<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="../../../../verbatim_theme/verbatim.xsl"?>
<?xml-model href="https://epidoc.stoa.org/schema/dev/tei-epidoc.rng" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<?xml-model href="https://epidoc.stoa.org/schema/dev/tei-epidoc.rng" schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader xml:lang="eng">
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title xml:lang="lat">De venae sectione</title>
        <author xml:lang="lat">
<name ref="http://viaf.org/viaf/44299175">Galenus</name>
</author>
        <editor role="translator">Kühn, Karl Gottlob</editor>
        <funder ref="https://www.iufrance.fr/">Institut universitaire de France</funder>
        <funder ref="https://www.sorbonne-universite.fr/">Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université</funder>
        <respStmt>
          <resp>Published original versions of the electronic texts. The following text is taken verbatim from the Latin translation of Galen’s complete works published by Karl Gottlob Kühn from 1821 to 1830. The text was produced from the image of Kühn’s edition digitised by the <orgName ref="https://www.biusante.parisdescartes.fr/histoire/medica/index.php">Bibliothèque numérique Medica</orgName> (BIU Santé médecine, Université Paris Cité) using ABBYY FineReader 15.</resp>
<orgName xml:id="Galenus_verbatim" ref="https://galenus-verbatim.huma-num.fr/">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
          <persName>Nathalie Rousseau, Sorbonne Université</persName>
        </respStmt>
        <respStmt>
<resp>Editor-in-Chief, Galenus verbatim</resp>
<persName>Nathalie Rousseau, Sorbonne Université</persName>
<orgName ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>Lead Developer, Optéos</resp>
          <persName>Frédéric Glorieux</persName>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp from="2021-11" to="2023-03">Digital Editor, Galenus verbatim</resp>
<persName>Cahal Taaffe</persName>
<orgName ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
</respStmt>
<respStmt>
<resp from="2024-02-19" to="2024-07-19">Digital Editor, Galenus verbatim</resp>
<persName>Lucas Lemperriere, Université de Rouen</persName>
<orgName ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
</respStmt>
<respStmt>
<resp from="2024-06" to="2024-07">Global text verification and correction, Galenus verbatim</resp>
<persName>Fabrice Robert</persName>
<orgName ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</orgName>
</respStmt>
<funder ref="https://www.iufrance.fr/">Institut universitaire de France</funder>
<funder ref="https://www.sorbonne-universite.fr/">Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université</funder>

</titleStmt>
<editionStmt resp="#Galenus_verbatim">
<edition n="1">First digital edition of the Latin translations printed in Kühn’s edition.
<date type="upload" when="2024">2024</date>
</edition>
</editionStmt>
<publicationStmt>
        <authority ref="#Galenus_verbatim">Galenus verbatim, funded by the Institut universitaire de France (2019-2024), the Initiative humanités biomédicales de l’Alliance Sorbonne Université (2021-2024) and the Institut des sciences de l’Antiquité de l’Alliance Sorbonne Université (2024-2025)</authority>
        <publisher>Sorbonne Université</publisher>
        <pubPlace>Paris</pubPlace>
        <idno type="filename">tlg0530.tlg036.verbatim-lat1.xml</idno>
        <availability>
          <licence target="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/">Available under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License</licence>
        </availability>
<date>2024</date>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <biblStruct>
          <monogr>
            <title xml:lang="lat">Claudii Galeni Opera Omnia</title>
            <author xml:lang="lat">Pseudo-Galenus</author>
            <editor role="translator">Kühn, Karl Gottlob</editor>
            <imprint>
              <publisher>Cnobloch</publisher>
              <pubPlace>Leipzig</pubPlace>
              <biblScope unit="vol">19</biblScope>
              
              <biblScope unit="pp" from="519" to="528">519-528</biblScope>
              <date>1830</date>
            </imprint>
          </monogr>
          
        <ref target="https://www.biusante.parisdescartes.fr/histmed/medica/cote?45674x19">BIU Santé, Medica</ref></biblStruct>
        <biblStruct>
          <monogr corresp="Chartier">
            <title xml:lang="lat">Magni Hippocratis Coi, et Claudii Galeni Pergameni archiatrΩn uniuersa quae extant</title>
            <author xml:lang="lat">Galenus</author>
            <editor>Chartier, René</editor>
            <imprint>
              <publisher>[s.n.]</publisher>
              <pubPlace>Paris</pubPlace>
              <biblScope unit="vol">8</biblScope>
              <biblScope unit="pp" from="898" to="900">898-900</biblScope>
              <date>1639</date>
            </imprint>
          </monogr>
          <ref target="https://www.biusante.parisdescartes.fr/histmed/medica/cote?00013x08">BIU Santé, Medica</ref>
        </biblStruct>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <p>The following text is encoded in accordance with EpiDoc standards and with the CTS/CITE Architecture.</p>
      <refsDecl n="CTS">
        <cRefPattern matchPattern="(.+).(.+)" n="chapter" replacementPattern="#xpath(/tei:TEI/tei:text/tei:body/tei:div/tei:div[@n='$1']/tei:div[@n='$2'])"/>
        <cRefPattern matchPattern="(.+)" n="book" replacementPattern="#xpath(/tei:TEI/tei:text/tei:body/tei:div/tei:div[@n='$1'])"/>
      </refsDecl>
<editorialDecl resp="#Galenus_verbatim">
<correction>
<p>Typographical errors of the printed edition are marked up by a &lt;choice&gt; element.</p>
</correction>
<hyphenation eol="none">
<p>End-of-line hyphenation is silently removed where appropriate.</p>
</hyphenation>
<interpretation>
<p>The layout of the printed edition is marked up by &lt;pb&gt; and &lt;lb&gt; elements. The indentation type has been systematically specified with a rend value.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Titles for books of treatises are marked up by a &lt;head&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Divisions in works, books, chapters, sections are marked up by a &lt;div&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Headings are marked up by a &lt;label&gt; element. Latin numbers in headings of chapters or sections are marked up by a &lt;num&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Verse lines are marked up by an &lt;l&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Linegroups are marked up by an &lt;lg&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Tables are marked up by a &lt;table&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>In the commentaries, Hippocratic lemmas are marked up by a &lt;quote&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Greek words are marked up by a &lt;foreign&gt; element.</p>
</interpretation>
<interpretation>
<p>Italics are marked up by a &lt;hi&gt; element.</p>
</interpretation>
<normalization>
<p>Original symbols are maintained as they appear in Kühn’s printed edition. In the Latin text, the following symbols are used: ẞ (one half: U+1E9E), ℔ (libra: U+ 2114), ℥ (uncia: U+2125), Ʒ (drachma: U+0292), ḡ (granum: U+1E21).</p>
</normalization>
<normalization>
<p>The Unicode character dexia keraia (U+0374) is used to indicate the numeric use of Greek letters.</p>
</normalization>
</editorialDecl>
</encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="lat">Latin</language>
<language ident="grc">Greek</language>
      </langUsage>
    </profileDesc>

</teiHeader>
  <text>
    <body><div type="edition" xml:lang="la" n="urn:cts:greekLit:tlg0530.tlg036.verbatim-lat1">
      <div type="textpart" subtype="work" n="1">
<pb n="19.519"/>

<head>
 GALENI DE VENAE SECTIONE.
</head>

<p rend="indent">
 <lb/>In omni die et noctis hora urgente necessitate venam
<lb/>secabis, modo respicias in. febrientibus quidem accessionis
<lb/>remissionem ; in iis vero quibus aut ob ophthalmiam
<lb/>aut quid aliud simile, sine febre opus est venae sectione
<lb/>magnitudinem doloris aut inflammationis observa : qua
<lb/>enim hora mitigatum dolorem inspexeris venam sedabis ;
<lb/>re nulla urgente fatias est mane venam fecere, neque statitn
<lb/>atque a temno fuerint excitati, verum circiter horam
<lb/>unam antea vigilantibus. Ac prius abluere aliquos praestiterit
<lb/>et alios prius ambulare. in quibus vero praecautionis
<lb/>ergo venam secamus, etiam postquam aliquid operis
<pb n="19.520"/>
<lb/>soliti praestiterint, venam secare licet. Magnitudo vero
<lb/>morbi et robur facultatis primi sunt venae secandae scopi ;
<lb/>considerare igitur deinceps. oportet, quale sit hominis naturale
<lb/>temperamentum, ec atras quidem venas habentes
<lb/>et mediocriter tenues, neque albas, neque molles carnes,
<lb/>tutius vacuabis; his vero contrarios, parcius ; sanguinem
<lb/>enim habent paucum et carnem quae facile perspiret. Hac
<lb/>igitur ratione neque pueris venam secabis usque: ad lecimumquartum
<lb/>annum aetatis. In. maximis vero f nflammationibus
<lb/>vehementissimisque doloribus nullum noni praestantius
<lb/>auxilium, quam ad animi deliquium usque vacuare.
<lb/>In apta igitur purgatione diligenter: advertendum
<lb/>qualis sit pulsus elevatio, fluente adhuc sanguine, quemadmodum
<lb/>et in aliis venae sectionibus; deinde quid agere
<lb/>expediat, ne nos lateat, quando ex animi deliquio -mortem
<lb/>invehamus. Sin autem verna suerit tempestas et regio
<lb/>natura temperata et pueri natura cvmmoda, sanguinem
<lb/>detrahes ac magis quum imminent pericula, aut inflammationis

<pb n="19.521"/>
<lb/>pulmonis aut anginae aut pleuritidis aut cujuspiam
<lb/>alterius acuti ac vehementis morbi; venam secare
<lb/>oportet, ut dictum est, prout pulsus ratio feret ; ad omne .
<lb/>enim membrum percussum advertes neu annorum sole numero,sed
<lb/>corporis habitu. In frigidis autem tempestatibus,
<lb/>larga vacuati^ vitanda est ob sequentem refrigerationem.
<lb/>Haud fieri potest ut cujusque hominis vacuandi
<lb/>modus -scriptis definiatur, novi enim in quibusdam sanguinis
<lb/>detractas lex libras, febri statim restinguendae fuisse
<lb/>satis-; neque ullam - consequutam facultatis dissolutionem;
<lb/>in quibusdam vero- selibram fuisse sine noxa detractam,
<lb/>in quibus si quis duas detraxisset, maxime nocuisset. Novi
<lb/>et hoc, quod si una detracta fuisset aut etiam minus pro.fuisset;
<lb/>propter revulsionem. Qui namque secundum rectitudinem
<lb/>venas secaret aegrotantis, confestim manifestam
<lb/>utilitatem vidisset, Si quispiam ejus qui a medio primus
<lb/>est, digiti venam locet, nonnulli vero mediam inter medium
<lb/>et eum qui a medio primus est, digitum, venam fesecant,

<pb n="19.522"/>
<lb/>sinentes effluere sanguinem quoad sponte subsisterit,
<lb/>lienem adjutum fuisse, ut et cubiti Venam secantes
<lb/>interiorem. Lieni enim male affecto abunde prodest vacuatio
<lb/>sanguinis ex manu sinistra ; atque adeo in plenriticis
<lb/>vena e directo lateris affecti secta manifestissimam
<lb/>saepius exhibuit utilitatem ; at ex opposita manu aut
<lb/>prorsus obscurant aut tardiorem. lugentibus doloribus
<lb/>oculorum, siVe humeralis appellata vena aut quae ab ea
<lb/>propagatur in cubitum secta. In latere dolente vel pulmone
<lb/>vel diaphragmate vel splene aut hepate aut ventre
<lb/>secta quae ab axilla in cubiti articulum deducitur. Secare
<lb/>vero maxime oportet eam quae in flexum articulaDonis
<lb/>propagatur, quem scitis humerali vena diffisa subire.
<lb/>Tres enim hi sunt modi venae sectionis in cubito, scilicet
<lb/>quae extra et quae intra et quae in medio. Interna autem
<lb/>prodest partibus quae sunt insta collum affectis ; externa
<lb/>vero iis quae circa faciem aut circa caput. hl
<lb/>medius locus quandoque habet utrasque diductas vena^,
<pb n="19.523"/>
<lb/>ad partes manus anteriores protensas, mox et illic. conjunctas;
<lb/>quandoque sese celeriter invicem subeuntes inflexu
<lb/>ipsius articulationis; quando igitur propria partis affectae
<lb/>vena non comparet, ad -aliquam .e mediis veniendum
<lb/>eamque ut sedetur incendium potius locare .oportet, quae
<lb/>sit quasi propriae ramus. Aliquando autem et infra ipsius
<lb/>cubiti dearticulationem illae, quae circa radium sunt,
<lb/>quas fetare nihil - prohibet non apparentibus iis quae su
<lb/>cubitu. Ut autem dicta omnia membra, sectis in cubitu
<lb/>venis .juvantur - ita et in iis quae infra has sunt se res
<lb/>habet, ut in poplitibus et malleolis; sunt autem et eorum
<lb/>quae dicta fluit quaedem quae inter coxendicem et velieam
<lb/>et vulvam et renes ambigunt-. Ideo et sectionibus
<lb/>venarum in cubito nonnunquam ceuunt, quum recens fuerit
<lb/>inflammatio aut sanguinis exsuperantia. Sin autem is
<lb/>fueris affectus quem proprie nepbritim appellamus, poplitis
<lb/>venam oportet secare et eas quae sunt in malleolis.
<lb/>Quae vero in .vulva fiunt inflammationes venarum quae
<pb n="19.524"/>
<lb/>in cruribus sectione non parum juvantur; vacuationibus
<lb/>enim quae e cubitis.; -si quid aliud-infestum frigus maxime
<lb/>vitandum et^ad tres aut qhasutiiij dies cibus medlocris offerendus.
<lb/>Quum -olim gravis pestilentia sisicm invasisset a
<lb/>qua multi moriebantur, tum ego secundo morbi die nulla
<lb/>facta remissione, erus scalpenda ad binas libras vacuatieunem
<lb/>fieri permisi, atque hac ratione periculum effugi.
<lb/>Multi quoque alii hocce auxilio quum usi fuissent, fuere
<lb/>servati ac maxime qui larga manu ^sanguinem eduxerunt;
<lb/>lnsuper etiam- et mediocres capitis. dolores -et faucium
<lb/>solvit inflammationes, diuturniora autem horum iymptomatum
<lb/>dissolvuntur sectionibus et scarificationibus. Atque
<lb/>certe nihil est, quod tantum possit ad perducendos ad
<lb/>naturalem habitum eos qui a morbis difficile resurgunt,
<lb/>quam eae quae per scarificationes fiunt, sanguinis vacuationes.
<lb/>Inter indicem vero et pollicem secta vena atque
<lb/>fluens sanguis quoad sponte substiterit, diuturnum dolorem,
<lb/>maxime si illi parti insederit sanati In his vero
<pb n="19.525"/>
<lb/>qui purgantur et plus quam par est vacuantur et refrigerantur
<lb/>et resolvuntur. et convelluntur, vacuationem sedare
<lb/>oportet et aquam tepidam offerentes ad vomitum
<lb/>provocabimus; melius vero fuerit manus et pedes oleo
<lb/>calido illinere; sedaretur nihilo minus somno et balneo.
<lb/>Iis vero qui haud satis purgati sunt, non lavari convenit;
<lb/>nam. noctu purgantur; hi parcius cibandi sunt. Iis
<lb/>autem qui tuto purgat sunt, ova et alicam et surbitiones.
<lb/>et vinum dulce licet exhibere, quo intestinum ad purga
<lb/>lienem moveatur per clylmum ; conveniet etiam postridie
<lb/>lac bibere, cum hircino aut taurino adipe aut dulci vino,
<lb/>sic enim confluentes colliquationes proluens, absolutam
<lb/>efficies purgationem.</p>
   <div type="textpart" subtype="section" n="1">
<lb/><label type="head">EX PAULO.</label>
   <lg rend="italic">
<l>De adhibenda cautione su sanguinis detractione.</l>
   </lg>
<p rend="indent">
 <lb/>Qui venam secturus est advertere deuet ne stereoris
<lb/>multum in intestinis coereeatur. Hoc autem molli clysmate
<pb n="19.526"/>
<lb/>vacuamus, ne venae ab intestinis putrluam quandam excrementorum
<lb/>substantiam eliciant. Ex praetenti igitur
<lb/>morbo, quibus sanguinis detractio convenit, quovis tumpore
<lb/>venam siccabimus. Vigorem et permanentiam in febribus,
<lb/>particularem accessionem observantes. Sin autem
<lb/>continua febris fuerit, omnino- matutinum tempus accommodatius,
<lb/>qui vero quum nondum morbus adest, sed ad
<lb/>praecautionem, sanguinis vacuationem requirunt, his ver
<lb/>est commodum. In aetatibus vero usque ad decimumquartum
<lb/>annum .vacuatio molienda. Quemadmodum et infra
<lb/>sexaginta annos, nisi nos quaedam effiag.ans urgeat netessitas.
<lb/>Atque universim omnes qui imbecillam habent
<lb/>facultatem sunt observandi; atque eas quae fissi lingua
<lb/>sunt venas ut in anginae affectu siccamus oblique adstri.etionem
<lb/>observantes.; quidam vero et quae in angulis sunt,
<lb/>obscuras venas in diuturnis capitis et oculorum doloribus
<lb/>dissecant similiter. In pede vero quemadmodum in ischiadicis

<pb n="19.527"/>
<lb/>vel ob anum supra interiorem malleolum secant ad
<lb/>securitatem.</p>
   </div>
   <div type="textpart" subtype="section" n="2">
<lb/><label type="head">EXHIPPOCHATE.</label>
<p rend="indent">
 <lb/>In morbis autem acutis venam siccabis, si morbus
<lb/>gravis appareat et florentem aetatem egerint aegrotantes,
<lb/>eisque robur adsit. Sin igitur angina fuerit, delige purgationem
<lb/>vel si quis alius pleuriticorum affectus. Sin
<lb/>autem imbecilliores appareant, ac si sanguinis -plurimum
<lb/>detraxeris, clystere alvus tertio quoque die proluenda,
<lb/>donec in tuto collocatus fuerit aeger, atque inedia utatur.
<lb/>Vena igitur. interior dextri brachii secanda et sanguis
<lb/>ex habitu et aetate, deducta ratione liberalius aut
<lb/>parcius detrahendus. Istorum pluribus talia contingunt,
<lb/>faciei rubores, oculorum strabysini, manuum diductiones,
<lb/>dentium stridores, pulsus, maxillarum contractiones, extremorum
<lb/>perfrigerationes ; spirituum interceptiones per venas.

<pb n="19.528"/>
<lb/>Statim in principiis secanda vena, sublimi existente
<lb/>laborantium omnium respiratione et fluxione, ad ferendam
<lb/>enim opem id accommodatius.</p>
   </div>
</div>
    </div>
    </body>
  </text>
</TEI>
