Definitiones medicae

GALENI DEFINITIONES MEDICAE

Prooemium. De medicis finitionibus opus cum medicis omnibus tum iis potissimum qui ad medicinam intraducuntur adolescentibus quam utilissimum, prout aequum censuisti, colligere ac scriptis mandare decrevi, Theutra medicorum optime. Quum enim ars medica vitae sit utilis et ad hominum salutem inventa ac multa praeclara theoremata habeat eaque adoptionis arduae esse videantur, utilissimae erunt finitiones quae paucis. multa docere possunt. Optima namque omnibus in artibus ac scientiis doctrina est quae non multis ac immensis sed paucis perbelle dignoscitur. At prisci quique ante Hippocratem exsistere in quorum volumina nos incidimus, neque res ullas ad artem spectantes finierunt neque multos commentarios, sed admodum paucos reliquerunt. Hos tamen laudare aequum est quod primi instituta sua ad usum traduxerint et vitae quid utile invenire studuerint. His autem succedens Hippocrates medicinam etiam conscripsit ipsamque in libro de arte definivit, ille qui semper bonorum auctor ac princeps fuit, cujus idcirco omnes Graeci in aevum omne erunt memores, quandoquidem publice est de omnibus bene meritus. Qui vero ab hujus temporibus exstitere quidam finitiones conscripserunt atque hi non omnes. Sed seduli fuisse videntur in ejusmodi speculatione Herophili sectatores et Apollonius Memphites et praeterea Athenaeus Attalenfis: verum et hi neque decenti usi sunt ordine neque tractatum composuerunt, sed sparsim in libris conscripserunt parciusque praeterea descripterunt: neque enim omnes quae in medicina comperiuntur finierunt. Quidquid autem veritatis studio. asserimus, id. ex occurrentibus dictorum virorum libris doceri potest. Nos vero. ruribus urgentes .asserimus ac proditas quidem a majoribus finitiones iisdem verbis describemus ac de-: nentem ordinem ipsis imponemus, atque si quaedam a vetustioribus editae non sint conficientes ipsi contexentesque prout. et tu operae pretium esse censuisti perfectam collectionem construamus. Hoc namque ego credo, probe Teuthra, juvenibus instituendis neque fuisse- neque lore. utiliorem : atque haec hactenus. Primum itaque necesse est dicere quid sit utilissimum quidque ordini doctrinae: aptissimum, deinde quid ipsa sit sinitis apertum facere; postremo ac deinceps .finitiones ipsos subiicere.

I. Finitio igitur ex nonnullis est oratio quae quale. sit illud de quo ferme est declarat. Definiri et hoc modo potest. Finitio est oratio conceptionis animi. Quidam sic quoque finierunt^ finitio est oratio quae edaequantium resolutione effertur, vel finitio est quae nos brevi commemoratione in rerum ..vocibus subjectarum notitiam ducit,vel finitio est ^oratio quae ipsum esse declarat, vel oratio quae nobis rei .notitiam demonstrat ac explicat.

II. Definitio oratio est concisa quae subjectae rei naturam explicat. Definitio autem dicitur a finibus aut terminis qui regionis ac loca finiunt ac terminant.

III. D ior limus seu distinctio divisio est rei quae tauquam universalis dicitur, non tamen universalis exsistit, .per .accessionem ad universale conversio.

IV. Scopiis est is qui primum mente concipitur finis; situs autem est opus. scopi peractum.

V. Apnorismus est oratio concisa quae perlectam complet sententiam vel sic. Aphorismus. oratio est in voce quidem seu dictione peranguste, sententiis vero locuples.

VI. Deicriptio-est oratio quae forma quadamadmanifestandam rei notitiam rudius introducit. Alii sic. Descriptio,est oratio quae rudi typo res declarat.

VII. Scientia est rerum comprehensio solida ac certa quae a ratione nunquam deflectit. Potest quoque ita desiniti. Scientia est habitus immutabilis qui ex mentis conceptionibus opinionem haud a ratione deerrantem praebet.

VIII. Ars est praeceptorum exercitatione comprobatorum ad finem eorum quae in vita sunt perutilem congeries. Vel sic. Ars est compages comprehensionum exercitarum ad unum sinent relationem habentium.

IX. Hippocrates in libello de arte medicinam ita definit ac primum ipsam medicinam existimavit esse quae aegrotantium morbos plane tollit morborumque vehementias coereet neque a morbo victis manus curatrices admovet, quum haec omnia restituere medicam artem non posse cuique notum sit. Aliter. Medicina ars est quae in hominum corporibus versatur ac sanitatem tuetur. Alio modo. Medica ars est additio et detractio; additio quidem eorum quae deficiunt; detractio vero eorum quae exsuperant. Alia ex Herophilo. Medicina ars est salubrium et insalubrium et neutrorum. Vel sic. Medicina ars est sanitatis conservatrix. At plures hoc modo destinerunt. Medicina est ars quae sanis victus rationem et aegrotantibus medelas praescribit.

X. Summae partes medicinae sunt duae, speculatio et actio. Praecedit autem actionem seu praxin speculatio. Speculari namque prius aliquid oportet atque ita deinde agere; nam praeceptio ratione constans exercendorum operum principium est.

XI. Partes medicinae quas et species quidam nuncuparunt, sunt quinque, physiologia, pathognomonica, diaetetica, materialis et therapeutica. Physiologia equidem est quae in speculatione Versatur regentis nos ac moderantis naturae. Pathognomonica vero quae in rei quae praeter naturam est dignotione versatur^ Diaetetica autem quae tum sanorum, tum aegrotantium victui incumbit. Materialis quae materiam corpori nostro medentem continet. Therapeutica denique quae circa sanationem vel deperditae sanitatis revocationem ejusque restitutionem operam navat.

XII. Secta est multitudinis dogmatum propensio arte conditorum et ad unum finem relationem habentium. Aut sic. Secta est societas decretorum quae tum se mutuo tum apparentia consequuntur aut consequi putantur. Possit autem aliquis ita quoque definire. Secta est consensus plurium dogmatum quae se invicem et apparentia consequuntur aut consequi existimantur. Comperitur vero hujusmodi quaedam definitio. Secta est assensio multitudinis dogmatum quae tum ad seipsa tum ad apparentia consequentiam habent. Aut ita. Secta assensio est ex dogmatum multitudine consequentiam inter se ad unum finem habentium.

XIII. Dogma partim quidem proprie partim vero communiter dicitur: communiter quidem rei in actu consensio ; proprie vero rei comprobatio proindeque sane magis rationalis secta dogmatica vocata est. Dogma utroque modo vocatur tum quod opinione percipitur; tum ipsa opinio. Illud pronunciatum, hoc sententia est.

XIV. Medicinae sectae primae duae sunt empiriCa et rationalis et tertia methodica. Quartam autem sectam adinvenisse videtur Agathinus Lacedaemonius, quam episyntheticem accumulantem nominavit; nonnulli vero eclecticen electricem, alii hecticen haburicem appellarunt.

XV. Empirica quidem secta est eorum quae saepissime et secundum idem et eodem prope modo visa sunt.

XVI. Rationalis secta est rerum abditarum scientia et hanc in medendo sequuntur effectus ac opera.

XVII. Methodica secta cognitio est apparentium communitatum et proximarum et necessariarum ad medicinae finem. Communitates vero vocat vulgus adstrictum, fluxum, ac permixtum.

XVIII. Analogismus ratiocinatio est oratio quae ab evidenti ortum dubit et abditi comprehensionem facit; ut si sudores i sunt, pori sunt; sudores etenim res quidem est evidens, Pori vero res abdita.

XIX. Syllogismus est oratio in qua positis quibusdam aliud quidpiam ab iis quae posita sunt, quod prius ignorabatur, necessario colligitur.

XX. EpHogisinus est oratio quae quod sensim apparet sententiae, id in amplificationem adducit.

XXI. Theorema praeceptum res est universalis quae medicinae finem consequens adstruitur. Aliter. Theorema est effatum universale quod medicinam complet fini^continuume Aliter. Theorema est cujus contrarium raro evenit.

XXII. Rarum est cujus contrarium evenit.

XXIII. Anceps opinio est cujus contrarium peraeque accidit.

XXIV. Finis est cujus gratia aliquid in medicina efficitur. Vel sic: Finis est ad quem quaecunque medicinae sunt reseruntur. Potest quoque ita definiri. Finis est in medicina id quod assequuti nihilo praeterea egemus.

XXV. perfectus est medicus qui in speculatione et praxi numeros omnes explevit.

XXVI. Optimus medicus est qui omnia in medicina recta ratione efficit.

XXVII. Homo est animal ratiocinale, mortale, mentis et scientiae capax.

XXVIII. Animal est substantia animata, sensu praedita quae et impetu et voluntate movetur.

XXIX. Anima est substantia incorporea quae per se ex Platone movetur. Ex Stoicis vero corpus tenuium partium quod ex seipso pro seminis ratione movetur. At secundum Aristotelem perfectio corporis naturalis, organici, facultate vitam habentis. Aliter. Anima est spiritus in toto corpore consitus per quem vivimus, ratiocinamur ac reliquis subministrantia corporis sensibus fungimur.

XXX. Corpus est magnitudo triplici dimensione constans, habens in sese longitudinem, latitudinem et prosimditatam. Vel magnitudo ex spatiis tribus conflata.

XXXI. Elementum est ex quo primo et simplicissimo omnia constant et in quod simplicissimum postremum exiflens omnia resolventur. Athenaeus vero Attalensis in tertio libro ita loquitur. Elementa medicinae, ut nonnulli veterum existimarunt, sunt calidum et frigidum et humidum et siccum, ex quibus primis apparentibus et simplicissimis et minimis homo constitutus est et in quae ultima apparentia et simplicissima ac minima resolutionem capit.

XXXII. Elementatio parata est eorundem secundum idem eodemque modo doctrina. Alii ita : elementatio est ab elementis ad finem via.

XXXIII. Constant nostra corpora ex solidis, humidis et spiritibus. Solida siquidem sunt ossa, cartilagines, nervi, musculi, venae, arteriae et quae delitescunt viscera. Humida vero humores et excrementa. Spiritus denique nativus in corde calor est. /Aliter; ex quot constant nostra corpora? Ex quatuordecim, nervis, venis, arteriis, osiibus, sanguine, spiritu, carne, pinguedine, cartilagine, unguibus, medulla, pilis, humoribus et membranis. Aliter; ex quibus constituta sunt nostra patibilia corpora? Ex quatuor, ex sanguine, pituita, bile et melancholico humore, quae et patibilia elementa quidam vocitant. Aliter. Ex quibusnam constant nostra materialia corpora? Ex quatuor elementis, igne, aere, terra et aqua.

XXXIV. Anatome seu dissectio partium abditarum speculatio ac conspectio est. Anatomes species duae sunt, altera quae artificio, altera quae casu fit. Artificialis itaque est quae a dogmaticis partium reconditarum gratia traditur vel in viventibus vel in mortuis atque vel in totis vel in partibus. Fortuita vero quae casu ut ex vulnere magno evenit. Utuntur autem ea foli empirici.

XXXV. Chirurgia promptus est manuum intremularum motus cum experientia. Vel: artificiosa actio in medicina quae manibus vel instrumentis ob idoneum finem procedit.

XXXVI. Pericranium membrana est nervosa quae totam calvariam ambit.

XXXVII. Meninges sunt corpora nervosa et arteriosa quae cerebrum investiunt.

XXXVIII. Cerebrum est album, molle velut e spuma quadam concretum, humidum et calidum.

XXXIX. Cerebellum est quod in posteriori loco cerebri constitutum est natura et colore cerebro simile.

XL. Dorsi medulla est natura et colore cerebro con-. similis, verum et pinguior et candior ac minus principalis, quae per mediam spinam deducitur.

XLI. Oculi sunt qui ex quatuor constant tunicis, reticulari, uvea, cornea, conjunctiva; et tribus humoribus, vitreo, crystallino et albugineo; ut et jam nervosa propagine vel nervis opticis qui subjectos colores et magnitudines et figuras sensu percipiunt.

XLII. Aures vero nervosae et cartilaginosae sunt quae voces earumque differentias sensu percipiunt.

XLIII. Nares nervosae cartilaginosaeque sunt odorum perceptrices.

XLIV. Lingua venosa est et carnosa, subpinguis, saporum gustatrix, quae alimenti deglutitioni et vocis dearticulationi inservit.

XLV. Pharynx interna est oris regio in quam tum stomachi tum laryngis extremum porrigitur quaeque deglutitioni, inspirationi et voci inservit.

XLVI. Larynx cartilaginosus est per quem spiritum inspiramus quique simul voci inservit.

XLVII. Pulmo est arteriosus ex laevinus asperisque constans arteriis fungosior; inspirandi instrumentum.

XLVIII. Thorax est ex venis et arteriis et nervis ad respirationis impetum a natura constitutus.

XLIX. Cor nervosum, musculosum venosumque est continensque arterias, coniformis figurae, subpingue, ex quo arteriae oriuntur ac venae per quas sanguis ac spiritus immittuntur. Aliter; cor est pars musculosa quod figuram habet coniformem ac duos ventriculos in quibus calidum innatum procreatur ac vitalis spiritus; a quo propagantur arteriae et venae exoriuntur per quas suggeritur universo corpori humor vitalis et innatus calor.

L. e Diaphragma pars nervosa est viscera quae in thorace ab iis quae sub thorace sunt dirimens ac separans ; quod et septum transversum seu cingulum vocamus.

LI. Jecur substantia venosum est et calidum ac asfluens sanguine f primamque sanguinis generationem plurimam molitur, ventriculo quoque ad concoctionem obeundam confert sua ipsum appositione concalescens. Aliter; hepar est substantia rubra carnosum habens imminutionem in dextris locata partibus, in qua generatur sanguis ad totius corporis educationem. t τ t .

LII. Lien pars est venis arteriisque referta; qui quum tenuia vasa multasque interjectas vasorum cavitates obtineat, ob id rarus laxusque est.

LIII. Stomachus substantia nervosus est et arteriosus; instrumentum appetentiae et deglutitionis, vel etiam meatus humidi siccique alimenti.

LIV. Ventriculus nervosus alimenti humidi et sicci receptaculum est, ad id alimentum concoquendum exstructus.

LV. Intestina sunt nervosa quorum alia ad coctiog nem juvandam, alia ad chylum excipiendum, alia ad excernendum recrementum progenita sunt. Quot ulnis constant intestina? intestina tredecim constant venis, unumquodque propria vena mensuratur. Quot sunt intestinorum gradus seu ordines? Novem, stomachus, ventriculus, pylorus, duodenum seu ecphysis, jejunum, tenue, caecum^ colum, rectum.

LVI. Renes carnosi ex carne friabiliore constituti, cola humidi excrementi ac veluti lacunae a natura conditi.

LVII. Vesica est pars nervosa humidi excrementi receptaculum simul et excretorium instrumentum.

LVIII. Testes carnosi mollesque sunt, humidi et calidi ejus seminis quod in parastatis est concoctioni opitulantes.

LIX. Parastatae astites sunt qui ex vena et arteria constant in unam naturam confertis semen continentes.

LX. Matrix seu uterus pars est foris nervosa, intus carnosior, conceptionis vas seu organum; hystera seu ute. rus haec quoque nominatur quod partium omnium postrema fit. Aliter; matrix est quae et hystera dicitur. Ac matrix quidem dicitur quod sit omnium puerorum mater; hystera vero dicitur quod omnium partium postrema sita sit. Quot agendi facultates in coitibus habet uterus? quatuor, attractricem, retentricem, alteratricem et excretricem.

LXI. Excretio est eductio excrementorum corporibus adhaerendum.

LXII. t Stereus est excrementum alimenti ad coctionis primae distributionisque finem secretum.

LXIII. Urina surum est excusatum sanguinis in magna vena quae per renes et ureteras in vesicam desertor. Aliter : urina excrementum est quod in hepate quidem generatur, in renibus vero secernitur ac per ureteras in urinariam vesicam derivatur ac inde per cervicem vesicae effluit, quam cervicem uretram appellitant, per quam illino urina deducitur.

LXIV. Efficiens causa urinae est quae in hepate fit sanguinis generatio.

LXV. Quatuor sunt humores ex quibus animal confututum est, sanguis, pituita, bilis utraque, flava et atra. iHaec enim elementa corporis medicorum filii vocant, quandoquidem ex his constamus. Ex his sanguis calidus est et humidus ac dulcis; pituita frigida et humida, salsa, glutinosaque ; flava vero bilis calida et sicca, acris ac mordax; atra denique bilis sicca et frigida, acida et gravissima.

LXVI. Sanguis calidus est et humidus in venis eopiosus, in arteriis paucior, ex quo alitur animal.

LXVII. Pituita frigida est et humida ad ciborum deglutitionem et articulorum motus a natura subjecta.

LXVIII. Bitis flava calida est et sicca ad stomachi robur ac ventris excretiones comparata.

LXIX. Bilis atra frigidior est flava Pedem quidem habens in liene, permixta vero sanguini ut ab eo secernatur, ne is et crassius et ignavus et difficilis distributionis efficiatur.

LXX. Quatuor praeterea melancholici humoris differentiae sunt; primus est elementarius; dein qui ex superassatione flavae bilis gignitur quem bituminosum quoque nominamus, quod bituminis instar splendeat et qui ex terrea seu putrefacta pituita oriatur et qui ex faeculento sanguine constet. Flavae bilis sex differentiae habentur, bilis elementaria, vitellina, gsastea, porracea, aeruginosa et pallida. Pituitae differentiae, dulcis, salsa et qualitatis expers seu insipida ;ri humores item tribus modis in ventriculo degunt; nam aut innatant aut imbibuntur aut inducuntur.

LXXI. Mucus est excrementum cerebri quo levetur princeps animae pars.

LXXII. Sudor est tenuis et ferest qui in sanguine est humoris columen.

LXXIII. Vena est vas sanguinis et naturalis spiritus cum sanguine commixti, nervosa, sensu praedita, humidam et calidam substantiam continens; plus tamen continet sanguinis, minus vero vitalis spiritus.

LXXIV. Arteria est vas sanguinis, paucioris puriorisque ac commixti naturalis spiritus copiosioris ac tenuioris, calidior et siccior majorique sensu praedita quam vena quae pulsantem edit motum. Aliter: arteria est corpus cavum quod duplici^ constat tunica et a corde ortum ac impetum sumit spiritumque vitalem suppeditat. Excipit autem purum aërem in systole ; excernit vero in diastole fumosa ac fuliginosa recrementa; introducens igitur purum aërem et cor et nativum calorem refrigerat, usus itaque pulsus is est ut per aerem refrigeret; aeris quoque ipsa substantia quod spiritui nostro addatur generatio additioque est spiritus animalis.

LXXV. Sex nobis insunt motus ut Aristoteles in categoriis asserit, generatio, corruptio, incrementum, decrementum, alteratio et loci commutatio.

LXXVI. Nervus corpus est album ac solidum. Nervorum tres sunt differentiae; alii quidem ex cerebro et spinali medulla exorti sunt et hi proprie nervi appellantur; alii vero ex musculis tendones; alii denique ex osiibus ligamenta.

LXXVII. Nervi a cerebro et meningibus propagati communes, sicciores et minus calidi sunt venis et quam arteriae magis sentientes qui motus voluntarios perficiunt.

LXXVIII. Nervi ex ossibus producti sunt qui ab ossibus ad ossa prosecta articulos et corporis membra colligant ac continent.

LXX. Nervus a musculo ortus musculi finis est vel aponeurosta quae in partem movendam inseritur.

LXXX. Musculi sunt corpora nervosa, permixta etiam ipsis carne ad partium corporis motum procreati.

LXXXI. Perlustra seu circosses membranae sunt integumenta tenuia, fibrosa, velut indumenta ostium a natura conditae.

LXXXII. Pinguedo est effusio alimenti circa membranas maxime concreta, sensus expers.

LXXXIII. Caro concreta ex sanguine pars est hunuda et calida flexionem mollitiemque corpori praebens.

LXXXIV. Medulla in ossibus est pars ossium cavitatibus contenta, pinguis ac sensu vacans.

LXXXV. Cartilagines corpora sunt magis terrea ac sensus expertia, quales sunt nares ac aures.

LXXXVI. Ossa sunt corpora sicca et Terrestria et frigida nec sensu praedita. Aliter. Osi est corpus magis terreum, frigidum ac sensus expers. Os est, ex Platone, medulla quae calido concrescit; ex quibusdam vero medicis terrena concretio et .solida et sensus expers et exsanguis. Communia cartilaginis et unguis esse sensu carere et extra asperitatem esse. At cartilago imago est ossis; saepissime enim in articulis adjacet; unguis vero superficies ossis fuerit aut cutis concretio dura et sicca.

LXXXVII. Dentes sunt qui cibum dividunt atque conficiunt non nihil et adgvocis articulationem conferentes.

LXXXVIII. Palatum ceu coelum parvum. est pars oris superior a coeli similitudine nomen accipiens.

LXXXIX. Gargareo seu columella caruncula est a faucibus dependens, vocis instrumentum ac spiritus causa sive absolutio.

XC. Praelepiola sunt caritates ossium in quibus dentes radices agunt.

XCI. Ungues sunt nervorum terminatio decoris gratia progeniti et quo^ captu quidquam digitis sit facilius. Alii sic: ungues sunt cutis vinctura sicca et frigida ac tentus expers.

XCII. Pilus est corpus siccum et frigidum, tensus expera, ad tutelam ornatumque genitus. Quot ob causas pili in homine oriuntur? Ob duas; alii quidem ad ornatum in capite ac genis nascuntur; alii vero ad usum in palpebris ac superciliis. Cur in capite multi generanturi pili? Ob cutis siccitatem et fuliginosorum copiam excrementorum quae sursum ab inferis partibus ad. ea loca mittuntur. Cur aetate vigentibus pilorum est densitas seu hirsutia? Ob eam qua ipsi abundant excrementorum copiam tum ob cutis meatus quos habent ampliores tum ob eorum cutim neque aridiorem neque molliorem. Cur pueris pilorum est raritas seu paucitas? Tum quod his haud multa sint fuliginosa excrementa tum quod his desint cutis meatus aut potius quod adsint meatus angustiores. Quot ob causas calvi fiunt homines? Ob duas, ob summam siccitatem ac proinde alimenti pilis idonei penuriam et ob summam humiditatem, quemadmodum terra quae herbam gerit aqua multa putrefacit.

XCIII. Cutis est corpus nervosum universum totius corporis ambitum operiens, ornatus gratia et totius ratione et ad noxias causas propulsandas procreatum.

XCIV. Semen conspersa est in humido facultas ra-. tionem ejus continens, quae facultas si idoneas formas ac materias sortiatur in hominis generationem explicatur. Vel aliter hoc modo: semen est humor qui in parallelis continetur calido. spiritu constans ex quo nasci hominem decet. Aliter: semen est spiritus calidus in humido qui ex seipso movetur ac gignere tale potest, quale id a quo emissum est. Vel: avulsum materialis animae partis cum spiritu. humido. zeno autem Citieus ita finivit: semen est hominis abstractum vel avulsum quod homo cum humida animae parte ejaculatur et generis majorum compages talis existit ac tale generat ac id commixtum a quo excreta est.

XCV. Natura est ignis artificialis qui via ad generationem tendit et ex seipso efficaciter movetur. Aliter ex Platone: natura ars est divina. Vel: natura est artifi-. clasis quaedam facultas. Alio modo: natura spiritus est calidus qui ex seipso movetur ac pro seminariis facultatibus hominem generat, perficit, conservat. Vel sic: natura est facultas quae per se movetur, generationis et conformationis et perfectionis auctor quae hominem procreat conformatque. Dicitur natura cujusque rei et teani peramentum et habitua; motus quoque proprio impetu concitatus et quae animal moderatur facultas natura nuncupatur. Sic quoque definiri potest; natura spiritus est calidus qui ex sese pro seminariis rationibus movetur quique in praefinitis temporibusi ac magnitudinibus hominem generat, perficit atque conservat.

XCVI. Habitus est spiritus continens et cohibens partes.

XCVII. Appetentia est cibi potusque desiderium et indagatio.

XCVIII. Deglutitio est solidi et liquidi attractio quae a stomaCho in ventriculum fit. Vel hoc pacto t deglutitio est ingestio alimenti liquidi et solidi quae ex ore per stomachum in ventriculum perficitur.

XCIX. Coctio est mixtio et chyli consertio ac velut elixatio alimenti in ventriculo atque intestinis in distributionem mutatione facta. Aliter. Coctio confectio est alimenti per mutationem in ventriculo et intestinis. Vel sic. Coctio immutatio est prompta ad sanguinis generationem quae a natura fit per calorem elixationi similia. Quomodo Hippocrates et Erasistratus et Empedocles et Asclepiades coctiones alimenti fieri asserunt^ Concoctiones alimenti fieri quidem putat Hippocrates a calido innato; Erasistratus contritione et laevigatione, amplexu ventriculi et ascitjtii spiritus proprietate; Empedocles autem putrefactione; alii, quemadmodum et Asclepiades Bithynus, ex crudis fieri distributiones affirmarunt; ipsa quoque animam esse quinque sensuum exercitationem dixit.

C. Sanguificatio est in sanguinem alimenti mutatio.

CI. Distributio est cocti, confecti et in sanguinem conversi alimenti in corporis particulas omnes et partes attractio quam nativus calor molitur. Quidam hoc modo: distributio est concoctio alimenti in totum corpus attractio, quam naturalis obit calor cum propria mutatione confectioneque.

CII. Auctio est corporum in longitudinem, latitudinemet profunditatem promotio ac processus.

CIII. Nutritio est additio quae corporibus in circui-^ tum et latitudinem fit.

CIV. Aetates quatuor sunt; prima quidem adoletuentum, secunda vigentium fert juvenum, tertia mediocum, quarta senum. Adolescentes quidem temperamento calidi et humidi sunt ac veri similes. Vigentes calidi et sicci idem cum aestate temperamentum adepti. Medii seu declinantes frigidi et sicci sunt temperamenti autumno consimiles ; tenes frigidi et humidi hiemique similes. Exuberat sanguis adolescentibus, flava bilis juvenibus, rnediis seu declinantibus atra, pituita senibus, quod innatus calor multus quidem sit adolescentibus, vigens vero juvenibus, medius mediis, senibus paucissimus.

CV. Adolescentia est in qua augescit animal incrementum capessente in ipsi, calido et humido; quo tempore coaequalia sunt accedentibus alimentis secedentis .excrementa aut quum quod adnascitur majus est quam quod decidit.

CVI. Vigor est aetas in qua auctum perjectumque animal est absolutis in eo calore atque humore quumque. accedentibus decedentia paria existunt.

CVII. Senectus aetas est in qua imminuitur deficitque animal decrescentibus in eo calido et humido, frigido autem et sicco augescentibus.

CVIII. Respiratio est motus thoracis et pulmonis. Ejus autem partes duae sunt inspiratio et exspiratio. Vel hoc modo.: respiratio est attractio aeris per oset nares in cerebrum et per fauces et pulmones in cor, adit quoque in ventriculum atque ex accepto aere rursum pauca quaedam in ambientem fit redditio.

CΙΧ. Perspiratio est attractio aeris praeter volneratem a naturali calore per corporis ipsius superficiem cum iis quae una abeunt facta. Aliter: perspiratio est ex corpore attractio aeris cum naturali appetentia per totum corpus ac rursus per vias excretio.

CC. Pulsus est cordis et arteriarum naturalis dilatatio et contractio. Sunt autem duae pulsus partes diastole et systole. Vel sic: pulsus est cordis et arteriarum et cerebri et meningum naturalis ac inuoluntarius motus per diastolen et systolen. Sic quoque definiri potest: pulsus est motus naturalis ac involuntarius caloris qui in corde continetur in se et a se similiter et cor et arterias commovens. Aliter: pulsus est cordis atque arteriarum naturalis per diastolen ac systolen motus ad innati caloris refrigerationem^ et vitalis roboris incrementum et animalis spiritus generationem. Aliter: pullus est verax eorum nuncius quae in profundo delitescunt et vates obscurorum et incertorum-index motu concinno ac musica percussione dispositionem praenuncians invisibilem.

CCI. Genus pulsus est motio quae nec sedari potest nec a voluntate progreditur in sempiterni motus distentione ac contractione consistens atque in corde et arteriis principium obtinens. Arteria vel circulatim movetur vel in rectum. Constat in .orbem non moveri, quod autem neque in rectum agatur hinc manifeste noveris. A loco in. locum demigrant quaecunque in rectum moventur finemque obtinent motionis: non ergo in rectum movetur. Quod si quum duo sint motus neutro cieatur, non igitur movetur. At id salsum et sensui repugnat; etenim movetor. Quum igitur moveatur, demonstrandum est quali motu moveatur arteria. Dicimus itaque arteriam mixto cieri motu tum circulari tum recto. Porro an mixta hujus motio sit, ut dictum est, consentanea rationi, demonstratio est centrum.

CCII. Centrum autem appello medium punctum a quo sese dilatantia arteriae fluxus foras impellitur et ad quod rursum sese contrahentis lapsus it. Hac igitur ratione moveri secundum rectitudinem videtur; ex eo autem quod in orbem perpetuo agatur, speciem nobis invehit circularis motionis. At si velis hisce rebus arteriae contemplari motum, sit tibi haec similitudo rei narratae perspicua. Aliquis fumat lapidem ac in aquam ejaculetur; deinde per incusam a lapide plagam concipies arteriam ; qui ex ipsa factus est circulus manifestam tibi diastolem effingit. Si vero rudunt non ad infinitum ipsius circulum ire concipies, imo stare ac incipere paulo post imminui, . quousque in eum locum ejaculatus fueris unde principium ortus accepit.

CCIII. Princeps animae facultas ea est quae partibus animae praeest, quae regnat et imperat in cerebri basi redent obtinens. Quidam hoc modo: princeps animae facultas est quae universi animantis gubernationi praeest in cerebri corde constituta.

CCIV. Ministra animae facultas seu pars est quae principi subdita est atque ministrat in reliquo corpore collocata.

CCV. Sentos est affectus animae per corpus, nuncius rei motum concitantis. Quid differt lentus et sensorium et sensibile et sensificum ? Differt; tentus siquidem est agens facultas. Sensorium vero organum lest quod tensum aliquem creditum habet. Sensibile est quod sub tentum cadiu Sensificum seu sensu praeditum est id ipsum quod sentit veluti. senius, vitus, gustus, olfactus et reliqui siensus auditus et tactus. Sensorium est vel oculus vel natus vel lingua et quae sentiendi organa nuncupantur. Sensile lignum vel lapis vel paries vel columna et quaecumque te sensibus obiiciunt, Sensu pollet Theon et Dion et quaecunque sentiunt animalia.

CCVI. Sensus quinque sunt, vitus, auditus, gustus, olfactus, tactus. Ministrant autem hi ac inserviunt animae ut Asclepiades Bitbynus asserit, qui proinde animam esse quinque sensuum exercitationem dixit.

CCVII. Vitus est sensus qui fit per oculos contumpersto in ipsis tenui spiritu pupillae locum potissimum obtinente, per quem visoriae apprehensiones fiunt. Quid visus est? Visus est facultas aeriae substantiae lucida, adspectus autem activus.

CCVIII. Auditus est sensus qui fit per spiritum in auribus contentum qui siccior magis quam tenuior exsistit, quo auditoriae apprehensiones efficiuntur.

CCΙΧ. Olfactus est qui absolvitur spiritu in naribus contento fuliginoso halituosioreque, per quem olfactilium fiunt apprehensiones;

CXX. Gustus est enses qui sit spiritu linguae insito magis humidiora.

CXXI. Tactus est sensus qui per spiritum corpus permeantem perficitur, quo corporeae fiunt apprehensiones.

CXXII. Transitivus motus est animalium universorum qui per appetitionem fit provocante quidem facultate principe, ministrante. vero eo qui nervis inest spiritu una producente ac atportante partes.

CXXIII. Vox fonus quidam est animantis. Aliter: vox est quae. fit principis facultatis impulsu sese ac. lpiritum simul per fauces usque in pulmones, .os et linguam extendentis iis congredientem- aerem diverberantibus. Aliter. lox opus est reconditi in nobis. spiritus quod per asperam arteriam agitatur et per linguam .et ligulam efformatur. Aliter. Vox est impulsus aeris tonus qui quum arbitrio nostro edatur intercostalibus musculis sese contrahentibus et asperam arteriam, laryngem, gulam et ligulam oblidentibus animales affectione annunciat.

CXXIV. Memoria est detentio et conservatio eorum quae antea in anima observata sunt vel quae animam prius affecerunt. Nonnulli hoc modo. Memoria est praeteriti comprehensio cujus praesens ex sensu percipiebatur.

CXXV. Recordatio est quum praeter cetera interjecto multo tempore rursus cogitatio oritur, adeo ut quae prius animam movere ad memoriam revocentur.

CXXVI. Cogitatio est intima notio, notio vero rationalis imaginatio.

CXXVII. Somnus est remissio animae secundum naturam a finibus ad principatum. Nonnulli vero ita. Somnus est animae delatio secundum naturam a finibus ad principium. Aliter. Somnus est quies ac cessatio functionum animae principum. Quae somni causa efficiens? Utilis in cerebro materia. Vel somnum conciliat utilis materia quae a stomacho in cerebrum .effertur quaeque magis humidior ac mediocriter calidior est.

CXXVIII. Vigilia est intentio animae a principio ad omnes corporis partes et particulas.

CXXΙΧ. i Sanitas est primorum qui secundum naturam nobis insunt humorum proba temperies aut naturalium facultatum actio minime interturbata. Vel sanitas proba est quatuor primorum elementorum ex quibus corpus constituitur, calidi, frigidi, humidi- et sicci temperies. Nonnulli ita deliniunt : harmonia, id est concinnitas constituentium hominem calidorum, frigidorum, humidorum ac siccorum. Quot sanitatem comitantur? Tria, pulchritudo, bonus habitus, integritas. Qualis pulchritudo^ Pulchritudo quidem non qualis artis fucandi per faciei illitus .capillorumque tincturam et his similia comparatur. Quis bonus habitus P Bonus habitus non qui a gymnafii ca, sed qui per sanitatis consequentiam constituitur. Quae integritas? Integritas ea quae cunctarum partium numeris omnibus absolutarum roboratio commoderatioque est. Rursus pulchritudinem tria comitantur, bonus calor, proportio membrorum ac numeri concinnitas. Nonnulli itaque pulchritudinem ita definiunt: pulchritudo est partium proportio et concinnitas cum coloris probitate, probus enim color, partium proportio et numeri concinnitas sirnt quibus inest pulchritudo. Quid a bono habitu differt sanitas p Sanitas a bono habitu differt quod sanitas bonus sit habitus commoderatus, habitus autem. bonus sanitas intensa. Bonus vero - gymnesticorum habitus ne sanitas quidem ulla esse potest.

CXXX. Virtutes quidem corporis^ fiunt sanitas, robur, pulchritudo, integritas. Animi vero virtutes prudeutia, modestia, fortitudo, justitia. Quaenam est illarum ad has analogia? Sanitas equidem ad modestiam analogiam habet. Est enim sanitas bona primorum temperies ac constitutio; temperantia autem est. purum ab omni affectu animum reddere nempe voluptate, metu, tristitia, cupiditate ; quam ob causam animi motus imperturbatos tranquillosque exhibet estque haec animae constitutio ac stanitas. Rursus proportione robur corporis animi fbrtitudini consentit. Est enim robur firmitas ac vis inexpugnobilis corporis ab iis rebus quae corrumpere corpus censentur. Fortitudo vero animi robur et strenuitas ad ea perferenda quae mortis, laboris, aerumnae ac denique omnium quae gravia et terribilia. esse videntur, speciem impensius prae se ferunt. Similis autem justitia pulchriinsilui videtur; pulchritudo namque in membrorum summetris cum coloris bonitate intelligitur : justitia autem in ejus com moderatione quod in re quaque exsuperat; cuique enim pro dignitate tribuit ut diis, parentibus, cognatis, amicis, familiaribus, civibus. Prudentiae vero integritas consertur. Integritas namque ut partium corporis sic et prudentia rectarum animi com prehensionum consummatio est.

CXXXI. Equidem quod secundum naturam sanitas est, quod vero praeter naturam morbus. Quod autem est natura, id neque secundum naturam neque praeter naturam jam est; ut gracilis admodum ac siccus vel crassius jam et praepinguis vel qui caio est adunco vel fimo ver caesius vel qui varus aut varia est natura, qui ita se habent .non sunt secundum naturam affecti ; nam hi symmetriam transgressi sunt; sed nec praeter naturam quoque afficiuntur;- non enim in functionibus edendis impediuntur. Quod autem non natura ejusmodi est, ut neque se-eundum naturam neque praeter naturam neque natura existat: tales sunt qui leucas aut alphos aut acrochordoues aut myrmecias ac similia habent. Haec enim neque secundum naturam sunt, nam extra naturalem sunt statum; neque vero praeter naturam quum naturales minime lae-^ dant actiones; verum neque natura sunt; non enim ea fuere a principio genita neque a prima generatione constatere; non natura ergo ut sint relinquitur. Enimvero quod constat natura ei quod secundum naturam et quod non natura ei quod praeter naturam ratione proximum est.

CXXXII. Quae partes nobis insunt aliae quidem ad vivendum a natura, aliae varo ad bene vivendum anatura procreatae. sunt. Quae itaque partes ad vivendum progenitae sunt propriae .ac principes habentur, ut cerelitum, cor, pulmo, jecur et ventriculus, his enim prave affectis animal protinus aut postmodum necessario interit. Quae vero ad bene vivendum oculi, pedes, manus et caetero partes. His namque affectis vivit quidem animal, sed feliciter minus vivit.

CXXXIII. Morbus est primorum quae secundum naruram consistunt corporum intemperies. Vel: eorum quae nobis, insunt. humorum intemperies, Vel: naturalium faunitatum impeditio. Veli eversio corporis. ab eo qui secundum naturam est. statu in eum qui, praeter naturam. Vel morbus est primorum intemperies in qua siccum aut frigidum aut calidum. aut humidum exsuperat; Morbo- sissimae corporum constitutiones ex contrariis temperamento constant partibus, quemadmodum optimae corporumsitucturae sunt ex organicarum. portium .symmetria et ex similarium proba temperie,

CXXXIV. Affectio est. interturbatioalicujus quj se-, eundum naturam est actionis morbosa aut quarundam. aut unius aut omnium naturae functionum, Quidam vero ut. Herophilei hoc modo. Affectio -est quae non sempe- eo-r dem, tempore solvitur, sed in breviore quandoque interdpm et longiore.

CXXXV. Aegritudo est- affectio morbosa aut. totius corporis aut partis. Ad haec. morborum alii quidem conlinui sunt-; alii intermittentes, aiii acuti, ali. peracuit aiii diuturni. Continui sunt hemitritaeus, typhodes quaer ita vocatur et febris ardens. Intermittentes hi sunt; quotidiana, tertiana, quartana, quintana et his similes. Acuti sunt pbrenitis, lethargus, pleuritis, peripneumonla, febres ardentes et tertianae continuae. Peracuti sunt synanche, . cynanche, apoplexia, cholera-, tetanus et his siciles. Diuturni sunt tabes, epilepsia, arthritis,neph vitis, hydrops; . marcor et his consimiles. Morborum praeterea quidam acuti sunt et continui ut ardentes febres, phrenitides, pleuritides; hi enim acuti et continui. sunt. Nonnulli neque acuti neque continui ut diuturni morbi. Quidam vero acuti quidem fiunt, non autem continui ut tertianae febres. Quidam denique continui quidem funi, non autem acuti ut hemitritaei et typhodes febres.

CXXXVI. Febrium status quatuor funi quos etiam tempora nominant, insultus, incrementum, vigor, declinatio.

CXXXVII. Hippocrates novem morborum differentias novit, acutum, peracutum, malignum, diuturnum; medium, exitialem, salutarem, periculosum, periculi experient.

CXXXVIII. Morbus acutus est qui et viribus et specie magnus est et periculosus quique ut plurimum septem diebus judicatur. Aliter. Acutus morbus est qui magnus est et ad vigorem celeriter pervenit: Vel ex Hippocrate. Acutus morbus magnus et. periculosus morbus est quique plurimos enecat. Aliter. Acutus morbus est is qui facilem solutionem vel internecionem quantum in ipso est habet.

CΙΧ. Morbus peracutus est affectus acuto vi et specie major et difficilior qui fere septem diebus judicatur; hunc etiam acutissimum appellare consuevit Hippocrates. Aliter. Peracutus morbus is est. qui statim in summo vigore v.get; per statim autem circa primum quaternarium vel paulo post intelligendum. Aliter. Morbus, peracutus est qui septimum diem non transgreditur, sed aut in eo aut etiam maturius judicatur.

CXL. Malignus morbus est qui facultate quidem magnas est et difficilis, specie vero debilis neque statuta judicationis habet tempora. Aliter; malignus morbus voeatur qui aegris periculum minatur nec spem salutis adimit.

CXLI. Morbus diuturnus est qui in -pejus mutatur ac melius; in mensibus annisque judicatur aut etiam cum homine interit.

CXLII. Medius morbus qui inter diuturnum et acutum est ; is quoque in melius ac deterius commeat atque in sexaginta fere aut octoginta diebus judicatur.

CXLIII. Exitialis est morbus qui prorsus exitium affert vel brevi vel plurimo tempore.

CXLIV. Salutaris morbus est qui nunquam fit peremptorius quantum pensu, quoniam multoties ob errorem periculosus evadit.

CXLV. Periculosus morbus est qui ad perniciem et falutem aequale habet momentum-; is anceps quoque- dici potest.

CXLVI. Non periculosus vel securus morbus est qui temper ad falutem - quantum in ipso est vergit ittemque facultate cum salutari est.

CXLVII. Morbus specie - magnus est ut vulnus in carnosis locis multum (patri occupans ; magnus autem re vel effectu ut punctura in nervo vel musculo quae parva vilui apparet, facultate autem magna esu .

CXLVIII. Infirmitas sed adversa valetudo morbus est inveteratus multa cum imbecillitate. xel : infirmitas- est morbus imbecillis vires diminuens.

CXLΙΧ. Morbus permanens est dispositio praeter naturam corporum vitam participantium quem affectum esse ajunt Herophilei qui nec facile solvitur neque facile dimovetur susque esse in humidis causam.

CL. Morbi sporadici sunt qui omni tempore et loco exoriuntur. Aliter. Morbi sporadici sunt qui separatim quemque invadunt. Alio modo. Morbi dispersi dimersi non ejusdem generis alii aliis contingentes.

CLI. Vernaculi morbi sunt qui quibusdam in locis frequentius affluunt. Aliter. Morbi vernaculi sunt qui perpetuo regionem aliquam occupant.

CLII. Vulgares morbi sunt qui temporibus qurbusdam plures eodem in loco corripiunt.

CLIII. Pestilentia est morbus qui in omnes aut plurimos grassatur ab aeris corruptela proveniens; quo fit ut quamplurimi intereant. Fertur st quaedam hujusmodi definitio. Pestilentia est communis affectus plurimorum qui sub idem tempus per urbes nationesque acuta pericula mortesque infert acutas. Definire et hoc modo possumus. Pestilentia est conversio aeris adeo ut nec- ordinem proprium fervent anni tempora simulque plures ex eodem morbo intereant.

CLIV. causa est quae in corpore aliquid efficit expersque ipsa est corporis. Vel causa est, ut tradunt philosophi, alicujus rei effectrix aut cujus gratia aliquid fit. Triplex autem causa est; alia quidem est .evidens; alia vero antecedens; alia denique continens sieu conjuncta.

CLV. Catssa evidens est quae peracto opere discessit, quemadmodum canis quum momordit et scorpius quum ictum inflixit et inustio a fide quae tebrem molitur. Albenaeus autem Attalensis sic inquit: causa .est ea quae sarit.; haec autem est procatarctica. Aliter: causae evidentes funi quae ante totam operis consummationem existunt quasque nulla praecedit..

CLVI. Antecedens causa est- quae ab evidente vel comparatur vel adjuyatur conjunctamque antecedit. Nonnulli vero sic : antecedens causa est qua praesente adest effectus et augescente augetur et imminuta imminuitur et sublata tollitur.

CLVII. causa continens est quae praesens praesentem servat morbum et sublata simul tollit ut calculus in vesica, utr aquata, ut pterygium, ut encanthis atiaque ejusmodi quae causas conjunctas vocant, ut praeclarissimi medici qui ea non in causarum dumtaxat, sed in affectuum ratione ponunt.

CLVIII. Causa perfecta seu per se finiens est ipsa quae per se finem facit.

CLΙΧ. Concausa est quae cum alia pares obtinens vires opus molitur, id vero facere sola per se ipsis non poterat.

CLX. Adjutrix causa est quae opus quidem conficit, sed aegre, quapropter alteri consonatus quo rem eonsequatur facilius quam prompte obire seorsum nequit.

CLXI. Causae manifestae sunt quaecunque ex se ipsis facientes agentesque sensu deprehenduntur. Aliqui hoc modo. Manifestae sunt causae quae et apparent ipsae et opus consentanee sibi fieri ostendunt.

CLXII. Non manifestae causae funi quae non ex feipsis sed per signa deprehenduntur quemadmodum obscurae, quae neque ex seipsis neque ex aliis noscuntur.

CLXIII. Ad tempus obscurae sunt quae detectae ex se ipsae non apparent et .adjunctae corporibus per signa cognoscuntur. Vel sic. Pro tempore abditae sunt eae quae absunt aliquamdiu ac rursus venire tub sensum valent.

CLXIV. Significatio est signi idea vel est per signupt vel per signa perceptio. Vel notatio est signum quod rem minus patentem quampiam declarat.

CLXV. Signum.est rei quae contingere debet dignotio. Nonnulli hoc pacto: signum est quo cognito aliud quidpiam ex ipso deprehenditur. Vel quod prius ignotum nobis erat cognoscitur ac percipitur.

CLXVI. Pathognomonicum seu affectum notans est tum interiorum tum exteriorum significatio. Vel .passiognomonicum est signum ex quo affectus dignoscitur. vel: pathognomonicum est quod affectionis speciem significat.

CLXVII. Praenotio eorum quae evenire debent scientia est. Aut: praenotio est: praescire quae corpori sunt eventura. Prognosticum signum est ex quo futurum noscitur.

CLXVIII. Praedictio est futuri praenotio praenunclatioque.

CLXΙΧ. Syndrome vel concursus est congressus symplumatum. Vel symptomatum collectio. Vel symptomatum cumulus omnibus liquido apparentium.

CLXX. Symptoma est affectus accessorium vel contectariu m.

CLXXI. Auxiliaria signa sunt ea ex quibus curationis quae in ipsis observata est commovemur.

CLXXII. Auxilium est quod hominibus ad salutem admovetur ex quantitate, qualitate, ordine atque occasione constans.

CLXXIII. Curatio est morbi sublatio quae jam facta est, non quae adhuc fit. Vel curatio est ordo auxiliorum consequentiam bibentium. Vel: -opportunitas et tempus et ordo emendationis obeundae. Vel: temporis commoditas in qua opem ferimus laborantibus.

CLXXIV. Occasio .est commodae functionis tempus praeceps et commodi u fas rerum agendarum.

CLXXV. Demonstrativum signum, est quod primario, in abditae alienius rei consequentis deprehensionem per se ducit.

CLXXVI. Commemorans signum i ut ajunt, empirici res quae apparens atque ex praevia observatione innotescens ad rei quae cognoscitur memoriam conducit.

CLXXVII. Praesentium signorum omnium praetentis tigna sunt pathognomonica omnia quae affectum demonstrant: haec enim quum fiunt et adsunt affectus quoque permanent; quum vero cessant morbi quoque solvuntur.

CLXXVIII. Praesentia praeteritorum signa sunt a quibus praeteritum significatur ut facti prius ulceris cicatrix.

CLXXΙΧ. Praesentia vero futurorum signa sunt a quibus futurum significatur ut cadaverosa facies mortis signum est.

CLXXX. Praeterita praeteritorum signa sunt ut a declinatione remissio decessionis morbi signum est.

CLXXXI. Praeterita praesentium signa sunt ut demolium esse ab aspide inter exitialia censeri. Quidam vero ita definiunt: praeterita praesentium signa fiunt ut tenue intestinum vulneratum inter exitialia esse vulnera.

CLXXXII. Praeterita vero futurorum signa sunt. ut confracto osse callum contrahente: callum enim id contrahere oportet ad restitutionem. Nonnulli vero sic : praeterita futurorum sunt ut ex capite dempto osse cicatricem cavam sequuturam.

CLXXXIII. Supervenientia praesentium signa sunt ut . in senibus sauciatum periclitari ex vulnere.

CLXXXIV. Supervenientia vero succedentium signa sunt ut ex vulnere convulsio: non enim vulneratus vivit praeterea quem convulsio. excepit.

CLXXXV. Febris est limati. caloris ad fletum praeter naturam eversio pulsibus et vehementioribus et frequentioribus redditis. Vel: febris est cordis .arteriarumque calor praeter naturam vitale robur laedens, qui ab alto emergens tactui occursat ac maxime pro speciei. febris ratione quaedam. ordinis perversitas pulsibus accedit. Aliqui et hoc modo: febris. exsuperantia est caloris morbosi sese potissimum ab alto efferentis cum pulsuum mntatione in. frequentiorem ac vehementiorem. Quidam autem sic; febris est naturalis spiritus ad calidiorem ac. sicciorem statum degenerans.

CLXXXVI. Febris continua est quae neque noctu neque interdiu intermittit, remissiones vero, indutias et exacerbationes infert. Vel: continua febris est quae ad integritatem antequam ex toto solvatur non desinit, etsi remissio aliquo pensu perspicua appareat.

CLXXXVII. Febris continens est ea quae peraeque perdurat neque noctu neque interdiu intermittit; neque remissiones neque exacerbationes infert.

CLXXXVIII. Febris ardens est quae cum fervore multo fit nullam requiem corpori praebet, linguam assiccat, denigrat, frigidae desiderium affert et cum magna respiratione et calore corpus dolore afficit.

CLXXXΙΧ. Pemphigodes febris est quae per caloris^ intensionem phlyetidas pustulas in ore excitat.

CXC. Lipyria febris est ea in qua extrema et -su-; perficies refrigerantur, uritur profundum, excretiones detinentur, alpem sitientibus lingua est, pullus parvus atque obscurus; quasi- calor. se intro receperit.

CXCI. Eluens febris est quae cum alvi. fluere,saepe.- . vero et vomitibus refrigerationem infert subitamque virium dejectionem cum siti et insomnio et pulsuum pravitate.

CXCII. Astricta febris contraria est fluenti, excretiones non .infert, pulsus magnos servat, longiore spatio temporis corpus emaciat.

CXCIII. Auriginosa febris ea est quae similem latero colorem molitur, jecur in sublime attollit, linguam assiccat, cutis superficiem foedam squallidam ac luteam reddit.

CXCIV. Pestilens febris est quae cum multo calore sitim insanabilem invehat, bilis omnis generis vomitus, foeditas alvi excretiones ac virulentas ut paludum grave-. olentiae sint quae excernuntur similia, urinas multas ac graveolentes, exanthemata, pulsus celeres, parvos ac.subobscuros inducit.

CXCV. Typhodes febris, quam nonnulli vapidam ac madentem appellitant, est quae fusiores foetidos inducit. Vel:. typhodes febris est quae -cum stupore sit et intensam cum furore mentis habet alienationem.

CXCVI. Torpida febris est quae cum capitis gravitate provenit ver sanguinis per nares profluvio velexecetionis suppressionem affert aut- ex necessitate molestam eorporis lapsionem.

CXCVII. Horrida febris est quae calorem habet rigeri permixtum. et pulsus admodum imbecillos; adeo ut ne in tactum veniant sed qui velut intro recesserunt; in ea venter tumefactus murmurat lingua, valde hunnda quiddam acido simile habens, quo tanquam saliva circumluitur.

CXCVIII. Typus est intensionum remissionumque ordinata redditio. Vel ita:. typus est unius affectionis rempus cui et accessio et .emissio ordinata contingit.

CXCΙΧ. Periodus est tempus in morbis ex intensione et remissione constans. Vela periodus est similis ad idem reditus vel motus. Vel sic : periodus est in morbis diuturnis intensionis et rem issiouis -similis ad idem reditus.

CC. Quotidiana febris est quae; uniquoque die ac nocte ut plurimum eadem hora mvadit.

CCI. Tertiana est febris quae uno die vel nocte infultat, sequente intermittit; tertio^ repetit.

CCII. Quartana est quae uno die vel una nocte in vadit, deinde biduum intermittit aut noctes duas, i quarto vero rursum accedit.

CCIII. llemitritaeus est, quam nos ex fenta sententia enunciantis primo epidemiorum febrem continuam. acutam appellamus,c quae prorsus quidem son intermittit, sed dictu unum aut noctem. leniorem infert alterum graviorem. At methodici hemitritae um parvam duabus constave intermissiouibus putaverunt. Mediam hemitritaeuui vocitant quae tres intermissiones suscipit-.. Magnam denique quae quatuor intermissiones complectitur.

CCIV. Erraticae febres vocantur. quae non praefinio tae neo. recto ordine, sesi incerto statu proveniunt.

CCV. Diastole est. elevatio ac: veluti excitatio cordis arteriarum, cerebri et meningum in longitudinem, Iatitnclinem profundi tatemque in sensum tactus cadens ad elevationem. Alii autem sic: diastole explicatio est ac veluti eminentia cordis et arteriarum in longitudinem et latitu- clinem sensilis ad elationem tactui.

CCVI. Systole est collectio et collapsus istorum quae sensum quidem non movet, ceterorum bona ac consentanea ratione deprehenditur.

CCVII. Palpitatio est elatio et submissio cedentis corporis nec renitentis quae fit a spiritu nec perpetuo durat, sed certis cietur temporibus. Alii sic: palpitatio est elatio et submissio musculosorum corporum quae a spiritu efficitur nec semper fit, sed statis temporibus. Alio modo; palpitatio est motus involuntarius et invitus partium quae dum palpitant attolluntur et deferuntur^ Vel: palpitatio est dilatatio quidem praeter naturam et fit in omnibus quae distendi natura possunt partibus.

CCVIII. Magnus pulsus est qui fit arteria multum sese in longitudinem, profunditatem ac latitudinem diducente.

Parvus pulsus est qui contra in minimum spatium longitudinis, profunditatis latitudinisque assurgente arteria perficitur.

Medius est pulsus qui his ambobus interjacet secundum longitudinem ac circularem dimensum, nimirum circumserentia quoque digitis sese ad proportionem offerente.

CCΙΧ. Plenus pulsus est is qui sub tactum cadit distentus adeo, ut ipsa quidem crassior facta videatur arteriae tunica, maxime vero quod inter eam clauditur plenius universum ac corpulentius deprehenditur.

Vacuus,.est pulsus in quo tum ipsius amplexus arteriae gracilis omnino ampullaceusque est infusa quoque materia vix perceptibilis atque exilis adeo, ut si quis etiam digitis comprimat vacuitatis occurrat apprehensio.

Medius est pulsus qui commoderans inter plenum et vacuum medius quique naturalis est;

CCX. Durus pulsus est in quo nervosa, ut quispiam dixerit, arteria videtur ac rigida et tentus qui subest, spiritus ; quo fit ut ictus vim quandam repercutiendi habeat.

Mollis pulsus est qui duro contrarius arteriam remissam mollemque obtinet ac spiritum qui inest exsolutum ictumque leniorem.

Medius pulsus est qui inter durum ac. mollem commoderatus secundum naturam existit.

CCXI. Humidus pulsus est qui mollis, ut et contenta in eo substantia mitis sit et humiditate quadam tactui occurrat.

Siccus pulsus est ita ut assumpta sit subjecta humiditas et siccae atque aeriae exhalationi permixta.

Medius pulsus est qui nec humidior nec siccior tactui apparet sed commoderatus ac naturalis est.

CCXII. calidus pulsus est quum arteria vicluis partibus calidior tangitur ut in febre hectica. Frigidus pulsus est in quo arteria frigidior sentitur.

Medius est qui frigidi et calidi commoderationem obtinet.

CCXIII. Vehemens pulsus est qui et motum strenuum habet et ictum molitur violentum.

Obscurus seu languidus est qui et viribus est exsolulis et ictum imbecilliorem efficit.

Medius est qui proportionem quandam inter utrumque horum servat.

CCXIV. Celer pulsus est qui concisam habete tum diastolen tum systolen. Vel : celer pulsus est qui fit quum modico tempore movetur arteria.

Tardus pulsus est qui tardam habet tum diastolen tum systolen. Vel : qui fit quum multo tempore movetur arteria.

Medius est qui commoderatam habet tum diastolen ilum systolen. Vel: qui commoderatus fit quum commoderaso tempore movetur arteria.

CCXV. Frequens pulsus est quando parvo interposito intervallo arteria distenditur. Veri quum breve tempus est inter diastolen et systolen.

Rarus est quum interposito longo. intervallo arteria distenditur. Vel ita; rarus est pulsus. quando quietis testpus inter diastolen et systolen mediam longum est.

Medius est qui inter frequentem et rarum commoderatus est. Vel qui fit quum commoderato interposito tempore arteria distenditur.

CCXVI. Pulsus ordo est habitus quidam in magniusdine vel vehementia vel rhythmo ver alio quopiam dircrimine.

Ordinatus pulsus est in quo circuituum analogia. servat quendam ordinem. Vel aliter: ordinatus r pulsus est qui per circuitum par est.

CCXVII. Confusio pulsus est instabililas differentiae pulsuum. Nonnulli ita: inordinatus pulsus est qui in percussionibus quibusdam interdum densior, interdum rarior est. Vel inordinatus est qui nullum circuituum ferAat ordinem.

CCXVIII. Aequalitas pulsus est parilitas in quibusdam pulsuum differentiis.

Aequalis pulsus est qui continenter par existit. Vel in quo omnes pulsuum differentiae pares manent.

CCXΙΧ. Inaequalitas pulsus est imparilitas pulsuum in quibusdam differentiis quae ipsis pulsibus accidunt. Aliqui vero ita. Inaequalis pulsus est in quo nunc vehementiores fiunt ictus nunc imbecilliores. Rursus talli sic. Inaequalis est pulsus qui parte quadam altior humilior succidit eoque amplius perflata arteria ac dilatata parte vero alia quasi pro capedinis quantitate angustiore evadente vehementia inaequalis existit, tanquam parte quadam arteriae ^violentiorem elationem faciat, quadam vero submissam atque infirmiorem.

CCCC. Bacchius Herophilius rhythmus, inquit, est motus in temporibus certum obtinens ordinem. Zeno autem Herophilius dixit: rythmus est ordo eorum temporum in quibus amplificantur arteriae collutus ad ea in quibus contrahuntur. Rectius autem hoc modo finias: rhythmus partium temporis proportio est quae quendam ad pulsus inter se habent respectum. Alius autem sic definivit: rhythmus est habitus temporum in quibus diducuntur arteriae ad ea in quibus contrahuntur.

CCCCI. Eurhythmus pulsus est qui rhythmum servat proprium aetati, naturae temperamento, anni temperati ac reliquis omnibus circumstantiis.

Arrhythmus est qui nullum rhythmum servat cuique rei proprium.

Cacorhythmus est pulsus qui rhythmum prave servat eurhythmo contrarius.

CCCCII. Pararhythmum pulsum vocamus qui quadantenus ad aetatem in qua consideratur prope accedit habetque rhythmum, sed non omnino eum qui illi conveniat. Heterorhythmum appellamus pulsum qui alterius aetatis habet rhythmum. Ecrhythmus pulsus est qui nullius aetatis aut alterius circumstantiae omnino rhythmum retinet.

CCCCIII. Tremulus pulsus est qui ictum refert non aequalem nec minime inconcussum sed perinde quasi qui moveatur.

CCCCIV. Obliquatus pulsus est qui non constituta in rectum arteria praeter situm editur.

CCCCV. Myurus est a situ quum partes quidem arteriae superiores in arctum coguntur, inferiores vero contra ibi quidem dilatantur amplius, superiores autem contrahuntur. Complures myuritontem vocitant quum ab ictu majore adacto sequentes per subtractionem jugi decremento minores peraguntur; nominantur et hac ratione myuri quum efficiuntur pulsus ex frequentioribus rariores; .vocatur et myurus ubi a ceteri in tardiorem demutatur.

CCCCVI. Dimotus est pulsus quum remissio quae videtur arteriae non perfacta obitur, sed cunctatio pro subductionis aut inhibiti spiritus quantitate, dein refusio perfacta debitae fit contractionis.

CCCCVII. Araneosus pulsus parvus est, non firmatus, sed qui araneae modo levi ab aura agitante movetur.

CCCCVIII. Intermittens pullus est quum in sy stolis et dissidiis obeundis pulsus unius arteria tempus omittit. Quidam ita : intermittens est pulsus in quo non ad duos tantum sed ad tres vel etiam plures ictus diastolen lunam vel duas vel plures relinquit arteria.

CCCCΙΧ. Intereidens pulsus est quum inter duos ictus qui ordine proprio concitantur, inde quidam ictus medius intereidit.

CCXXX. Deficiens pulsus dicitur in quo non ad duos tantum arteria, sed ad tres etiam et ad plures ictus immobilis perseverat. Alii hunc in modum. Deficiens est qui a magnitudine incipiens ac vehementia magis ac magis subinde minuitur talisque quoad ullam habeat magnitudinem myurus, vocitatur ; ubi autem sese submiserit ac minor factus ut ad mipus declinaverit deficiens nuncupatur.

CCXXXI. Caprisans pulsus, .est ubi arteria quum se distendisse apparuerit nec suerit omnino distenta ad alium pereulsum prius quam systoles visionem praebeat praecipitantius transiliit; secunda autem fuit percussio facta vedementior.

CCXXXII. Recurrens pulsus est qui ad quantum excurrit magnitudinis aut vehementiae in aliis rursus ad tantumdem recurrit.

CCXXXIII. Formicans pulsus est parvus, vacans, frequens, obscurus, omnium ad extremum deductus. Aut hoc modo : formicans est in quo circa digitos arteriae incumbentes imqgor veluti formicae fit ambulantis; quamohrem et parvus is est et obscurus.

CCXXXIV. Phrenitis est mentis delirium cum febre acuta ac floccorum collectu et mentis emotio et eorum quae secundum naturam sunt institutorum ipsius inferturbatio et sapiendi oblivio; vel phrenum delirium continolim cum tremore et vocis obscuritate et a maligna febre maxima ex parte facta palpitatione.

CCXXXV. Lethargus est ^delatio in somnum inexpugnabilis quae cum decoloratione et flatuoso oedemate nec line ipsarum quoque solidarum partium ac pulsifici spiritus imbecillitate provenit fere in obtusa febre ac maligna. Fiunt vero lethargi partim affecto principio partiro ex abscessu.

CCXXXVI. Convulsio est affectus qui nervis ac musculis accidit quum interdum corpus totum, interdum pars ejus voluntatis in jussit trahitur.

CCXXXVII. Tetanus est distentio rigiditasque in corpore nervorum omnium et musculorum. Vel hunc in modum: tetanus est convulsio in rectum quum collum ac maxillae trahuntur, dentes cohaerent neque annuere collum potest nec renuere. Veta tetanus est quum partes invitae in contraria trahuntur a musculis oppositis.

CCXXXVIII. Emprosthotonus est quum anterius trahi tu r colium ac retro flecti non valet.

CCXXXΙΧ. Opisthotonos est quum retro trahitur neque deflecti in partem anteriorem potest. Vel: opisthotonus est convulsio et contentio in posteriora cervicis nimirum annuere non vasculis.

CCXL. Epilepsia est invasio mentis ac sensoriorum qua qui corripiuntur concidunt repente hi quidem cum convulsione, illi vero citra convulsionem iisque insuper accidit, ut spuma per os efferatur in remissione et declinatione morbi.

CCXLI. Catochus est mentis stupor cum corporis totius rigiditate. Oatochi tres sunt species; primus somniculosus lethargo proximus ; alter vigilans cui affinis tetanus est et quae praefocatio uteri appellatur ; tertium genus est catochi quem phreniticum non inerudite quis nomina veri t; fit enim ex mixtis inter se duobus morbis catocho et phrenitide, quemadmodum et typhomania.

CCXLII. Paralysis affectus est quo voluntarius motus oblaeditur; is circa partes aut partem aliquam fit; perficitor autem nervis musculisque affectis.

CCXLIII. Typhomania vel delirus lethargus vel lethargicum delirium est. Vel sic: typhomania mixtus est ex phrenitide et lethargo affectus.

CCXLIV. Apoplexia est detentio. mentis cum ereptione sensuum et corporis resolutione. Item: apoplexia abolitio est in nervis omnibus sensus et motus. Vel: apoplexia sensus motusque privatio in toto corpore est cum principalium actionum laesione. Conflatur autem a frigido humore praecipuos cerebri ventriculos confertim opplente. Praecipui vero ventriculi sunt posterior et medius.

CCXLV. At apoplexia a paraplexia ut a parte totum differt. Apoplectici namque prorsus etiam paraplectici sunt, paraplectici vero non omnino et apoplectici; disserunt quoque eo quod sani mente paraplectici resoluti parte una corporis sunt aut pluribus, apoplectici vero et T is et mente et toto ; paraplectici demum dicuntur quibus dextrae tantum partes aut sinistrae resolutione elanguescunt.

CCXLVI. alania est alienatio mentis et evariatio a rebus consuetis ac sanorum moribus sine fabre.

CCXLVII. Melancholia est affectus qui mentem laedit non sine gravi animi molestia atque aversione a rebus charissimis, fit line febre; nonnullis vero eorum si atra bilis accesserit multa stomachum usque adeo infestat, ut et evomatur simulque mens hoc modo vitietur.

CCXLVIII. Cephalaea est affectus qui per quosdam circuitus intolerabilem capitis dolorem affert; quocirca et aures sonant et rubent oculi ac prominent; simul vero distenduntur et ipsis aegrotis venae frontis et rubor in facie est. Vel : cephalaea est aegre cedens cephalalgia ex parvis causis maximas habens exacerbationes.

CCXLΙΧ. Dolor capitis non inveteratus cephalalgia est; inveteratus vero cephalaea. Si caput doleat repente obvia quaque de causa aut etiam per plures dies cephalalgia hic affectus nominatur: si vero longo tempore dolor affligere consuevit et per longos frequentesque circuitus et major ac gravior accedat aegre curationem admittens cephalaeam appellamus.

CCL. Heterocrania est ubi modo in parte sinistra capitis modo in dextra dolor accedit ac quandoque intensiones interdum remissiones infert.

CCLI. Vertiginosi appellantur tenebricosi quibus obtenebrationes contingunt videturque iis circumferri caput et lucis incerti ac vagi in tenebris splendores oculis obversari. Vel tenebricosa vertigo est quum simul res conspectae videntur circumvolvi et sensus visus repente dev. perditur, quum aegroti sibi tenebras circumfundi existiment. Quod contingit ore ventriculi a pravis humoribus dem orso.

CCLII. Catarrhus est multorum defluxus humorum per palati foramina et nares qui descendentes subjecta Ioca laedunt, adeo ut cum excretione humorum is quoque qui simul excernitur spiritus strepitum quendam faciat.

CCLIII. Coryza est is humor tenuis et crudus qui per nares excernitur, catarrhus vero dicitur qui per palatum defluit.

CCLIV. Synanche est affectus colli acutus, difficilis, qui aegrotum angit praefocatione. Aut ita: synanche est phlegmone aliis extra collum ut partes tumescant, aliis intra tonsillas ut simul partes quoque afficiantur spirabiles et aegra spiratio consequatur.

CCLV. Hydrophobia vel hydrophobus est affectus ex canis morsu furentis qui fit cum potus aversione, convulsione et singultu. His vero et delirium supervenit.

CCLVI. Bulimus affectus est quo sit cibi desiderium ex paucis intervallis; qui hoc detinentur et resolvuntur et concidunt et decolores fiunt; perfrigescunt iis extrema corporis; premitur stomachus et pulsus obscurus fit.

CCLVII. Phagedaena est constitutio qua multum appetentes cibum fumentesque immodicum non ipsum retinent lud ubi dejecerint rursus appetunt. Vel aliter: phagedaeuae sunt multorum ciborum esus easque ipsas immoderatas appetentius ex vitiatis humoribus fieri conceditur.

CCLVIII. Inflatio est quum spiritus vel flatus copiosior factus in stomacho detinetur ipsumque cum eo ventriculum distendit, quo fit ut distributio impediatur alimenti.

CCLΙΧ. Peripnenmonia est phlegmone pulmonis cum febre acuta et spirandi difficultate; rubent autem et in ipsis aegrotantibus malae.

CCLX. Phthisis est ulceratio pulmonis vel thoracis vel faucium ut et tussiculae et^ debiles comitentur febres et corpus contabescat.

CCLXI. Differt phthisis a phthoë; phthisis enim quae communiter dicitur est omnis diminutio corporis ac colliquatio : phthoë vero proprie dicitur corporis consumptio ex ulcere ac demolitio. Dicta autem est a φθίνειν quod est diminui.

CCLXII. Dyspnoici sunt in quibus spiritus velut per angustas vias actus exspiratur inspiraturque. Vel: dyspnoea est respirationis laesio quaedam.

CCLXIII. Asthma est affectus qui vehementem respirationis accelerationem spirandique difficultatem infert simulque aliquos sedere cogit ac resurgere.

CCLXIV. Pleuritis est dolor lateris ac succingentis membranae adusque claviculam et summum humerum exporrectus cum febre acuta minimeque intermittente cum dolore pungente simul et horrore et spirationis difficultate et tussi.

CCLXV. Cardiaca affectio est innati roboris liquefactio et languor. Fit plerumque prave affecto ore ventrienii et stomacho cum sudoribus intolerandis ; sunt qui corde phlegmone Iaborante fieri affectum putaverint atque ob hanc virium exsolutionem quod evenit malum cardiacam vel affectionem vel syncopen nominarint.

CCLXVI. Cholera est affectus peracutus ac gravis qui per vomitus in catarrhum id est defluxum protinus hominem detulit aut ex alvi profluvio et multa excretione in tormina atque non multo post in febres dysentericus atque malignas visceratos impellit, hecticos et marcidos efficiens. Aut sic. Cholera est acutus affectus cum vomitibus biliosis multis alvique dejectionibus furis quoque se contrahentibus ac frigescentibus extremitatibus; fiunt his in aegris et pulsus minores obscurioresque.

CCLXVII. Coeliaca affectio est alvi fluxio non recens sed diuturna cum torminibus multis dejectionibus corpore simul marcescente.

CCLXVIII. Diarrhoea copiosior fluxio est alvi diuturna sine phlegmone et ulceratione.

CCLXΙΧ. Dysenteria est intestinorum exulceratio cum phlegmone et cruentorum aut faeci similium strigmentorum excretione non fine alvi intestinorumque morsu ac cruciatu.

CCLXX. Teinesmus est affectus partes inferiores rectumque ipsum intestinum ita obsidens, ut exsurrectiones cupiditatesque desidendi plures, paucae vero excretiones fiant. Vel ut alii: teinesmus est recti intestini mordicatio quam biliosi acresque humores faciunt cum exstarectione cerebra cupiditateque egerendi, tametsi perpauca excernuntur.

CCLXXI. Leienteria est dysenteriae magna ex parte comes affectus, quando ob factas ex ulceribus cicatrices spissioribus, laevioribus indolentioribusque redditis intestinis necesse est ut cibi prius quam assumpti concoquantur, ocius ad exteriores decurrant utique impromiscui, incocti, quales ingesti fuere. Alii vero sic. Leienteria est tota simul celerrimaque transmissio ciborum quum tales excreti sunt quales devorati.

CCLXXII. Colica affectio constitutio est coli intestini diuturna in qua spatiis temporis interjectis cruciatus intolerabiles difficultatesque respirandi, sudores perfrictionesque adoriuntur.

CCLXXIII. Volvulus est phlegmone intestinorum quo malo nec flatus infra nec dejectiones transmittuntur, tormina sequuntur vehementia cruciatusque intolerabiles.

CCLXXIV. Hepatici sunt quos jecoris dolor comitatur diuturnus cum tumore et duritia et corporis decoloratione; supervenit iis fabris ardens et lingua exarescit.

CCLXXV. Scirrho affectum jecur est quum ipsi tu- t mor adest vehementer durus et tactui renitens nec dolorssicus.

CCLXXVI. Icterus est bilis refusio in cutem, quo fit ut superficies tingatur luteaque fiat et vitietur cutis; albae quoque ventris dejectiones fiunt eo morbo affectis.

CCLXXVII. Lienosi sunt quibus contracta phlegmone lienes ad naturae statum non redeunt nec phlegmone liberantur, sed permanet ipsis duritia ; quapropter et fluxionibus per morbos infestantur, color vero et ipsis corporis nativus permutatur.

CCLXXVIII. Scirrhus lienis est quum major lien et durus admodum et renitens et tumore distentus subjacet.

CCLXXΙΧ. Hydrops anasarca est quum corpus totum intumuit oedemate atque humore circumluitur, pervertun-tur et aegrotis pudenda, ciborum appetitus tollitur et febria comitatur.

CCLXXX. Hydrops ascites est in quo venter et forotum cruraque intumescunt, superiores autem partes extenuantur et graciles fiunt.

CCLXXXI. Hydrops tympanias est quum in ventre plus flatus invenitur humoris minus ac si quis pulsaverit sonus exauditur.

CCLXXXII. Nephritis est renum phlegmone cum dolore vehementi, quandoque vero et urinae difficultate ; in qua fibrosa quaedam vel arenosa cum modico sanguine excernuntur.

CCLXXXIII. Lithiasis est calculi generatio in vesica per quem urinae excretio prohibetur. Alio modo: lithiasis est affectus. qui distentiones affert vesicae; simul vero et imus venter distenditur nec raro ad praeputium ea distentio pervenit. Succedunt iis et urinae suppressiones utique quum provectus lapis vias excrementi intereluserit.

CCLXXXIV. Stanguria est excretio urinae guttatim destillantis. Vel: stranguria affectus vocatur, quum quis paucam urinam continenter excernit.

CCLXXXV. Dysuria est difficultas ac molestia mingendi ; stranguria vero quae guttatim fit mixtio.

CCLXXXVI. Ischuria absoluta prorsus urinae suppressio est quae periculum affert. Octo vero modis supprimitur aut retinetur urina, phlegmone, scirrho, sanguinis grumo, resolutione, calculi procidentia, renum sympatina, ulceratione, calculo.

CCLXXXVII. Fiunt in renibus calculi quando in corporibus illis humorum crassiorum copia cum febrili calore coluerit. Vel aliter. Procreantur in renibus calculi ubi collecta in iis cum proportionali febre crassiorum humorum copia fuerit a qua fup crassati ad calculi transeunt generationem.

CCLXXXVIII. Gonorrboea est excretio seminis morbum inserens cum quo tabescit corpus decoloraturque : fit malum hoc vasorum seminalium robore soluto adeo ut quodam modo debilibus ipsis factis semen non retineatur.

CCLXXXΙΧ. Satyriasis est affectus cum pudendi tentigine simul se tendentibus ejus particulis; sunt quibus et seminis ejaculatio cum voluptate fiat; hi vero mente exturbantur, nervorum tensio et seminis fit.

CCXC. Ischias est coxendicis dolor diuturnus nec solutu facilis. Aut sic: ischias est morbus validum dolorem coxae per circuitum inferens qui dolor vel usque ad poplitem et suram descendat.

CCXCI. Arthritis est phlegmone stabilis circa articulos consistens, dolorem ingerens vehementem nervis nimirum affectis.

CCXCII. Podagra est affectus qui circa pedes oritur et dolorem movet affectis nervis idque aliis cum ardore aliis cum algore.

CCXCIII. Scelotyrbe species est paralyseos qua quis rectus ambulare non potest et latus alias in rectum quandoque sinistrum in dextrum aut dextrum in sinistrum circomfert, interdum quoque pedem non attollit, sed attrahit velut iis qui magnum quid adscendunt.

CCXCIV. Perosis est privatio interturbatione naturalis functionis aut alicujus partis mutilatio.

CCXCV. Lepra est cutis mutatio in habitum qui praeter naturam sit cum asperitate et pruritibus doloribusque nonnunquam et squamis decidentibus interdum autem secus; interdum plures etiam corporis partes depascitur.

CCXCVI. Elephas est affectus qui .cutem crassam ale que inaequabilem reddit, lividior adest tum cuti tum oculorum albis ; extenduntur partes manuum ac pedum fum.mae ex quibus lanies livida et foetida emanat.

CCXCVII. Impetigo est summae cutis asperitas cum multa prurigine.

CCXCVIII. Phlegmone in utero est quae cum veutris atque inguinum cruciatu ac febribus fit, qua. et fineipiris labor et tunsionum contractio adest. et oculorum dolor.

CCXCΙΧ. Abscessus est in utero quum intensus est dolor pulsatque et usque ad imum ventrem..et inguina ac lumbos pertingit et febres adoriuntur.

CCC. Uteri suffocatio est affectus qui fit per uteri adscenfum vel descenfum vocisque delictum affert; quare nec manifesta iis respiratio fit. et attolluntur hypochondria, pulsum hae quoque obscurum ac tardum habent.

CCCI. Muliebris fluor est humorum defluxus .per uterum ad multum tempus perdurans qui ipsi ab excretione fit. Albus fluor est quum alba sunt quae excernuntur, apparent tumores in facie, partes quoque sub oculis intumescunt, nonnullis vero et venter et crura. Rufus fluor est quum subrusa excretio est doloresque in lumbis nascuntur atque in inguinibus. Fluor ruber est quando tale id manet quod excernitur, qualis sanguis jugulatae recens victimae apparet; excidunt sanguinis grumi, dolor habet et ardor ac stridor ; dolor quoque ad ipsa pudenda et imum ventrem. Niger fluor est quum nigrae excretiones prodeunt, corpus aegre spirat exhalatque et in pudenda dolor incumbis et extenuantur mulieres.

CCCII. Erysipelas in utero est ubi uterus perinde afficitur dolore atque ii qui intolerabiliter ab igne uruntur ardorque ille in quibusdam alias ad alios uteri locos transmigrat.

CCCIII. Scleroma uteri est tumor duriusculos qui in parte uteri aliqua nascitur sitque plerumque ex phlegmonis quae diu permansere.

CCCIV. Scirrhus in utero affectio est in ejus aliqua parte ut sit durities renitens, tumens, inaequalis magnaque ex Parte vacans dolose.

CCCV. Carcinoma in utero est tumor sine ulceratione inaequalis, verrucosus.

CCCVI. Pilosum novem sunt affectus, rhopalosis, Ilichophyia, tbrausis, atrophia, ariditas, canities, fluxio, alopecia, opina sis.

CCCVII. Rhopalosis retentio est ac concretio summorussi pilorum individua cum eo ut non amplius crescant.

CCCVIII. Dichophyïa est dividua summorum pilorum concretio qua ipsi haud amplius crescunt.

CCCΙΧ. Thrausis est casus inaequabilis pilorum non dissimilis iis qui forfice abscissi sunt.

CCCX. Atrophia est gracilitas eorum nimia qui nec amplius augescant.

CCCXI. Ariditas lanuginosa eorundem superficies est pulvere conspersis assimilis.

CCCXII. Canities est pilorum ante legitimam aetatem commutatio in album.

CCCXIII. Fluxus est pilorum defluvium quae tabescentibus magna ex parte atque ex diuturno morbo convalescentibus evenit.

CCCXIV. Alopecia est mutatio coloris in albiorem qua auri colorem reserantes pili radicitus decidunt.

CCCXV. Ophiasis mutatio est colotis antedictae similis ceterum ad majorem quam in illa pilorum densitatem cum tortuosa denudatione.

CCCXVI. Fracturarum octo in capite sunt differentiae, rhogme, eccope, engisoma, ecpiesma, camarosis, aposcepam limus, thlalïna, apechema ; quidam vero thlasma non admittunt et apechema rhogmae subiiciunt.

CCCXVII. Rhogme est ossis intereisio in superficie recta et vel angusta vel sata. e, l

CCCXVIII. Eccope divisio est calvariae qua os laesum refractum est.

CCCXΙΧ. Engisoma pertusis est ossis quum pars affecta in profundum descendit ac super illaesum os corruit.

CCCXX. Ecpiefma calvae in multas partes diffractio est simul intrusae ossis partes in imum decubuerint ac membranam innixa suo premant.

CCCXXI. Aposceparnismus abscissio est ossis quum ejus pars decussa vulnerando fuerit.

CCCXXII. Camarosis est ossis perruptio quum ex alterutra refractum parte similem camerae figuram acceperit.

CCCXXIII. Apagma est ossis superficiaria praecisio aut etiam profunda in oppositis vulneris partibus.

CCCXXIV. Thlasma est recessus ossis calvae in profundum absque fractura fitque potissimum in puerili aetate, planius vero quod dictum est intelliges si quod stanneis vasis contingit contemplatus fueris.

CCCXXV. Triplices oculis oboriuntur affectus phlegmonae, fluxus, ulcerationes.

CCCXXVI. Quae oculis- ulceratio nes oboriuntur earum differentiae sunt albor, nubecula, inustum, fossula, pustola, albugo, carbunculus, muscipula suppuratio, unguis, uva, haec cum percussu eveniunt, at absque percussu ulcerationis affectus hi sunt, mydriasis, tabes, atrophia, nodividua, suffusio, glaucoma, paralysis, conniventia, strabismus, pinnula, encanthis, procidentia, hiatus, confusio.

CCCXXVII. Phlegmone est tumor oculorum qui cum rubore et calore multo et motu difficili ac punctionibus oboritur.

CCCXXVIII. Fluxus est tenuium humorum decorius involuntarius qui coereeri non potest.

CCCXXΙΧ. Ulceratio est ruptio circa corneam tunicam quae vel ex ictu vel vehementi phlegmone oritur.

CCCCCC. Argemon est ulceratio quae in oculi nigro alba apparet; in albo autem subrubrae.

CCCCCCI. Nephelium est caligo vel su persica ria ulceratio in nigro. Vel: nubecula ulcus est superficlarmm albugine longe minus et album.

CCCCCCII. Epicauma est velut .ex igne crustata ulcerario quae. nigro advenit neo permanet.

CCCCCCIII. Bothrium est cavum ulcus vel purum in nigro.

CCCCCCIV. Phlyctis est abscessus in nigro humorem continens cum phlegmone et fluxu.

CCCCCCV. Leucoma cicatrix est crassa et profunda ulceri inducta.

CCCCCCVI. Myocephalum est exigua uvae tunicae porrectio in nigro muscae capiti similis per ulcerationem facta.

CCCCCCVII. Carbunculus est crustosa ulceratio cum pastu et fluxu interdum quoque et bubonibus et febre.

CCCCCCVIII. Suppuratio vel unguis est collectio puris in nigro cum phlegmone secundum iridem ungui consimilis.

CCCCCCΙΧ. confusio ruptio est tunicarum quae in profundo sunt aliquando ex ictu, aliquando spontanea cum profusione humorum et pupillae alteratione.

CCCXL. Mydriafis facultatis obscuratio visuriae est turbatis humoribus.

CCCXLI. Phthisis oculi est pupillae diminutio cum obscuratione.

CCCXLII. v Atrophia est parvitas totius oculi et pupiliae cum obscuratione.

CCCXLIII. Nyctalops est affectus dispositioque oculorum sine manifesta causat sic autem affectis evenit ut interdiu non cernant, noctu vero conspiciant.

CCCXLIV. Glaucoma est naturalium humorum in glaucum colorem mutatio.

CCCXLV. Staphyloma est quod in pupillae loco consurgit acino uvae simile.

CCCXLVI. Procidentia est quum ab ictu aliquo violento aut strangulatione cum continua febre vel capitis dolore prolapsus oculus suerit;

CCCXLVII. Myopsis est affectus ab ortu contractus quo propinqua cernimus remota vel parum vel nihil omnino.

CCCXLVIII. Strabismus est paralysis musculorum oculi non omnino sed quorundam, ob quam causam vel sursum vel deorsum vel in latera nuunt oculi.

CCCXLΙΧ. Hippus affectio est .ab ortu prodiens qua instabiles fiunt oculi ac semper moventur ; utique motum sustinentes in concussu aut tremore assiduo consistentem : hanc affectionem equum vocavit Hippocrates: affectus autem est oculum firmantis musculi qui visuris basim instrumenti complexus est.

CCCL. Chemosis est ambientis .oculum membranae quod album quoque appellatur affectus albae carni persimilis.

CCCLI. In palpebris angulisque oculorum hi -contrahuntur affectus, scabies, pedicularis, hordeolum, grando, calcularis, aquula, pistris, aspredo, leporinus oculus, inversio, rivulus, anchilops, uva.

CCCLII. Scabies est summarum oculi palpebrarum aut angulorum erosio cum pruritu, quam acerrima fluxio progignit.

CCCLIII. Phtheiriasis est scabies circa palpebrarum radices quae squamas furfuri similes dimittit.

CCCLIV. Chalaxa tuberculum est in palpebra milii magnitudine; eadem quoque est lithiasis.

CCCLV. Hordeolum est humor concretus circa pat- . pebram oblongior hordeo similis.

CCCLVI. aspredo est durities et asperitas inaequalis quae intra palpebras oritur.

CCCLVII. Rbaea est angulorum carnis absumptio qua effluit lacryma.

CCCLVIII. Trichiasis catus est palpebrarum insitorumque iis pilorum ortus praeter naturam.

CCCLΙΧ. Tres Trichiateos differentiae fiunt phalangosis, catus, subortus, nonnulli distichium, id est duplicem ordinem superinvehunt.

CCCLX. At distichia est alterius pilorum ordinis in palpebrae margine exortus praeter naturam.

CCCLXI. En cambis est exsuperantia carnis in tnagno angulo.

CCCLXII. Anchilops tumor in angulo magno consurgens atque humoris collectionem habens non perforatus aut simul perforatus. Dictus est anchilops quod prope oculum sit; ὤψ enim oculus est, ἄγχι vero prope.

CCCLXIII. Suffusio est cor : etio aquosi humoris quae vitum magis minusve impedit. Differt suffusio a glaucomate lum quod suffusio concretio sit diluti humoris, glaucoma vero naturalium mutatio humorum in caesium colorem, tum quod in glaucomate haud pronus in suffusione aliquantulum cernant.

CCCLXIV. Hydatis substratae superiori palpebrae pinguedinis augmentum est qua fluunt praeter naturam oculi.

CCCLXV. Lagophthatrnum est superioris palpebrae retractio adeo ut oculum dum clauditur totum non contegat.

CCCLXVI. Pterygium corporis excrescentia est quae corneae tunicae inhaerescit.

CCCLXVII. Ectropion est subcrta caro in palpebra quae palpebram ipsam tua gravitate foras evertit, Eversio nis autem causa est aut adnascens caro aut resolutio aut cicatricis obductio.

CCCLXVIII. Ptilofis est palpebram meatus ab acerrimo fluxu.

CCCLXΙΧ. Staphyloma est nigri tunicae extensio cum ardore arino uvae similis.

CCCLXX. S arco m a est carnis in narrnus praeter naturam auctio. Est vero et polypus quoddam farcoma. Porro dictum polypus. est a polypis piscibus; nam ut illi multas habent propagines mollesque fiant atque augentur, ita is quoque affectus. Differt farcoma a polypo magnitudine et opificia.

CCCLXXI. Osaena est ulceratio in naribus profui .da tetri odoris atque halitum emittens.

CCCLXXII. Parotides abscessus secundum aures sunt; hos nonnulli Castores appellarunt; succedunt ut plurimum febribus atque ab iis liberant.

CCCLXXIII. Leuce corporis in album colorem mutatio est praeter naturam.

CCCLXXIV. Herpes est ulcus quod ex bilis exsulerantia fit et depastionem facit. Aliter: sicrpes est qui ferpons vocatur, ex ulceratio superficiei cutis quae ab acri bile procreatur.

CCCLXXV. Atb erema est tunica nervosis quae humorem pulti similem continet.

CCCLXXVI. Steatoma est auctio pinguedinis praeter naturam congesta.

CCCLXXVII. Prosiartesis longiorum est membranarum ad vicina corpora applicatio.

CCCLXXVIII. Aneuryfma venosi vasis dilatatio est aut dispersio spirituosae materiae tub carnem per dissultum. sese distribuentis.

CCCLXXΙΧ. Hyposphagma extra superficiem est persimile vinici.

CCCLXXX. Ganglium concretio est nervi praeter naturam quae in unum corpus coaluit.

CCCLXXXI. Aphtha superficiaria est ulceratio quae in ore gignitur: visitur autem haec in puerulis potissimum ulceratio.

CCCLXXXII. Phlegmone est tumor cum rubore et duritia pulsitantes afferens dolores dicta quod affectus ea locus veluti uratur aut tumor dolens ac renitens cum rubore citra febrem. Vel: inflammatio est tumor dolens durus, renitens, ex sanguineo humore tuum habens ortum.

CCCLXXXIII. Erysipelas est ruhedo cum ignita inflammatione febres interdum horroresque infereus. Vel ignis faces est tumor rubens, dolorificus qui a bilioso sanguine generationem obtinet.

CCCLXXXIV. carbunculus est ex magis melancholico putrefacto sanguine rumor ulcerosus. Vel aliter: car bunculus ulcus est erustosum cum multa ambientium corporum incensione; qui ex calido. quidem fervore, materra vero. ronsistentia crassa originem habet.

CCCLXXXV. Scirrhus ist tumor corporum cum duritia et pondere et motus ac sensus difficultate.

CCCLXXXVI. Oedema tumor est laxus ac mollis qui premendo dolore vacat.

CCCLXXXVII. Abscessus est corporum ex phlegmone in pus transmutatio.

CCCLXXXVIII. Mutilatio est desectus particulae in partu aliqua corporis.

CCCLXXXΙΧ. callus est substantia lapidosa, dura ac renitens.

CCCXC. Hydrocephalon est humoris aquosi aut faeculenti sanguinis collectio in parte corporum aliqua eorum quae caput concinnant.

CCCXCI. Favus ulcus est assidua habens foramina ex quibus humor melli. similis excernitur.

CCCXCII. Phagedaena est ulcus quod propinqua et adjacentia erodit.

CCCXCIII. carcinoma est tumor malignus et praedurus sine ulcere a cancro animali dictus.

CCCXCIV. Diouysisci sunt osseae eminentiae quae prope tempora nascuntur; dicuntur autem et cornua a corurgeris animalibus vocata.

CCCXCV. Teredo pertusio est ossis ex corruptione; affectui nomen ab accidentibus foraminibus datum est quasi teredo quaedam existat.

CCCXCVI. Aden collectio sicca quaedam et carnosa est vel camela convolutio.

CCCXCVII. Struma caro est sicca quae non facile solvitur.

CCCXCVIII. Bron.chocele tumor est gutturi adnascena differtque ab eo qui in scroto progignitur.

CCCXCΙΧ. Ancyle est eorum qui in cervice aut art ic utis tuus tendonum compressio qua functio interturbatur.

CD. Acrochordon verruca est vel eruptio orbicularem angustamque obtinens basin.

CDI. Myrmecia tuberculum est asperum non angustam habens basse.

CDII. Thymus asperae carnis extuleratis est quae esculentis thymis similis circa genitale ac sedem oritur.

CDIII. Gynaecomasthon subjectae mammis pinguedinis incrementum est praeter naturam:

CDIV. Exomphalon prominentia est umbilici quae diversis ex causis oboritur.

CDV. rEpiploomphalon est omenti in umbilicum decursus.

CDVI. Enteromphalon esu intestini in umbilicum decursus.

CDVII. Hydromphalon coacervatio in umbilico est lenti humoris qui fusi tunica quoque interdum continuatur.

CDVIII. Poromphalon est concretio tophi in umbilico.

CDΙΧ. Sarcomphalort incrementum carnis praetor naturam est in umbilico vel mitis vel malignae.

CDX. Pneumomphalon dilatatio est umbilici.

CDXI. In contecto est abscessus quum corporum quae sunt in profundo aut viscerum in pus fit mutatio.

CDXII. Phygetblon abscessus est nascens in inguine.

CDXIII. Hypospadias est affectus in quo glans colis retracta est. Vel : affectus est in quo colis gtans impendet et uretrae foramen substernitur.

CDXIV. Lipodermus est tegentis glandem pelliculae adeo ut distrahi non amplius possit. Quod autem tegit glandem praeputium vel praeputii summa vocatur.

CDXV. Phimus est meatuum naturalium praeclusio. Phimi duae sunt differentiae; vel enim ex natura fit vel postea gignitur ulceratione antegressa.

CDXVI. Paraphimosis est quum retracto glanuis nervo praeputium deduci praeterea nequit.

CDXVII. Peritome ablatio est cutis glandem obtegentis.

CDXVIII. Rhagas divisio est labra obtinens callo indurata.

CDXΙΧ. Haemorrhois dilatatio est vasorum quae sedem contexunt dicta quod tanguis per eam fluat. Differentiae quinque fiunt haemorrhoidum a magnitudine, muititudine, figura, loco, constitutione. A magnitudine quod aliae parvae sint, aliae magnae, aliae mediae. A multitudine quod in aliis una, plures in aliis, in quibusdam vero pauciores consistam. A figura quod nonnullae angusta, quaedam lata sint basi. A loco quod quaedam in ano quaedam. in sphynctere, quaedam in recto sunt intestino. V constitutione quoniam aliae mites sunt, aliae malignae.

CDXX. condyloma est extuberatio quae cum pnlegmone in rugosis ani parte consurgit.

CDXXI. Fistula ductus est callosus, angustus et ohlongue, interdum etiam obliquus osculum habens cui cicatrix obduci nequit, per quod humor certis temporibus tenuis excernitur. Duae sunt fistularum differentiae. Quaedam enim ipsarum caecae sunt, quaedam vero occultae. Caecae quidem sunt quae osculum in profundo sinum ad superficiem habent; occultae vero quae et os et sinum in. profundo obtinent.

CDXXII. Tres circa scrotum fiunt affectus, ramex, scabies, detritio.

CDXXIII. Tumores in tcroto novem consistunt, hydrocele, enterocele, hydrenterocele, cirfocele, porocele, epiplocele, enterepiplocele, enteroporocele, hydrocirsocele.

CDXXIV. Hydrocele est lenti humoris in parte scroti collectio.

CDXXV. Enterocele fit intestini in scrotum paulatim vel fiemel delapsus. Enteroceles causae sunt antecedens quidem intensio vel ictus, continens autem iterata extensio aut ruptio peritonaei.

CDXXVI. Hydre n tero cele est delapsus intestini minusque elaborati humoris collectio in scroto.

CDXXVII. Cirfocele est dilatatio amplificatioque quotundam aut omnium quae testem alunt vastorum.

CDXXVIII. Hydrocirsiocele est dilatata. testem uutricautium vastorum et lenti humoris in scroti aliqua parte collectio.

CDXXΙΧ. Porocele est concretio calli in aliqua parte lcroti.

CDXXX. Epiplocele lapsus omenti est in partem scroti.

CDXXXI. Enteroeprprocele in scroti partem- intestini atque omenti catus est.

CDXXXII. Cele tumor est qui dictorum aliquod continet; omnis enim in scroto tumor ramex nuncupatur.

CDXXXIII. Crypforchis est testiculi veltesticulorum recessus.

CDXXXIV. Rhacosis multa scroti extensio est.

CDXXXV. Psoriasis multa durities est scroti cum intensa prurigine quandoque veto et ulceratione.

CDXXXVI. Gangraena est corporis mutatio a naturali cujusque habitu in alienum atque exstinctio cum ulceratione et citra ulcerationem. Gignitur autem gangraena vel plaga procedente vel dum exstinctio fit aut phlegmone ex chirurgia.

CDXXXVII. Dracunculus est ulcus quod a parte propinqua ad ipsum nervi delationem habet. Dictus autem est quod nervus movendo corpore in ulcus recedat in eoque occultetur.

CDXXXVIII. Clavus est ulcus in pedis planta orbiculatum quod callum contraxit.

CDXXXΙΧ. Semen, ut Plato ac. Diocles autumant, ex cerebro et dorsi medulla excernitur; ut autem Praxagoras atque Democritus praeterea et Hippocrates censent ex toto corpore. Democritus quidem quum ait; homines unus erit et homo omnes. Hippocrates vero, genitura, inquit, nndique a corpore demanat a fanis fana, a morbosis morbosa. Semen est secundum Stoicos quod cum spiritu et anima sed veluti non pars ab animali dimittitur ; ut autem opinio fert Asclepiadis genitalis humor qui in ven ereis congressibus excernitur.

CDCD. Quaesitum est utrum semina semen emittat ut et mas semen promit. Etenim eandem libidinem habet semina eorundemque morborum est particeps ac plane ex dissectione seminariis meatibus praedita esse ostenditur. Maximum quoque id producendi seminis testimonium est quod similes matribus procreentur liberi ; quod autem conferat testis est Hippocrates qui in libro de pueri natura: st profecta, inquit, ab ambobus genitura in mulis- ris locis manet, primum quidem una miscetur utpote non quiescente muliere concalescendoque colligitur ac crassescit; dein spiritum concipit.

CDCDI. Differt -semen a genitura quod semen in seminariis sit meatibus, genitura vero quod jam excretum est; et ut Asclepiades loquitur semen quidem iis quoque esse qui nondum generare possunt definivimus; genituram vero semen nondum concoctum.

CDCDII. Infoecunditatis duplex causa est, altera in viro, altera in muliere, et utraque multiplex. In semina igitur causa est si perfrigidum uterum vel praepinguem mulier habeat; in mare vero quum is vel subspado vel testiculis orbatus fuerit vel alio quodam morbi genere correptus.

CDCDIII. Non est pars foetae foetus in utero aut certe ipso prorsus intereunte gravidam quoque interire necessario oportet vel partu edito laedi in integri^ functionibus, quod pars desit atque ea corpus spolietur.

CDCDIV. Nutritur foetus per secundas alimentum excipiens attrahensque. At non per os, sed per umbilicum alitur.

CDCDV. Foetum quidam animal esse, quidam non esse prodiderunt. Quotquot igitur animal ipsum esse dixerunt ex motu conmutarunt animal ipsum exsistere. Quamdoquidem et movetur foetus et quia matre quidem sese oblectante oblectatur ac laetatur, moerente vero moeret et ut sentiens animal cogitur: nulli enim tensus praeterquam animali a natura datus est. Qui autem non esse animal asserunt nutriri ipsum quidem et augeri ut et arbores, non tamen ut animalia appetendi et aversandi vim habere. Non enim ipsis solum voluntarie imo neque ex proposito movetur verum ut arbores et plantae, nam ventus iis causa est motionis; foetus vero circumfusa humiditas et lubricitas atque uteri figura qui quum impletur tumescit in globum: est autem globus figura in omnem motum utpote omnis expers basis natura proclivis, At Asicleplades foetum neque animal neque non animal esse pronunciavit; sed simile id esse dormientibus dixit: nam quo illi modo fiensus obtincnt neque tamen utuntur, sic et quod in utero gestatur.

CDCDVI. Gignitur mas, ut nonnulli opinantur, postquam ex dextra parte avulsum semen in uterum conjectum est, semina quum ex sinistra ; alii vero pro peculiari seminis temperamento a calore vel frigore fieri dixerunt. Nam semen calidius marem generat, frigidius seminam.

CDCDVII. Fiunt gemini atque trigemini, ut quidam arbitrantur, quoniamsemen in calidum detractum ac.derivatum frangitur sicque sarit geminos et trigeminos. Alii ad superfoetationem causam referunt. Nos vero si in haec ambo conferri semen inventum sit, gemellos assernnus procreari.

CDCDVIII. Hermaphroditus complexus est masculini ferus ac seminei .etiam utroque genitale proprium obtinente.

CDCDΙΧ. Generantur monstra ut quidam ajunt per declinationem obliquitatemque uteri ; nam quod inaequaliter semen iusunditur monstra progignit-:. quo modo et liqualum plumbum, si inaequaliter defusum. sit, inaequale opus conflatur. Vel : monstra aut per defectum vel per excessum fiunt. Gignuntur per magnitudinem ut quae amplo sunt capite, per paucitatem vero ut quae passerino sunt capite, per exsuperantiam vero ut quae sex constant digitis quandoque etiam pluribus.

CDL. Quam ob causam septimestres partus vivunt, octimestres minime ? ita fertur; quoniam numerus octo par et conjunctus nec decretorius est; septem autem impar est numerus neque vero conjunctus atque ob id decretorius.

CDLI. Conceptionis causa commoderatus uteri calor recensque menstruorum purgatio et coeundi appetitus; haec enim simul congressa semen detinuerunt.

CDLII. Conformantur primum foetus secundae, deinde reliqua. Constant secundae ex duabus venis duabusque arteriis et quinto vocato uracho. Vocatur autem chorion sed quod foetus conceptaculum sit ficu quod ipsi alimentum suppeditet.

CDLIII. Parturigiues sunt spiritus conferti impetus ad foetus excursum.

CDLIV. Tribuuntur mulieri menstrua quo sanitatis gratia evacuentur, foetui autem alimentum se praebeant per conceptum suppressa ; sunt enim tum ad conceptionem tum ad lactis generationem comparata.

CDLV. Fit praegnantibus pica duobus circiter aut tribus a conceptu mensibus affecto stomacho, nondum enim potest foetus alimentum confutuere. Picae causa inde prodit quod exsuperet materia et stomachus rerturbatione vexetur. Sane quum incrementum acceperit embryum tum recipiente se deorsum sanguine ad se stomachus redit.

CDLVI. Quatuor fiant luctuum figurae sive positurae, una quidem secundum naturam quae in caput est; reliquae tres praeter naturam; quae in pedes, in latus et in duplum.

CDLVII. Difficiles partus tribus modis et causis fiunt, ex foeta, ex foetu et ab externis. Ex foeta duplici modo: animo quidem quum xelotypiis vel moeroribus vel alia quavis perturbatione affecta fuerit, corpore vero quum angustis suerit meatibus aut praepinguis aut primum foeta aut .uterum habuerit qui alimentum non admittat. Ex foetu vero vel quum is moritur in utero ver geminus aut monstrosus editur. Ab externis per intentam hiemem- aut aestum vehementem.

CDLVIII. Causae ulcerum in utero funi interdum abscessus, nonnunquam pellas abortivus, aliquando vero cirritus estque hic cum aliis diuturnus,

CDLΙΧ. Sarcosis in utero est carnis collectae extuh.eratio ; quae si magna sit, pars ejus recidenda est vellicata prius scalpris quo celerius emoriatur, sin parva protinus tollenda.

CDLX. Haemorrhagia effusio vehemens est sanguinis: quae si magnum vulnus sit per largum obitur fluxum ; sin angustum, per jaculationem ut in venis secandis. Differt haemorrhagia ab haemorrhoide quod haemorrhagia abundans sit effusio ut dixi sanguinis, haemorrhois autem delatio sanguinis per diapedesin ac paulatim facta.

CDLXI. Tres sunt eruptionis sanguinis modi vel per anastomosiu vel per diapedesin vel per ruptionem teu diacopem. Quae diapedesi et corporis nostri vasorum erosione constat non facile fanatur. Curantur difficilius arteriae quam venae, partes in profundo sitae iis quae superficiem occupant et quae his aut illis vicinae magis sunt facilis-. rem difficilioremve curationem recipiunt; sanguinem quem non parvo negotio compescat facile haec loca profundunt temporales musculi, .cerebri membranae, palatum, columella, collum, alae, inguina et id genus alia; inter homines vero, si aetatem spectes, juvenes; si habitum, pravis affecti humoribus; si anni tempestatem, in aestate; si constitutionem, in hieme.

CDLXII. Chymos apud Hippocratem semper humoribus corporis^ impositus est ex quibus nostra est structura sanguine, pituita et duplici bile, flava et nigra; apud Platonem vero et Aristotelem gustabilis qualitas et quaecunque nobis inest chymus hoc est tepor nominatur. Sunt autem qualitates acor, austeritas, acerbitas, acrimonia, saltedo, dulcedo, amaritudo; sic et Mnesitheo placet in pathologia.

CDLXIII. Vacuamus vel venae sectione vel cucurbituta vel hirundine vel similibus. Sanguinem detrahimus ob multam plenitudinem praesertimque ubi sanguinem asseutus causam esse suspicabimur. Detractionis cujuslibet tutior praeferenda, gravis medicamenti oblatione declinanda esu cucurbitula utimur ad locorum contusionem. Hirundinem admovemus ubi affectum locum tenuiter aperire est opus.

CDLXIV. In pathologica medicinae parte continetur quid et qualis sit universalis et quid particularis affectus ac morbus, quid causa, quid signum et quae hujus lifferentiae habeantur, sunt autem hae specie complures, non qualis affectus causarum morbos efficientium; .locos item explorat in quibus sint ipsi affectus; quaerimus enim quis affectus phrenitis, comitialis morbus, lethargus, pleuritis, peripueumonia, paralysis et similia. Sunt vero causae horum manifestae et non manifestae et evidentes et antecedentes et continentes atque in universum quae sit affectus constitutio et in quibus ii corporis partibus dicti sint perscrutatur.

CDLXV. Crisis idonea est ac Iubila in tempore morbi solutio. Vel crisis est repentina in morbo permutatio eaque ut plurimum ad salutem, interdum vero ad aegrotantis interitum tendit.

CDLXVI. Periodus vicissitudo est aut alternatio ordine dispositi temporis.

CDLXVII. Cerebrum animalem faculsatem obtinet atque hujus partem principem quae ratiocinatrix est atque mens, cor vero irascentem, jecur autem concupiscentem.

CDLXVIII. Administratur naturaliter peraeque corpus a corde et jecore. Facultas naturalis altrix et auctrix est. Sumit cor alendo augendoque corpore a jecore simguinem, spiritum a pulmone, quas confectas elaboratasque materias sic in universum corpus transmittit.

CDLXΙΧ. Organica est pars chirurgiae quae per restitutionem ac consentaneam curationem affectis praeter naturam humanis, ossinus sanitatem vindicat.

CDLXX. Sunt ossa in nobis duobus modis conjuncta per articulum et coagmentationem. Articulus ossium est quae secundum naturam moventur comoages. Coagmentatio vero compages est ossium quae secundum naturam non moventur.

CDLXXI. Luxatis est ossium quae per articulum vel coagmentationem composita sunt et moventur praeter naturam delatio.

CDLXXII. Eluxatio est ossis secundum naturam motum habentis ex profunda cavitate in locum praeter naturam delapsus.

CDLXXIII. Deluxatio est ossis evariatio delatiove a naturali .loco ex superficiali cavitate ad eum qui praeter naturam est locum.

CDLXXIV. Diacinema est ossium per gomphosin harmoniamve compactorum interdum quidem in eodem loco praeter naturam motio ; nonnunquam vero e propria sede in locum qui praeter naturam est exturbatis ; quemadmodum ex terso diruptis ossiculis aut vertebris fieri consuevit.

CDLXXV. Diductio est ossium quae per futuram et coalitum mutuo juncta sunt separatio aut diductio.

CDLXXVI. Repositio est ossis vel ossium a sede non naturali in sedem naturalem traductio ficu translatio.

CDLXXVII. Modesta est ossis vel ossium a loco qui praeter naturam sit ad naturalem reductio..

CDLXXVIII. Tentio est tractus corporum.

CDLXXΙΧ. Catatasis est ad inferiora loca corporum tractus. Sed hujus quidem catatasis quidam tractus est corporum in inferiora loca principiis quae tensionis causae sunt e directo oppositis; alter autem per contrariam commutationem est tactus corporum in inferiora loca transmillis principiis tensionis causis per rotulas ac superius alligatis;

CDLXXX. Anatasis per traductionem intelligi ex lis potest quae de catatasi prodita sunt.

CDLXXXI. Distatis est ad superna atque inferna Ioca corporum tractus.

CDLXXXII. Exelcyfmus est deductio ossis vel ossium a superficie in profundum.

CDLXXXIII. Rhegma est ossis aut ossium traductio a profundo ad superficiem.

CDLXXXIV. Metagoge est diducti ossis in naturalem iocum revocatio.

CDLXXXV. Ecstesis est infania quae brevi finitur.

CDLXXXVI. repleris est emotio mentis quae ex repentina aliqua permutatione extrinsecus advenit.

CDLXXXVII. Enthusiasmus efflatio numinis est veluti quum quidam mente in tauris faciendis capiuntur, si qua viderint aut si tympana veli tibias vel signa audiverint.