi facile
<lb/>patiantur. complures autem videre licet ita humidas</hi>,
<lb/><hi rend="italic">ut ubi velint sine dolore articulos sua sude moveant atque
<lb/>item sine dolore restituant.</hi></p>
<p rend="indent">Commutasse mihi sermonem videtur, quum nervosis
<lb/>corpora laxiora fiant ob humorem hominis naturalem; at
<pb n="18a.353"/>
<lb/>non propterea quod laxiora sint, idcirco humor sit in articulis,
<lb/>cujus oppositum- indicant Hippocratis verba. Videtur
<lb/>autem mihi voluisse. nervosa corpora propter humorem
<lb/>hominis facile plurimum extendi, non tamen hoc
<lb/>sua oratione assequitur, sed particula propter abusus
<lb/>lectorem adducit ad, intelligendam causam.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="3">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Disserunt etiam inter su corporis habitus</hi>: <hi rend="italic">quibus enim
<lb/>membrum. boni habitas..est et carnosum, articulus minus
<lb/>excidit et aegrius reponitur; quibus quam soleat tenuius
<lb/>est et minus cannosum, magis elabitur et facilius restiluitur.
<lb/>Cujus rei indicio sunt boves, quibus femur suo
<lb/>cavo magis erumpit, tunc quum ipsi emacrescunt. Emacrescunt
<lb/>autem. boves maxime ultima hieme. Tunc igitur
<lb/>maxime his articuli luxantur, modo tale quid in
<lb/>medicina scribere conveniat, sed certe convenit</hi>.
<pb n="18a.354"/>
<lb/>Naturae atque articulorum differentiae, fissi quibus
<lb/>ipsi seu prompte seu vix procidunt et revertuntur, duae
<lb/>sunt, quas saepius recensui, quum -in superioribus habeam.
<lb/>tur. lllis <hi rend="italic">nonnunquam</hi> tertia accedit quam nunc exsequitur
<lb/>a crassitudine vel macie corporis -orta, quam σχἐσιν,
<lb/>id est habitum, dicunt. Hominibus enim quo habiliores
<lb/>efficiuntur eo articuli aegrius excidunt ac reponuntur, quoniam
<lb/>currus copia undique constringuntur; contra iis qui
<lb/>emacrescunt relaxatur cutis ejus carnis quae commissuram
<lb/>complectitur, parumque prohibet quominus articulus excidat
<lb/>et revertatur. Nec quidquam deterius agitur cum
<lb/>his qui natura graciliores sunt : quam cum his qui pleniores.
<lb/>offendimus enim in libro de temperamentis gracitiorem
<lb/>esse- naturae siccioris, pleniorem magis madere.
<lb/>Quocirca musculi quum gracilibus robustiores sint, commissuram
<lb/>coarctant, plenioribus cario, quatenus magis
<lb/>abundat, adstringit id quod articulum ambit; quatenus
<pb n="18a.355"/>
<lb/>autem mollis est, facile pervertitur; quum orotu udorum
<lb/>ossium quae sua sede moventur capita admittat, sicut utrique
<lb/>quod ad. articulos .excidentes attinet, aequales sinti
<lb/>Si quis tamen habitior aliquando emacrescit, facilius huic
<lb/>articuli elabuntur ac rursus reconduntur tunc quam antea.
<lb/>Non secus .etiam si quis natura. gracilis- carne .impleatur,
<lb/>ei vsp procidit atque-aegre revertitur. Quam rem comprobat
<lb/>per. ea quae in bobus apparant, ita aperte loquutus,
<lb/>.ut nulla explanatione opus sit, nisi. alicubi in uno
<lb/>vel altero- vocabulo quae a me notabuntur… .</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="4">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Recte enim scripsit no merus ex omni pecore boves tempure
<lb/>hoc maxime pati, .atque inter boves qui arant, quum
<lb/>hieme laborent : his igitur maxime articulus excidit,
<lb/>quoniam maxime extenuantur^ Namque aliud pecus
<lb/>pascere .exiguas herbas potest, bos non. item, priusquam</hi>
<pb n="18a.356"/>
<lb/><hi rend="italic">grandiores stant. Aliud enim pecus tenuem habet labrorum
<lb/>prominentiam, tenues item malas</hi>; <hi rend="italic">bobus contra
<lb/>labrorum prominentia crasse est, malae autem hebetes et
<lb/>crustae atque idcirco exiguis herbis non possent eas
<lb/>subiicere.</hi></p>
<p rend="indent">Pecus πρόβατα nunc dixit significare volens universum
<lb/>pecus, quemadmodum et in libro de morbo comitiali, ubi
<lb/>ad verbum legitur : ούκ ἔστιν ἄλλο <hi rend="italic">πρόβατον οίδὲν</hi> ἡ βόες
<lb/>καὶ αὶγες. Simile quid apud poetam legitur ubi ait: i</p>
<p rend="indent">Είολλα τε οἱ πρόβαἀ ἐστι.</p>
<p rend="indent">Vult enim significare gregem pecudum armentumque, quam
<lb/>vocem e majoribus multi similiter usurparunt.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="5">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Verum animalia quae solidi pedis sunt, utpote quae utrumque
<lb/>sint dentata, vellere poscunt et exiguis herbis den-</hi>
<pb n="18a.357"/>
<lb/><hi rend="italic">tes subsuere gaudentque ejusmodi herba magis quam
<lb/>grandiori. omnino enim melior est ac sanior exigua
<lb/>herba quam quae grandis est, antequam ad maturatatem
<lb/>veniat; ac propterea scripsit:</hi></p>
<p rend="indent"><hi rend="italic">sicut quando redit gratum ver bobus in orbem,
<lb/>Crura quibus vertuntur,</hi></p>
<p rend="indent"><hi rend="italic">quoniam grandior herba jucundi</hi>/<hi rend="italic">stma illis videtur. sed
<lb/>et bos natura hunc. articulum laxiorem reliquis habet,
<lb/>atque ea de causa pedem circumvolvit magis quam cetera
<lb/>animalia, praesertim ubi macie sienioque confectus
<lb/>sit; quas ob res omnes bovi maxime prolabitur. Plurima
<lb/>de ipsa scripta sunt, quoniam haec stdem feriunt
<lb/>eorum omnium quae proposita sunt. sed ut eo revertatur
<lb/>oratio unde digressis est, gracilibus magis prolabitur
<lb/>articulus ac citius reponitur quam iis qui bono
<lb/>habitu sunt</hi> ; <hi rend="italic">minusque inflammatione. tentantur madentes
<lb/>ac graciles quam sicci et carnosi.</hi>
<pb n="18a.358"/>
<lb/>Vellere Hippocrates σαρκάζειν dixit, quo vocabulo
<lb/>nonnulli significari volunt labra vehementer inter se conpangere,
<lb/>sicut herbae partem avellant; alii interioribus
<lb/>dentibus cum superiori labro idem efficere: nam qui derident,
<lb/>σαρκάζοντες Graece dicuntur, dentibus labrum mordent.-
<lb/>Verum illi quidem superioribus dentibus mordent
<lb/>labrum inferius; animalia vero quae ruminant, quum inferiorem
<lb/>tantum dentium ordinem habeant, eo ad mordensium
<lb/>utuntur, ac propterea accipiunt alli vocabulum
<lb/>σαρκάζειν in illis quae dentes inter se committunt, quoniam.
<lb/>quae carnem vorant <hi rend="italic">σαρκοφαγούντα</hi> vocantur, tam
<lb/>superioribus quam inferioribus dentibus utuntur, atque
<lb/>his videntur- favere verba Hippocratis, quum σαρκάζειν
<lb/>dixerit non de .lis quae ruminant, sed de iis quae utrimque
<lb/>dentes habent, quae ἀμφόδοι,τα Graece nuncupantur.
<lb/>Haec quidem pascere exiguas herbas possunt, cujusmodi
<lb/>sunt equi, asini, muli; at ex iis quae ab una parte tantum
<lb/>sunt dentata illa dumtaxat, quibus labri prominentis
<lb/>tenuis est, atque idcirco inter animalia quae herbis vescuntur

<pb n="18a.359"/>
<lb/>foli boves hieme pastu indigent, quoniam nequeunt
 <lb/>exiguam herbam aut <foreign xml:lang="grc">σαρκάζειν</foreign>, id est dentibus.
<lb/>abscindere aut labris prehendere. Boves enim non habent
<lb/>labra ita tenuia, ut exiguam herbam cfrcumplicare atque
<lb/>comprehendere possint, quemadmodum et caprae et oves.
<lb/>Haec tria animalium genera multifidos pedes habent, sed
<lb/>solidi pedis sunt quae utrimque sunt dentata. Appellantur
 <lb/>autem Graece <foreign xml:lang="grc">μώννχα</foreign> contracto vocabulo, ut asserunt
 <lb/>qui nominum interpretationem excolunt, a dictione <foreign xml:lang="grc">μονώνυχα</foreign>,
 <lb/>eo quod unum unguem habeant Graeci <foreign xml:lang="grc">μόνον
<lb/>δνυχα</foreign> dicunt; solidipedum enim pedes extremi unguibus
<lb/>hominis respondent, minusque inflammatione tentantur
<lb/>quum facilius articulus excidat, sequitur ut similiter recondatur;
<lb/>quo fit ut nulla vel certe quam minima inflammatio
<lb/>superveniat. Namque ubi magna vi procidat
<lb/>ac revertatur, musculi dolore vexantur, quem subsequitur
<lb/>inflammatio.</p>

</div>
<pb n="18a.360"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="6">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">.ltlinusque in posterum articulus alligatur. Atqui si citra
<lb/>inflammationem muci</hi> /<hi rend="italic">usio plures suerint, idcirco etiam
<lb/>facile procidet. Rere autem circa articulos muci redundant
<lb/>magis in gracili quam in pleno</hi>.</p>
<p rend="indent">Quod inquit in posterum, referri potest ad duo. tempora
<lb/>et ad id quod reposito articulo proximum est, quum
<lb/>inflammatae partes curantur. et ad id. quod deinceps citra
<lb/>molestiam insequitur, eo. quidem tempore quod reposito
<lb/>articulo proximum est, ubiinflammatio sit, articulus ab.
<lb/>ipsa constringitur, quod ipse etiam narravit. Post curationem
<lb/>a validis ejusmodi hominum musculis et a quadam
<lb/>duritie; quam musculis ingens inflammatio relinquit, articulus
<lb/>quasi vinculo coarctatur..</p>

</div>
<pb n="18a.361"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="7">


<p><hi rend="italic">sed et caro quoque gracilium, qui arte non suerint recte
<lb/>extenuati, mucosa magis est quam eorum qui pleni sunt.
<lb/>Ubicunque autem muci cum inflammatione sunt, asummutio
<lb/>articulum illigat, ac propterea non admodum
<lb/>elabitur ubi muci redundant. Qui lapsurus utique faisu
<lb/>sut, nisi locum vel amplius vel minus inflammatio occupastet.
<lb/>Qui reposito articulo partibus quae juxta</hi></p>
<p rend="indent"><hi rend="italic">sunt nulla inflammatione affectis protinus humero uti
<lb/>sine dolore poscunt, hi nulla cura sibi opus esse arbitrantur;
<lb/>sed medici ospcium est praesagire contra eorum
<lb/>opinionem, siquidem his rursus prolabitur, magis
<lb/>quam quibus nervi inflammatione tentantur. Hoc in
<lb/>omnibus articulis ita habet et praecipue in commi</hi>/<hi rend="italic">sura
<lb/>humeri cum. lato scapularum oste ac in genu; namque
<lb/>hi praecipue laxantur. At quibus nervi inflammatione
<lb/>vexantur, humero uti non possent, dolore enim prohibeatur
<lb/>atque inflammatione extendente. His itaque me-</hi>
<pb n="18a.362"/>
<lb/><hi rend="italic">deri oportet cerato pannisque et multas fascias circumdare;
<lb/>tum lanam mollem ac mundam in alam sabjicere,
<lb/>donec id cavum compleatur, ut vinculum fulciat
<lb/>et articulum sustineat. Continere autem humerum oportet
<lb/>plerumque in superiorem partem conversum : sic enim
<lb/>stet ut humeri caput longe collocetur a loco in quem
<lb/>proruperat. Convenit autem humeri articulo. deligato
<lb/>humerum ipsum ad latus devincire, fascia in orbem
<lb/>circa corpus porrecta.</hi></p>
<p rend="indent">Quicunque seu fame, ren obsidione, ren luctu, seu
<lb/>moerore, sive etiam cibi fastidio alimenti non satis sumeu.tes
<lb/>extenuati sunt, caro non statim siccescit, sicut illis
<lb/>qui arte recte funi extenuati ; sed fere in omnibus propositis
<lb/>casibus madentior efficitur quibusdam tunc ob inopiam
<lb/>liquatis. Magis adhuc. tabescunt qui in moerore sunt,
<pb n="18a.363"/>
<lb/>quem Graeci poetae μελεδῶνα idcirco dicunt, quesi meatbra
<lb/>edat devoretque; sub hoc itaque adeps omnis tabescit
<lb/>et quaecunque caro mollis ac recens concrevit. Sed ubi
<lb/>medicus de industria corpus aliquod extenuat per ea quae
<lb/>excogitavit, moliri id contendit; deinceps frictione utitur,
<lb/>quo tempore opus est, si quid liquatur, exhaurire vesper
<lb/>sudorem qui <hi rend="italic">tentus</hi> subjicitur vel per exspirationem quae
<lb/>non <hi rend="italic">fenta, sed</hi> ratione percipitur. Ad haec par est ipsum
<lb/>esculenta aut potulenta non temere dare, sed conari per
<lb/>haec, ut quaecunque educenda sunt bene exitum habeant,
<lb/>non modo quae per dejectiones, sed et quae per urinam.
<lb/>Eo enim pacto si quis in corpore humor liquaretur, undique
<lb/>extra corpus efflueret, nam ubi in corpore maneat,
<lb/>tempore umectas carnes efficit. Quodcunque igitur tenue
<lb/>omnino ac teri naturam habens liquatur effertur et per
<lb/>exspirationem, quae fenta non comprehenditur, magis
<lb/>quam alio modo discutitur; tantum autem subsistit id quod
<pb n="18a.364"/>
<lb/>aliquatenus crassam est, quod tempore glutinosum efficitur,
<lb/>a mucis non abhorret.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="8">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Necesse est insuper humeri commissorum sensim molliterque
<lb/>persulcare. opus autem medico est - multarum rerum
<lb/>et sumtionis etiam experiente ; siquidem ab eo quod
<lb/>eodem nomine appellatur, non idem effectus oritur,
<lb/>potest enim faictio laxiorem articulum illigare et</hi> /<hi rend="italic">usto
<lb/>duriorem salvere. rerum de faictione alibi pertractabimus.
<lb/>Ergo hanc humeri commisseram convenit mollibas
<lb/>manibus persulcare tum leniter, quod alioquin
<lb/>utile esu</hi></p>
<p rend="indent">Efficit frictio fiensim molliterque adhibita ne quae
<lb/>remaneant inflammationis reliquiae ; varie autem procedat
<lb/>oportet, modo manus a superiori parte deorsum, modo
<lb/>ab inferiori Iurium ferantur; deinde obliquae non fusum
<pb n="18a.365"/>
<lb/>ab inferiori parte sursum, sed a superiori deorsum; post
<lb/>haec in orbem et quasi transverse a dextra in sinistram et
<lb/>rursus a sinistra in dextram, ut musculorum fibrae omnes
<lb/>molliantur. Majores enim Graeci ad frictionem significandam
<lb/>sunt mutuati vocabulum ἀνατρίψεως pro τρίψεως; at
<lb/>nolim tibi persuadeas, quemadmodum nonnulli existimarunt,
<lb/>Hippocratem velle manus in perfricanda humeri
<lb/>commissura ferri ab inferiori parte sursum, quod τρίψις
<lb/>frictionem, ἀνὰ sursum significet ; nam verbum ἀναιρἰβειν
<lb/>universum frictionisgenus exprimit, non eam dumtaxat
<lb/>quae ab inferiori parte sursum procedit, quod et ipse indicavit
<lb/>quum inquit, sed de frictione aliquid pertractabimus,
<lb/>ubi frictionem ἀνἀτριψιν vocavit. Non enim pollicetur
<lb/>se de una specie tractaturum ceteris omnibus omissis,
<lb/>sed in libro etiam de officina medici omnes exposuit,
<lb/>genus universum ἀνάιριψιν appellans, quum inquit: frictio
<lb/>ad resolvendum valet et ad stringendum, praeter haec ad
<lb/>implendum ac minuendum et quae sequuntur, quae tum in
<pb n="18a.366"/>
<lb/>commentariis in eum librum persequuti fumus tum in
<lb/>opere de tuenda sanitate latissime narravimus.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="9">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Articulus non violenter dimovenduslest, sed quatenus citra
<lb/>dolorem moveatur. Consumantur autem omnes, alii
<lb/>quidem longiori tempore, alii breviori</hi>.</p>
<p rend="indent">Inflammatione remissa nihil expeditius est quam
<lb/>ejusmodi motus; solvit enim illius reliquias omnes, quibus
<lb/>neglectis articuli contracti atque illigati redduntur,
<lb/>utrisque enim vocabulis appellantur.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="10">


<p rend="indent">His <hi rend="italic">aurem indiciis .excideritnc humerus intelligendum est.</hi>
<pb n="18a.367"/>
<lb/>In libro : de .fracturis ante .ad. eos. qui. errant aggreditur,
<lb/>quod nunc: quoque facit; nam postquam errantes redarguit,
<lb/>reponendi .rationem subjicit, quae non solum sequitur
<lb/>quod propositum erat, sed ejus etiam fidem facit.
<lb/>Eam ergo primum exsequutus nunc deinceps indicia subjicit
<lb/>humeri capitis laxati, quae in exercenda arte necerfarto
<lb/>praecedunt, in tradenda non item necessario ; eorum
<lb/>vero. quae praecedunt; aut sequuntur illud. tibi indicio sit,
<lb/>quod non recte effici- potest opus quod sequitur aut percipi
<lb/>quod praeceptum est, antequam intelligatur quod
<lb/>praecedit. Ratio quidem laxati restituendi, antequam intelligatur
<lb/>in quam partem articulus eruperit, aperte demonstrari
<lb/>nequit.; sed nihil. eam addisci prohibet, priusquam
<lb/>notae enarrentur. Principio itaque orationis si id
<lb/>unum edocti sumus, humerum in alam prolabi et ipsi.
<lb/>invenire modum reponendi possumus et ab altero etiam
<lb/>doceri; non tamen. comprehendere modum reponendi, nisi
<lb/>ante sciverimus humerum in alam procidere, sicut neque^
<pb n="18a.368"/>
<lb/>quo pacto in alam procidit, nisi prius noverimus naturam
<lb/>universae commissurae. Si quis igitur restituendi modulum
<lb/>praefatus deinceps- adliciat, in quam partem articulum
<lb/>luxatum restitui docuerit, necessarium ordinem perturbat,
<lb/>id quod accidit etiam eloqui primo incipit ostendere, in
<lb/>quas partes articulus erumpat, dein transit ad commissu-^
<lb/>rae naturam exponendam. Nam si quis penitus nosset
<lb/>quomodo articulus in alam excideret, supervacuum esset
<lb/>commissurae naturam hanc docere. Sesi qui primo audiet
<lb/>percipiatque, quonam modo haec habeat, deinde in quam
<lb/>partem articulus venerit, huic nihil opus est ad hoc ut
<lb/>restituendi modum doceatur. Eodem etiam modo nunc
<lb/>nihil nos prohibuit signorum inscitia, quominus reponendi
<lb/>rationem intelligeremus, quae res communiter evenit 1n
<lb/>omni curatione tradendam Potest enim doceri quis qua
<lb/>ratione curetur inflammatio jecinoris, seu ventriculi, seu
<lb/>renum, sive intestini crassioris, antequam ipsorum affectus
<lb/>teneat; non tamen curare potest, priusquam eos -intelligat;
<pb n="18a.369"/>
<lb/>sicut neque ratione curationem invenire aut doceri ab
<lb/>altero priusquam naturam calleat partis quae curatur.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="11">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">partim quidem quum homines</hi> /<hi rend="italic">ustum habeant corpus et
<lb/>brachia et crura ad exemplum integri aestimare vitia-.
<lb/>tum oportet et ad exemplum vitiati integrum neque
<lb/>spectare alterius hominis articulos</hi>.</p>
<p rend="indent">Quod ab utraque parte, tam dextra quam sinistra
<lb/>aequale est ad unguem, jestum appellavit. Sed quoniam
<lb/>membrorum forma in hominibus varia est, imperat ut
<lb/>affectum membrum cum pari tipsius affecti hominis membro
<lb/>conferatur; atque inde quatenus a naturali statu recesserit
<lb/>conjectura fiat.</p>

</div>
<pb n="18a.370"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="12">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Aliis enim magis exstant, aliis minus, sed ipsius laborantis,
<lb/>an integer vitiato di</hi>/<hi rend="italic">stmilis</hi> su.</p>
<p>. Eos quibus articuli naturaliter exstant promiuentque,
<lb/>ἐξάρθρονς appellavit.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="13">


<p>
<lb/><hi rend="italic">ouae res recte quidem ostenditur, omnino autem magna
<lb/>ejus inscitia est. Hac de causa non sutis est ratione
<lb/>artem hanc. scire, sed usu experiri ipsum oportet</hi>.</p>
<p rend="indent">Inscitiam dixit παρασύνεσιν, non omnem simpliciter
<lb/>intelligens, sed eam quae conjuncta est ac proxima scientiae.
<lb/>lndicabit autem ipse in sequentibus qui fiat ut
<lb/>interdum decipiantur, qui protinus cum vitiato integrum
<lb/>conferunt.</p>

</div>
<pb n="18a.371"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="14">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Multis enim articuli prae dolore vel alia de causa ut non
<lb/>exciderint, nequeunt tamen eo modo quo in sanis corporibus
<lb/>figurari. Intelligere igitur ac scire hujusmodi
<lb/>habitum oportet, nam multo magis in ala sentitur caput
<lb/>humeri prolapsi, quam ejus qui naturaliter habet</hi>;
<lb/><hi rend="italic">ad haec locus qui a superiori parte super commissuram
<lb/>.est cavus apparet, item latum est scapularum summum,
<lb/>qua cum sagulo committitur, exstare videtur, quum
<lb/>articulus interiori loco recipiatur.</hi></p>
<p rend="indent">Inscitiam quam ipse παρασύνεσιν dixit nunc unam
<lb/>ponit, quae in figurando accidit. Interdum enim nequeunt
<lb/>affecta membra aliquo modo figurari; quamvis hoc aegris
<lb/>non accidat, propterea quod articulus eruperit, feli vel
<lb/>dolore vel musculorum intensione. Deinceps inscitiam
<lb/>alteram subjecit.</p>

</div>
<pb n="18a.372"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="15">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">In quo etiam accidit inscitia, de qua in sequentibus agemus;
<lb/>est enim memoratu digna.</hi></p>
<p rend="indent">in eo quod locus qui humeri commissurae subjectus
<lb/>est cavus conspicitur, quendam incidere errorem ait, quem
<lb/>in sequentibus se dicturum pollicetur. Id autem interdum
<lb/>evenit, ubi jugulum a lato scapularum osse diducitur.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="16">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">partim etiam a latere cubiti eminentia recedere magis videtur
<lb/>ab eo humero, qui prolapsus est, quam ab altero ;
<lb/>si quis tamen cogat, adducitur quidem, sed cum dolore.</hi></p>
<p rend="indent">Indicium quoque hoc fallax est, nisi sub ala humeri
<lb/>caput contingat, quod in eam venit; quo fit ut brachium
<lb/>adduci ad latus sine dolore non possit.</p>

</div>
<pb n="18a.373"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="17">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Adde quod cubito extensa brachium juxta ejusdem partis
<lb/>aurem non ita porrigi potest, quemadmodum et integrum,
<lb/>neque in latera similiter. Haec itaque indicia
<lb/>sunt humeri capitis laxati ; restituendi vero modi hi,
<lb/>qui scripti sunt et curationes eaedem</hi>.</p>
<p rend="indent">Hoc quoque signum ex illis est in quibus esse insuiriam
<lb/>proposuit, quod evidentissimum est ex his quae prodidit
<lb/>quum inquit: multis enim articuli prae dolore vel
<lb/>alia de causa, ut non exciderint, nequeunt eo modo quo
<lb/>in sanis corporibus figurari. Si quis, ut ipse ait, prompte
<lb/>brachium possit ad latera porrigere, id certum indicium
<lb/>est, articulum naturaliter habere; quodsi aliqua ex parte
<lb/>prohibeatur, potest hujus rei causa esse dolor vel musculorum
<lb/>intensio.</p>

</div>
<pb n="18a.374"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="18">


<p rend="indent"><hi rend="italic">lltaxima autem animadversione dignum praeceptum est,
<lb/>qua ratione curare eos conveniat, quibus saepe humeri
<lb/>caput elabitur, quam multi ob calamitatem hanc quamquam
<lb/>alioquin idonei certare prohibeantur;- multi etiam
<lb/>ea de causa redditi inutiles ad bellum ac perierint. ob
<lb/>id etiam animadversione dignum est, quod neminem noverrat
<lb/>qui recte curaret, sed alios quidem manus homini
<lb/>non iniicere, alios contrarium ei quod expediret exeogitare
<lb/>molfrique. Adusserunt sum complures medici,
<lb/>ubi humeri articulus excideret, eum locum qui a superiori
<lb/>parte commi/surae est et eum qui a priori; qua
<lb/>promonet humeri caput, et a posteriori parte paulo in— <lb/>si^ superiorem sedem commissurae. profecto hujusmodi
<lb/>ustiones commodae su issent, si humeri caput in superiorem,
<lb/>priorem aut posteriorem partem venisset. Nunc
<lb/>quum in inferiorem erumpat, expellunt magis quam
<lb/>cohibenti excludunt enim humeri caput a spatio supe-</hi>
<pb n="18a.375"/>
<lb/><hi rend="italic">riori. sic autem adurere hos convenit, cutis sub ala
<lb/>prehendenda digitis est, atque attrahenda e regione
<lb/>potissimum ejus partis, in quam humeri caput elabitur.</hi></p>
<p rend="indent">In hac etiam oratione pleraque plana fiunt, quare a
<lb/>me praetermittentur, nisi si qua videantur obscura.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="19">


<p rend="hanging">nim <hi rend="italic">cute sic attracta ita admovendum candens</hi> /<hi rend="italic">erramentum
<lb/>est, ut traiiciatur.</hi></p>
<p>Imperat ut ex cute extenta nihil relinquatur quod non
<lb/>uratur, sed candens ferramentum trajiciatur a dextra
<lb/>parte alae in sinistram, atque ab hac ad dextram.</p>

</div>
<pb n="18a.376"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="20">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Eermmentts autem adurere oportet non erasus neque nimium
<lb/>rotundis, sed oblongis</hi>; <hi rend="italic">celerius enim manu impulsu
<lb/>traiiciuntur.</hi></p>
<p rend="indent">Ferramenta extremitate rotunda appellavit φαλακρὰ,
<lb/>cujusmodi sunt capitulata illa, quibus ad alas utuntur,
<lb/>πυρίνες vel διαπύρινα nuncupantur, atque item spathae
<lb/>capitulatae. Quae vero his contraria oblonga sunt, προμήκη
<lb/>dixit, quorum extremitas non est rotunda; sed acuta,
<lb/>illis aliquo modo similis, quae ad perforandum accommodantur.
<lb/></p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="21">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">.suntque candentia ut traiici quam celerrime posuit, quaecunque
<lb/>enim plena sunt, tardius traiiciuntur et crustae
<lb/>inde latiores resolvuntur, periculumque est ne ulcera
<lb/>abrumpantur, quod etsi nihilo deterius esset, turpius
<lb/>tamen atque expers partis penitus haberetur. Ubi ergo</hi>
<pb n="18a.377"/>
<lb/><hi rend="italic">candens ferramentum traieceris, fare abunde erit in
<lb/>inferiori parte dumtaxat aduspsie. .</hi></p>
<p rend="indent">candentia esse voluit ferramenta quae ad alam admoventur,
<lb/>quod expressit vocabulo διαφανῆ.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="22">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">At si mullum instare periculum videtur, ne ulcera abrumpantur,
<lb/>sed magnum spatium in medio integrum relinquatur,
<lb/>instrumentum quo ad illinendum utimur, tenue
<lb/>traiiciendum est ab una ustionis parte ad alteram, cute
<lb/>adhuc extenta; non enim poscet aliter trajiri. suo facto
<lb/>remittenda cutis est, postea inter utramque plagam alia
<lb/>media facienda est, admoto tenui farramento candenti,
<lb/>donec ad prius</hi> demi/sum <hi rend="italic">instrumentum pertineat. Quatenus
<lb/>vero prehendere cutem sub ala conveniat, hinc
<lb/>consuere poteris, quod glandulae sub ala sitae sunt,
<lb/>atque in multis aliis corporis partibus</hi>.
<pb n="18a.378"/>
<lb/>Ulcera vocavit <foreign xml:lang="grc">ώτειλὰς</foreign>, quemadmodum et poeta qui
<lb/>de recenti vulnere inquit:</p>
<p rend="indent">ἄφρα οἱ <hi rend="italic">alid</hi> ἔτι θερμὴν ἀνήνοθεν ἐξ ώτειλῆς.</p>
<p>Ubi extremam cutem, ut ait, transversam ferr mento trajeceris
<lb/>a dextra in sinistram, praecipit ut iterum aduras
<lb/>demisso candenti ferramento non amplius transverso ab
<lb/>una parte ad alteram, sed prorsus in altitudinem. oportet
<lb/>autem inter utramque plagam quam candens ferramentum
<lb/>fecit non exiguum spatium interjicere ; namque ubi
<lb/>exiguum sit, periculum est ne ulcera abrumpantur atque
<lb/>una magna exulceratio fiat; quamobrem etsi nihil deterius
<lb/>accidat, siquidem adurimus, ut partem exsiccemus atque
<lb/>adstringamus, non tamen necesse est magna inducta cicatrice
<lb/>locum deformem reddere, quum per exigua foramina
<lb/>liceat aeque succurrere.</p>

</div>
<pb n="18a.379"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="23">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">sed alibi glandularum universum naturam persequemur,
<lb/>quid sint quidque et in quibus indicent aut pollini</hi>.
<lb/><hi rend="italic">Clandulas itaque prehendere non convenit nec quaecunque
<lb/>glandulis interiora sunt, id siquidem valde periculosum
<lb/>esu</hi></p>
<p rend="indent">Glandularum universam naturam appellavit ούλομελίην,
<lb/>quam pollicitus est alibi docere; non tamen exstat hic
<lb/>liber Hippocratis de universa glandularum natura. Sed
<lb/>quidam ex medicis junioribus qui Hippocratem sequuntur
<lb/>parvum libellum confecit, quem inscripsit Hippocratis de
<lb/>universa glandularum natura. Qui tam loquutionibus
<lb/>quam sententiis longe superatur a germanis libris Hippocratis,
<lb/>adde quod neque ullus veterum medicorum ejus
<lb/>.libri meminit, neque ab iis qui indicem scripserunt commemoratur.
<lb/></p>

<pb n="18a.380"/>
<p rend="indent"/>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="24">


<p rend="hanging">
  <lb/><hi rend="italic">proximae enim sunt nervis qui magnam vim habent. Extrd
<lb/>glandulas plurimum prehendendum est, nam id su
<lb/>innocenter. oportet vero scire quod siquidem saniter
<lb/>brachium extenderis, nihil quicquam pellis prehendere
<lb/>poteris illius quae sub ala quod promptum est ad extendendum.</hi>
<lb/></p>
<p rend="indent">Submotos asse ait glandulis in ala nervos magnam
<lb/>vim habentes, quos nuncuparit τόνους. Ridicule igitur
<lb/>quidam ex. recentioribus medicis existimant nervos illos
<lb/>dumtaxat ab ipso appellari τόνους qui conjugati a cerebro
<lb/>oriuntur, quoniam in secundo de morbis vulgaribus,
<lb/>quum dixit: duo enim nervi a cerebro juxta os magnae
<lb/>vertebrae et quae sequuntur nervos appellavit τόνους.
<lb/>Nervi enim qui ad brachia intendunt, ut in confesso est
<lb/>apud omnes qui incidendi corporis peritiam habent, a
<lb/>spinae medulla in cervicibus dependent, qua parte ad
<pb n="18a.381"/>
<lb/>thoracem accedat. Quos constat ab ipso nominari τόνους
<lb/>tum in propositis verbis, ac deinceps bis in iis quae subjiciuntur,
<lb/>tum infra rursus, ubi de spina agens nervos
<lb/>appellat τόνους.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="25">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">illud etiam ignorare non oportet, quod ubi humerum
<lb/>valde in superiorem partem porrexeris, nihil prehendere
<lb/>ex cute sub ala poteris, quod extendere operae pretium</hi>
<lb/>sit; <hi rend="italic">nam ubi in superiorem partem porrigatur, cutis
<lb/>quae sub ala est absumitur. Ad haec nervi etiam nulla
<lb/>ratione violandi sunt, hi siquidem in ejusmodi habitu
<lb/>prominent atque extenduntur. sed si humerus paulum
<lb/>excitetur, multum cutis apprehendi poterit et nervi quos
<lb/>cavere oportet intro magis recedent longiusque aberunt
<lb/>ab eo quod apprehenditur.</hi></p>
<p rend="indent">Absumi in ala cutem ait, ubi totum brachium sursum
<lb/>porrigatur; ante siquidem laxa erat, ita ut superesse videretur.

<pb n="18a.382"/>
<lb/>Brachio autem sic figurato extenditur circa partes
<lb/>quas contegit, ita ut quod prius superesse videbatur pereat
<lb/>et quasi absumatur, quum brachium turium porrigitur.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="26">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">At nonne in universa arte in primis danda opera est, ut
<lb/>quo pacto singula suste figurentur inveniamus</hi>?</p>
<p rend="indent">Juste intellexit quasi aequaliter. Hoc autem fit ubi
<lb/>servatur quod unicuique rei convenit et proprium est. Id
<lb/>nunc de quo agitur ustio cutis in ala est, quam admovere
<lb/>oportet humero convenienter figurato; nam si ita demittatur
<lb/>ut latus attingat, nimis paulum excitabitur, neque
<lb/>poterit altitudo alae se ostendere, neque cutis sane digitis
<lb/>extendi atque aduri ; sed si humerus plurimum attollatur,
<lb/>digitis extendi nihil fere cutis poterit, sub hoc enim habitu
<lb/>circa subjectas paries extenditur, adde quod nervi
<pb n="18a.383"/>
<lb/>prominent. Eatenus igitur attollere humerum convenit
<lb/>atque ab ala reducere, ut Iocus in conspectum veniat;
<lb/>sitque qua subjicere digitos facile possimus et cutem extendere
<lb/>atque adurere. Quae quum primum excitato hrachio
<lb/>fieri possunt, admovenda manus est membro ita figurato,
<lb/>neque ulterius attollendum. Non enim alia de causa
<lb/>humerus attollitur, nisi ut possit cutis sub ala digitis extendi
<lb/>hactenus, ut candens ferramentum admoveatur, prout
<lb/>ipse indicavit, ita ut si haec praestare potuissemus humero
<lb/>demisso, ejusmodi habitu nihil antiquius fuisset, quum
<lb/>laxiorem cutem efficiat i sic enim plurimum attrahitur ac
<lb/>manus sine ullo periculo penitus admovetur.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="27">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Haec circa alam, suntque est sic prehendere, modo quae
<lb/>convenit candentia surramenta demittantur.</hi>
<pb n="18a.384"/>
<lb/>Prehendere dixit de cute.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="28">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Extra alam duae tantum sedes sunt, quum aduruntur
<lb/>morbo auxiliantes</hi>.</p>
<p rend="indent">Dictionem <hi rend="italic">extra</hi> dixit ἔκτοσθεν, quam potuit non ut
<lb/>loci differentiam notaret, sed quemadmodum apud Demostheuem
<lb/>atque alios rhetores usurpatur, qui quum
<lb/>ἔξωθεν τι τού πράγματος dicunt, <hi rend="italic">praeter rem</hi> significare
<lb/>volunt. Id igitur quod Hippocrates asserit tale est: praeter
<lb/>ustionem alae duae aliae sedes sunt morbo auxiliantes,
<lb/>quum aduruntur. Usus autem est vocabulo τιμωρέουσαι,
<lb/>quo constat ipsum non aliud significasse quam. auxiliantes.
<lb/>Quod fecit etiam Euripides, quum Orestem induxit haec
<lb/>loquentem :</p>
<p rend="indent">Ἀνόσια μὲν δρῶν, ἀλλὰ τιμωρῶν τῶ πατ<hi rend="italic">ρί.</hi></p>
<p>Disserunt autem inter su τιμωρῶν et τιμωρούμενος, quod
<pb n="18a.385"/>
<lb/>vocabulum cum accusandi casu ningitur ; hoc siquidem
<lb/>significat <hi rend="italic">crucians</hi>. Eadem ratione et Meuandri fabula
<lb/>inscribitur ἑαυτὸν τιμωρούμενος.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="29">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Una quidem est a priori parte inter caput humeri et chordam
<lb/>quae ad alam est.</hi></p>
<p rend="indent">Nos quoque vidimus articulum in hoc loco qui pars
<lb/>totius prioris regionis est, nam quum ea lata sit, una quidem
<lb/>ejus in medio ad unguem est, duae autem utrimque;
<lb/>una ab interiori parte, cujus .nunc meminit, altera ab exteriori
<lb/>de qua paulo infra loquitur. Est autem admrratione
<lb/>dignus, qui quum nunquam -viderit humeri caput
<lb/>in aliam partem excidere quam in alam, non contentus
<lb/>fuerit ipsam tantum adurere, sed adjungens duas alias regiones
<lb/>illas coniecerit, in quibus nos vidimus caput humeri

<pb n="18a.386"/>
<lb/>fixum, ex his in eam qua vena sita est per summum
<lb/>humerum procedens, ubi duo musculi concurrunt et
<lb/>magnus ille qui a pectore oritur et qui a literae ri sim,litudine
<lb/>δελτοειδὲς nuncupatur, quater. vidimus thumeri caput.
<lb/>prorupisse ; in exteriorem vero partem mediae regionis
<lb/>semel, de qua tractabit in sequentibus.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="30">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Qua demittere candens ferramentum convenit, ut cutem
<lb/>tfujiciat, non tamen nimis alte; proxima enim est crusta
<lb/>vena ac nervus, quorum neutrum calesuciendum est.</hi></p>
<p rend="indent">Crassam venam intelligit hunc eam quae per summum
<lb/>humerum fertur ad cubitum, ώμιαία Graece vocatur,
<lb/>quasi latam vel grandem, cui innectitur conjunctio duorum
<lb/>musculorum propositorum, cuique adjungitur nervus
<lb/>qui distribuitur in partes cutis quae juxta venam est. Cavendum
<lb/>autem esse ne adurendo nervus aut vena attia-
<pb n="18a.387"/>
<lb/>gatur, aperte declaravit; non tamen ostendit, a primine
<lb/>an ab interiori parte venae vel prorsus super letam adurendum
<lb/>fit. Fieri enim hoc potest, in primis cutem
<lb/>attrahendo, quomodo in ala diximus ; dein transversam
<lb/>adurendo, post haec instrumentum quo ad illinendum utitur
<lb/>traiiciendo atque in orbem iterum adurendo. Quemadmodum
<lb/>autem in ala, quamvis subsint nervi maximi et
<lb/>cum ipsis arteria ac vena latissima, tamen aduri cutem
<lb/>voluit, securitatem submoturum partium comparans eo instrumento
<lb/>quo illinimus demisso: sic in proposita nunc
<lb/>ustione nihil mirum, si cutem venae superjectam aduri
<lb/>jubeat. Illos autem nervos dixit ἐπικαιροτάτους, quod
<lb/>vocabulum mutuari finiet ad ea quae magnam vim habent,
<lb/>quemadmodum illi, quod non longe distent a spinae medulla
<lb/>et maxime pleni sint. Sed circa .venam, quae ab
<lb/>interiori parte tendit ad cubitum, nervum simpliciter dixit

<pb n="18a.388"/>
<lb/>non adliciens ἐπίκαιρον. Multum enim distat a medulla
<lb/>spinae atque exiguus est.
</p></div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="31">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Rursus alio loco licet adurere ab exteriori parte multo
<lb/>supra chordam quae ad alam est, paulo insta humeri
<lb/>caput. Trasmmtur autem cutis candenti ferramento, sed
<lb/>non nimis alte ; ignis enim nervis est inimicus</hi>.</p>
<p rend="indent">Venit ad tractandum reliquum ex iis Iocis in quibus
<lb/>recipitur humeri caput prolapsum. Hic autem est in exterrori
<lb/>parte prioris regionis in quam semel etiam conspexi
<lb/>humeri caput venisse. Non recte autem in plerisque
<lb/>exemplaribus legitur rursus alius locus, quem licet adurere
<lb/>a posteriori parte ; hic enim locus non a posteriori parte,
<lb/>sed ab exteriori parte commissurae est. Si quis igitur
<lb/>exquisite definire loca velit quae juxta humeri commissuram

<pb n="18a.389"/>
<lb/>fiunt latitudinem habentia, hic profecto omnia intuitus
<lb/>in priori. regione mediam dicet esse quandam lineam,
<lb/>sine latitudine conceptam in medio ad unguem, quae superne
<lb/>in humeri longitudinem tendat et utrimque in latitudinem
<lb/>terminari priorem regionem, ab interiori quidem
<lb/>parte ex vena quae ad interiorem cubiti sudem pertinet ;
<lb/>ab exteriori vero - alia quadam linea quae distet a
<lb/>linea media, sine latitudine concepta, quantum ipsis vena
<lb/>recedit. Hi funi ergo termini prioris regionis ; duo autem
<lb/>alii utrimque furit, qua feruntur chordae ad alam;
<lb/>unus interiorem regionem, alter exteriorem finit. Eam
<lb/>vero intelligito interiorem commissurae regionem quae est
<lb/>inter venam et chordam, quae ab interiori parte alam
<lb/>terminat; sed exteriorem eam quae incipiens a linea quae
<lb/>tantum distabat a media linea sine latitudine concepta,
<lb/>quantum ipsa vena tendit ad chordam quae ab exteriori
<lb/>parte alam finit. Quare juxta divisionem hanc, quidquid
<lb/>erit superius chorda quae ab exteriori parte alae sita est,
<lb/>non dicetur utique a posteriori regione commissurae, sed
<pb n="18a.390"/>
<lb/>ab exteriori. Siquidem regio posterior in commissura est
<lb/>qua latum scapularum os simum est; inferior in ala conti
<lb/>netur, superior vero inter lati scapularum ossis summitatem
<lb/>atque humeri caput.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="32">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Porro mederi in tota curatione ulceribus debemus videntes
<lb/>ne multum attollatur humerus, sed modice quatenus
<lb/>ulcerum curatio postulat, quoniam fagus eo minus adspirabit.
<lb/>Adusta enim omnia tegenda sunt, non sucus
<lb/>etiam moderate curanda; nam sic minus hiant, minus
<lb/>sanguis erumpit, minus nervorum distentio sequitur.</hi></p>
<p rend="indent">causas ipse exposuit cur edicat ne multum humerus
<lb/>unquam attollatur: primum quod usia omnia tegere expedit,
<lb/>sic tamen ut curari possint. et non frigeant, quum
<lb/>alioquin, ut ipse testatur, frigus ulcera mordeat, cutem induret,

<pb n="18a.391"/>
<lb/>pus fieri in dolore non patiantur; ac multo magis
<lb/>in iis quae calor excitavit, sicuti nunc ignis, minus, inquit,
<lb/>hiant, hoc est diducuntur ulceris orae. Ob id enim
<lb/>frigore magis excipiuntur et tardius sanescunt grandioremque
<lb/>cicatricem recipiunt. Quod autem subdit, minus sangula
<lb/>erumpit, communiter ad omnia ulcera refertur, non
<lb/>proprie ad ea quae proposita nunc funi. Nam si quis
<lb/>entem sic urat, quemadmodum praecepit, periculum nhllum
<lb/>sanguinis eruptionis sequetur. Fortasse autem nervi
<lb/>tantum distentione periclitabuntur ob frigus, quod cute
<lb/>nudari contraxerunt, cujus rei in fine orationis meminit.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="33">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Ubi ulcera pura sint et ad cicatricem intendant, tunc sune
<lb/>oportet humerum diu noctuque semper ad latus deligatum
<lb/>continere.</hi>
<pb n="18a.392"/>
<lb/>.Ιιτειλἀς nunc proprie de cicatricibus dixit, non de
<lb/>ulceribus, quemadmodum ante. Monet autem maxime
<lb/>dandam operam esse ne humerus, nisi paullulum dumtaxat
<lb/>a latere diducatur adque quum ulcera curantur, quoniam
<lb/>pura ulcera opportunissima sunt illis omnibus casibus
<lb/>quos in oratione proxime praecedente narravit, atque
<lb/>iis praesertim qui ab exterioribus causis oriuntur. Antea
<lb/>siquidem sordida erant atque inflammata, fordemque et
<lb/>humorem praeter naturam superantem pro velamento ac
<lb/>tegmenta quodam habebant ; quin et inflammationis calor
<lb/>extrinseco frigori obsistebat. At ubi inflammatio conqule-.
<lb/>vit et pura reddita est ac sine superante humore, magis
<lb/>quam ante sentiunt ea quibus laeduntur. ob haec igitur
<lb/>omnia facile sub exterioribus causis ac praecipue frigidis
<lb/>dolent et refrigerantur; propter saulum vero acriorem
<lb/>vehementiori dolore cruciantur, cui accedunt ea mala
<lb/>quae loqui dolorem solenti</p>

</div>
<pb n="18a.393"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="34">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">At ubi ulcera convaluerunt, humerus diu debet ad latus
<lb/>similiter deligari</hi>; <hi rend="italic">namque hac via cicatrix maxime
<lb/>eimsirmabitur, atque id spatium, in quod maxime humerus
<lb/>procidit, contrahetur.</hi></p>
<p rend="indent">r Hic etiam indicavit quo consilio haec praeceperit,
<lb/>quum inquit : namque hac via cicatrix maxime confirmahitur,
<lb/>atque id spatium in quod maxime humerus procidit
<lb/>contrahetur, quasi ita dixerit: quo minor cicatrix inducetur,
<lb/>eo magis alae cutis contrahetur, quod maximum
<lb/>momentum habet in prohibendo, ne in hanc partem elabatur
<lb/>humerus.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="35">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Quibus recondi humeri caput non potuit, si adhuc eresuant,
<lb/>humerus non teque augetur, atque is qui integer</hi>
<pb n="18a.394"/>
<lb/><hi rend="italic">est; sed quamvis aliquid augeatur, altero tamen breoior
<lb/>redditur.</hi></p>
<p rend="indent">Ea nunc persequitur quae necessario iis accidunt,
<lb/>quibus humeri caput tuo loco non est. Primum acmaxime
<lb/>commune cui reliqua omnia superveniunt est quod
<lb/>minus alitur; quam rem si membrum jam perfecte ruerevit,
<lb/>gracilitas sequitur; si adhuc augeatur, exiguitas. Non
<lb/>ali turbantem membrum ob musculorum et venarum quas
<lb/>continet depravationem; ejus quoque rei causa est totus
<lb/>articulus immobilis, nam et integra membra, ubi diutius
<lb/>omnino immobilia maneant, aperte graciliora conspiciuntur.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="36">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Jam vero quia primo natali die humeros breviores habent</hi>,
 <lb/><foreign xml:lang="grc">γαλιαγκωνες</foreign> <hi rend="italic">Craece appellantur, ob duplicem noxam id
<lb/>mali experiuntur vel quod dum in utero sunt humeri</hi>
<pb n="18a.395"/>
<lb/><hi rend="italic">luxantur, vel aliam ob noxam, de qua postea aliquando
<lb/>scribemus</hi>.</p>
 <p rend="indent">Diutine sint <foreign xml:lang="grc">γαλιἀγκωνες</foreign> a similitudine felis, <foreign xml:lang="grc">γαλῆ</foreign>
<lb/>Graece dicitur, an ab alio quopiam, relinquenda est qsiaestio
<lb/>iis qui in hujusmodi studia incumbunt. Medicum vero
<lb/>ferre convenit nasci quosdam utriusque humeri articulo
<lb/>luxato dextro et sinistro, sicque humeros breviores esse;
<lb/>neque ignorare, alteram hujus vitii causam de qua tractaturum
<lb/>se pollicetur. Difficile autem est alteram invenire,
<lb/>praeter illam quam ipse deinceps ait illis accidere qui
<lb/>teneri sunt. Inquit ergo.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="37">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Aed quibus tenera adhuc aetate juxta humeri caput in
<lb/>intimis partibus, alteque suppurationes oriuntur, omnibus
<lb/>sune humeris breviores sunt</hi>; <hi rend="italic">ac sine secentur, sive</hi>
<pb n="18a.396"/>
<lb/><hi rend="italic">urantur, sive per se pus aperiatur, scire licet haec ita
<lb/>su habere. Maxime vero brachio uti queunt, quibus a
<lb/>primo natali die humeri breviores sunt</hi>; <hi rend="italic">neque ipsi tamen
<lb/>sursum ad aurem porrigere brachium poscunt rubito
<lb/>extento, nisi multo minus quam ab integra parte.</hi></p>
<p rend="indent">Potest hoc etiam dum in utero sunt accidere; aliam
<lb/>vero noxam, quae iis qui in utero geruntur causa sit ut
<lb/>articulus elabatur, difficile est invenire, sed has ambas
<lb/>accidere nihil prohibet, potest enim dum infans in utero
<lb/>est a natura suppuratio fieri, aperiri et ad cicatricem ulcus
<lb/>perduci. Quod magis adhuc evenit, ubi humeri caput
<lb/>elabitur ob humorem infantis naturalem et quia cavum
<lb/>commissurae ipsius humeri tale est ut facile .articulum
<lb/>expelli patiatur.</p>

</div>
<pb n="18a.397"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="38">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Quibus vero aetate jam robusta humeri capue erupit, neque
<lb/>restitutam est, pars quae supra commi</hi>/<hi rend="italic">suram est
<lb/>tenuatur et gracilioris habitus sit; ubi dolore liberantur,
<lb/>non aeque praestare possent opera omnia quaecunque
<lb/>requirunt, ut cubitus a pectore diductus in latera
<lb/>attollatur. Ad ea autem valent quaecunque efficienda
<lb/>sunt, humero vel in priorem partem vel in posteriorem
<lb/>ad pectus adducto; nam terebra, serra, securi ac rasiris
<lb/>utuntur, dummodo cubitum non admodum attollere
<lb/>necesie sit, atque ad aha omnia idonei sunt quae brachia
<lb/>postulant ita figurata.</hi></p>
<p rend="indent">His qui hoc titio tenentur pars quae super humeri
<lb/>commissuram est protinus etiam inter initia tenuior apparet
<lb/>et gracilior, quum humeri caput lati scapularum ossis
<lb/>cavum reliquerit ; sed et istiusmodi .in posterum adhuc
<lb/>amplius conspicitur, eo quod procedente tempore emacrescant

<pb n="18a.398"/>
<lb/>partes musculi A literam referentes, quod redditus
<lb/>sit imbecillis, quum sequens humeri caput vi deorsum
<lb/>feratur ad alam, et quod immobilis maneat, neque
<lb/>tuo munere fungatur, quod erat humerum attollere; quare
<lb/>frigidior et imbecillior redditur atque emacrescit, quandoquidem
<lb/>labor firmat, ignavia tabidum reddit.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="39">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Quibus tali scapularum o/sis summitas diducitur, exstare
<lb/>videtur os quod recedit. Est autem hoc ligamentum
<lb/>suguli cum lato scapularum osse; diverso autem est hac
<lb/>parte natura hominis a ceteris animalibus. Medici itaque
<lb/>in hoc casu maxime decipiuntur, excitato enim oste
<lb/>quod recedit humeri commi</hi>/<hi rend="italic">surae pars superior apparet
<lb/>depresso et cava, ita ut quasi prociderit humeri caput
<lb/>provideant. Novi ergo complures medicos alioquin non
<lb/>ignobiles, qui summopere laederent dum niterentur
<lb/>hujusmodi humeros restituere, ut qui luxatos esse aesti-</hi>
<pb n="18a.399"/>
<lb/><hi rend="italic">marent nec prius desisterent quam vel rem desperarent
<lb/>vel indicarent per se non paste humeri articulum -resti-</hi>
<lb/>tui. <hi rend="italic">His eadem curatio convenit quae ceteris ejus generis,
<lb/>nempe ceratum, panni, fasciae atque eadem vinciendi
<lb/>ratio; verum tamen deorsum cogendam est id
<lb/>quod excidit, tum ea parte plurimi panni inliciendi,
<lb/>maximeque adstringendum, humerusque ad latui</hi> conti-
<lb/><hi rend="italic">nendus est suspensus a parte superiori. Hac enim ratibne
<lb/>id quod recepit proxime adducetur, quam rem
<lb/>scire optime licet atque praedicere omni periculo vacare,
<lb/>si alioquin tibi videatur. Ex hoc enim casu nec
<lb/>parum nec magnum in humeri commistum: oritur detrimentum,
<lb/>sed aliquid decoris eo loco amittitur:- nunquam
<lb/>enim hujusmodi os in naturalem et antiquam</hi> sp-
<lb/><hi rend="italic">dem revertitur, sed nece/surio sive amplius, sive minus
<lb/>a superiori parte prominet. Neque enim aliud os usc
<lb/>lum in pristinam sedem revertitur, quod recesserit ab
<lb/>aliquo oste, quocum naturaliter jungeretur. Paucis autem
<pb n="18a.400"/>
<lb/>diebus a dolore liberatur latum scapularum os summum,
<lb/>si commode vinciatur.</hi></p>
<p rend="indent">Indicat lati scapularum ossis summitatem esse conjunctionem,
<lb/>dicit etiam ipsam esse os quo alligantur proposita.ossa
<lb/>ambo. Conflet autem summitatem lati scapulalarum
<lb/>ossis esse cartilaginosum os, quod situm est qua
<lb/>Iugulum, cum lato scapularum osse committitur, a quo
<lb/>dependent membranae quibus extrema ossium colligantur.
<lb/>Hoc ubi,recedat, jugulum etiam sequi consuevit et idcirco
<lb/>restituitur jugulo deorsum depulso, sic ut ea parte in orbem
<lb/>quodammodo inclinetur; quo fit ut in. juvenibus
<lb/>facilius cogatur, nam quo magis aetas procedit, eo magis
<lb/>corpora nostra siccantur, Ergo quemadmodum sicca ligna
<lb/>minime idonea sunt quae curventur, madentia autem et
<lb/>viridia id facile patiuntur : eodem modo et ossa eorum
<lb/>qui adhuc increscunt coacta curvari possunt, ac multo
<lb/>magis ubi rara sint et cavis plena, quale est jugulum.
<pb n="18a.401"/>
<lb/>Equidem experimento sensi jugulum in me nisio curvari;
<lb/>nam quum vinculi. vi vehementer compelleretur, alte urge-,
<lb/>bat. Quod ego pertuli quadraginta dies, quibus jugulum ad
<lb/>humeri caput ita adductum est, utris qui nunc adspiciunt
<lb/>nunquam recessisse videatur; quique tunc quum recessit,
<lb/>diductum intervallo trium digitorum viderunt, rem admirentur.
<lb/>Inde tamen factum est ut humerus id temporis
<lb/>minime nutriretur, ita ut penitus emacresceret, cumque
<lb/>eo brachium etiam nutriri desineret. Sed his omnibus
<lb/>uno vinculi praesidio succurrens non multo tempore
<lb/>a saluto vinculo totum membrum refeci. In adolescente
<lb/>autem ac multo magis in puero os facilius vinculo cogi- tur.
<lb/>Ego vero quum id mihi accidit in palaestra, annum
<lb/>agebam trigesimum quintum; nullum tamen alium ex iis
<lb/>qui firmissima aetate essent aeque licuit ad sanitatem perducere,
<lb/>eo quod vinculi vim minime ferrent. Ipsis igitur
<lb/>tensi singulum prorsus, sic ut tutum diem ac noctem perfundere

<pb n="18a.402"/>
<lb/>calidum oleum cogerer, pelle toti. corpori subjecta,
<lb/>super qua nudus jacebam, quum caniculae aestus
<lb/>vigeret. A pedibus igitur inani pelve subjecta pellis ita
<lb/>figurata. erat, ut oleum per eam commode funderetur;
<lb/>quidquid autem in pelvi coactum erat, in ollam conjiciehatur
<lb/>juxta ignem, ut calefieret, eoque inde accepto totus
<lb/>affectus locus perfundebatur. At quum vel modicum quid
<lb/>aliquando intermittebatur, sentiebam continuo musculos
<lb/>juxta cervices distendi, sic ut aperte constaret, sequuturam
<lb/>esse nervorum distensionem, si ignavi fuissent qui
<lb/>perfundebant. Mihi etiam aliud evenit quod non parum
<lb/>in causa fuit, ut musculi male afficerentur. Atque id quoque
<lb/>enarrasse operae pretium erit, ne quis existimet male
<lb/>assiri musculos, propterea quod jugulum dumtaxat deorsum
<lb/>fuerit coactum. In palaestra enim lati scapularum
<lb/>ossis summitate diducta magister intuitus partem superpositam
<lb/>humeri commissurae depressam, existimans humeri
<pb n="18a.403"/>
<lb/>caput in alam excidisse, intensionem tentat atque impuli.
<lb/>rum, quae quidem artificiose agit. At quum sine ullo
<lb/>profectu operam perderet, arbitror peccati aliquid in
<lb/>impellendo; quamobrem alios adhiberi jubeo qui cum ipso
<lb/>.. humerum et ab inferiori parte et a contraria extendant;</p>
<p rend="indent">atque ipse integrae manus digitus quantum possum intro
<lb/>demitto ad humerum, qui excidisse videbatur, ut inditi
<lb/>inter latus et. humeri caput ipsum impellerent. Nihil autem
<lb/>inveniens in ala praeter naturam jubeo ut extendere
<lb/>cessent, qui cum magistro simul vim adhibebant, eo quod
<lb/>humeri caput non procidisset. Hi vero existimantes me
<lb/>fracti animi ob dolorem esse hortantur, ut sibi me ipsum
<lb/>committam nec ab extendendo. desistunt, ita ut musculum
<lb/>evulsissent, quae res aliis jam accidit, nisi forte alter advenisset
<lb/>qui optime noverat me nullo modo ob mollitiem
<lb/>extendentes prohibere, hic eos removet ac me rogat quid
<lb/>mali sit quidque faciendum censeam. Respondeo summitatem
<lb/>humeri diductam esse, opus autem mihi esse oleo,
<pb n="18a.404"/>
<lb/>linteis, lana; eo igitur ad balneum multoque oleo periitsus
<lb/>maneo in labro, quoad possum, dum quae ad curationem
<lb/>facerent afferrentur. Quare musculis assidua perfusio
<lb/>necessaria fuit, quum male affecti ea ratione fuissent;
<lb/>multi autem vinculum non sustinent, etiamsi id non accidat,
<lb/>sed malunt in posterum quae ex eo malo molestia
<lb/>sequitur ferre quam id quadraginta diebus sustinere. Neque
<lb/>enim breviori spatio consequi eos posse existimo, ut
<lb/>jugulum ita exquisite curvetur. Reliqua Hippocratis verba
<lb/>plana sunt.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="40">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Jugulum comminutum, si ex toto pactum sit, facilius curatur ;
<lb/>si in longitudinem, aegrius. Haec autem contraria
<lb/>sunt, atque aliquis existimet. su igitur quod ex
<lb/>toto /ructum est magis utique in suam sedem compelli
<lb/>potest; ac si summa cura provideatur, quod sublimius
<lb/>est magis deorsum cogetur idoneo habitu ac debito vin-</hi>
<pb n="18a.405"/>
<lb/><hi rend="italic">culo. Quamvis autem ex toto in suam sudem ntin collocetur,
<lb/>tamen ca pars quae excedit non valde acuta
<lb/>apparebit. At quibus in longitudinem pangitur simile
<lb/>vitium esi, atque ubi osse diducuntur, de quibus supra
<lb/>tractavimus. Non ita enim in suam sedem restituitur
<lb/>exsiansque osus extremitas adspicitur admodum acuta.
<lb/>In universum autem scire convenit nihil humeri commisseiram
<lb/>aliamoe partem laedi, quum sagulum faangitur,-nisi</hi>,
<lb/><hi rend="italic">quod raro accidit, corrumpatur.</hi></p>
<p rend="indent">Ex toto frangi dicit quod nulla parte haeret, cujus
<lb/>contrarium est quod non ex toto abrumpitur. Id uno
<lb/>modo fieri. expressit, quum inquit, si longitudinem, aegrius;
<lb/>simulque demonstravit quod ex toto abrumpitur
<lb/>transversum abrumpi, quod non ex toto in longitudinem;
<lb/>ergo ubi ex toto comminuitur, partes cedere inter se plerumque
<lb/>solent atque una sursum ferri, altera deorsum;
<pb n="18a.406"/>
<lb/>tum altera in interiora, in exteriora alleva. Qua de causa
<lb/>videtur fractura gravis et aegre sanabilis. Verum altero
<lb/>modo, quum fractura in longitudinem est, levior quidem
<lb/>apparet, aegrius tamen curationem admittit. Nequit enim
<lb/>jugulum fabula excipi in orbem, sicut membra, qua via
<lb/>dumtaxat propelli atque adduci posset quod in longitudinem
<lb/>fissum^ est. Quod si haec quae nunc ostendimus in memoria
<lb/>habeantur, nihil obscurum videbitur ex iis quae
<lb/>ab Hippocrate in sequentibus ponentur.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="41">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Iuguli tracturae deformitatem affert</hi> ; <hi rend="italic">deformitas autem
<lb/>principio maxima est, deinde minor.</hi></p>
<p rend="indent">Satius fuit dicere minus apparet; principio enim rei
<lb/>noxitate deforme vitium videtur, procedente tempore sicut
<pb n="18a.407"/>
<lb/>alia omnia quibus assuescimus,n ita deformitatem parvi
<lb/>facimus.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="42">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">sanescit autem rito jugulum atque alia ostii quaecunque
<lb/>rara sunt, quoniam callo haec .maturius obducuntur.
<lb/>Igitur ubi rasus recens est aegri solliciti sunt, putantes
<lb/>malum gravius esse quam sit. Medici autem sedulos
<lb/>in probe curando fa exhibent, procedente tempore
<lb/>laborantes, ut qui non doleant neque grejsu neque cibo
<lb/>prohibeantur; rem contemnunt. At medici, ut qui locum
<lb/>reddere decorum non possent se subducunt, neque
<lb/>ostensurum negligentiam iniquo animo serunt</hi>; <hi rend="italic">interim
<lb/>callus fascinat increscere. Deligandi autem ratio ea
<lb/>convenit, quae plerisque cerato, pannis, /asciis mollibus
<lb/>adhibitis. Haec autem providisse oportet, atque
<lb/>item novisse in hac prae/ertim curatione, plurimos pan-</hi>
<pb n="18a.408"/>
<lb/><hi rend="italic">nos qua os exstat obsidendos esse ac fascias plurimas
<lb/>ibique maxime premendum. Nonnulli existimarunt plumbi
<lb/>aliquid alligandum, quod oneri esset ut deorsum cogeret
<lb/>quod exstaret. Eoriiijfe autem nec illi sapiunt qui
<lb/>simpliciter: vinciunt, quandoquidem neque propositus
<lb/>modus functo sagulo convenit: nihil enim fere cogere
<lb/>potest quod excedit. sunt et alii qui cognoscentes
<lb/>vincula ipsu aliena esses neque innaturalem locum adducere
<lb/>quod exstat, deligant quidem ejusmodi aegrotantos
<lb/>pannis fasciisque superstatis perinde atque. .alii</hi>;
<lb/><hi rend="italic">sed hominem fascia aliqua. cingunt, qua parte commodissime
<lb/>cingitur. sibi pannos obiecerint qua functura
<lb/>exstat, sic ut ea parte ni tumorem adsurgant, caput
<lb/>fasciae ad cingulum a priori parte devinciunt, fasciamque
<lb/>eregione saguli porrigunt ad partem posteriorem
<lb/>et in cingulum</hi> demissem <hi rend="italic">ad priorem adducunt, atque
<lb/>inde rursus ad posteriorem</hi>. Alii <hi rend="italic">fasciam in cingulum</hi>
<pb n="18a.409"/>
<lb/><hi rend="italic">non demittunt, sud inter anum et naturale; tum juxta
<lb/>anum ipsum</hi>; <hi rend="italic">dein circa spinam ducentes sicscacturam
<lb/>comprimunt. Haec quum ab eo audiuntur. qui inusum
<lb/>non habet, prope videntur secundum naturam esse; at
<lb/>ubi quis ea experiatur, inutilia comperiet neque enim
<lb/>aliquod tempus immobiles manent, etiamsi homo cubet,
<lb/>quamquam hoc modo proxima essent, tamen si cubans</hi>
<lb/>crus. <hi rend="italic">stertat.aut ipse curvetur, omnes fasciae movebuntur;
<lb/>praeterquam quod haec vinciendi ratio alioquin
<lb/>su eda est.</hi></p>
<p rend="indent">causam ipse adjungit, quamobrem haec celeriter sanescant.;
<lb/>sed cur callus mature increscat, causam non expressit,
<lb/>ut quae ex natura ossium de quibus tractatur percipi
<lb/>possit, quoniam in iis quae rara sunt multum humoris
<lb/>contrahitur. In prioribus autem demonstravimus, recepto
<lb/>humore ob affecti ossis vim spissata in oris fracturae- caltum

<pb n="18a.410"/>
<lb/>increscere. Qui ubi satis increvit ; fracturae oras
<lb/>illigat atque adstringit; neque enim os altioribus partibus
<lb/>solidatur, quemadmodum caro,sed, ut dictumest, in summo
<lb/>quasi vinculo adstringitur. Quae sequuntur si diligenter
<lb/>considerentur, omnia plana fonti.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="43">


<p><hi rend="italic">siquidem anus comprehenditur fasuiaeque in hac loci angustia
<lb/>colliguntur. Quod vero ad eas /ascias pertinet
<lb/>quae in xonam induntur, non ita arcte haec ringitur
<lb/>quin sursum ferri cogatur, quod ubi accidit, necesse
<lb/>est totum vinculum relaxare Proxime autem moliri
<lb/>quis sibi videbitur, quamvis nihil magnum esuriat, si
<lb/>fascias nonnullas in cingulum demittat, sed plerasque
<lb/>ad primum vinculum adhibeat:, hac enim ratione maxime
<lb/>stabiles erunt et alteri circuitus alter auxiliabitur.
<lb/>plurima quidem dicta sunt ex iis quae ad saguli /ra-</hi>
<pb n="18a.411"/>
<lb/><hi rend="italic">cluram attinent. scire autem licet sagulum plerumque
<lb/>ita scangi ut ea pars quae a pectore est sursum faratur;
<lb/>quae a summitate lati scapularum ostii, deorsum.
<lb/>Cujus causa esi -pectus, quod neque admodum sursum
<lb/>neque admodum deosum movetur.</hi></p>
<p rend="indent">Loci angustiam dixit στενυγροχωρίην, quod nomen
<lb/>ut. quibusdam placet non componitur- ex. vocabulis ύγροῆ,
<lb/>στενού et χώρας, quae significarent humidum locum eun,
<lb/>denique angustum; sed deducitur a voce στενυγρὸν, quae
<lb/>nihil amplius sibi vult quam στενὸν, quod significat angustum.
<lb/>Unde quadam additione, quam figuram παραγωγὴν
<lb/>dicunt, deducitur στενυγροχωρίη, quae nihil. aliud sibi
<lb/>vult quam angustiam. Quod ex iis evidenter colligitur
<lb/>quae Simonides sic scribit: Ούπω τις oritur δασκίοις ἐν ούρεσιν
<lb/>ἀνὴρ λεγεται λῖν, ούδὲ πάρδαλιν μουνος στενυγρψ
<lb/>συντνχών ἐν ἀτράπω. Effertur autem secunda syllaba tenui
<lb/>spiritu.</p>

</div>
<pb n="18a.412"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="44">


<p><hi rend="italic">Exiguus est enim motus articuli a parte ossis pectoris</hi>.</p>
<p rend="indent">Exiguum motum vocavit κιγκλισμόν. Atsive vocabulum
<lb/>fumatur a motacilla ave, quae Graece κίγκλος dieitur,
<lb/>eo quod assidue caudam moveat, sive a quovis atio,
<lb/>non. pertinet proprie ad hunc locum. Sed magis persequi
<lb/>causam oportet, .cur commissura saguli cum pectore,
<lb/>quamvis sicut aliae nonnullae referri inter minimas non
<lb/>debeat; tamen nihil. fere moveatur, sed quam hujus rei
<lb/>causam Hippocrates tradat, audiamus de verbis ipsius. os
<lb/>pectoris στῆθος appellat, quo nomine significasse nunc
<lb/>videtur non omne id quod est a. priori parte thoracis,
<lb/>sed medium os in quod se inferunt costae, quod Graece
<lb/>a junioribus medicis στέρνον vocatur, de quo recte dixit.</p>

</div>
<pb n="18a.413"/>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="45">


<p><hi rend="italic">Ipsum enim os pectoris sibi continuatur et spinae.</hi></p>
<p rend="indent">os pectoris sibi ipsi continuari manifestissimum est,
<lb/>sed et spinae etiam liquido constabit, si quando in cadavere
<lb/>detracta carne costas videris a posteriori parte spinae,
<lb/>a .priori ossi pectoris inhaerere.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="46">


<p>A<hi rend="italic">ed et sagulum prope humeri articulum supernatat, Cogitur
<lb/>autem moveri suepi</hi>/si<hi rend="italic">me, eo quod cum summitate
<lb/>lati scapularum osas /ungatur. Maxime autem ubi perrumpitur
<lb/>pars quae ab oste pectoris est; sursum fertur,
<lb/>neque facile solet deorsum repelli, quoniam natura levis
<lb/>est, spatiumque ipsi latius patet a superiori parte, quam
<lb/>ab inferiori. Latum vero scapularum os, humerus et
<lb/>quae his inhaerescunt, a costis et oste pectoris optime
<lb/>salliuntur; quamobrem possent plurimum attolli atque</hi>
<pb n="18a.414"/>
<lb/><hi rend="italic">demitti. Itaque ubi sugulum pangitur, ea pars quae
<lb/>est a lato scapularum oste deorsum convertitur: sucitius
<lb/>enim deorsum fertur una eum humero ac lato scapularum
<lb/>o/su quam sursum. Quando igitur sic se res stabet,
<lb/>decipiuntur qui censent poste quod superexcedit os
<lb/>deorsum compelli</hi>; <hi rend="italic">namque in aperto est, interiorem partem
<lb/>ad superiorem adducendam esse, ea siquidem movetur,
<lb/>ea a naturali sede recedit. Constat autem hanc
<lb/>aliter. nullo modo propelli posse, vincula enim nihil
<lb/>magis adducunt quam repellunt. si quis autem humotum
<lb/>ad latus quantum potest adductum sursum attollat</hi>,
<lb/><hi rend="italic">ut humeri commi/sura maxime acutam su ostendat, hoc</hi>
<lb/>v <hi rend="italic">pacto concurret cum osse pectoris a quo rece/sit.</hi></p>
<p rend="indent">Solet Hippocrates quasdam figuras ac linguarum proprietates
<lb/>usurpare, quamvis consuetam loquutionem siequatur.
<lb/>simile quid apud Xenophontem legitur ; ipse enim,
<pb n="18a.415"/>
<lb/>si quisquam est qui usitata loquutione utatur, in. his uomeu
<lb/>profitetur tuum, saepius tamen inserit vocabula liuguae
<lb/>propria ac translata. Quod tamen rarius apud hunc,
<lb/>frequentius apud Hsppocratem reperitur, quemadmodum
<lb/>in praecedentibus verbis, ubi κιγκλισμὸν dixit parvum
<lb/>motum, nunc vero πλοώδης ἐστὶ, quod supernatat. Id
<lb/>autem quasi sine fulcro significat, cujus rei testimonium
<lb/>facit quod subjicit, quum inquit: cogitur autem moveri
<lb/>saepissime, eo quod cum summitate lati scapularum ossis
<lb/>conjungatur; at summitas lati scapularum ossis rursus ob
<lb/>humeri articulum saepissime movetur, quum ipse imbecillis
<lb/>sit et maximi motus. luitio vero sermonis prope dixit:
<lb/>dubium autem est ad locumne an ad rem debeat
<lb/>referri. Vel enim accipiemus <hi rend="italic">prope articulum</hi> frequenter
<lb/>jugulum moveri, quam sententiam magis probo; velut
<lb/>quibusdam placet <hi rend="italic">prope</hi> reseremus ad frequentem motum,
<lb/>ita ut mens ejus sit: jugulum maxime prope accedit ad
<pb n="18a.416"/>
<lb/>ea quae frequenter moventur, quum humeri articulo
<lb/>jungatur.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="47">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">si quis igitur legitimum vinculum adhibeat, ut celeriter
<lb/>glutinetur; cetera vero omnia extra hujusmodi habitum
<lb/>supervacua existimet, recte utique sentiet celeriterque
<lb/>bominem ad optimam valetudinem perducet. Quem /acere
<lb/>maxime ad rem pertinet, suthque sunt quatuordecim
<lb/>dies, si quiescat; ad summum viginti</hi>.</p>
<p rend="indent">Legitimum vinculum appellat quod omnibus in consuetudine
<lb/>est, ac jam est veluti lex quaedam non scripta:
<lb/>sic enim et in vita fit, ut quos mores omnes student
<lb/>legibus similes sint. Vinculum igitur quod ad fracturas
<lb/>pertinet huc non admodum accommodatur, atque idcirco
<lb/>fusius de ipso scripsit in primo de fracturis. Hic autem
<lb/>nullum vitium exponitur, ad quod ejusmodi vinculum
<pb n="18a.417"/>
<lb/>adhibeatur. -ostendimus enim in commentariis in eos libros
<lb/>et nunc etiam in memoriam redigimus, morbos omnes
<lb/>quibus accommodatur id vinculum quod ad fracturas
<lb/>pertinet traditos fuisse ab Hippocrate in eo volumine, in
<lb/>hoc autem omnes qui alteram vinciendi rationem posselant.
<lb/>Porro autem in eo vinculo quod ad tracturae perlinet
<lb/>fascia super affectum membrum in orbem circumdatur,
<lb/>sed in altera vinciendi ratione sertus ad alias partes,
<lb/>ac plurimum ad eas quae vitiatae sedi contrariae tuus,
<lb/>quod in libro de officina medici testatur, quum inquit;
<lb/>consentit autem cum capite humeri fascia ad alteram alam
<lb/>demissa.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="48">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">si in saguli strictura, quod raro accidit, contrarium eveniat,
<lb/>ut scilicet id osas quod a pectore est subiiciatur,
<lb/>id quod a summitate lati scapularum osus sublimius</hi> se-
<lb/><hi rend="italic">ratur ac super alteram excedat, nullo magno praesidio
<lb/>opus est, demissio enim lato scapularum oste cum humero</hi>
<pb n="18a.418"/>
<lb/><hi rend="italic">recte inter su ossa concurrent, ac quaevis ratio vinciendi</hi>
<lb/>sutis <hi rend="italic">erit et callus paucis diebus increscat.</hi></p>
<p rend="indent">In superioribus quidem demonstravit, ubi totum jugulum
<lb/>transversum abrumpatur, fere quod a pectore est
<lb/>sursum converti ; quod a summitate lati scapularum ossis,
<lb/>deorsum. Nunc eum modum persequitur qui rarius accidit,
<lb/>sub quo ea pars juguli quae est a summitate lati
<lb/>scapularum ossis sursum fertur, quae a pectore demittitur;
<lb/>atque hic, ut ait, facilius sauescit. Nam demissa summitate
<lb/>lati scapularum ossis, simul etiam demittitur ea juguli pars
<lb/>quae ipsi continuatur, sicque alteri aequata illigatur caraturque.
<lb/></p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="49">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Quodsi non comminuatur hoc pacto, sed ab hac vel illa
<lb/>parte in latere erumpat, in suam locum collocandum</hi>
<pb n="18a.419"/>
<lb/>erit, <hi rend="italic">lato scapularum osse una cum humero excitato,
<lb/>quemadmodum et in superioribus explicavimus. Ubi
<lb/>restitutum suerit in pristinum siatum, reliqua curatio
<lb/>celerrime persicietur. Plerumque igitur quum partes
<lb/>inter se ceperunt, ipsa humero sursum coacto restituitur.</hi></p>
<p rend="indent">Quod ab ipso nunc proponitur, accipere debemus in
<lb/>osse quod in interiorem vel exteriorem partem prolabitur.
<lb/>Intellige nunc quam dico interiorem partem, eam quae
<lb/>alte sita est in corpore ; exteriorem, quae in superficie
<lb/>ad cutem.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="50">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">Uticunque autem quod a superiori parte est in latus vel
<lb/>in inferiorem partem veniat, commode restituitur, si
<lb/>homo resupinetur, subsuta aliqua re inter scapulas quae
<lb/>attollat sic ut pectus quam maxime recurvatur; aliquis
<lb/>:tem humerum juxta latus extentum sursum adducat.</hi>
<pb n="18a.420"/>
<lb/><hi rend="italic">Medicus vero altera manu ad humeri caput data prominentiori
<lb/>palmae parte repellat, altera quod diductum
<lb/>esi componat: sic enim maxime in naturalem sudem resiituet.
<lb/>sed, sicut jam diximus, superius os deorsum
<lb/>ferri maxime solat. Plerisque ubi alligati sunt, convenit
<lb/>ita figurari, ut cubitus juxta latus contineatur,
<lb/>sicque humeri caput excitetur.</hi></p>
<p rend="indent">Ubi ea pars juguli quae cum pectoris osse committitur
<lb/>vel in latus vel in inferiorem partem prorumpat,
<lb/>tunc alt commode restitui, si homo resupinetur, subjecto
<lb/>inter scapulas juxta spinam pulvino seu cervicali, .sive
<lb/>tali quopiam, ut hac via thorax totus recurvatur. Hoc
<lb/>autem expressit vocabulo περιῤῥηδὲς, quod poeta etiam
<lb/>usurpavit quum inquito …</p>
<p rend="indent">Η.ριῤῥηδής τε τραπέζης κατέπεσε.
<pb n="18a.421"/>
<lb/>Homine igitur ita figurato praecipit ut medicus altera
<lb/>manu humeri ad latus adducti caput in exteriorem partem
<lb/>repellat; sic enim diductae juguli partes plurimum
<lb/>inter se recedent, recurvato pectoris habitu multum ad
<lb/>eam rem conferente; altera manu componat atque in
<lb/>unum adducat diductas juguli partes; humerum vero juxta
<lb/>latus turium compelli interdum fatias esse in sequentibus
<lb/>adscribit.</p>
</div>
<div type="textpart" subtype="chapter" n="51">


<p rend="hanging"><hi rend="italic">sed quibusdam, ut narravimus, debet humeri caput sursum
<lb/>urgeri, cubitus autem ad pectus adduci, manus vero
<lb/>ad summitatem lati scapularum osus ab integra parte.
<lb/>porrigenda esu ouodsi homo cubare non recuset, aha
<lb/>quid imponere convenit quo sulciatur, sic ut humeri
<lb/>caput maxime sublime sit; at si inambulat, fundam a
<lb/>cervicibus suspendere ex fascia oportet, quae cubiti</hi> emi-
<lb/><hi rend="italic">nentiam complectatur.</hi>
<pb n="18a.422"/>
<lb/>Haec figurandi ratio efficit ut humeri caput in exteriorem
<lb/>partem compellatur, cum quo adducitur et juguli
<lb/>pars quae summitati lati scapularum ossis adjuncta est.
<lb/>Sed ejusmodi habitu inquit fere opus non esse, quod superiori
<lb/>satis restituatur, sub quo humerus juxta latus extentus
<lb/>adducebatur cubito ibidem collocato, non quemadmodum
<lb/>nunc pectori superimposito. Abstinere igitur debemus
<lb/>ab imponendo cubito super pectus, non quod hic
<lb/>habitus priori sit deterior, sed quod per illum dumtaxat
<lb/>pleraque praestari possint, quae ad reponendum idonea
<lb/>posita tunc Quomodo si res non succedat, ad habitum
<lb/>transibimus secundo loco offensum.</p>
</div>


</div></div></body>
  </text>
</TEI>
