De urinis

GALENO ADSCRIPTUS LIBER DE URINIS.

Cap. I. Urinarum differentiae multae quidem particulatim existunt; primae tamen sunt duae, liquor et contentum. Liquorem autem voco ipsam urinam a liquari ; contentum vero quod diverse in urina apparet. Purius vero liquoris pares numero differentiae contingunt; duae siquidem sunt hujus liquoris, prior quidem consistentia, posterior vero color. Utrumque autem horum in alia partitur, consistentia enim alia est tenuis, alia crassa, alia mediocris. Eam vero quae mediocris est, quum secundum naturam se habeat, dividere non licet; ceterum tenuis et crassa bifariam dividitur. Urina quidem tenuis aut mingitur tenuis et permanet tenuis aut. meitur tenuis, sed turbatur tandem et efficitur crassa.

Cap. II. Prior quidem harum extremam indicat cruditatem, natura enim nondum prorsus coctionem tentavit, altera autem quae ex tenui reddita est turbida indicat. naturam jam primo aggressam esse coctionem. Et tenuis quidem urina ita dividitur idque quod diximus significati .

Cap. III. At crassa simili modo aut meitur crassa et permanet crassa aut meitur crassa, sed redditur. tenuis. Prior quidem indicat vigorem agitationis, altera autem ebullitionem crassiorum humorum, sed tamen naturam incipere secretionem ebrum judicat. Et hae quidem sunt humoris quoad substantiam differentiae. Quum vero in priore partitione mentionem etiam fecerimus difscrentiarum quae a coloribus capiuntur, jam deinceps eas exponamus. Prima igitur est urina alba, hanc sequitur pallida, deinceps rufa, quarta est flava, post hanc rubra, ultimo nigra et extremae quidem sunt duae, alba et nigrae reliquae autem mediae inter has. Est igitur pallida proxima albae, rufa autem longius distat ab alba, propior pallidae e diverso autem rubea proxima est nigrae longissime distans a rufa et a pallida, flava autem peculiarem ac propriam habet mixtionem, ita ut gemini coloris esse videatur partim rufi partim rubei. Quare et in libro de crisibus splendentem ipsam appellavit Calenus, jure enim splendet, splendorem enim a rufo, nitorem autem a rubeo accipit. Ergo ordine quodam mutuo a se invicem urinae hae coloribus disserunt, alba, pallida, rufa, flava, rubea, nigra. Fit autem pallida quum modicum cholerae ferosae humiditati accedit; rufa autem fit quando plus cholerae additur; rubea fit a sanguine, nigra vero a nimia exustione et ab aliis causis ut paulo post dicetur, alba an.. tem indicat extremam cruditatem. Hae igitur sunt liquoris simplices differentiae in consistentia et colore. reliquum est ut complicatas connexasque dicamus quales scilicet sint quae deinceps simul connecti possunt, quae item non possunt, et si connectantur, quid significent.

Cap. IV. Sit igitur quoad substantiam suam minime cocta, talis vero est tenuis cui ita permanenti tenui annectatur color exquisite albus, ut sit ea tenuis et alba; haec urina multa significat. Aut enim imbecillitatem virtutis ostendit, sicut in senibus et in morbis diuturnis in pluribus ut plurimum apparent urinae tenues et albae. Tales etiam in nonnullis qui natura imbecilles vires habent videntur. Interdum significat obstructionem, sicuti quum in nepbriticis apparet, indicat, et in quartanis similitor quum in principiis talis meitur obstructionem significat, ac rursus in ipsis quartanis talis quum micta fuerit urina circa initia obstructionem significat ; humor etenim melancholicus quum sua crassitie venas obstruat, quafi pereolata urina alba et tenuis apparet. Indicant vero tales urinae et aliud summum malum, si enim in causo et urente febre appareat urina tenuis et alba, significat pluenisio. Quum enim febris ipsa urens copiam bilis indicet, urina vero non tingatur, manifestum est quod biliosus humor non retinetur in vasis, sed levitate sua cerebrum insitit. Siquidem igitur nondum adest phrenitis, urina existente tenui et alba, febre vero ardente, praedicimus phrenitin suturam ; si vero adest phrenitis, urina vero ejusmodi est, praedicimus mortem ut plurimum, neque enim poterit virtus cerebri servari, cui ingruit tantus acutae mordacisque cholerae impetus. Haec igitur significat urina tenuis et alba.

Cap. V. Sit iterum urina quoad substantiam cruda, id est tenuis, quoad colorem autem modice cocta, ut sit pallida ; talis imbecillitatem significat. Quoad colorem enim concoxit, quippe quum hoc facilius sit, nondum vero quoad substantiam, propterea quod hoc difficilius est.

Cap. VI. Sit urina tenuis cui annectatur color rusus, talis melior quidem est priore, est tamen cruda quoad substantiam.

Cap. VII. Sit urina tenuis et flava, haec non solum cruditatem indicat, sed etiam defectum alimenti, id qtod in juvene jejuno reperitur. Interdum ostendit calorem multum in profundo biliosum succum gignere, id quod ia febre tertiana; indicat et vigilias ac animi perturbationes. Haec omnia flavam urinam efficiunt.

Cap. VIII. Proponatur iterum urina cruda quoad substantiam tenuis, sed rubea, talis nunquam reperitur. Si enim rubens color in urina a sanguine sit, sanguis vero a coctione, coctio autem substantiam incrassat, manifestum est quod rubor in urina cum .tenuitate consistere non potest. Quod si Aliquando reperiatur tenuis urina cum rubore, color ille exquisite rubeus non est, sed est quiddam ichoroeides.

Cap. IX. Ultima autem est connexio tenuis et nigrae, haec etiam nunquam reperitur. Color enim niger fit propterea quod melancholicus humor per urinas purgatm; aut fit a frigiditate nimia aut a nimia sanguinis aditione; haec vero tria crassitiem sibi vendicant.

Cap. X. Quod autem tres quas diximus urinae nigrae differentiae crassam sibi substantiam vendicent manifestum est; in remissione enim febris quartanae et solutione melancholiae urinae apparent nigrae. Redduntur autem nigrae propterea quod humor melancholicus per has expurgetur, qui sua substantia terreus est et crassas; quare et urinas efficit crassas. Simili modo et hae urinae quae ex assatione adustioneque sanguinis nigrae fiunt, crassae sunt. Si enim ustio nimia exsiccat humiditatem sanguinis, constat quod etiam crassam efficit ejus subsumtiam; quare manifestum est quod et urinae crassae fient; a sanguine enim et coloris immutationem accipiunt et substantiae usti sanguinis crassitiem referunt. Frigiditas vero quia incrassat materiam, etiam urinae substantiam faciet humori similem. Ita igitur urinae fiunt crassae, ut docui.

Cap. XI. Et de connexione substantiae tenuis cum diversis urinae coloribus haec quae diximus sufficiant; superest ut de altera substantiae differentia disseramus. Sit igitur urina crassa cui ita permanenti crassae color albus accedat, talis urina magnam esse in corpore crudorum humorum copiam indicat.

Cap. XII. Proponatur crassa et pallida, haec non potest in connexionem venire, neque enim crassa et rufa neque crassa et flava simul consistere possunt^ Colores enim hi propter desectum materiae fiunt, ac debilitatem virtutis, crassa autem a contrariis fit causis. Quare manifestum est quod rufa aut pallida aut flava simul cum crassa permanere nequeunt.

Cap. XIII. Sit urina crassa et rubea, hujusmodi enim urina reperitur, significat plenitudinem sanguinis, ut sit in synochis febribus.

Cap. XIV. Sit crassa urina et nigra, talis etiam reperitur et significat evacuationem humoris melancholici; id quod multoties fit in declinatione quartanarum et in solutione melancholiae. De urinis vero nigris quae fiunt aut ab adustione aut a frigiditate postea dicemus. Et hae quidem sunt crasse cum iis quos diximus coloribus connexiones. Jam vero incipiamus agere de iis quae contenta vocavimus.

Cap. XV. Esto igitur primum album supremum locum occupans planum, sed inaequale, id est uno die coctum, postero die non coctum; tale debilitatem indicat virtutis, quae non potest ex aequo omni tempore materiam concoquere.

Cap. XVI. Sit vero album quidem et inferiorem locum tenens, non amplius tamen planum, sed divulsum, hoc deterius est priore; illud enim ostendebat naturam sustinere inaequalitatem multis interjectis diebus ; hoc vero in una coctione, id quod deterrimum est. Et veluti autumnus propterea malus esse dicitur quod est inaequalis, si tamen inaequalis fiat quarto vel quinto quoque die minus est malus, si vero una die longe pejor est, sic et sedimenta divulsa pejora prioribus sunt, quoniam indicant naturam in una coctione desedisse ob distractionem, distrahitur vero natura a flatibus qui inter succos intereursant ac dirimunt continuitatem succi qui concoquitur. Quoniam igitur supposuimus contentum habere se secundum naturam quoad colorem et locum, praeter naturam autem in substantia, manifestum est quod in substantia illius quod haec ita habet aequalitas vel inaequalitas est.

Cap. XVII. Sit igitur prius aequale diVulsum, tale procul dubio malum est, indicat enim copiam crassi flatus in profundo qui a natura extenuari non potuit.

Cap. XVIII. Sit aliud divulsum inaequale, id est alio tempore tale apparens alio diversum, hoc priore est melius, indicat siquidem flatuofos succos esse paucos quos natura cito discutiet et tenues reddet. Et mirum sane est inter opera naturae aequalitatem malum esse, inaequalitatem bonum; quod merito sane ita evenit, mala enim si eandem perpetuo vim habeant, deterrima sunt. Sicut et pulsus arteriarum, si semper et continuo intermittens existat, deterrimus est, si vero aliquando intermittens, aliquando non intermittens, minus est malum. Eodem modo sedimentum divulsum inaequale minus malum est sedimento divulso et aequali. Et haec quidem de hac complicatione dicta sufficiant.

Cap. XIX. Sit autem alia complicatio haec. Contentum quoad colorem sit coctum et sit album, non obtinens tamen locum inferiorem, sed medium, ac quod medium Iocum habet sit prius et laeve in substantia, aequale in tempore, tale indicat coctionem, sed tamen non perfectam, id enim non est hypostasis sed media coctio aut claram ostendens, quod enim in medio est naturae bypoflasse est, loco tamen differt ab hypostasi. Causa autem diversitatis loci est abundantia flatus qui immiscetur succis ; si enim flatus haud exacte per concoctionem fuerit extenuatus, sed ob crassitiem inclusus fuerit intra contentum, flatus ipse trudit illud atque attollit aut ad supremam superficiem et tum vocatur nubecula aut ad mediam regionem, quod tum vocatur suspensum. At vero si nulli sunt omnino flatus ipsum gravitate sua deorsum fertur vocaturque hypostasis. Et de suspenso quidem id mihi dicendum fuerat.

Cap. XX. Tria haec igitur quae diximus diversa sunt tantummodo situ; situs autem variatur per flatum, flatus autem generatur coctione, coctio vero quando perfecta fuerit flatum attenuabit et resolvet, propterea hypostasis perfecta perfectam indicat coctionem. Si autem ventositas illa extenuari nec prae crassitie ex humore dissolvi potuerit, ideoque succum non coctum habeat, unde et imperfectam ostendat coctionem, seu obscuram et mediam; ideo mediam quoque obtinet regionem, neque enim copiosus est, si namque in superiori parte cocta fuerit ac facta fuerit nubecula, coctionem quidem significat factam, verum obscuram, quoniam multa et crassa est ejusmodi ventositas. Clarum est igitur quod ex situ seditnentorumV nihil plus discimus quam modum et mensuram eorum quae indicantur. Si enim nigrum erit contentum, signum est malum, minus vero est malum si solum id nigrum est quod in medio jacet; ac multo minus etiam si nubecula, si vero id quod in infimo est veluti hypostasis, longe est pessimum. Sufficiant vero haec dicta de situ, qui neque bonum neque malum significat, sed modum et mensuram boni et mali. Quum autem in contento quatuor nobis consideranda sint, color scilicet, locus, substantia et tempus pus; superest ut de colore jam disseramus, cum de substantia, tempore tet loco jam satis dixerimus. Color autem alius est naturalis contento et est albus; alius praeter naturam, qualis est niger, lividus, pallidus, rubeus; de quibus jam agamus.

Cap. XXI. Sedimentum rubeum fit a sanguine ichoroeide : significat autem coctionis desectum, non tamen mortem, quum enim succus is sit benignus et amicus naturae, magnum periculum inferre non solet; quia vero indicat cruditatem, ob id etiam morbum diuturnum, id autem ex eo quod dicturi sumus de liquore intelliges. Humores quidam generantur ex phlegmate, sicut phlegma et ichor: quidam generantur una cum sanguine, sicut flava bilis et nigra bilis. Quando igitur urina videtur rubra, indicium est quod ab ichore colorem accepit; ichor autem fit ante quam sanguis fiat, neque enim natura perfectam sanguini tincturam dedit, manifestum est quod nondum coctus est; ad hoc autem tempore indiget natura ut sanguis coquatur. Quid igitur significet sedimentum rubeum jam diximus.

Cap. XXII. Sedimentum autem nigrum aliquando frigiditatis est indicium, interdum caliditatis; discernetur vero alterum ab altero hoc modo. Si anteceflit liVidus, postea subsecutus est color niger, indicationem facit frigiditatis, si vero antecessit viridis, subsequitur vero niger, caliditatem indicat. Et quatuor quidem in contento inquisivimus, colorem dico et locum et substantiam et tem.. pus, omnium autem horum syncrisin fecimus.

Cap. XXIII. Lividum autem frigiditatem indicat et extinctionem virtutis.

Cap. XXIV. Ex oleaginis urinis alia est elaeochroa, alia elaeophanes, alia elaeodes. Prima principium indicat colliquationis adipis totius corporis, est vero ea colorem olei retinens. Elaeophanes autem habet exquisitiorem mixtionem olei cum urina significatae augmentum colliquationis. Elaeodes est quae tota fui substantia et colore et consistentia undequaque est veluti oleum; quae indicat statum et summum vigorem colliquationis. Sunt autem hae urinae etiam ex colliquatione adipis renum. Exstant tamen cautiones quibus hoc discernas, quarum meminit Hippocrates in aphorismo de resolutione adipis renum, ubi dicit: quibus hypostasis pinguis ac simul tota, iis renum vinum significatur. Ipsemet docuit discernendi modum, cum addidit ἀθρόη, id est simul tota; in renum enim colliquatione celeriter adipes excernuntur, in colliquatione autem totius corporis adipes colliquati paulatim, id est tarde et non universim, cum urina exeunt. Quia enim recipitur adeps a venis membris vicinis, deinde ab iis quae continuantur et rursus ab aliis et aliis et tandem a renibus et a vesica, patet multo post tempore excerni, adipis vero in renibus colliquati propter vicinitatem transitus celerrima est excretio et non paulatim. Hoc igitur est quod dixit Hippocrates simul tota, id est celeriter. Haec de oleaginis.

Cap. XXV. Cum autem caro ipsa liquatur, facit hypostases oroboides, quas ut bene discernas animum adverte ad coctionem aut cruditatem aut febrem acutam praesentem. Si enim adest febris, totius corporis est pastio, si vero non adest febris, est virium renum. Et rursus si adest cruditas urinarum, totius corporis vitium est, si coetio adest, hypostases vero orobinae appareant, vitium indicat renum. Nec sine causa cruditas incessit quando morbus est totius corporis, ea enim vasa quae coctionem conficiunt male affecta sunt, in vitio autem renum cruditas non adest, renes enim non sunt instrumenta coctionis urinae. Haec de colliquatione carnis et adipis.

Cap. XXVI. Quando solida membra male sunt asseeta abraduntur primum extimae partes et reddunt urinas petaloideis, sunt tamen et hae aliquando a vitio vesicae. Discernes autem hoc ex iis quae jam diximus de vitio renum, si enim adfuerit febris, totius corporis est vitium, si non adfuerit febris, vitium est vesicae, si cruditas adsit, totum corpus est affectum, si coctio adsit, vesica.

Cap. XXVII. Quando febris profunda corporis vasa corripit ac dilacerat hypostases fiunt pityroideis fursuraceae, quae strictiores quidem sunt squamosis, sed crassiores, id vero etiam vitium vesicae aliquando indicat. Discernitur autem hoc eo quo diximus modo; si enim adfuerit febris, vitium est totius corporis, sin minus, vesicae.

Cap. XXVIII. Posteaquam vero febris ipsa longe lateque majori vi quam in superioribus vitiis solida membra corripuerit, facit solidiora sedimenta quam erant illa quae speciem furfuris reserebant, quae vocantur crimnode. Haec vero duo significant, aut adustionem sanguinis aut liquefactionem solidarum nimiam. Et siquidem alba suerint quae resident, solidorum partium est vitium, si vero rubea exstiterint, sanguinis adustio.

Cap. XXIX. Indicat hepar esse ulceratum cujus substantia dissolvitur. Et partes quidem hujus sedimenti subtiliores habent colorem ichorosum, crassiores autem sunt similes sandarachae, quae ut plurimum portendunt mortem infirmis aut, si supervixerint, hydropem.

Cap. XXX. Foetida urina indicat putrefactionem et extinctionem virtutis.

Cap. XXXI. Restat vero nobis speculari de humoris urinarii cum sedimentis connexionibus ac dicere quid significent. Hae enim connexiones quas hucusque explicavimus erat ut solius humoris urinarii quas primo loco edisseruimus ; vel solius sedimenti quas secundo loco exposuimus; nunc autem et humoris et sedimenti simul connexiones complicemus et exponamus, quid significet quaelibet complicationis differentia.

Cap. XXXII. Proponatur igitur primo urina non cocti humoris, qui est tenuis; nec cocti coloris, qui est albus, in tali urina nunquam potest existere sedimentum, tenuitas enim significat defectum materiae ex qua fit id quod residet. Ad haec in tenui quae permanet tenuis esse sedimentum simulque esse urinam pallidam aut rufam aut flavam est impoflibile, in iis enim natura privata nutrimento convertit se ad colorem faciendum. Quare si volumus conficere connexiones humoris urinarii cum sedimensus, tenue abjiciamus a proposito, proponamus vero crassem.

Cap. XXXIII. Sit vero urina colore alba, substantia crassa, in hac potest residere sedimentum quod sit album, sed non laeve, in talibus enim crudorum succorum copia colligitur, quae licet coctionem coloris admittat, substantiae tamen minime.

Cap. XXXIV. Sit alia crassa cui connexus sit color rubeus, pallido enim, rufo et flavo ob eas quas diximus causas crassam connecti non potest, si igitur rubeo misceatur crassam, id quod saepius accidit in synochis febribus, signum est cruditatis et in humore et in sedimento tum quoad substantiam tum quoad colorem utriusque, humoris scilicet et sedimenti.

Cap. XXXV. Sit urina alia crassa et nigra; haec non cocta est nec colose nec substantia tam humoris urinarii quam sedimenti. Et hae quidem sunt connexiones urinae crassae quae remanet crassa.

Cap. XXXVI. Sit vero urina quoad substantiam mediocris, cui annectatur color aliquis; haec alba esse non potest, si enim alba est, cruda est. Esto tamen, apuareat urina mediocris substantiae et alba, mirum profecto erit, quomodo natura mediocrem substantiam faceret, colorem vero non decoqueret, quum illud majoris sit negocii et difficultatis. Mediocre igitur cum albo consistere non potest, raro autem cum. pallido, nisi abundans humiditas. aliunde bili advenerit. Color quoque rufus aut flavus cum mediocri urinae substantia non potest communionem habere ; quod si aliquando habeat, in illis tamen nihil residet; proinde et has urinarum cum hypostasi complieationes ut inanes omittamus.

Cap. XXXVII. Virides ster- lividae, nigrae, cruentae, nimium crassae, rufae, supra modum impermixtae, rufae simul tenues, carentes hypostasi, pravae stant foetidae, pingues, oleaginae et eae, quae excedunt copiam potus.

Cap. XXXVIII. Lividae, nigrae, caliginosae, variae, divulsae, farinaceae, sanguinolentae, biliosae et exustae, phlegmaticae et- foetidae : urinae vero in quibus nihil residet sunt omnino pravae. Hae igitur species urinarum significant plurimas causas diversorum morborum eorumque augmenta, declinationem; discretionem, concretionem, coctionem, cruditatem, modum insuper periculorum quae futura sunt. Considerare autem medicus debet in his omnibus multitudinem et vim causarum ac exsuperantiam, quo delictum omne evitetur.

Cap. XXXIX. In mortis febrilibus utilissima est urinae indicatio. Quoniam autem omne. quod est praeter naturam cognoscitur per id quod est secundum naturam; idcirco urinarum notitia incipere debet ab iis; quae fiseundum naturam te habenti optima igitur urina est in iis hominibus, qui Iani sunt et bonam corporis habitudinem sortiti sirnt, subrufa aut tubflava, mediocris crassitiei; tali colore permanens quali mictu est: hypostasin retinens planam, aequalem,-albam per omne^ tempus, multitudinem^ autem promeusura et ratione potus. In mulieribus tamen urina secundum naturam albioris coloris esse decet quam in viris habereque hypostasim copiosiorem. In pue-. risi vero aesate necesse est crassiorem esse hypostasin pro-pter edacitatem puerorum et motus eorum importunos at. inordinatos. Q -.ando autem Hippocrates dicit hypostasin laevam vult significare non divulsam .sed continuam :quando dicit aequalem, vult significare tum eam, quae per omne tempus similis est tui ita ut si uno die sit cocta, postero die. non sit cruda, .tum eam quae. sedimentum et liquorem habet totum sibi aequalem. In urina naturali consideranda sunt haec, substantia, color et ea quae ini urina apparent, qualis est nubecula, suspensum .et ea quae in fundo est- hypostasis : quod si aliquid horum in urina immutatum fuerit, indicium erit cruditatis in venis.

Cap. XL. Optima in aegrotis urina est ea, quae simiilima est urinae fanorum hominum, subpallida aut subilava, habens hypostasin albam, laevem aequalem. Ab hae vero jam defecit quae suspensum habet album, laeve, aequale. Adhuc- vero magis deficit, quae nubeculam habet albam, laevem, aequalem. In quibus enim flatus est in profundo crassius et incoctus, si paucus is fuerit, permittit materiam ad maturae. fundum deferri : si voro abundaverit effert hypostasin ad superficiem summam urinae et facit eam, quam dicunt nubeculam. Quanto igitur flatus praevaluerit et magis dissecuerit ac magis in altum sustulerit hypostasim, tanto minus cocta dicetur esse urina. In tertianis tamen exquisitis et in ephemeris febribus fala nubecula aut suspensum ad solutionem morbi saepe sufficit: interdum sufficit et solus color urinae bonus.

Cap. XLI. Saepe autem albus color eorum quae in urinis apparent rudes decipit ita, ut nesciant malam esse . hypostasin quae illis videtur bona, ac e diversu bonam esse quae illis videtur mala. Accidat enim aliquando ut albus humor et crudus excernatur simul cum urina ac in imo subsident instar bonae hypostasis : aliquando affecto hepate aut renibus pus cum urina excernitur et subsidet, ita ut indoctos decipiat. Sed hoc discernetur primum per dolorem qui praecessit in renibus aut in hepate aut in aliqua parte alia quae iniet per urinas expurgari, deinde per foetorem quem obtinet pus. Crudus autem humor discernetur a bona hypostasi per inaequalitatem substantiae ipsius contenti, ..neque enim humer crudus permanet sibi continuus, sed -dividitur in exiles et minutas partes veluti arenulas neque laevis est omnino sicut vera hypostasis. In bonis autem urinis primum quod -apparet est nubecula : deinde facto aliquo descensu apparet id quod vocatur suspensum, influe autem quum jam pereolata est, subsidet in prosuudo facitque hypostrsin, nimirum- quum jam pertecte cocta fuerit. At in crudis humoribus a principio statim delabitur multitudo non pauca in profundum matulae, interim et totius urinae color est malus: deinde paulatim concocta et .extenuata multitudo attollitur in medium humoris facitque suspensum. Posteaquam vero maximopere extenuata coctaque fuerit, insidet in superiicie liquoris faciens nubeculam; quae indoctis imponit .sit opinentur .morbum labi in deterius.

Cap. XLII. Tenuis et pallida urina cruda quidem est consistentia, concocta autem mediocriter colore, tmbecillitalem autem haec -indicat naturae, colore enim concoxit quod sit facile, non etiam consistentia quod difficile sit.

Cap. XLIII. Tenuis vero consistentia urina et eolore flava melior est quam pallida, cruda tamen. est propter consistentiam.

Cap. XLIV. Urina rubra cruditatem indicat, non mortem, est enim ex sanguine serofo qui nondum coctio-, nem adeptus est neque proprium colorem ac propterea morbum diuturniorem significat; at in febribus continuis ob sanguinis copiam qua fiunt excernitur mina crassa et rubra, quae videlicet colore talis est et consistentia coloris et contentum habet.

Cap. XLV. Urina quae tenuis meitur ac postea foris turbatur cruda est propter erassi sanguinis exstrperantiara, naturam autem coctionem aggredi significat.

Cap. XLVI. Urina vero quae crassa meitur et non subsidet qualis est iumentorum, ostendit crassiorum flatuum et humorum fermentationem. In his capitis dolores aut adsunt aut aderunt propter humorum perturbationem exi evaporationes.

Cap. XLVII. Sedat equidem eam quae in humoribus fit fermentationem et indicat aliquo modo inchoari secretionem.

Cap. XLVIII. Summam cruditatem; non .enim aggresta est in his natura coctionem, fit autem ea propter facultatis imbecillitatem vel propter obstructionem vel ob morbi- diuturnitatem, in quartanis enim longissimis circa initia ob crassitiem et pervicaciam materiae- urina pereosatur: fit et tenuis propter obstructionem hepatis aut renum; verum cognoscitur ex dolore locali ; meitur autem aliquando tenuis i et alba et in ipsis sebribus ardentibus et phrenitidem significat, etenim febris ardens copiam indtcat bilis, non autem tingitur urina, clarum est in venis bilem non manere, sed tua levitate in cerebrum excurrit, sin igitur non adsit phrenitis, ex his cognosces statim afiatutam, sin autem quum jam phrenitis adfuerit, tenuis et alba metatur urina in ardentissima febre, mortem portendit ut plurimum, neque enim cerebri vis jam ab ardenti febre prostrata sustinere potest acrimoniam ac mordacitatem bilis jam putrefactae.